CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu ngoài nước: Trên thế giới đã có rất nhiều các công trình liên quan đến nghiên cứu về quyết định mua sắm hàng hoá / dịch vụ của người tiêu dùng, trải dài đa dạng trên nhiều ngành nghề, lĩnh vực. Đối với riêng ngành điện máy, trên thế giới đã có một số đề tài nghiên cứu liên quan đến hành vi mua sắm sản phẩm điện máy của người tiêu dùng.
Ngoài ra, tác giả cũng tìm được kết quả nghiên cứu liên quan trực tiếp đến hành vi mua sắm sản phẩm máy giặt của người tiêu dùng. Ramya (2016) cho rằng, các nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi của họ bao gồm (1) Văn hoá; (2) Xã hội; (3) Cá nhân; (4) Tâm lý và (5) Kinh tế. Việc nghiên cứu sâu các yếu tố thuộc các nhóm yếu tố nói trên chính là chìa khoá để nắm bắt tâm lý người tiêu dùng. Yosuf và Said (2021) trình bày một nghiên cứu nhằm khám phá ảnh hưởng của hình ảnh thương hiệu, giá cả, chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm và chiến lược tiếp thị đến hành vi mua hàng của khách hàng trong bối cảnh của Bosowa Berlian Motor Inc., một công ty con của thương hiệu Mitsubishi có trụ sở tại Nam Sulawesi.
Nghiên cứu này sử dụng phân tích đường dẫn như một phương pháp thống kê để điều tra mối quan hệ giữa các biến độc lập (ngoại sinh) và các biến phụ thuộc (nội sinh), với mục tiêu xác định cả tác động trực tiếp và gián tiếp của biến trước lên biến sau. Kết quả chứng minh rằng nhiều yếu tố, bao gồm hình ảnh thương hiệu, giá cả, chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm và hoạt động khuyến mại, có tác động tích cực đáng kể. Dale và Fujita (2008), hai tác giả đã đưa ra kết luận về tác động của một số nhóm yếu tố ảnh hưởng đến doanh số các sản phẩm điện lạnh (gồm tủ lạnh, máy giặt và máy rửa bát). Kết quả nghiên cứu cho thấy mức độ ảnh hưởng của một số nhóm yếu tố sau: 6 ▪ Nhóm yếu tố nhu cầu: Nhu cầu sử dụng sản phẩm của khách hàng càng cao thì khách hàng quan tâm tới các phương tiện truyền thông sản phẩm.
Khi đó, khách hàng sẽ tìm hiểu thông tin nhiều hơn ▪ Nhóm yếu tố thu nhập: Hộ gia đình có thu nhập cao hơn có nhiều khả năng để sở hữu sản phẩm điện lạnh hơn các hộ có thu nhập thấp hơn. ▪ Nhóm yếu tố giá sản phẩm: Nhu cầu sản phẩm điện lạnh ít chịu sự thay đổi giá. Ước tính trung bình cho thấy mức độ mở rộng của nhu cầu theo giá nhỏ hơn mức độ mở rộng của doanh thu theo giá đối với sản phẩm điện lạnh. ▪ Nhóm yếu tố thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm: Xét trong số các sản phẩm điện lạnh cơ bản gồm tủ lạnh, máy giặt, tivi và điều hoà, cùng một loại sản phẩm nhưng thương hiệu khác nhau thì khách hàng cũng có những lựa chọn mua khác nhau.
