Nghiên Cứu Hoạt Động Đấu Thầu Của Thành Phố Hải Phòng Giai Đoạn 2017 - 2020

Trong bối cảnh phát triển kinh tế năng động của Hải Phòng, hoạt động đấu thầu đóng vai trò then chốt… 79 trang · Học viện Chính sách và Phát triển · 2021.

• Tác giả: Lê Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Việt Hưng
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Hoạt Động Đấu Thầu Tại Hải Phòng Giai Đoạn 2017 - 2020
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẤU THẦU
• 1.1. Khái niệm chung về Đấu thầu
• 1.1.1. Khái niệm Đấu thầu
• 1.1.2. Đặc điểm và vai trò của Đấu thầu
• 1.1.2.1. Vai trò của Đấu thầu
• 1.1.2.2. Đặc điểm của Đấu thầu
• 1.1.3. Nguyên tắc trong Đấu thầu
• 1.1.4. Các hình thức, phương thức trong Đấu thầu
• 1.1.4.1. Các hình thức lựa chọn nhà thầu
• 1.1.5. Quy trình đấu thầu cơ bản
• 1.1.6. Khái niệm chung về đấu thầu qua mạng
• 1.1.6.1. Đặc điểm của đấu thầu qua mạng
• 1.1.6.2. Vai trò của đấu thầu qua mạng
• 1.1.7. Khái niệm về đấu thầu quốc tế
• 1.1.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động Đấu thầu
• 1.1.8.1. Hệ thống Luật pháp của nhà nước về Đấu thầu
• 1.1.8.2. Chủ đầu tư và các tổ chức đại diện chủ đầu tư
• 1.1.8.3. Các cơ quan quản lý Nhà nước về Đấu thầu
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU CỦA THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG GIAI ĐOẠN 2017 – 2020
• 2.1. Tổng quan về Thành phố Hải Phòng
• 2.2. Khái quát về hoạt động Đấu thầu tại Việt Nam giai đoạn 2017 – 2020
• 2.3. Tổng hợp số liệu về lựa chọn nhà thầu cả nước giai đoạn 2017 - 2020
• 2.4. Nguyên nhân tỷ lệ tiết kiệm cả nước giai đoạn 2017 - 2020 tăng giảm
• 2.5. Thực trạng hoạt động Đấu thầu tại TP. Hải Phòng
• 2.6. Phân loại theo lĩnh vực đấu thầu
• 2.7. Phân loại theo hình thức đấu thầu
• 2.8. Thực trạng đấu thầu qua mạng tại Thành phố Hải Phòng
• 2.9. Đánh giá hoạt động đấu thầu của thành phố Hải Phòng
• 2.9.1. Một số kết quả đạt được
• 2.9.2. Tồn tại hạn chế
• 2.9.3. Nguyên nhân những tồn tại, hạn chế
• 4. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động đấu thầu của TP. Hải Phòng
• 3.2. Tình hình hoạt động đấu thầu nước ngoài
• 3.3. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đấu thầu
• 3.3.1. Tăng cường thanh tra, kiểm tra
• 3.3.2. Lập kế hoạch đấu thầu chi tiết, cụ thể theo đúng quy định pháp luật
• 3.3.3. Nâng cao chất lượng công tác chấm thầu
• 3.3.4. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ tham gia công tác đấu thầu
• 3.3.5. Đầu tư nguồn lực tài chính và cơ sở hạ tầng
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.4.2. Kiến nghị với TP. Hải Phòng
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Hoạt Động Đấu Thầu Tại Hải Phòng

Trong bối cảnh phát triển kinh tế năng động của Hải Phòng, hoạt động đấu thầu đóng vai trò then chốt trong việc phân bổ nguồn lực và thúc đẩy các dự án đầu tư công. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích thực trạng đấu thầu tại thành phố trong giai đoạn 2017-2020, một giai đoạn có nhiều biến động kinh tế và sự thay đổi trong chính sách. Mục tiêu chính là đánh giá hiệu quả, tính minh bạch và cạnh tranh của hoạt động đấu thầu, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình này. Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính, dựa trên số liệu thống kê, báo cáo đấu thầu và các văn bản pháp lý liên quan. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, các chủ đầu tư và các nhà thầu tham gia vào thị trường đấu thầu Hải Phòng.

1.1. Tầm quan trọng của đấu thầu trong phát triển kinh tế Hải Phòng

Hoạt động đấu thầu hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng tại Hải Phòng. Việc lựa chọn nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm và giá cả cạnh tranh thông qua quy trình đấu thầu minh bạch sẽ giúp tiết kiệm chi phí, đảm bảo tiến độ và chất lượng dự án. Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư Hải Phòng, đầu tư công chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội, do đó, nâng cao hiệu quả đấu thầu có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thành phố.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu hoạt động đấu thầu

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng trong giai đoạn 2017-2020, bao gồm phân tích số lượng gói thầu, giá trị gói thầu, tỷ lệ tiết kiệm, hình thức đấu thầu, lĩnh vực đấu thầu và các vấn đề liên quan đến tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả. Mục tiêu chính là xác định những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của hoạt động đấu thầu, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện quy trình, nâng cao năng lực của các bên liên quan và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường đấu thầu tại thành phố.

II. Thách Thức Trong Quy Trình Đấu Thầu Tại Hải Phòng 2017 2020

Mặc dù hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng đã đạt được những kết quả nhất định, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức và hạn chế. Một trong những vấn đề nổi cộm là tình trạng thiếu minh bạch trong quá trình đấu thầu, dẫn đến nguy cơ gian lận đấu thầu và làm giảm tính cạnh tranh. Bên cạnh đó, năng lực của một số nhà thầu Hải Phòng còn hạn chế, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gây khó khăn trong việc tham gia vào các gói thầu lớn. Ngoài ra, quy trình đấu thầu còn rườm rà, phức tạp, gây tốn kém thời gian và chi phí cho cả chủ đầu tư và nhà thầu. Theo kết quả khảo sát, nhiều nhà thầu phản ánh về tình trạng chậm trễ trong việc thanh toán, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của họ.

