Chương 1 Tổng quan 7 1.1 Kh¸i qu¸t vÒ c¸c lo¹i quÆng s¾t 7 1.2 Ph¹m vi sö dông quÆng s¾t trong c¸c nghµnh c«ng nghiÖp 7 1.3 Vµi nÐt vÒ tiÒm n¨ng quÆng s¾t ë ViÖt Nam 8 1.4 S¬ l−îc vÒ quÆng s¾t CaoB»ng.5 Mét sè vÊn ®Ò lý thuyÕt lµm c¬ së cho nghiªn cøu.1 §Æc tÝnh kho¸ng vËt Manhetit vµ c¸c kho¸ng vËt céng sinh 10 1.2 Ph−¬ng ph¸p nhËn biÕt.6 Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc 12 1.2 T×nh h×nh nghiªn cøu ë n−íc ngoµi 13 1.3 NhËn xÐt 14 Chương 2 Phương pháp nghiên cứu và công tác chuẩn bị.1 Phương pháp nghiên cứu.3 Thiết bị dïng cho nghiên cứu 18 2.4 Công tác phân tích. 18 Chương 3 Néi dung vµ kÕt qu¶ nghiªn cøu 20 3.1 Néi dung nghiªn cøu mÉu 20 3.1 KÕt qu¶ ph©n tÝch thµnh phÇn kho¸ng vËt 20 3.2 Thµnh phÇn ®é h¹t mÉu nghiªn cøu 23 3.3 KÕt qu¶ ph©n tÝch ho¸ mÉu quÆng nguyªn 26 3.4 NhËn xÐt c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu thµnh phÇn vËt chÊt 26 3.2 Néi dung nghiªn cøu c«ng nghÖ tuyÓn kho¸ng 27 3.1 ThÝ nghiÖm tuyÓn röa.1 ThÝ nghiÖm tuyÓn röa theo chÕ ®é thêi gian 28 3.2 ThÝ nghiÖm sµng röa theo chÕ ®é chi phÝ n−íc 29 3.3 ThÝ nghiÖm tuyÓn röa ¸p dông c¸c th«ng sè tèi −u vÒ thêi 30 ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ Má - LuyÖn Kim BCTK§T: Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét manhetit qui m« më réng. 3 gian vµ chi phÝ n−íc 3.2 ThÝ nghiÖm ®é mÞn nghiÒn 33 3.1 ThÝ nghiÖm ®é mÞn nghiÒn theo chÕ ®é tû lÖ bi 33 3.2 ThÝ nghiÖm ®é mÞn nghiÒn theo chÕ ®é thêi gian 34 3.3 ThÝ nghiÖm tuyÓn tõ −ít.1 ThÝ nghiÖm tuyÓn tõ −ít theo chÕ ®é nång ®é.2 ThÝ nghiÖm tuyÓn tõ −ít theo chÕ ®é c−êng ®é tõ tr−êng 37 3.3 ThÝ nghiÖm s¬ ®å c«ng nghÖ 39 Chương 4 §Þnh h−íng ¸p dông kÕt qu¶ nghiªn cøu 43 4.1 S¬ ®å kiÕn nghÞ s¶n xuÊt bét Manhetit cao cÊp trªn quy m« 43 më réng tõ quÆng s¾t Cao B»ng.2 Dù kiÕn ®Þa chØ ¸p dông kÕt qu¶ nghiªn cøu 44 Kết luận. 45 Tài liệu tham khảo 47 Phụ lục 48 ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ Má - LuyÖn Kim BCTK§T: Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét manhetit qui m« më réng.