▪ Nhóm yếu tố tuổi thọ sản phẩm: Những hộ gia đình đang sử dụng sản phẩm điện lạnh có tuổi thọ cao, sắp hết hạn sử dụng có xu hướng lựa chọn thương hiệu đã sử dụng cao hơn việc thử nghiệm thương hiệu mới. Đa số các khách hàng này hài lòng với chất lượng sản phẩm điện lạnh đang sử dụng. Bên cạnh dữ liệu từ các nghiên cứu khoa học được xuất bản, các công ty / đơn vị nghiên cứu thị trường cũng đưa ra những dữ liệu quan trọng và cập nhật liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng hành vi mua hàng của người tiêu dùng. Theo Statista (2013), dưới đây là mười (10) yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến quyết định mua sản phẩm điện gia dụng của người tiêu dùng thuộc nhóm tuổi 18-50+ bao gồm (theo thứ tự từ yếu tố có ảnh hưởng nhất đối với hành vi mua của khách hàng): 1) Giá cả 2) Chất lượng 3) Đặc tính sản phẩm 4) Dễ sử dụng 5) Đánh giá về sản phẩm 6) Bảo hành 7) Phong cách thiết kế 7 8) Trải nghiệm trước đó với thương hiệu 9) Thương hiệu 10) Đề xuất gợi ý từ bạn bè / người thân trong gia đình / đồng nghiệp (dữ liệu được thu thập, tổng hợp và công bố bởi Statista Research Department, khi được hỏi “Khi bạn quyết định mua sản phẩm điện tử nào, mỗi điều sau đây quan trọng như thế nào trong quá trình ra quyết định của bạn?”) Hình 1.
Kết quả khảo sát thuộc nghiên cứu “Tầm quan trọng trong quá trình ra quyết định khi mua sản phẩm điện gia dụng tại Mỹ 2013” (Nguồn: Statista, “Tầm quan trọng trong quá trình ra quyết định khi mua các sản phẩm điện gia dụng (Consumer Electronics) tại Mỹ”, 2013) Beza Getnet (2018) đề xuất phân tích các yếu tố ảnh hưởng dựa trên (04) nhóm yếu tố chính, bao gồm: 8 [H1] Demographic Factor (Quyết định mua sản phẩm máy giặt) Washing Machine Buying Decision (Yếu tố về nhân khẩu học) [H2] Social Factor (Yếu tố về xã hội) [H3] Lifestyle Factor (Yếu tố về phong cách sống) [H4] Cultural Factor (Yếu tố về văn hoá) Hình 1. Mô hình phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua máy giặt: Nghiên cứu trường hợp Khu dân cư chung cư Addis Ababa. (Nguồn: Beza Getnet, AAU Institutional Repository, 2018) Nghiên cứu đi sâu vào các động lực phức tạp hình thành hành vi của người tiêu dùng khi mua máy giặt. Dựa trên một loạt lý thuyết và thí nghiệm do các học giả nổi tiếng thực hiện, nghiên cứu này sắp xếp một cách tỉ mỉ bốn biến số then chốt được xem xét kỹ lưỡng: các yếu tố nhân khẩu học, các yếu tố xã hội, lối sống và các yếu tố văn hóa.
Với mục đích làm sáng tỏ bí ẩn về hành vi của người tiêu dùng, những người tham gia được yêu cầu bày tỏ mức độ đồng ý của họ theo thang đo Likert (Likert scale). Các câu trả lời tiếp theo được xem xét kỹ lưỡng một cách tỉ mỉ, sử dụng các biện pháp thống kê như giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, mối tương quan và hồi quy để làm sáng tỏ các mô hình và mối quan hệ cơ bản. Luận văn cũng đã đưa ra kết luận về mức độ ảnh hưởng của từng nhóm yếu tố trong phạm vi nghiên cứu. Pradeep (2023) đã nghiên cứu sâu các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng với sản phẩm điện tử, từ đây đưa ra kết luận về các yếu tố ảnh hưởng theo thứ tự từ ảnh hưởng nhiều nhất: (1) Tính năng và thông số kỹ thuật của sản phẩm; (2) Giá cả; (3) Thiên kiến cá nhân; (4) Danh tiếng và lòng tin đối với thương hiệu.
