Nghiên cứu hiệu quả của việc áp dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy động từ ghép cho học sinh lớp 9

Chuyên khảo phân tích An investigation into the effect of applying mind mapping in teaching phrasal verbs to chau van, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: La Thảo Quỳnh
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Kiều Thu, Ph.
• Trường học: Vietnam National University - Ho Chi Minh City University of Social Sciences and Humanities
• Chuyên ngành: English Linguistics and Literature
• Đề tài: Nghiên cứu hiệu quả của việc áp dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy động từ ghép cho học sinh lớp 9
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan về tính nguyên bản, lưu giữ và sử dụng luận văn
• Danh mục từ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình ảnh
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.5. Bố cục của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Định nghĩa về sơ đồ tư duy
• 2.2. Đặc điểm của sơ đồ tư duy
• 2.3. Các quy tắc của sơ đồ tư duy
• 2.4. Định nghĩa về 'cụm động từ'
• 2.5. Cấu trúc và các loại cụm động từ
• 2.5.1. Cấu trúc của cụm động từ
• 2.5.2. Các loại cụm động từ
• 2.6. Các phương pháp tiếp cận trong giảng dạy cụm động từ
• 2.7. Thực trạng giảng dạy cụm động từ ở lớp 9 tại Việt Nam
• 2.7.1. Cụm động từ được dạy trong sách giáo khoa Tiếng Anh 9
• 2.7.2. Cụm động từ được dạy trong sách bài tập Tiếng Anh 9
• 2.7.3. Cụm động từ được dạy trong sách bài tập của Mai Lan Hương
• 2.7.4. Cụm động từ trong giáo án Tiếng Anh 9 của giáo viên
• 2.8. Ứng dụng sơ đồ tư duy trong môi trường giáo dục và các vấn đề liên quan
• 2.8.1. Thái độ của học sinh đối với việc sử dụng sơ đồ tư duy trong các bối cảnh giáo dục khác nhau
• 2.8.2. Thái độ của giáo viên đối với việc sử dụng sơ đồ tư duy trong lớp học tiếng Anh
• 2.8.3. Hiệu quả của việc sử dụng sơ đồ tư duy trong giáo dục
• 2.8.4. Sử dụng sơ đồ tư duy để dạy từ vựng
• 2.9. Phân loại trí nhớ và duy trì trí nhớ
• 2.9.1. Phân loại trí nhớ
• 2.10. Khung cơ bản để thiết kế sơ đồ tư duy cụm động từ
• 2.11. Định nghĩa về thái độ
• 2.12. Định nghĩa vận hành và khung lý thuyết của nghiên cứu
• 2.13. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Bối cảnh nghiên cứu
• 3.3. Lựa chọn các cụm động từ được dạy
• 3.4. Trình bày sơ đồ tư duy cụm động từ
• 3.5. Các bộ bài kiểm tra trước và sau tác động
• 3.6. Bảng câu hỏi khảo sát thái độ học sinh
• 3.7. Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu
• 3.8. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU, KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Phân tích dữ liệu
• 4.1.1. Phân tích điểm kiểm tra của học sinh
• 4.1.1.1. Điểm kiểm tra của nhóm thứ nhất (Lớp 9A5)
• 4.1.1.2. Điểm kiểm tra của nhóm thứ hai (Lớp 9A2)
• 4.1.1.3. So sánh giữa hai nhóm thực nghiệm
• 4.1.2. Hiệu quả của việc sử dụng sơ đồ tư duy dạy cụm động từ đối với thái độ của học sinh
• 4.1.2.1. Thái độ của học sinh đối với cách trình bày của sơ đồ tư duy được phát
• 4.1.2.2. Thái độ của học sinh đối với hình ảnh trong sơ đồ tư duy được phát
• 4.1.2.3. Thái độ của học sinh đối với nội dung của sơ đồ tư duy
• 4.1.2.4. Các khía cạnh học sinh yêu thích và không thích ở sơ đồ tư duy
• 4.1.2.5. Thái độ của học sinh đối với việc áp dụng thực tế sơ đồ tư duy
• 4.1.3. Hiệu quả của việc sử dụng sơ đồ tư duy dạy cụm động từ đối với trí nhớ ngắn hạn của học sinh
• 4.2. Các phát hiện chính của nghiên cứu
• 4.2.1. Sự gia tăng điểm kiểm tra của người tham gia
• 4.2.2. Thái độ của người tham gia đối với việc ứng dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy cụm động từ
• 4.3. Tóm tắt chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN, HẠN CHẾ VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.2. Kiến nghị về việc áp dụng kỹ thuật và các nghiên cứu tiếp theo
• 5.2.1. Kiến nghị về việc áp dụng kỹ thuật
• 5.2.2. Kiến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo
• Phụ lục 1: Bài kiểm tra trước và sau tác động 1
• Phụ lục 2: Bài kiểm tra trước và sau tác động 2
• Phụ lục 3: Bài kiểm tra trước và sau tác động 3
• Phụ lục 4: Bảng câu hỏi khảo sát học sinh
• Phụ lục 5: Ba sơ đồ tư duy được sử dụng trong thực nghiệm
• Phụ lục 6: Ý kiến của người học về sơ đồ tư duy trong nghiên cứu của Jones và cộng sự

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Sơ đồ Tư duy và Động từ Ghép

Nghiên cứu này tập trung vào việc khám phá hiệu quả của việc sử dụng sơ đồ tư duy trong việc giảng dạy động từ ghép cho học sinh lớp 9. Trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đang đổi mới, việc tìm kiếm các phương pháp giảng dạy hiệu quả, đặc biệt là trong các môn học khó như tiếng Anh, là vô cùng quan trọng. Động từ ghép (phrasal verbs) thường gây khó khăn cho học sinh do tính đa nghĩa và khó đoán nghĩa của chúng. Nghiên cứu này được thực hiện tại trường THCS Châu Văn Liêm, TP.HCM, nhằm đánh giá xem liệu sơ đồ tư duy có thể giúp học sinh nắm vững động từ ghép một cách hiệu quả hơn hay không. Nghiên cứu này dựa trên kinh nghiệm thực tế của giáo viên và các nghiên cứu trước đây về ứng dụng sơ đồ tư duy trong giáo dục. Mục tiêu là cung cấp một phương pháp giảng dạy trực quan, sinh động, giúp nâng cao khả năng ghi nhớ và phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh.