2.1. Tình trạng thiếu minh bạch và nguy cơ gian lận đấu thầu

Thiếu minh bạch trong đấu thầu là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến gian lận đấu thầu, làm giảm tính cạnh tranh và gây thất thoát nguồn vốn đầu tư công. Các hành vi gian lận có thể bao gồm thông thầu, dàn xếp kết quả đấu thầu, sử dụng thông tin nội bộ để giành lợi thế cạnh tranh và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Để giải quyết vấn đề này, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu, đồng thời nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan.

2.2. Hạn chế về năng lực của nhà thầu và quy trình đấu thầu phức tạp

Năng lực hạn chế của một số nhà thầu, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, là một trong những rào cản đối với sự phát triển của thị trường đấu thầu tại Hải Phòng. Các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm, dẫn đến việc bị loại khỏi quá trình đấu thầu. Bên cạnh đó, quy trình đấu thầu còn rườm rà, phức tạp, gây tốn kém thời gian và chi phí cho cả chủ đầu tư và nhà thầu, làm giảm tính hấp dẫn của thị trường đấu thầu.

III. Phân Tích Kết Quả Đấu Thầu Tại Hải Phòng Giai Đoạn 2017 2020

Phân tích kết quả đấu thầu tại Hải Phòng trong giai đoạn 2017-2020 cho thấy sự tăng trưởng về số lượng và giá trị các gói thầu. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm từ đấu thầu còn chưa cao, cho thấy cần có những giải pháp để nâng cao hiệu quả của quá trình này. Theo số liệu thống kê, lĩnh vực xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng giá trị các gói thầu, tiếp theo là lĩnh vực mua sắm hàng hóa và dịch vụ tư vấn. Hình thức đấu thầu rộng rãi vẫn là hình thức phổ biến nhất, tuy nhiên, hình thức đấu thầu qua mạng đang ngày càng được áp dụng rộng rãi, góp phần tăng tính minh bạch và cạnh tranh.

3.1. Số lượng và giá trị gói thầu theo lĩnh vực và hình thức đấu thầu

Phân tích chi tiết về số lượng và giá trị các gói thầu theo lĩnh vực (xây dựng, mua sắm hàng hóa, dịch vụ tư vấn,...) và hình thức đấu thầu (đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, đấu thầu qua mạng) sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về cơ cấu thị trường đấu thầu tại Hải Phòng. Số liệu này cũng giúp xác định những lĩnh vực và hình thức đấu thầu nào đang phát triển mạnh mẽ và những lĩnh vực nào cần được quan tâm hơn.

3.2. Đánh giá tỷ lệ tiết kiệm và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công

Tỷ lệ tiết kiệm từ đấu thầu là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Phân tích tỷ lệ tiết kiệm theo lĩnh vực, hình thức đấu thầu và chủ đầu tư sẽ giúp xác định những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả đấu thầu và đề xuất các giải pháp để nâng cao tỷ lệ tiết kiệm, đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Đấu Thầu Tại Hải Phòng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc tăng cường tính minh bạch, cạnh tranh, nâng cao năng lực của các bên liên quan và hoàn thiện quy trình đấu thầu. Một trong những giải pháp quan trọng là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào đấu thầu, đặc biệt là đấu thầu qua mạng, nhằm giảm thiểu chi phí, thời gian và tăng tính minh bạch. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ tham gia công tác đấu thầu.

4.1. Tăng cường minh bạch và cạnh tranh thông qua đấu thầu qua mạng

Đấu thầu qua mạng là một công cụ hiệu quả để tăng cường tính minh bạch và cạnh tranh trong đấu thầu. Việc công khai thông tin về gói thầu, hồ sơ mời thầu, kết quả đấu thầu trên mạng sẽ giúp các nhà thầu dễ dàng tiếp cận thông tin và tham gia đấu thầu. Bên cạnh đó, đấu thầu qua mạng cũng giúp giảm thiểu chi phí, thời gian và các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà thầu tham gia đấu thầu.

4.2. Nâng cao năng lực cán bộ đấu thầu và hoàn thiện quy trình đấu thầu

Nâng cao năng lực của các cán bộ tham gia công tác đấu thầu là một yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của quá trình đấu thầu. Cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ đấu thầu, đồng thời hoàn thiện quy trình đấu thầu, đảm bảo tính khoa học, khách quan và minh bạch.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Đấu Thầu Tại Hải Phòng

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng đối với hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách, quy định và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đấu thầu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng cung cấp thông tin hữu ích cho các chủ đầu tư và nhà thầu tham gia vào thị trường đấu thầu Hải Phòng, giúp họ đưa ra các quyết định đầu tư và kinh doanh hiệu quả.

5.1. Đề xuất chính sách và quy định mới về đấu thầu tại Hải Phòng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất các chính sách và quy định mới về đấu thầu tại Hải Phòng, tập trung vào việc tăng cường tính minh bạch, cạnh tranh, nâng cao năng lực của các bên liên quan và hoàn thiện quy trình đấu thầu. Các chính sách và quy định này cần được xây dựng trên cơ sở khoa học, khách quan và phù hợp với điều kiện thực tế của thành phố.

5.2. Hướng dẫn cho chủ đầu tư và nhà thầu tham gia thị trường đấu thầu

Nghiên cứu này cung cấp thông tin hữu ích cho các chủ đầu tư và nhà thầu tham gia vào thị trường đấu thầu Hải Phòng, giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình đấu thầu, các yêu cầu pháp lý và các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả đấu thầu. Thông tin này có thể được sử dụng để xây dựng chiến lược đấu thầu hiệu quả, tăng cơ hội trúng thầu và đạt được lợi nhuận cao.