Đây chính là có sở giúp các doanh nghiệp trên thị trường điện tử không 9 ngừng cố gắng cải thiện công nghệ và phát triển, sáng tạo để cung cấp những sản phẩm hiện đại, phù hợp với mong muốn của người tiêu dùng. Vijayalakshmi và cộng sự (2013) khi tiến hành nghiên cứu tác động của hành vi mua thiết bị gia dụng điện tử tại Chennai (Ấn Độ) của người tiêu dùng đã nghiên cứu nhiều yếu tố tác động bao gồm cả bên trong và bên ngoài đối với hành vi mua hàng của người tiêu dùng. Các tác giả kết luận rằng các nhà tiếp thị nên tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng này để đáp ứng hiệu quả các nhu cầu ra quyết định đa dạng của người tiêu dùng. Anandarajan và Sakthivel (2016) nhấn mạnh rằng quyết định mua hàng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.
Không giống như trước đây, khi giá cả là yếu tố được cân nhắc chủ yếu, người tiêu dùng hiện đại ngày càng tập trung vào các khía cạnh như công nghệ và các lựa chọn tài chính. Ngành ô tô, đặc biệt là thị trường xe hai bánh, đã có sự tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Người tiêu dùng trong tương lai dự kiến sẽ ưu tiên các tiến bộ công nghệ và các cơ sở tín dụng trong các lựa chọn mua hàng của họ. Để các nhà sản xuất các sản phẩm từ sữa phát triển mạnh, họ phải cân nhắc không chỉ giá cả mà còn cả chất lượng và tác động đến sức khỏe của các sản phẩm họ cung cấp.
Các chiến lược như khuyến mại, quà tặng và chiết khấu có thể được sử dụng để thu hút lượng khách hàng lớn hơn. Bài báo này xem xét hành vi của người tiêu dùng liên quan đến cả hàng hóa bền và không bền. Parimala và Nagasanthi (2016) khẳng định rằng người tiêu dùng hiện đại được cung cấp vô số lựa chọn và có khả năng tiếp cận thông tin được cải thiện đáng kể, cho phép họ đưa ra quyết định sáng suốt giữa các lựa chọn này. Sự thay đổi này đã dẫn đến sự chuyển đổi rõ rệt trong hành vi của người tiêu dùng so với các hoạt động thị trường truyền thống.
Mảng sản phẩm và dịch vụ đa dạng có sẵn trong một quốc gia góp phần vào sự vững mạnh của nền kinh tế. Hầu như tất cả các sản phẩm mà người tiêu dùng có thể tiếp cận đều được cung cấp bởi nhiều nhà cung cấp thay thế, làm phức tạp thêm vai trò của nhà tiếp thị. Việc hiểu toàn diện về hành vi mua hàng của người tiêu dùng liên quan đến hàng hóa bền là rất quan trọng, vì nó phản ánh ảnh hưởng của nhận thức về thương hiệu, giá cả, chất lượng, số lượng và phương pháp 10 mua hàng. Sự thành công hay thất bại của một thị trường gắn liền chặt chẽ với hành vi mua hàng của người tiêu dùng.
Trong những năm gần đây, việc sử dụng hàng hóa bền đã đạt được sức hút đáng kể ở Ấn Độ. Maronick (2007) chỉ ra rằng một tỷ lệ đáng kể người tiêu dùng ở Hoa Kỳ lựa chọn bảo hành mở rộng khi mua các thiết bị gia dụng và đồ điện tử gia dụng. Các nhà bán lẻ ủng hộ các chế độ bảo hành này vì biên lợi nhuận đáng kể của họ. Nghiên cứu này điều tra sự hiểu biết của người tiêu dùng về các điều khoản liên quan đến bảo hành mở rộng, đặc biệt tập trung vào thời hạn của hợp đồng bảo hành.
Sử dụng phương pháp đánh chặn trung tâm mua sắm, nghiên cứu xác định 101 người tiêu dùng đã mua một thiết bị gia dụng hoặc đồ điện tử gia dụng trong vòng hai năm qua. Các phát hiện cho thấy một số lượng đáng kể người tiêu dùng hiểu sai về bảo hành mở rộng "4 năm" của nhà bán lẻ, trên thực tế chỉ cung cấp 3 năm bảo hành "mở rộng". Những hàm ý đối với các chiến lược tiếp thị cũng được khám phá.