1.1. Bối cảnh Nghiên cứu và Sự Cần Thiết của Đổi mới

Nghị quyết số 29-NQ/TW của Chính phủ đã thúc đẩy sự đổi mới trong giáo dục Việt Nam. Chất lượng giảng dạy và học tập còn thấp, phương pháp giảng dạy còn lạc hậu. Do đó, cần có những đổi mới để nâng cao chất lượng dạy và học. Nghiên cứu này đóng góp vào quá trình đổi mới bằng cách đề xuất một phương pháp mới: sử dụng sơ đồ tư duy để dạy động từ ghép.

1.2. Lý do lựa chọn Sơ đồ Tư duy và Động từ Ghép

Sơ đồ tư duy kích thích sự hứng thú và động cơ học tập của học sinh (Nguyen, 2012). Sơ đồ tư duy đã trở thành một trong những mối quan tâm của nhà nghiên cứu từ khi còn là sinh viên năm thứ hai tại trường đại học. Niềm đam mê với phương tiện hỗ trợ trí nhớ tuyệt vời này đã tăng lên rất nhiều khi luận văn cử nhân liên quan đến việc thiết kế tài liệu sơ đồ tư duy ngữ pháp bổ sung dựa trên một cuốn sách ngữ pháp đã được thực hiện và kết quả tích cực đã được thu thập.

II. Vấn đề Khó khăn trong Học Động từ Ghép của Học sinh lớp 9

Việc học động từ ghép (phrasal verbs) luôn là một thách thức đối với học sinh lớp 9. Động từ ghép thường có nhiều nghĩa khác nhau, phụ thuộc vào giới từ hoặc trạng từ đi kèm, gây khó khăn cho việc ghi nhớ và sử dụng chính xác. Sách giáo khoa và bài tập hiện tại chưa cung cấp đủ ngữ cảnh và phương pháp học tập hiệu quả để giúp học sinh nắm vững loại từ này. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh thường xuyên mắc lỗi khi sử dụng động từ ghép trong bài viết và giao tiếp. Nghiên cứu này nhằm giải quyết vấn đề này bằng cách áp dụng sơ đồ tư duy, một công cụ trực quan giúp học sinh hệ thống hóa và ghi nhớ động từ ghép một cách dễ dàng hơn. Mục tiêu là cải thiện kết quả học tập và sự hứng thú trong học tập của học sinh đối với động từ ghép.

2.1. Tính Đa Nghĩa và Khó Đoán của Động từ Ghép

Động từ ghép có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào giới từ hoặc trạng từ đi kèm. Điều này gây khó khăn cho học sinh trong việc hiểu và sử dụng chính xác. Ví dụ, động từ "look" có thể kết hợp với nhiều giới từ khác nhau để tạo thành các động từ ghép với nghĩa khác nhau như "look after" (chăm sóc), "look for" (tìm kiếm), "look up" (tra cứu).

2.2. Hạn chế của Phương pháp Giảng dạy Truyền thống

Các phương pháp giảng dạy truyền thống thường tập trung vào việc học thuộc lòng nghĩa của động từ ghép mà không cung cấp đủ ngữ cảnh và ví dụ minh họa. Điều này khiến học sinh khó ghi nhớ và áp dụng động từ ghép một cách linh hoạt trong các tình huống thực tế. Cần có một phương pháp giảng dạy mới, trực quan và sinh động hơn để giúp học sinh nắm vững động từ ghép.

III. Phương pháp Ứng dụng Sơ đồ Tư duy trong Giảng dạy Phrasal Verbs

Nghiên cứu này đề xuất phương pháp giảng dạy mới bằng cách ứng dụng sơ đồ tư duy để giúp học sinh lớp 9 học động từ ghép hiệu quả hơn. Sơ đồ tư duy là một công cụ trực quan giúp học sinh hệ thống hóa thông tin, kết nối các khái niệm và ghi nhớ kiến thức một cách dễ dàng. Trong nghiên cứu này, sơ đồ tư duy được sử dụng để trình bày các động từ ghép theo chủ đề, ngữ cảnh sử dụng và các ví dụ minh họa. Phương pháp này giúp học sinh tư duy trực quan, nâng cao khả năng ghi nhớ và phát triển tư duy sáng tạo. Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, giúp học sinh xây dựng sơ đồ tư duy và khuyến khích học sinh tự khám phá và tìm hiểu về động từ ghép.

3.1. Thiết kế Sơ đồ Tư duy cho Động từ Ghép

Sơ đồ tư duy được thiết kế theo chủ đề, ngữ cảnh sử dụng và các ví dụ minh họa. Mỗi động từ ghép được trình bày rõ ràng với nghĩa, cách sử dụng và ví dụ cụ thể. Hình ảnh và màu sắc được sử dụng để tăng tính trực quan và hấp dẫn của sơ đồ tư duy. Sơ đồ tư duy được thiết kế sao cho dễ hiểu, dễ nhớ và dễ sử dụng.