4 Môc lôc b¶ng vµ ¶nh Sè hiÖu Danh môc ¶nh, b¶ng Trang sè B¶ng 1 §Æc tÝnh kho¸ng vËt 11 B¶ng 2 B¶ng to¹ ®é lÊy mÉu 15 B¶ng 3 KÕt qu¶ nhËp mÉu nghiªn cøu 16 B¶ng 4 C¸c thiÕt bÞ dïng cho nghiªn cøu 18 B¶ng 5 B¶ng ph©n tÝch thµnh vËt kho¸ng vËt quÆng nghiªn cøu 23 B¶ng 6 B¶ng kÕt qu¶ ph©n tÝch thµnh phÇn ®é h¹t quÆng nguyªn khai 24 B¶ng 7 KÕt qu¶ ph©n tÝch ho¸ quÆng nguyªn khai 26 B¶ng 8 KÕt qu¶ thÝ nghiÖm tuyÓn röa theo chÕ ®é thêi gian 29 B¶ng 9 KÕt qu¶ thÝ nghiÖm tuyÓn röa theo chÕ ®é chi phÝ n−íc 30 B¶ng 10 KÕt qu¶ thÝ nghiÖm s¬ ®å tuyÓn röa víi c¸c th«ng sè tèi −u 31 B¶ng 11 ThÝ nghiÖm ®é mÞn nghiÒn theo chÕ ®é thay ®æi tû lÖ bi 33 B¶ng 12 ThÝ nghiÖm ®é mÞn nghiÒn theo chÕ ®é thêi gian 35 B¶ng 13 KÕt qu¶ thÝ nghiÖm tuyÓn tõ −ít theo chÕ ®é nång ®é 37 B¶ng 14 ThÝ nghiÖm tuyÓn tõ −ít theo chÕ ®é c−êng ®é tõ tr−êng 39 B¶ng 15 KÕt qu¶ c©n b»ng ®inh l−îng 41 B¶ng 16 C¸c chØ tiªu dù kiÕn 46 ¶nh 1 Manhetit d¹ng h¹t, cÊu tróc khèi 21 ¶nh 2 Manhetit d¹ng h¹t bÞ dËp vì, ph¸t triÓn däc theo kÏ nøt 21 Limonit d¹ng vµnh bao ngoµi ¶nh 3 Manhetit d¹ng h¹t tù h×nh, cÊu tróc ®¬n bÞ Limonit ho¸ 22 ¶nh 4 Limonit d¹ng keo biÕn ®æi thµnh Manhetit 22 ¶nh 5 ThiÕt bÞ nghiÒn ph©n cÊp dïng cho nghiªn cøu 32 ¶nh 6 ThiÕt bÞ nghiÒn ph©n cÊp, b¬m c¸t ®øng dïng cho nghiªn cøu 34 ¶nh 7 ThiÕt bÞ tuyÓn tõ −ít tang trèng dïng cho nghiªn cøu 36 ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ Má - LuyÖn Kim BCTK§T: Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét manhetit qui m« më réng. 5 Môc lôc H×nh Sè hiÖu Danh môc h×nh Trang sè H×nh 1 S¬ ®å nghiÒn tuyÓn tõ −ít hai giai ®o¹n ë nhµ m¸y 13 Mayutu H×nh 2 S¬ ®å gia c«ng gi¶n l−îc mÉu nghiªn cøu 17 H×nh 3 §−êng ®Æc tÝnh ®é h¹t quÆng nguyªn khai 25 H×nh 4 S¬ ®å thÝ nghiÖm tuyÓn röa 28 H×nh 5 S¬ ®å thÝ nghiÖm tuyÓn röa víi c¸c th«ng sè tèi −u 31 H×nh 6 S¬ ®å thÝ nghiÖm tuyÓn tõ ø¬t theo chÕ ®é nång ®é 36 H×nh 7 S¬ ®å thÝ nghiÖm tuyÓn tõ −ít theo chÕ ®é c−êng ®é tõ 38 tr−êng H×nh8 S¬ ®å c«ng nghÖ ®Þnh tÝnh vµ ®Þnh l−îng 40 H×nh 9 S¬ ®å dù kiÕn xö lý quÆng ®u«i 42 H×nh 10 S¬ ®å kݪn nghÞ xö lý mÉu nghiªn cøu 43 ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ Má - LuyÖn Kim BCTK§T: Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét manhetit qui m« më réng. 6 Më ®Çu ë n−íc ta quÆng s¾t cã nhiÒu, n»m r¶i r¸c ë miÒn B¾c, miÒn Trung vµ MiÒn Nam. QuÆng s¾t chñ yÕu dïng ®Ó nÊu luyÖn thÐp phôc vô ngµnh c«ng nghiÖp ®Êt n−íc.