VI. Kết Luận Và Xu Hướng Phát Triển Đấu Thầu Tại Hải Phòng

Nghiên cứu về hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng trong giai đoạn 2017-2020 đã cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng đấu thầu, những thách thức và cơ hội phát triển. Trong tương lai, hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng sẽ tiếp tục phát triển theo hướng minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả hơn, với sự ứng dụng ngày càng rộng rãi của công nghệ thông tin và sự tham gia tích cực của các bên liên quan. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các chủ đầu tư và nhà thầu.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và những đóng góp mới

Tóm tắt những kết quả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh những đóng góp mới về mặt lý luận và thực tiễn, đồng thời chỉ ra những hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

6.2. Dự báo xu hướng phát triển và kiến nghị cho tương lai đấu thầu

Dự báo xu hướng phát triển của hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng trong tương lai, dựa trên những phân tích về thực trạng đấu thầu, những thách thức và cơ hội phát triển. Đề xuất các kiến nghị cụ thể cho các cơ quan quản lý nhà nước, các chủ đầu tư và nhà thầu để thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường đấu thầu tại thành phố.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động đấu thầu giữ vai trò then chốt trong công tác quản lý tài chính công, là phương thức hiệu quả giúp chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực thực hiện dự án với chi phí và thời gian hợp lý nhất, bảo đảm chất lượng công trình và dịch vụ. Việc ứng dụng đấu thầu trong mua sắm tài sản công và xây lắp không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn nâng cao tính minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh công bằng và góp phần phòng chống tham nhũng, thất thoát ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh phương thức đấu thầu truyền thống bộc lộ một số bất cập như thời gian thực hiện kéo dài và chi phí giao dịch cao, việc chuyển dịch sang đấu thầu qua mạng đang trở thành xu thế tất yếu nhằm tối ưu hóa nguồn lực và kết nối thị trường mua sắm công trên phạm vi toàn quốc và quốc tế. Xuất phát từ thực tiễn triển khai công tác đấu thầu tại địa phương, tác giả Lê Thanh Tùng đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Kinh tế, chuyên ngành Đấu thầu và Quản lý dự án tại Học viện Chính sách và Phát triển với đề tài: "Nghiên cứu hoạt động đấu thầu của Thành phố Hải Phòng giai đoạn 2017 - 2020 và kiến nghị".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 4 nội dung:

1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về đấu thầu và đấu thầu qua mạng.
2. Đánh giá tình hình thực hiện công tác đấu thầu của cả nước nói chung và công tác đấu thầu của Thành phố Hải Phòng nói riêng giai đoạn 2017 – 2020.
3. Chỉ ra các kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó.
4. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu của Thành phố Hải Phòng, đồng thời đưa ra các kiến nghị về hoạt động đấu thầu và đấu thầu qua mạng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Báo cáo và dữ liệu hoạt động đấu thầu của Việt Nam và Thành phố Hải Phòng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động đấu thầu.
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Hải Phòng trong sự đối sánh với bức tranh tổng thể của cả nước.
• Phạm vi thời gian: Tập trung vào các số liệu thứ cấp từ báo cáo hoạt động đấu thầu định kỳ giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và tài liệu học thuật chuyên ngành, bao gồm:

• Khung pháp lý và tài liệu chuyên môn: Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 (được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2013, có hiệu lực từ ngày 01/07/2014); Nghị định số 25/2020/NĐ-CP ngày 28/02/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư; Giáo trình Đấu thầu mua sắm của Học viện Chính sách và Phát triển.
• Hệ thống khái niệm chuẩn hóa: Tác giả hệ thống hóa định nghĩa pháp lý và chuyên môn về bên mời thầu, chủ đầu tư, nhà thầu (trong nước và nước ngoài), hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, gói thầu, hợp đồng, các loại giá trong đấu thầu (giá gói thầu, giá dự thầu, giá đề nghị trúng thầu, giá trúng thầu, giá hợp đồng), đấu thầu qua mạng và đấu thầu quốc tế.
• Khung nguyên tắc và phương thức: Phân tích 4 nguyên tắc cốt lõi (Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch, Hiệu quả kinh tế); 7 hình thức lựa chọn nhà thầu (Đấu thầu rộng rãi, Đấu thầu hạn chế, Chỉ định thầu, Chào hàng cạnh tranh, Mua sắm trực tiếp, Tự thực hiện, Tham gia thực hiện của cộng đồng); 4 phương thức lựa chọn nhà thầu (Một giai đoạn một túi hồ sơ, Một giai đoạn hai túi hồ sơ, Hai giai đoạn một túi hồ sơ, Hai giai đoạn hai túi hồ sơ); quy trình đấu thầu tổng quát 5 bước.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong khóa luận bao gồm:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Sử dụng để phân tích các quy định pháp luật, tổng hợp lý luận chuyên ngành và hệ thống hóa thực trạng hoạt động đấu thầu tại địa phương.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu các chỉ tiêu đấu thầu giữa các năm trong giai đoạn 2017 - 2020, so sánh tương quan giữa tỷ lệ tiết kiệm của Hải Phòng với tỷ lệ bình quân của cả nước, và so sánh hiệu quả giữa các lĩnh vực (tư vấn, phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp).
• Phương pháp thống kê: Thu thập, xử lý và phân loại các chuỗi số liệu về số lượng gói thầu, tổng giá gói thầu, tổng giá trúng thầu, giá trị chênh lệch và tỷ lệ tiết kiệm ngân sách.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu: Khóa luận khai thác dữ liệu từ các báo cáo tổng kết công tác đấu thầu hàng năm của Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hải Phòng và số liệu tổng hợp công tác lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia do Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố giai đoạn 2017 – 2020.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về Đấu thầu

Chương 1 tập trung làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về mua sắm công và hoạt động đấu thầu:

• Bản chất và vai trò của đấu thầu: Phân biệt hai hình thức mua sắm (trao đổi tự do và mua sắm có sự giám sát của cơ quan nhà nước theo quy trình đấu thầu). Đấu thầu mang lại lợi ích đa chiều: giúp bên mời thầu kiểm soát tiến độ, chất lượng, giá thành; tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho nhà thầu; giúp nền kinh tế tiết kiệm ngân sách nhà nước và hạn chế tiêu cực, tham nhũng.
• Đặc điểm hoạt động đấu thầu: Nêu bật 6 đặc trưng gồm: bên mua có quyền lựa chọn bên bán với quy mô lớn; hàng hóa mua sắm thường có giá trị lớn hoặc yêu cầu kỹ thuật phức tạp; tồn tại nhiều mức giá kỹ thuật - tài chính; đối tượng mua sắm chưa xác định trước khi mở thầu; quy định nhiều khoản đặt cọc bảo đảm (bảo đảm dự thầu, bảo đảm thực hiện hợp đồng, tạm ứng vốn); tiêu chí đánh giá ưu tiên kỹ thuật và chất lượng trước khi xét về giá.
• Quy trình đấu thầu cơ bản: Hệ thống hóa quy trình 5 bước theo Sơ đồ 1.1:
  1. Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu: Lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và hồ sơ mời thầu/hồ sơ yêu cầu.
  2. Tổ chức lựa chọn nhà thầu: Phát hành hồ sơ, tiếp nhận, quản lý hồ sơ dự thầu và tổ chức mở thầu công khai.
  3. Đánh giá hồ sơ dự thầu và thương thảo hợp đồng: Đánh giá sơ bộ, đánh giá chi tiết về kỹ thuật và tài chính, thẩm định kết quả và tiến hành thương thảo hợp đồng.
  4. Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu: Ban hành quyết định phê duyệt và đăng tải công khai trên mạng đấu thầu quốc gia.
  5. Hoàn thiện và ký kết hợp đồng: Thống nhất các điều khoản và ký hợp đồng thực hiện dự án.
• Đấu thầu qua mạng và đấu thầu quốc tế: Phân tích ưu thế của đấu thầu qua mạng so với đấu thầu truyền thống (vốn có nhược điểm thời gian kéo dài trung bình 45 ngày, chi phí đi lại và in ấn tài liệu cao, thông tin phân tán). Đấu thầu qua mạng giúp tăng tính minh bạch, giảm chi phí giao dịch, rút ngắn chu trình mua sắm và ngăn chặn hành vi giấu thông tin hồ sơ mời thầu. Trình bày điều kiện tổ chức đấu thầu quốc tế và chính sách ưu đãi dành cho nhà thầu trong nước hoặc hàng hóa có xuất xứ nội địa từ 25% giá trị trở lên.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đấu thầu: Phân tích 4 nhóm nhân tố tác động: Hệ thống pháp luật của Nhà nước; Năng lực và tính liêm chính của Chủ đầu tư cùng tổ chuyên gia xét thầu; Trách nhiệm và sự tuân thủ của Nhà thầu (loại bỏ hiện tượng "quân xanh, quân đỏ", thông thầu); Hoạt động thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý Nhà nước.

Chương 2: Thực trạng hoạt động Đấu thầu của Thành phố Hải Phòng giai đoạn 2017 – 2020

Chương 2 trình bày tổng quan kinh tế - xã hội địa phương và phân tích chuyên sâu thực trạng triển khai công tác đấu thầu:

• Bối cảnh địa phương: Thành phố Hải Phòng có diện tích 1.523 km², quy mô dân số năm 2019 là 2.514 nghìn người, GRDP năm 2020 đạt 276,6 nghìn tỷ đồng (đứng thứ 6/63 tỉnh thành), tốc độ tăng trưởng kinh tế 11,22% (thuộc top 2 cả nước), thu nhập bình quân đầu người đạt 5.863 USD. Địa phương triển khai hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm sử dụng vốn ngân sách (mở rộng đường ven biển, cầu Bến Rừng, cầu Rào 1, cầu Nguyễn Trãi) và vốn ngoài ngân sách (bến 3, 4 Cảng Quốc tế Hải Phòng, nhà ga T2 Cát Bi, KDL quốc tế Đồi Rồng).
• Khái quát hoạt động đấu thầu cả nước (2017 - 2020):
  • Năm 2017: 221.469 gói thầu, tổng giá gói thầu 559.156,753 tỷ đồng, trúng thầu 520.119,942 tỷ đồng, tiết kiệm 39.036,811 tỷ đồng (đạt 6,98%).
  • Năm 2018: 249.444 gói thầu, tổng giá gói thầu 683.599,878 tỷ đồng, trúng thầu 647.676,143 tỷ đồng, tiết kiệm 35.923,735 tỷ đồng (đạt 5,26%).
  • Năm 2019: 283.222 gói thầu, tổng giá gói thầu 734.698,467 tỷ đồng, trúng thầu 693.731,019 tỷ đồng, tiết kiệm 40.967,448 tỷ đồng (đạt 5,58%).
  • Năm 2020: 301.585 gói thầu, tổng giá gói thầu 959.837,774 tỷ đồng, trúng thầu 913.130,427 tỷ đồng, tiết kiệm 46.707,347 tỷ đồng (đạt 4,87%).
  • Biến động tỷ lệ tiết kiệm toàn quốc chịu ảnh hưởng từ cơ cấu nguồn vốn: vốn mua sắm thường xuyên có tỷ lệ tiết kiệm cao hơn (dao động 5,68% - 8,97%) nhưng tỷ trọng thấp, trong khi vốn đầu tư phát triển chiếm tỷ trọng áp đảo (60,73% - 83,95%) có tỷ lệ tiết kiệm thấp hơn (4,25% - 6,08%).