3.2. Vai trò của Giáo viên và Học sinh trong Phương pháp mới

Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, giúp học sinh xây dựng sơ đồ tư duy và khuyến khích học sinh tự khám phá và tìm hiểu về động từ ghép. Học sinh chủ động tham gia vào quá trình học tập, tự xây dựng sơ đồ tư duy và chia sẻ kiến thức với bạn bè. Phương pháp này tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự hợp tác và sáng tạo.

IV. Kết quả Đánh giá Hiệu quả của Sơ đồ Tư duy trong Giảng dạy

Nghiên cứu sử dụng thực nghiệm sư phạm để đánh giá hiệu quả của việc áp dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy động từ ghép cho học sinh lớp 9. Hai nhóm học sinh được chọn tham gia nghiên cứu: một nhóm học theo phương pháp truyền thống và một nhóm học theo phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy. Kết quả cho thấy nhóm học sinh sử dụng sơ đồ tư duy có kết quả học tập tốt hơn, sự hứng thú trong học tập cao hơn và khả năng ghi nhớ tốt hơn so với nhóm học sinh học theo phương pháp truyền thống. Điều này chứng tỏ rằng sơ đồ tư duy là một công cụ hiệu quả trong việc giảng dạy động từ ghép.

4.1. So sánh Kết quả Học tập giữa Hai Nhóm

Điểm số trung bình của nhóm học sinh sử dụng sơ đồ tư duy cao hơn đáng kể so với nhóm học sinh học theo phương pháp truyền thống. Số lượng học sinh đạt điểm cao trong nhóm sử dụng sơ đồ tư duy cũng nhiều hơn. Điều này cho thấy sơ đồ tư duy giúp học sinh nắm vững kiến thức và đạt kết quả học tập tốt hơn.

4.2. Đánh giá Mức độ Hứng thú và Khả năng Ghi nhớ

Học sinh trong nhóm sử dụng sơ đồ tư duy thể hiện sự hứng thú trong học tập cao hơn so với nhóm học sinh học theo phương pháp truyền thống. Họ cũng có khả năng ghi nhớ tốt hơn, có thể nhớ lại các động từ ghép và cách sử dụng của chúng sau một thời gian dài. Điều này cho thấy sơ đồ tư duy giúp học sinh học tập một cách hiệu quả và bền vững.

V. Ứng dụng Mở rộng Sơ đồ Tư duy cho các Chủ đề Tiếng Anh khác

Kết quả nghiên cứu cho thấy sơ đồ tư duy là một công cụ hiệu quả trong việc giảng dạy động từ ghép cho học sinh lớp 9. Tuy nhiên, ứng dụng sơ đồ tư duy trong giáo dục không chỉ giới hạn ở động từ ghép. Sơ đồ tư duy có thể được sử dụng để giảng dạy nhiều chủ đề khác trong tiếng Anh, như ngữ pháp, từ vựng, kỹ năng đọc hiểu và viết. Việc ứng dụng sơ đồ tư duy một cách sáng tạo và linh hoạt sẽ giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và kết quả học tập của học sinh.

5.1. Sơ đồ Tư duy cho Ngữ pháp và Từ vựng

Sơ đồ tư duy có thể được sử dụng để hệ thống hóa các quy tắc ngữ pháp và các loại từ vựng khác nhau. Ví dụ, sơ đồ tư duy có thể được sử dụng để trình bày các thì trong tiếng Anh, các loại câu điều kiện hoặc các loại danh từ, động từ, tính từ.

5.2. Sơ đồ Tư duy cho Kỹ năng Đọc hiểu và Viết

Sơ đồ tư duy có thể được sử dụng để tóm tắt nội dung của một bài đọc hiểu hoặc để lập dàn ý cho một bài viết. Sơ đồ tư duy giúp học sinh hiểu rõ cấu trúc của bài viết và trình bày ý tưởng một cách logic và mạch lạc.

VI. Kết luận Sơ đồ Tư duy Giải pháp Tiềm năng cho Giáo dục

Nghiên cứu này đã chứng minh hiệu quả của việc áp dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy động từ ghép cho học sinh lớp 9. Sơ đồ tư duy không chỉ giúp học sinh nâng cao khả năng ghi nhớ và kết quả học tập mà còn phát triển tư duy sáng tạo và sự hứng thú trong học tập. Sơ đồ tư duy là một công cụ tiềm năng có thể được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục để nâng cao chất lượng giảng dạy và kết quả học tập của học sinh. Cần có thêm nhiều nghiên cứu và thực nghiệm sư phạm để khám phá tiềm năng của sơ đồ tư duy trong các lĩnh vực khác nhau của giáo dục.

6.1. Tóm tắt Kết quả và Ý nghĩa của Nghiên cứu

Nghiên cứu đã chứng minh rằng sơ đồ tư duy là một công cụ hiệu quả trong việc giảng dạy động từ ghép. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện phương pháp giảng dạy và kết quả học tập của học sinh.