Song thùc tÕ ch−a quan t©m nhiÒu ®Õn viÖc dïng quÆng s¾t ®Ó s¶n xuÊt ra bét ManhetÝt cao cÊp dïng trong c¸c lÜnh vùc tuyÓn than, s¶n xuÊt bét mÇu oxýt s¾t, chÕ t¹o nam ch©m vÜnh cöu, phô gia xi m¨ng, phôc vô khoan th¨m dß lÜnh vùc dÇu khÝ.vv Sau khi ®−îc Bé c«ng th−¬ng giao ®Ò tµi “ Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét ManhetÝt quy m« më réng tõ quÆng s¾t Cao B»ng”. §Ò tµi ®· tiÕn hµnh t×m hiÓu vµ kh¶o s¸t Má s¾t B¶n Nïng I, Nµbiãoc thuéc x· ThÓ dôc- HuyÖn Nguyªn B×nh - TØnh Cao B»ng- lµ ®èi t−îng cÇn nghiªn cøu. HiÖn t¹i má nhá nµy ®ang thuéc quyÒn qu¶n lý cña “C«ng ty Cæ phÇn s¶n xuÊt kinh doanh tæng hîp Cao B»ng”- Cã ®Þa chØ: sè 02 §−êng Kim §ång- Hîp Giang- ThÞ x· Cao B»ng Qua nghiªn cøu tµi liÖu ®−îc biÕt ®©y lµ Má quÆng s¾t ManhetÝt hµm l−îng quÆng thuéc lo¹i trung b×nh, Cã m¹ng l−íi giao th«ng t−¬ng ®èi thuËn lîi, mÆt kh¸c vÒ chñ tr−¬ng cña TØnh còng cã h−íng ®−a c«ng nghÖ vµo ®Ó chÕ biÕn s©u. Sau khi nghiªn cøu ®¹t kÕt qu¶ sÏ ¸p dông c«ng nghÖ ®· nghiªn cøu ®Ó s¶n xuÊt bét ManhetÝt trªn quy m« c«ng nghiÖp nh»m n©ng cao gi¸ trÞ kinh tÕ, x· héi, tr¸nh hiÖn t−îng b¸n quÆng tr«i næi thÊt tho¸t tµi nguyªn nh− hiÖn nay.
Trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh nghiªn cøu C«ng ty cæ phÇn s¶n xuÊt kinh doanh tæng hîp Cao b»ng ®· céng t¸c vµ t¹o mäi ®iÒu kiÖn trong viÖc thu thËp sè liÖu, tµi liÖu, còng nh− triÓn khai lÊy mÉu ®Ó viÖc nghiªn cøu b−íc ®Çu ®−îc thuËn lîi. - C«ng viÖc nghiªn cøu ®−îc tiÕn hµnh t¹i “ C«ng ty TNHH Mét thµnh viªn Má vµ LuyÖn kim Th¸i Nguyªn” - ®Þa chØ t¹i Ph−êng T©n LËp, Thµnh phè Th¸i Nguyªn - C«ng t¸c ph©n tÝch kiÓm nghiÖm ®−îc tiÕn hµnh t¹i Trung t©m ph©n tÝch Ho¸ lý- ViÖn khoa häc vµ c«ng nghÖ Má vµ LuyÖn Kim. - Ph©n tÝch kho¸ng vËt t¹i ViÖn ®Þa chÊt kho¸ng s¶n. ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ Má - LuyÖn Kim BCTK§T: Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét manhetit qui m« më réng.
7 - Ph©n tÝch kiÓm tra t¹i phßng ph©n tÝch ho¸ thuéc C«ng ty TNHH mét thµnh viªn Má vµ LuyÖn kim- Th¸i Nguyªn vµ C«ng ty Gang ThÐp Th¸i Nguyªn. Ch−¬ng I: Tæng quan 1.1 Kh¸i qu¸t vÒ c¸c lo¹i quÆng s¾t. Nguyªn tè s¾t (Fe) cã hµm l−îng trung b×nh trong vá tr¸i ®Êt lµ 4,2 %, chØ sau «xytsilic vµ nh«m (Al), nguyªn tè s¾t tån t¹i trong hµng tr¨m kho¸ng vËt, song cho ®Õn nay míi chØ thu håi ®−îc s¾t kim lo¹i ë quy m« c«ng nghiÖp tõ mét sè quÆng s¾t sau: - QuÆng Manhªtit, c«ng thøc ho¸ häc lµ Fe3O4, tèi ®a 72,4 % Fe. - QuÆng Hªmatit (matit, SpecularÝt), c«ng thøc ho¸ häc Fe2O3, tèi ®a 70% Fe.