Năm	Tổng số gói thầu	Tổng giá gói thầu (Tỷ đồng)	Tổng giá trúng thầu (Tỷ đồng)	Chênh lệch tiết kiệm (Tỷ đồng)	Tỷ lệ tiết kiệm (%)
2017	221.469	559.156,753	520.119,942	39.036,811	6,98%
2018	249.444	683.599,878	647.676,143	35.923,735	5,26%
2019	283.222	734.698,467	693.731,019	40.967,448	5,58%
2020	301.585	959.837,774	913.130,427	46.707,347	4,87%

• Thực trạng hoạt động đấu thầu tại Thành phố Hải Phòng:

Năm	Tổng số gói thầu	Tổng giá gói thầu (Tỷ đồng)	Tổng giá trúng thầu (Tỷ đồng)	Chênh lệch tiết kiệm (Tỷ đồng)	Tỷ lệ tiết kiệm (%)
2017	3.400	18.907,461	16.641,789	2.265,672	11,98%
2018	2.184	6.749,933	6.516,237	233,696	3,46%
2019	2.800	3.776,847	3.684,607	92,240	2,44%
2020	1.683	5.844,580	5.745,634	98,946	1,69%

• Phân tích theo lĩnh vực sử dụng vốn đầu tư phát triển tại Hải Phòng:
  • Năm 2017: Thực hiện 2.212 gói thầu đầu tư phát triển (chiếm 65,06% tổng số gói toàn thành phố), tổng giá gói thầu 11.021,911 tỷ đồng (chiếm 58,29%), trúng thầu 10.744,685 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt 2,52%. Lĩnh vực phi tư vấn đạt tỷ lệ tiết kiệm cao nhất (17,16% với 72 gói thầu), tiếp đến là hàng hóa (5,08% với 58 gói thầu), tư vấn (4,78% với 1.458 gói thầu), xây lắp (2,18% với 610 gói thầu, giá trị trúng thầu 9.631,796 tỷ đồng) và hỗn hợp đạt thấp nhất (0,6% với 14 gói thầu).
  • Năm 2018: Có 1.650 gói thầu (chiếm 75,55%), tổng giá gói thầu 6.027,761 tỷ đồng, trúng thầu 5.806,409 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm 3,6%. Lĩnh vực tư vấn có 1.163 gói thầu với tỷ lệ tiết kiệm 3,95%; xây lắp có 420 gói thầu (tổng giá gói 5.387,796 tỷ đồng) đạt tỷ lệ tiết kiệm 3,68%; phi tư vấn đạt 3,63% (25 gói thầu); hỗn hợp đạt 3,58% và hàng hóa đạt 1,2%.
  • Năm 2019: Có 2.016 gói thầu (chiếm 72%), tổng giá gói thầu 3.381,312 tỷ đồng, trúng thầu 3.285 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm 2,63%. Lĩnh vực phi tư vấn đạt tỷ lệ tiết kiệm 15,3% (26 gói thầu); hỗn hợp đạt 5,04% (cao nhất giai đoạn); tư vấn đạt 4,31% (1.438 gói thầu); xây lắp đạt 2,45% (525 gói thầu); hàng hóa đạt 0,76%.
  • Năm 2020: Vốn đầu tư phát triển chiếm 96,02% tổng giá gói thầu toàn thành phố (5.611,711 tỷ đồng), giá trúng thầu 5.515,835 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt 1,71%. Lĩnh vực tư vấn đạt tỷ lệ tiết kiệm 7,71% (1.152 gói thầu); xây lắp có 338 gói thầu (tổng giá gói 4.251,381 tỷ đồng, trúng thầu 4.182,409 tỷ đồng, tiết kiệm 68,972 tỷ đồng tương đương 1,62%); hỗn hợp đạt 0,87%; hàng hóa đạt 0,77% và phi tư vấn đạt tỷ lệ tiết kiệm thấp nhất.
• Đánh giá tổng hợp:
  • Kết quả đạt được: Đấu thầu đã đáp ứng nhu cầu giải ngân các công trình hạ tầng lớn, nâng cao hiệu quả phân bổ ngân sách và từng bước phổ cập đấu thầu qua mạng.
  • Hạn chế và nguyên nhân: Tỷ lệ tiết kiệm của thành phố có xu hướng sụt giảm mạnh qua các năm (từ 11,98% năm 2017 xuống 1,69% năm 2020). Nguyên nhân xuất phát từ sự biến động trong cơ cấu gói thầu (tập trung tỷ trọng lớn vào xây lắp - lĩnh vực có biên độ tiết kiệm thấp), công tác lập kế hoạch đấu thầu ở một số chủ đầu tư chưa sát thực tế, năng lực tổ chuyên gia chấm thầu chưa đồng đều và tính cạnh tranh trong một số gói thầu quy mô lớn còn hạn chế.

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động Đấu thầu

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, tác giả xác định định hướng phát triển công tác đấu thầu của Thành phố Hải Phòng và đề xuất các nhóm giải pháp, kiến nghị:

• 5 nhóm giải pháp nâng cao chất lượng công tác đấu thầu:
  1. Tăng cường thanh tra, kiểm tra: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ và đột xuất quá trình tổ chức đấu thầu, xử lý nghiêm minh các sai phạm, hành vi dàn xếp, thông thầu.
  2. Lập kế hoạch đấu thầu chi tiết, cụ thể theo đúng quy định pháp luật: Nâng cao tính chuẩn xác trong công tác xác định giá gói thầu, phân chia gói thầu hợp lý và lập tiến độ sát thực tế.
  3. Nâng cao chất lượng công tác chấm thầu: Đảm bảo tính minh bạch, khách quan, độc lập của tổ chuyên gia và hội đồng thẩm định; tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ mời thầu.
  4. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ tham gia công tác đấu thầu: Tổ chức đào tạo thường xuyên về quy định pháp luật mới, kỹ năng đánh giá hồ sơ và nghiệp vụ vận hành đấu thầu qua mạng.
  5. Đầu tư nguồn lực tài chính và cơ sở hạ tầng: Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm đường truyền và bảo mật để phục vụ chuyển đổi số hoàn toàn trong đấu thầu qua mạng.
• Kiến nghị hoàn thiện thể chế:
  • Kiến nghị với Chính phủ: Rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật đấu thầu còn chồng chéo với Luật Xây dựng; hoàn thiện các thông tư hướng dẫn chi tiết; nâng cấp hạ tầng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
  • Kiến nghị với UBND TP. Hải Phòng: Tăng cường chỉ đạo các sở ban ngành và quận huyện đẩy mạnh tỷ lệ đấu thầu qua mạng; công khai thông tin quy hoạch dự án và kế hoạch lựa chọn nhà thầu; nâng cao năng lực giám sát cộng đồng đối với các gói thầu xây lắp công ích.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn liền với số liệu trích xuất từ thực tế:

• Kết quả định lượng: Xây dựng hệ thống dữ liệu so sánh chi tiết giữa hoạt động đấu thầu của TP. Hải Phòng và cả nước trong 4 năm (2017 - 2020). Tại Hải Phòng, giai đoạn này đã thực hiện tổng cộng hơn 10.000 gói thầu, trong đó năm 2017 ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm cao nhất đạt 11,98% (tiết kiệm 2.265,672 tỷ đồng), sau đó giảm dần qua các năm 2018 (3,46%), 2019 (2,44%) và 2020 (1,69%). Nghiên cứu chỉ rõ lĩnh vực tư vấn luôn chiếm số lượng gói thầu lớn nhất (thường trên 60% tổng số gói), trong khi xây lắp chiếm tỷ trọng giá trị ngân sách cao nhất (lên đến trên 75% giá trị các gói thầu đầu tư phát triển).
• Hệ thống giải pháp và kiến nghị: Đề xuất 5 giải pháp nghiệp vụ và 2 nhóm kiến nghị thể chế có tính khả thi, gắn liền với việc mở rộng đấu thầu qua mạng và nâng cao năng lực của chủ đầu tư tại địa phương.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận đã hệ thống hóa lý luận chuyên ngành đấu thầu và quản lý dự án, cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về kết quả lựa chọn nhà thầu của TP. Hải Phòng giai đoạn 2017 - 2020, làm cơ sở khoa học cho việc đánh giá hiệu quả chi tiêu công tại đô thị loại I trực thuộc Trung ương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chủ yếu dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo định kỳ của các cơ quan quản lý nhà nước; phạm vi thời gian nghiên cứu dừng lại ở năm 2020; các dữ liệu chuyên sâu về tỷ lệ đấu thầu qua mạng theo từng đơn vị hành chính cấp quận, huyện của Hải Phòng chưa được bóc tách chi tiết do giới hạn tài liệu công khai tại thời điểm nghiên cứu.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu số liệu hoạt động đấu thầu giai đoạn sau năm 2020 để đánh giá tác động của các văn bản pháp luật mới; phân tích chuyên sâu hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của việc áp dụng đấu thầu qua mạng bắt buộc theo lộ trình của Chính phủ; khảo sát định lượng đánh giá mức độ hài lòng và năng lực thực thi của các nhà thầu tại địa phương.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích đối với:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Đấu thầu, Quản lý dự án, Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển tại các trường đại học, học viện khối kinh tế - quản trị.
• Người nghiên cứu đề tài tương tự: Cung cấp khung cấu trúc chuẩn mực cho việc đánh giá hoạt động đấu thầu mua sắm công cấp tỉnh/thành phố; phương pháp xử lý và đối sánh số liệu theo cơ cấu vốn (đầu tư phát triển và mua sắm thường xuyên) và theo lĩnh vực gói thầu (tư vấn, phi tư vấn, xây lắp, hàng hóa, hỗn hợp).
• Cán bộ quản lý thực tế: Cán bộ công tác tại các Ban Quản lý dự án, Sở Kế hoạch và Đầu tư, phòng tài chính - kế hoạch cấp quận/huyện trong việc tham khảo các giải pháp hoàn thiện quy trình thẩm định, chấm thầu và kiểm soát giá gói thầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ tiết kiệm trong hoạt động đấu thầu của Thành phố Hải Phòng giai đoạn 2017 – 2020 biến động như thế nào?
Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách qua đấu thầu tại Hải Phòng có xu hướng giảm liên tục qua các năm: năm 2017 đạt mức cao nhất là 11,98% (tiết kiệm 2.265,672 tỷ đồng), năm 2018 giảm xuống còn 3,46% (tiết kiệm 233,696 tỷ đồng), năm 2019 đạt 2,44% (tiết kiệm 92,240 tỷ đồng) và năm 2020 đạt mức thấp nhất là 1,69% (tiết kiệm 98,946 tỷ đồng).

2. Cơ cấu nguồn vốn trong hoạt động đấu thầu tại Hải Phòng có đặc điểm gì nổi bật?
Nguồn vốn nhà nước cho mục tiêu đầu tư phát triển luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng giá gói thầu của thành phố, tăng từ 58,29% (năm 2017) lên 89,3% (năm 2018), 89,53% (năm 2019) và đạt tới 96,02% (năm 2020). Trong khi đó, nguồn vốn dành cho mua sắm thường xuyên chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng giá trị.

3. Khóa luận phân tích những hình thức lựa chọn nhà thầu nào theo Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13?
Khóa luận phân tích chi tiết 7 hình thức lựa chọn nhà thầu theo luật định gồm: Đấu thầu rộng rãi, Đấu thầu hạn chế, Chỉ định thầu, Chào hàng cạnh tranh, Mua sắm trực tiếp, Tự thực hiện và Tham gia thực hiện của cộng đồng.