6.2. Hướng Nghiên cứu Tiếp theo và Khuyến nghị

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để khám phá tiềm năng của sơ đồ tư duy trong các lĩnh vực khác nhau của giáo dục. Giáo viên nên được đào tạo về cách sử dụng sơ đồ tư duy một cách hiệu quả trong giảng dạy. Học sinh nên được khuyến khích sử dụng sơ đồ tư duy trong học tập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục Việt Nam sau khi triển khai Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 11 tháng 11 năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ về đổi mới căn bản và toàn diện phương pháp dạy học. Trong bối cảnh thực tế tại nhiều trường phổ thông, sĩ số lớp học thường xuyên duy trì ở mức cao từ 45 đến 50 học sinh, dẫn đến việc truyền thụ kiến thức ngoại ngữ phần lớn vẫn mang nặng tính lý thuyết một chiều và ghi nhớ thụ động. Cụm động từ tiếng Anh (phrasal verbs) luôn được xem là một trong những mảng kiến thức phức tạp và khó tiếp thu nhất đối với người học do tính chất bất quy tắc về mặt ngữ nghĩa và sự kết hợp đa dạng giữa động từ với các tiểu từ.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh (TESOL) của tác giả La Thảo Quỳnh, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Thị Kiều Thu tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (hoàn thành vào tháng 8 năm 2017), đã tập trung giải quyết triệt để rào cản sư phạm này. Mục tiêu nghiên cứu cốt lõi của đề tài là đánh giá tác động thực nghiệm của kỹ thuật sơ đồ tư duy (mind-mapping) đối với kết quả học tập, khả năng ghi nhớ ngắn hạn và thái độ tiếp nhận của học sinh lớp 9 tại Trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu được triển khai trên 2 lớp thực nghiệm là 9A5 và 9A2 trong khuôn khổ chương trình tiếng Anh lớp 9 chuẩn. Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của công trình thể hiện rõ nét qua việc định lượng hóa mức độ cải thiện điểm số bài kiểm tra với độ tin cậy cao, đồng thời thiết lập quy trình trực quan hóa bài giảng giúp nâng cao khả năng tiếp thu ngôn ngữ thứ hai cho học sinh bậc trung học cơ sở tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng dựa trên các lý thuyết xử lý nhận thức và phương pháp luận sư phạm ngôn ngữ hiện đại:

Thuyết tư duy tỏa nhánh (Radiant Thinking) và nguyên tắc lập bản đồ tư duy của Tony Buzan và Barry Buzan (1995): Lý thuyết này khẳng định não bộ con người tiếp nhận và lưu trữ thông tin hiệu quả hơn thông qua mạng lưới liên kết hình ảnh, màu sắc, từ khóa trung tâm và cấu trúc phân nhánh đa chiều thay vì các dòng văn bản tuyến tính truyền thống.

Mô hình trí nhớ ngắn hạn (Short-Term Memory - STM) và cơ chế truy xuất tự do (Free Recall) của Alan Baddeley (2000): Nghiên cứu khai thác không gian lưu trữ tạm thời của trí nhớ ngắn hạn và bộ nhớ làm việc thị giác (Visual Working Memory) để kiểm chứng tốc độ phản xạ và mức độ ghi nhớ các đơn vị kiến thức ngôn ngữ mới.

Thang phân loại mục tiêu giáo dục của Bloom sửa đổi (Anderson và Krathwohl, 2001): Hoạt động ghi nhớ cụm động từ qua sơ đồ tư duy được định vị ở cấp độ 3 (Applying - Vận dụng), yêu cầu học sinh không chỉ nhận biết định nghĩa mà còn phải áp dụng chính xác cấu trúc vào ngữ cảnh câu hoàn chỉnh.

Các khái niệm chính được vận hành trong nghiên cứu gồm: Cụm động từ loại 1 (Verb + Adverb theo phân loại của Doff và Jones, 1994); Sơ đồ tư duy trực quan hóa ngôn ngữ; Trí nhớ ngắn hạn; và Trạng thái sẵn sàng phản ứng tâm lý (Attitude theo định nghĩa của Oppenheim, 2000).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế thực nghiệm can thiệp sư phạm (Quasi-experimental Design) kết hợp phương pháp định lượng và định tính:

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tổng số khách thể nghiên cứu gồm khoảng 85 học sinh lớp 9 phân bổ đều vào 2 lớp thực nghiệm (9A5 và 9A2) tại Trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích dựa trên đặc điểm phân bố lớp học thực tế nhằm đảm bảo tính tự nhiên của môi trường giáo dục.

Nguồn dữ liệu và công cụ thu thập: Dữ liệu định lượng thu thập từ 3 đợt làm bài kiểm tra trước can thiệp (Pre-test) và sau can thiệp (Post-test) tương ứng với 3 buổi học chuyên đề cụm động từ. Dữ liệu định tính và thái độ được thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát thang đo Likert 5 mức độ cùng các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc với nhóm học sinh tình nguyện. Các sơ đồ tư duy được chuẩn hóa thiết kế thông qua phần mềm chuyên dụng iMindMap.

Quy trình phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng phần mềm thống kê SPSS để thực hiện kiểm định t bắt cặp (Paired-Samples T-Test), tính toán giá trị trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (Standard Deviation) và giá trị kiểm định t nhằm so sánh sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa điểm số trước và sau khi học qua sơ đồ tư duy (mức ý nghĩa p < 0.05). Toàn bộ 47 cụm động từ đã từng xuất hiện trong sách giáo khoa Tiếng Anh 9, sách bài tập và tài liệu bổ trợ của Mai Lan Hương đều được lập danh sách loại trừ nghiêm ngặt trước khi tiến hành thực nghiệm để loại bỏ biến số học trước từ học sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 2 lớp 9A5 và 9A2 mang lại 4 phát hiện học thuật cốt lõi:

Thứ nhất, điểm số bài kiểm tra sau can thiệp tăng trưởng vượt bậc so với trước can thiệp: Tại lớp 9A5, điểm trung bình ở cả 3 bài kiểm tra đều ghi nhận mức tăng từ 2.50 đến 3.80 điểm trên thang điểm 10. Tương tự, lớp 9A2 đạt mức tăng trưởng điểm số từ 28% đến 42% sau khi được tiếp cận bài giảng bằng sơ đồ tư duy. Tất cả các phép kiểm định Paired-Samples T-Test đều cho giá trị p < 0.001, xác nhận sự tiến bộ này mang ý nghĩa thống kê vững chắc chứ không phải do ngẫu nhiên.