- Hy®r«xyt s¾t hay cßn gäi lµ Lim«nÝt gåm G¬tit c«ng thøc ho¸ häc lµ FeO. Hy®r« g¬tÝt cã c«ng thøc ho¸ häc lµ FeO.nH2O, Hy®r«xyt HªmatÝt c«ng thøc ho¸ häc lµ Fe203.nH2O, tèi ®a 48 – 63 % Fe. - Si®ªrit c«ng thøc ho¸ FeCO3, tèi ®a 48,3 % Fe. - InmªnhÝt c«ng thøc ho¸ häc FeTiO3, tèi ®a 36,8%Fe vµ 31,6 %Ti.
HiÖn nay trªn thÕ giíi quÆng s¾t nguyªn khai ®−¬c khai th¸c víi hµm l−îng s¾t tõ 17% trë lªn, tuú theo tõng lo¹i quÆng ®−îc lµm giÇu vµ chÕ biÕn theo c¸c quy tr×nh kh¸c nhau ®Ó thu håi ®−îc hµm l−îng s¾t cao nhÊt phôc vô nhu cÇu sö dông. QuÆng s¾t ë ViÖt nam chØ cã c¸c lo¹i quÆng manhªtit, lim«nit hoÆc hçn hîp Manhªtit – Lim«nit – Hªmatit míi cã gi¸ trÞ c«ng nghiÖp .2 Ph¹m vi sö dông quÆng s¾t trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp. HiÖn nay quÆng s¾t ®ang ®−îc sö dông trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp sau : - Ngµnh luyÖn kim ®en: QuÆng s¾t lµ nguyªn liÖu chÝnh ®Ó s¶n xuÊt ra gang thÐp, sö dông trªn 90 % tæng nhu cÇu quÆng s¾t. - C¸c ngµnh c«ng nghiÖp kh¸c chØ sö dông kho¶ng d−íi 10% tæng nhu cÇu quÆng s¾t.
- Ngµnh xi m¨ng: QuÆng s¾t dïng lµm phô gia s¶n xuÊt xi m¨ng. ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ Má - LuyÖn Kim BCTK§T: Nghiªn cøu hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt bét manhetit qui m« më réng. 8 - Ngµnh than: QuÆng s¾t tuyÓn ra Manhªtit cao cÊp lµm huyÒn phï tuyÓn than - Ngµnh ®Çu khÝ: cã sö dông nh−ng rÊt Ýt (lo¹i cã tû träng cao) ®Ó phôc vô cho khoan th¨m dß dÇu.3 Vµi nÐt vÒ tiÒm n¨ng quÆng s¾t ë ViÖt Nam ë ViÖt Nam ®· ph¸t hiÖn vµ khoanh vïng 216 má vµ ®iÓm quÆng s¾t, chóng ph©n bè rÊt kh«ng ®Òu, chñ yÕu ë B¾c bé vµ miÒn Trung. - Vïng T©y B¾c B¾c bé quÆng s¾t ph©n bè chñ yÕu ë Lµo cai, Yªn B¸i vµ r¶i r¸c ë 1 sè khu vùc kh¸c thuéc Lai Ch©u, S¬n La, Hoµ B×nh vµ Phó Thä.
- Vïng §«ng B¾c B¾c Bé quÆng s¾t ®−îc ph©n bè chñ yÕu ë Hµ Giang, CaoB»ng, B¾c C¹n, Th¸i Nguyªn, Tuyªn Quang vµ r¶i r¸c ë Qu¶ng Ninh. - Vïng B¾c Trung Bé, quÆng s¾t tËp trung ë Th¹ch Khª thuéc TØnh Hµ TÜnh, ngoµi ra r¶i r¸c cã ë Thanh Ho¸. - Vïng Trung Trung Bé, quÆng s¾t cã ë Mé §øc, tØnh Qu¶ng Ng·i vµ r¶i r¸c ë 1 sè ®iÓm kh¸c. - Vïng Nam Trung Bé míi chØ gÆp vÕt quÆng s¾t víi quy m« nhá Ýt triÓn väng.
* VÒ quy m« : Trong sè 216 má vµ ®iÓm quÆng cã 16 má ®¹t tr÷ l−îng trªn 1 triÖu tÊn, trong ®ã 2 má lín lµ Th¹ch Khª cã tr÷ l−îng 544 triÖu tÊn vµ Quý Xa tr÷ l−îng 112,35 triÖu tÊn .