4. Vì sao đấu thầu qua mạng được đánh giá là giải pháp ưu việt hơn đấu thầu truyền thống?
Theo phân tích của tác giả, đấu thầu truyền thống thường kéo dài (trung bình 45 ngày), tốn kém chi phí in ấn, đi lại và dễ phát sinh tình trạng hạn chế tiếp cận thông tin hồ sơ. Đấu thầu qua mạng khắc phục các nhược điểm này bằng cách công khai thông tin trên hệ thống web tập trung, cho phép nộp hồ sơ bằng chữ ký số mọi lúc mọi nơi, giảm chi phí giao dịch và nâng cao tính minh bạch, cạnh tranh.

5. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp chính nào để nâng cao chất lượng đấu thầu tại Hải Phòng?
Tác giả đề xuất 5 giải pháp gồm: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; Lập kế hoạch đấu thầu chi tiết và chuẩn xác; Nâng cao chất lượng công tác chấm thầu; Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ tham gia đấu thầu; Đầu tư tài chính và hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ đấu thầu qua mạng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thanh Tùng đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đấu thầu mua sắm công và làm rõ các ưu điểm nổi trội của phương thức đấu thầu qua mạng. Thông qua việc xử lý số liệu thực chứng giai đoạn 2017 - 2020, nghiên cứu đã phản ánh bức tranh chân thực về quy mô và hiệu quả kinh tế trong công tác lựa chọn nhà thầu tại Thành phố Hải Phòng trong sự so sánh với bình diện chung của cả nước. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng sát với thực tế, đóng góp giá trị tham khảo thiết thực cho công tác hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực quản lý đấu thầu tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẤU THẦU 1. Khái niệm chung về Đấu thầu 1. Khái niệm Đấu thầu Hiện nay có hai hình thức mua sắm chủ yếu, cách thứ nhất là trao đổi tự do giữa người mua và người bán với nhau. Cách thứ hai là quá trình mua bán sẽ được thực hiện theo quy trình và có sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền.

Và tại Việt Nam thì cách thứ hai được gọi là Đấu thầu. Theo Luật đấu thầu số 43 năm 2013 có quy định một số khái niệm trong đấu thầu như sau: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.” Một số khái niệm cơ bản trong đấu thầu - Bên mời thầu Bên mời thầu là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thực hiện các hoạt động đấu thầu, bao gồm: Chủ đầu tư hoặc tổ chức do chủ đầu tư quyết định thành lập hoặc lựa chọn; Đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng nguồn vốn mua sắm thường xuyên; Đơn vị mua sắm tập trung; Cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức trực thuộc do cơ quan nhà nước có thẩm quyền lựa chọn.” 3 - Chủ đầu tư Chủ đầu tư là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ sở hữu vốn, tổ chức vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án. - Nhà thầu Nhà thầu nước ngoài là tổ chức được thành lập theo pháp luật nước ngoài hoặc cá nhân mang quốc tịch nước ngoài tham dự thầu tại Việt Nam. Nhà thầu trong nước là tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam hoặc cá nhân mang quốc tịch Việt Nam tham dự thầu.

- Hồ sơ mời thầu Hồ sơ mời thầu là toàn bộ tài liệu sử dụng cho hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, bao gồm các yêu cầu cho một dự án, gói thầu, làm căn cứ để nhà thầu, nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ dự thầu và để bên mời thầu tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. - Hồ sơ yêu cầu Hồ sơ yêu cầu là toàn bộ tài liệu sử dụng cho hình thức chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, bao gồm các yêu cầu cho một dự án, gói thầu, làm căn cứ để nhà thầu, nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ đề xuất và để bên mời thầu tổ chức đánh giá hồ sơ đề xuất nhằm lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. - Hồ sơ dự thầu Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất là toàn bộ tài liệu do nhà thầu, nhà đầu tư lập và nộp cho bên mời thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu. - Giá gói thầu Giá gói thầu là giá trị của gói thầu được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

4 - Giá dự thầu Giá dự thầu là giá do nhà thầu ghi trong đơn dự thầu, báo giá, bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu. - Giá đề nghị trúng thầu Giá đề nghị trúng thầu là giá dự thầu của nhà thầu được đề nghị trúng thầu sau khi đã được sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có). - Giá trúng thầu Giá trúng thầu là giá được ghi trong quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. - Giá hợp đồng Giá hợp đồng là giá trị ghi trong văn bản hợp đồng làm căn cứ để tạm ứng, thanh toán, thanh lý và quyết toán hợp đồng.

- Gói thầu Gói thầu là một phần hoặc toàn bộ dự án, dự toán mua sắm; gói thầu có thể gồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lượng mua sắm một lần, khối lượng mua sắm cho một thời kỳ đối với mua sắm thường xuyên, mua sắm tập trung. - Hợp đồng Hợp đồng là văn bản thỏa thuận giữa chủ đầu tư với nhà thầu được lựa chọn trong thực hiện gói thầu thuộc dự án; giữa bên mời thầu với nhà thầu được lựa chọn trong mua sắm thường xuyên; giữa đơn vị mua sắm tập trung hoặc giữa đơn vị có nhu cầu mua sắm với nhà thầu được lựa chọn trong mua sắm tập trung; giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn hoặc 5 giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn và doanh nghiệp dự án trong lựa chọn nhà đầu tư. Đặc điểm và vai trò của Đấu thầu 1. Vai trò của Đấu thầu Đấu thầu có vai trò quan trọng tạo nên một môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch thông tin và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho dự án.

Ngoài ra, Đấu thầu còn mang lại lợi ích cho cả hai bên như sau: ❖ Đối với bên mời thầu – bên mua: - Đảm bảo tiến độ công trình theo đúng hợp đồng đã ký, tiết kiệm chi phí và đảm bảo chất lượng công trình. - Giúp tìm kiếm ra các sản phẩm tương đương với yêu cầu trên thị trường với giá thành hợp lí và chất lượng ổn định. - Tránh tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với những nhà thầu có mối quan hệ đặc biệt. ❖ Đối với nhà thầu – người bán: - Mở rộng phạm vi tìm kiếm khách hàng tiềm năng - Nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa sản phẩm để tăng cơ hội thắng thầu cũng từ đó phát triển bản thân.