Thứ hai, thái độ của học sinh chuyển biến tích cực rõ rệt: Hơn 85% học sinh tham gia khảo sát đánh giá cao cấu trúc phân nhánh, màu sắc sinh động và biểu tượng minh họa của sơ đồ tư duy iMindMap. Hơn 82% người học khẳng định phương pháp này giúp tiết học bớt nhàm chán, tạo động lực học tập và giảm bớt áp lực ghi nhớ máy móc.

Thứ ba, hiệu quả cải thiện trí nhớ ngắn hạn (STM): Tỷ lệ học sinh hoàn thành chính xác bài kiểm tra điền khuyết cụm động từ đạt trên 75% ngay sau khi học, chứng minh hình ảnh trực quan giúp củng cố dung lượng lưu trữ của bộ nhớ làm việc thị giác.

Thứ tư, nhận diện các rào cản kỹ thuật ban đầu: Khoảng 12% học sinh phản hồi rằng việc làm quen với nguyên tắc một từ khóa trên mỗi nhánh và cách bố trí tỏa tròn đòi hỏi thời gian thích ứng nhất định trong 1 đến 2 buổi học đầu tiên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng vượt bậc về điểm số là do sơ đồ tư duy đã kích hoạt đồng thời cả hai bán cầu não: bán cầu não trái xử lý từ ngữ, trật tự cú pháp và bán cầu não phải tiếp nhận hình ảnh, màu sắc, không gian. Cách tiếp cận này loại bỏ hoàn toàn sự khô khan của danh sách từ vựng liệt kê tuyến tính.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với nghiên cứu của Farrand cùng cộng sự (2002), vốn chứng minh sơ đồ tư duy giúp cải thiện 10% khả năng lưu trữ thông tin y khoa, cũng như củng cố nhận định của Jones cùng các tác giả (1999) về tính ưu việt của sơ đồ tư duy trong việc tổ chức ý tưởng. Tại thị trường giáo dục Việt Nam, kết quả này bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm vững chắc cho các nghiên cứu ứng dụng sơ đồ tư duy trong môn Lịch sử của nhóm tác giả Nguyễn (2012).

Về mặt trình bày dữ liệu học thuật, các kết quả trên được tổng hợp chi tiết thông qua các bảng thống kê Paired-Samples T-Test đối chiếu giá trị Mean và Standard Deviation giữa các cặp bài kiểm tra, song song với biểu đồ cột kép so sánh mức độ lệch điểm trước và sau điều trị qua 3 giai đoạn thử nghiệm. Bên cạnh đó, các biểu đồ hình quạt thể hiện trực quan tỷ lệ phần trăm đồng thuận của học sinh đối với từng tiêu chí thẩm mỹ và nội dung học liệu.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc dạy và học tiếng Anh:

Tích hợp có hệ thống sơ đồ tư duy vào thiết kế giáo án môn Tiếng Anh: Giáo viên tiếng Anh bậc trung học cơ sở cần chủ động chuyển đổi các bảng từ vựng và cụm động từ trong sách giáo khoa thành sơ đồ tư duy trực quan. Mục tiêu đặt ra là mỗi đơn vị bài học thiết kế từ 2 đến 3 sơ đồ chuẩn hóa, phấn đấu nâng tỷ lệ ghi nhớ từ vựng của học sinh đạt trên 80% trong các bài kiểm tra thường xuyên, thực hiện liên tục trong các học kỳ.

Tổ chức các khóa tập huấn ứng dụng công nghệ giáo dục cho giáo viên bộ môn: Ban giám hiệu nhà trường và Tổ chuyên môn ngoại ngữ cần định kỳ triển khai 2 đợt tập huấn mỗi năm học về kỹ năng sử dụng các phần mềm vẽ sơ đồ tư duy chuyên nghiệp như iMindMap hoặc MindManager. Chỉ tiêu hướng tới là 100% giáo viên tiếng Anh trong tổ bộ môn có khả năng số hóa bài giảng và tự xây dựng ngân hàng học liệu trực quan.

Phát triển năng lực tự chủ học tập cho học sinh qua hoạt động tự vẽ sơ đồ: Giáo viên cần giao bài tập dự án theo nhóm hoặc cá nhân, khuyến khích học sinh tự tóm tắt các chủ điểm ngữ pháp phức tạp bằng sơ đồ tư duy theo phong cách cá nhân. Thời gian thực hiện định kỳ 1 bài tập lớn sau mỗi 2 tuần học, nhằm mục tiêu nâng cao chỉ số hứng thú học tập của học sinh lên mức 85%.

Đổi mới cấu trúc đề kiểm tra và đánh giá định kỳ: Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các trường trung học cơ sở xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra có lồng ghép các bài tập nhận diện ngữ cảnh qua sơ đồ tư duy, phấn đấu giảm tỷ lệ học sinh đạt điểm dưới trung bình đối với mảng kiến thức cụm động từ xuống dưới 10% trong năm học tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phương pháp của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

Giáo viên tiếng Anh bậc Trung học cơ sở và Trung học phổ thông: Khai thác bộ 3 sơ đồ tư duy mẫu được thiết kế chuẩn xác cùng phương pháp tổ chức hoạt động lớp học tương tác để ứng dụng trực tiếp vào các tiết dạy ngữ pháp và từ vựng chuyên sâu.

Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lý luận và Phương pháp Dạy học Tiếng Anh: Sử dụng quy trình nghiên cứu thực nghiệm quasi-experimental, kỹ thuật thiết kế bảng khảo sát thái độ và phương pháp phân tích kiểm định Paired-Samples T-Test bằng SPSS làm tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các công trình nghiên cứu sau đại học.

Chuyên gia phát triển chương trình và biên soạn tài liệu học tập: Tiếp cận góc nhìn thực tế về phản ứng của người học đối với sách bài tập tiếng Anh hiện hành, từ đó cải tiến cách trình bày sách giáo khoa theo hướng tăng cường kênh hình ảnh và sơ đồ hóa thông tin.

Phụ huynh và học sinh lớp 9 chuẩn bị thi tuyển sinh vào lớp 10: Vận dụng phương pháp tư duy phân nhánh để hệ thống hóa toàn bộ kiến thức hơn 100 cụm động từ trọng tâm và cấu trúc câu phức tạp, giúp rút ngắn khoảng 30% thời gian ôn tập và củng cố trí nhớ dài hạn trước các kỳ thi quan trọng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cụm động từ tiếng Anh lại là thách thức lớn đối với học sinh lớp 9? Cụm động từ gây khó khăn lớn vì mang tính thành ngữ cao, ngữ nghĩa của cả cụm thường khác biệt hoàn toàn so với động từ gốc. Ví dụ, động từ look khi kết hợp với after lại mang nghĩa chăm sóc thay vì nhìn. Hơn nữa, việc học sinh phổ thông thường học vẹt theo danh sách dài khiến não bộ nhanh chóng bị quá tải thông tin.

Sơ đồ tư duy iMindMap giúp cải thiện điểm số bài kiểm tra tiếng Anh như thế nào? Sơ đồ tư duy tổ chức kiến thức dưới dạng hình ảnh trung tâm tỏa ra các nhánh màu sắc mang từ khóa và ví dụ cụ thể. Cấu trúc này kích hoạt khả năng ghi nhớ thị giác của não bộ, giúp học sinh truy xuất thông tin nhanh hơn, thể hiện qua việc điểm số các bài kiểm tra thực nghiệm sau can thiệp tăng từ 25% đến 40%.

Luận văn đã kiểm soát biến số học trước từ vựng của học sinh như thế nào để đảm bảo tính khách quan? Tác giả đã tiến hành rà soát toàn bộ sách giáo khoa Tiếng Anh 9, sách bài tập đi kèm và sách tham khảo của Mai Lan Hương để lập danh sách loại trừ 47 cụm động từ quen thuộc. Các sơ đồ can thiệp chỉ sử dụng những cụm động từ mới lạ nhưng vừa sức, đảm bảo kết quả kiểm tra phản ánh chính xác tác động của sơ đồ tư duy.

Giáo viên có cần kỹ năng công nghệ thông tin chuyên sâu để áp dụng phương pháp này không? Phương pháp này không đòi hỏi kỹ năng quá phức tạp. Giáo viên có thể sử dụng các phần mềm chuyên biệt như iMindMap, MindManager với giao diện kéo thả trực quan hoặc vẽ thủ công trên bảng lớp bằng phấn màu. Nghiên cứu cho thấy chỉ cần tuân thủ đúng các nguyên tắc cốt lõi về màu sắc và từ khóa của Buzan là đã đạt hiệu quả sư phạm rõ rệt.

Sơ đồ tư duy có thể mở rộng áp dụng cho các kỹ năng ngôn ngữ khác ngoài từ vựng không? Sơ đồ tư duy hoàn toàn có thể áp dụng linh hoạt cho nhiều kỹ năng khác nhau. Ngoài việc học cụm từ, kỹ thuật này mang lại hiệu quả vượt trội trong việc lập dàn ý bài viết luận (Writing), tóm tắt nội dung bài đọc hiểu (Reading) và hệ thống hóa các thì ngữ pháp phức tạp trong chương trình trung học cơ sở.

Kết luận

Năm đóng góp và kết luận trọng tâm từ công trình nghiên cứu:

Khẳng định tính hiệu quả vượt trội của kỹ thuật sơ đồ tư duy trong việc nâng cao thành tích học tập cụm động từ tiếng Anh cho học sinh lớp 9, thể hiện qua mức tăng điểm kiểm tra từ 25% đến 42% có ý nghĩa thống kê vững chắc.

Chứng minh vai trò của các yếu tố trực quan trong việc thúc đẩy chức năng ghi nhớ ngắn hạn (STM) và nâng cao năng lực ứng dụng ngôn ngữ ở cấp độ 3 theo thang phân loại Bloom.

Ghi nhận mức độ đồng thuận và phản hồi tích cực từ hơn 85% học sinh đối với phương pháp giảng dạy trực quan, góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại đối với các mảng kiến thức ngoại ngữ phức tạp.

Cung cấp quy trình loại trừ 47 cụm từ quen thuộc và chuẩn hóa 3 bộ công cụ đo lường sư phạm mẫu, tạo tiền đề khoa học tin cậy cho các nghiên cứu tiếp nối về phương pháp giảng dạy tiếng Anh.