- Có một “sân chơi” công bằng để phát triển bản thân. - Tiếp cận với các đối thủ cạnh tranh - Tiếp cận với những quy định về mua sắm của các cơ quan quản lý nhà nước. 6 ❖ Đối với nền kinh tế - xã hội. - Đấu thầu mang lại sự cạnh tranh giữa các nhà thầu, nhà thầu phải không ngừng vận động, thay đổi bản thân từ đó giúp cho nền kinh tế vận động và phát triển.

- Đấu thầu giúp tiết kiệm ngân sách, nguồn vốn của bên mời thầu, chủ đầu tư của dự án. - Đặc điểm cạnh tranh một cách công bằng, minh bạch, tăng hiệu quả kinh tế giúp giảm thiểu các vấn đề tham nhũng. Đặc điểm của Đấu thầu Thứ nhất: Bên mua có quyền lựa chọn bên bán với quy mô lớn Hoạt động đấu thầu giúp cho bên mua (chủ đầu tư) đăng tải thông tin, yêu cầu của gói thầu nhằm tìm kiếm bên bán (các nhà thầu) có khả năng đáp ứng yêu cầu của bên bán. Đặc điểm của hoạt động đấu thầu là số lượng người bán tham dự trong hoạt động đấu thầu lớn hơn hẳn các hoạt động mua bán khác.

Quy mô này giúp cho bên mua có thể chọn ra nhà thầu ưu việt nhất, có đủ năng lực, kinh nghiệm và giá cả hợp lý. Thứ hai: Hàng hóa mua bán thường có giá trị lớn, số lượng nhiều hoặc có yêu cầu khắt khe về kỹ thuật Để thu hút được nhiều nhà thầu tham gia hoạt động đấu thầu, chủ đầu tư thường phải mua hàng với số lượng nhiều hay có giá trị cao, đôi khi là gói thầu có độ khó cao, mang tính đặc thù. Nói cách khác là nhà thầu phải đem lại lợi ích cho nhà đầu tư hiện tại hoặc trong tương lai. Thứ ba: Có nhiều mức giá khác nhau mà các bên tham gia phải phân biệt được.

Bên mời thầu (BMT), chủ đầu tư (CĐT) sẽ phê duyệt một mức ngân sách nhất định hay còn gọi là giá mua số hàng hóa, sản phẩm mà họ yêu cầu đây 7 được gọi là giá gói thầu. Các nhà thầu (NT) sẽ đưa giá mà họ sẽ bán sản phẩm, hàng hóa đó cho BMT, BMT sẽ chọn ra nhà thầu có đáp ứng được các yêu cầu với giá thấp nhất. Mức giá mà nhà thầu được chọn đưa ra gọi là giá trúng thầu và được đưa vào ký kết hợp đồng chính thức. Thứ tư: Đối tượng mua sắm chưa xác định BMT sẽ đưa ra yêu cầu về sản phẩm nhưng không được nêu ra nhãn hiệu, nguồn gốc, xuất xứ,… các đặc điểm nhằm hạn chế nhà thầu tham dự.

NT sẽ dựa vào những yêu cầu của CĐT để xây dựng phương án cung cấp sản phẩm, hàng hóa theo yêu cầu. Sau khi đấu thầu, đối tượng mua sắm mới được xác định. Thứ năm: Có nhiều khoản đặt cọc Khi tham gia đấu thầu, các nhà thầu tức là người bán phải thực hiện nhiều lần đặt cọc khác nhau trong cả quá trình tham dự đấu thầu và thực hiện hợp đồng như đảm bảo dự thầu, đảm bảo thực hiện hợp đồng, đảm bảo tạm ứng vốn. Vì việc tổ chức đấu thầu diễn ra phức tạp và đòi hỏi khá nhiều chi phí như lập hồ sơ mời thầu, thành lập tổ chuyên gia đấu thầu, tổ thẩm định, tổ chức lễ mở thầu và để đảm bảo việc tham dự thầu và thực hiện hợp đồng của nhà thầu là nghiêm túc, có trách nhiệm,… nên những khoản đặt cọc này nhằm đảm bảo cho cuộc thầu thành công và bên mời thầu không bị thiệt hại khi nhà thầu bỏ cuộc giữa chừng.

Thứ sáu: Tiêu chí lựa chọn Khác với những việc mua bán - trao đổi khác, sẽ cân nhắc về giá cả và chất lượng đôi khi chỉ đánh giá về giá để lựa chọn bên mua. Nhưng trong đấu thầu, tiêu chí lựa chọn hàng đầu là kỹ thuật, chất lượng, tiến độ thực hiện. Sau khi đã vượt qua vòng đánh giá về kỹ thuật thì BMT mới xét về giá để lựa chọn NT trúng thầu và ký kết hợp đồng. Nguyên tắc trong Đấu thầu Nhằm mục tiêu sử dụng vốn một cách hiệu quả và giảm thiểu tham nhũng, hoạt động Đấu thầu phải đảm bảo các nguyên tắc sau: ❖ Công bằng Nguyên tắc công bằng giúp cho các nhà thầu được đối xử một cách công bằng, không thiên vị.

Mọi nhà thầu đều có quyền tham dự gói thầu và được cung cấp thông tin cũng như nhau. Các nhà thầu đều có quyền bình đẳng trình bày ý kiến đối với bên mời thầu trong quá trình Đấu thầu và mọi giải đáp cũng được gửi đến các nhà thầu tham dự khác. Ngoài gia, bên mời thầu không được thiên vị với nhà thầu quen biết hay có mối quan hệ đặc biệt, từ đó thay đổi kết quả lựa chọn nhà thầu.