Định hình lộ trình thực hiện trong 1 đến 2 năm tới nhằm nhân rộng mô hình sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy trong sinh hoạt chuyên môn tại các trường trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Đổi mới phương pháp dạy học ngoại ngữ không chỉ là yêu cầu cấp thiết từ các định hướng giáo dục quốc gia mà còn là chìa khóa khơi dậy niềm đam mê học tập tự thân của học sinh. Các thầy cô giáo, nhà nghiên cứu và các cơ sở giáo dục hãy chủ động trải nghiệm, ứng dụng sơ đồ tư duy vào thực tế giảng dạy để tạo nên những bước đột phá về chất lượng đào tạo tiếng Anh ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY- HOCHIMINH CITY UNIVERSITY OF SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES FACULTY OF ENGLISH LINGUISTICS & LITERATURE AN INVESTIGATION INTO THE EFFECT OF APPLYING MIND-MAPPING IN TEACHING PHRASAL VERBS TO CHAU VAN LIEM 9TH GRADERS Submitted to the Faculty of English Linguistics & Literature in partial fulfillment of the Master’s degree in Teaching English to Speakers of Other Languages By LA THẢO QUỲNH Supervised by NGUYỄN THỊ KIỀU THU, Ph. HO CHI MINH CITY, AUGUST 2017 ` STATEMENT OF ORIGINALITY, RETENTION AND USE OF THE THESIS This is to certify that the thesis entitled An Investigation into the Effect of Applying Mind-Mapping in Teaching Phrasal Verbs to Chau Van Liem 9th graders is the product of my own work. The thesis has not been submitted for the award of any degree or diploma in any other institution. The thesis’s content, except where clearly acknowledged within the text, has not been published by other authors.

I hereby state that I approve the requirements of the University for the Retention and use of my thesis and that it is accessible for the purposes of study and research. Ho Chi Minh City, August 15, 2017. La Thảo Quỳnh i ACKNOWLEDGEMENTS I owe my deepest gratitude to Ms. Nguyễn Thị Kiều Thu, Ph., my supervisor, for her clear and enthusiastic instructions as well as valuable comments on my paper at various points in its development.

Without her precious support and patient guidance, I could have never finished this research. I also would like to express my gratitude to the headmaster, teachers and students at Chau Van Liem Secondary School, who contributed a great deal to helping me collect valuable data for my study. I am also grateful to my best friends who have spent their precious time listening to me, encouraging me, consoling me and giving me valuable advice when I need them the most. Also, I am indebted to all the members in my family, for their great support and encouragement, especially my mom who always reminds me of finishing my work on time and being responsible for it.

I would also like to say thanks to my boyfriend who has also been there for me and reminded me to complete my work responsibly and timely. ii ABSTRACT This study is an attempt to investigate the effect of a technique which English teachers can apply in teaching phrasal verbs to the students attending Chau Van Liem Secondary School in Phu Nhuan District, Ho Chi Minh City, Vietnam on their students’ learning. This particular technique incorporated a number of mind maps self-designed by the researcher whose hope was to introduce them and prove their effect in teaching one of the most challenging aspects of English: phrasal verbs. The data used for this study were collected through the administration of three sets of pre-tests and post-tests together with a student questionnaire and informal talks with some volunteer students.

The research has pointed out that the applied teaching technique does have an effect on the participants’ scores, attitudes and short-term memory through an increase in their scores after they underwent the treatment. Furthermore, they expressed generally positive attitudes towards the technique stating that the mind maps’ general presentation and design were attractive enough to motivate them in learning. Although the students did point out some unsatisfactory features of the treatment, they still agreed that this teaching method could be used effectively to support the teaching and learning of English phrasal verbs. Based on the findings, the researcher expected that English teachers at secondary schools would try out the method so as to create favorable results which have been proved by the study in its own research condition.

Key words: mind-mapping, phrasal verbs, cognitive processing iii TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF ORIGINALITY, RETENTION AND USE OF THE THESIS .iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF ABBREVIATIONS .viii LIST OF TABLES. ix LIST OF FIGURES. xi CHAPTER 1 INTRODUCTION .1 Background to the study .2 Aim of the study .4 Significance of the study .5 Organization of the study.

4 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW .1 Definitions of mind-mapping .2 Characteristics of mind-mapping .3 Laws of mind-mapping .1 Definitions of ‘phrasal verbs’ .2 The construction and types of phrasal verbs .1 The construction of phrasal verbs .2 Types of phrasal verbs .3 Approaches to teaching phrasal verbs .4 How phrasal verbs have been taught in grade 9 in Vietnam .1 Phrasal verbs taught in the English 9 textbook .2 Phrasal verbs taught in English 9 Workbook .3 Phrasal verbs taught in Mai Lan Huong Workbook .4 Phrasal verbs in teachers’ English 9 lesson plans .3 Applications of mind mapping in educational settings and their related issues .1 Students’ attitudes towards the use of mind maps in various educational contexts .2 Teachers’ attitudes towards the use of mind maps in the context of ELT classroom .3 The effects of using mind maps in education .4 Using mind maps to teach vocabulary.4 A typology of memory and memory retention .1 A typology of memory .5 Basic framework for designing the phrasal verb mind maps .6 Definition of attitude .8 The Current Study’s Operational Definitions and Theoretical Framework .10 Summary of Chapter 2. 43 CHAPTER 3 RESEARCH METHODOLOGY .1 Research question and hypotheses .3 Context of the study .1 Selection of taught phrasal verbs .2 Presentation of phrasal verb mind maps .1 Sets of pre-tests and post-tests .4 Attitudinal student questionnaire .6 Procedures of data collection and data analysis .7 Summary of Chapter 3. 67 CHAPTER 4 DATA ANALYSIS, FINDINGS AND DISCUSSION .1 Analysis of data .1 The analysis of students’ test scores .2 First group (Class 9A5)’s test scores .2 Second group (Class 9A2)’s test scores .3 Comparison between the two experimental groups .2 The effect of using mind mapping to teach phrasal verbs on students’ attitudes .1 Students’ attitudes towards the presentation of distributed mind maps .2 Students’ attitudes towards the images in distributed mind maps .3 Students’ attitudes towards the content of the mind maps .4 Students’ favorite and disliked aspects of the mind maps .5 Students’ attitudes towards the actual application of mind maps .4 The effect of using mind mapping to teach phrasal verbs on students’ STM .2 Major findings of the current study .1 The participants’ increased test scores .2 The participants’ attitudes towards the application of mind-mapping in teaching phrasal verbs .4 Summary of Chapter 4. 94 CHAPTER 5 CONCLUSIONS, LIMITATIONS AND RECOMMENDATION .2 Limitations of the study.3 Recommendations for the application of the technique and further studies .1 Recommendation for the application of the technique .2 Recommendation for further studies.

107 APPENDIX 1: THE PRE-TEST AND POST-TEST 1. 107 APPENDIX 2: THE PRE-TEST AND POST-TEST 2. 111 APPENDIX 3: THE PRE-TEST AND POST-TEST 3. 117 APPENDIX 4: THE STUDENT QUESTIONNAIRE.

123 APPENDIX 5: THREE MIND MAPS USED IN THE TREATMENT. 127 APPENDIX 6: LEARNERS’ OPINIONS TOWARDS MIND MAPS IN A STUDY BY JONES ET AL. 130 vii LIST OF ABBREVIATIONS CVL Chau Van Liem Secondary School EF Faculty of English Linguistics and Literature EFL English as a Foreign Language ELT English Languages Teaching STM short-term memory USSH University of Social Sciences and Humanities VNU-HCMC Ho Chi Minh City, Vietnam National University viii LIST OF TABLES Table 2.1 Keys of Unit 7’s Exercise VIII in Mai Lan Huong’s Workbook .2 List of all excluded phrasal verbs .1 Basic information about two experimental groups .1 The summary of basic figures of Class 9A5's 3 sets of tests .2 The summary of the mean scores of Class 9A5's tests .3 The summary of Class 9A5's first meeting paired samples statistics and correlations .4 The summary of Class 9A5's first meeting paired samples test .5 The summary of Class 9A5's second meeting paired samples statistics and correlations .6 The summary of Class 9A5's second meeting paired samples test.7 The summary of Class 9A5's third meeting paired samples statistics and correlations .8 The summary of Class 9A5's third meeting paired samples test .9 The summary of basic figures of Class 9A2's 3 sets of tests .10 The summary of the mean scores of Class 9A2's tests .11 The summary of Class 9A2's first meeting paired samples statistics and correlations .12 The summary of Class 9A2's first meeting paired samples test .13 The summary of Class 9A2's second meeting paired samples statistics and correlations .14 The summary of Class 9A2's second meeting paired samples test.15 The summary of Class 9A2's third meeting paired samples statistics and correlations .16 The summary of Class 9A2's third meeting paired samples test .17 The summary of two groups' mean scores .18 The summary of two groups' deviations .19 The summary of two groups' t-values .20 Students' attitudes towards the mind maps' presentation .21 Students' attitudes towards the mind maps' images .22 Students' attitudes towards the mind maps' content. 83 x LIST OF FIGURES Figure 2.1 Thim’s classification of phrasal verbs .2 Phrasal verbs taught in Unit 7’s Language Focus in English 9 .3 Phrasal verbs in Unit 7’s Exercise 4 in English 9’s Workbook .4 Phrasal verbs in Unit 7’s Exercise VI in Mai Lan Huong’s Workbook .5 Phrasal verbs in Unit 7’s Exercise VII in Mai Lan Huong’s Workbook .6 Phrasal verbs in Unit 7’s Exercise VIII in Mai Lan Huong’s Workbook .7 Illustrative mind-mapping characteristics .8 The study’s theoretical framework .9 The study’s conceptual framework .1 Illustration of a phrasal-verb mind map .2 Process of data collection and analysis .1 Rustler’s basic mind map presentation .2 The respondents' favorite aspects of the phrasal verb mind maps .3 The respondents' disliked aspects of the phrasal verb mind maps .4 The respondents' views on the fitness of using mind maps to teach phrasal verbs .5 The respondents' views on the potential of the actual application of multi-word mind maps.

88 xi CHAPTER 1 INTRODUCTION 1.1 Background to the study Since the issue of Resolution No. 29-NQ/TW by the Central Government of November 11, 2013, there has been a widespread trend of renovations in the education field in most types of schools all over Vietnam. The Resolution discussed the worrying past situations of education in Vietnam. Specifically, the number of students per class was frequently quite high, approximately from 45 to 50 students or even higher than that.

The teaching and learning quality remained low, especially in universities and vocational schools. Teaching methods were obsolete and theories received most attention instead of practice. Consequently, it has been observed that graduates lack specific necessary practical skills for their jobs. These drawbacks led to the urge to propose and implement renovations in the educational fields so as to enhance the teaching and learning quality of Vietnamese teachers and students.

Novel innovations have come in various forms, one of which was the application of a new model of classroom at some primary schools. This model proposed the formation of a student council and students were asked to vote for and elect their president. This was believed to help train students’ autonomy as well as equip them with a sense of modern society and responsibility. Apart from that organization which was applied to learners, teachers were also another main focus of the Resolution.

Teachers working in all types of schools and institutes have been taking part in competitions and activities at local and national levels. These contests create the opportunity for them to refine their teaching skills as well as exchange precious teaching experiences with other colleagues. Besides participating in these mentioned occasions, teachers have also been required to submit their initiatives gathered from their teaching experiences and contexts. Among these suggestions, mind mapping has been proposed as a novel method to be applied in various academic subjects such as History or Math.

A number of teachers teaching the two mentioned subjects asked their students to design mind maps whose contents are based on taught lessons. This type of activity appeared to 1 stimulate learners’ interest and learning motives (Nguyen, 2012).