Chương I: Tổng quan - Giới thiệu sơ lược về vải và sản phẩm dệt kim - Ung dung vai dét kim va cac loai vai chức nắng - Ứng dung của vi nang - Công trình nghiên cứu về vi nang trong lĩnh vực dệt may - Kết luận Chương II: Nội dung và phương pháp nghiên cứu Mục đích: Có được quá trình giải phóng hoạt chất từ vi nang. Có được quá trình giải phóng hoạt chất từ vi nang trên vải chức năng dược liệu Đối tượng nghiên cứu: Vì nang chứa hoạt chất kháng viêm và vải dệt kim Interlock. Nội dung: - Nghiên cứu quá trình giải phóng hoạt chất từ vi nang theo thời gian - Nghiên cứu ảnh hưởng lực ép đến khả năng giải phóng vi nang Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu tông quan - Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm - Phương pháp xử lý số liệu Chương III: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Tran Quang Long 12 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may CHUONG 1: TONG QUAN 1. Giới thiệu sơ lược về vải dệt kim và sản phẩm dệt kim [1], [2], [3] 1.
Khái niệm: Vải dệt kim được tạo ra bang sự liên kết các vòng sợi với nhau theo một quy luật nhất định.1: Vải dệt kim 1. Đặc trưng cấu tạo vải dệt kim Do được tạo thành từ các vòng sợi nên vải dệt kim thường có tính đàn hồi. thoáng khí và nhiều đặc tính khác so với vải dệt thoi và vải dệt không dệt. Phan tử nhỏ nhất của vải dệt kim là vòng sợi.
vòng sợi trong vải có dạng đường cong không gian và được chia lam 3 phân (Hình 1.2): cung kim, cung platin, hai trụ vòng. Tran Quang Long 13 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may | 1. Cung kim NV ` Ự )) =2 \t77? 2. Trụ vòng tA)KL! TY 3.
Cung platin (doan liên: hệ) 3 Hình 1.2: Cấu trúc vòng sợi Chiêu dài vòng sợi là tổng chiều dài của cung kim, cung platinvà hai đoạn trụ vòng, vòng sợi có thể dạng vòng kín hay vòng hở. Vòng kín là hai chân vòng được thắt kín lại với nhau, vòng hở là hai chân vòng không được thắt kín lại với nhau Bước cột vòng (A): là khoảng cách giữa hai điểm tương ứng của hai vòng sợi kê nhau trên một hàng vòng. Chiều cao hàng vòng (B): là khoảng cách giữa hai điểm tương ứng của hai vòng sợi kề nhau trên một cột vòng Hình 1.3: Bước cột vòng và chiêu cao hàng vòng Mật độ ngang (Pn): là số cột vòng trên một đơn vị chiêu dài là 100mm theo hướng hàng vòng. Mật độ dọc (Pd): là số hàng vòng trên một đơn vị chiều dài là 100mm theo hướng cột vòng.
Tran Quang Long 14 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may Rappo kiêu dệt: là số hàng vòng ít nhất (rappo dọc Rd) hoặc số cột vòng ít nhất (rappo ngang Rn) mà sau đó trật tự sắp xếp các phần tử cơ bản của kiêu dệt được lặp lại. Hệ số tương quan mật độ (C): là tỷ số giữa mật độ ngang so với mật độ dọc của vải. Mô đun vòng sợi (ơ): là tỷ số giữa chiều dài vòng sợi trong vải so với đường kính sợi dệt. Khối lượng g/m? vải: là khối lượng tính bang gam của ImÝ vải.
Vải dệt kim có cấu trúc vòng sợi. Các vòng sợi sắp xếp định hướng trong vải thành hàng ngang gọi là hàng vòng và cột dọc gọi là cột vòng. Trên mỗi cột vòng các vòng sợi có thế năm thắng đứng hoặc xiên tạo thành một đường zích zăc đối xứng, trên mỗi hàng vòng, các vòng sợi có thể năm thắng đứng hoặc xiên sang trái hoặc phải. Vải dệt kim có bề mặt thoáng, mẻm, xốp có độ đàn hồi lớn, khi chịu lực tác dụng độ giãn của vải lớn hơn nhiều so với độ gian cua soi gia cong.
Cũng nhờ cấu trúc như vậy mà vải dệt kim giữ nhiệt tốt mà vẫn không cản trở quá trình trao đối chất giữa cơ thế người và môi trường xung quanh. Tính thấm thấu tốt, ít nhầu, dễ bảo quản và giặt sạch. Tính vệ sinh trong may mặc tốt tạo cảm giác dễ chịu khi mặc. Vải thường được sử dụng trong may mặc làm quân áo thể thao, làm các loại vải trang trí và dụng trong sinh hoạt hàng ngày.
Phân loại vải đệt kim Theo phương pháp liên kết tạo vải, vải dệt kim được chia làm hai nhóm: Vải dệt kim đan ngang: Các vòng sợi do cùng một sợi tạo ra liên kết với nhau theo hướng ngang còn gọi là hướng hàng vòng. Mỗi hàng vòng do Tran Quang Long 15 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may một sợi tạo thành, các vòng sợi trong một hàng vòng được tạo thành nối tiếp nhau trong quá trình dệt. Vải đan dọc: Các vòng sợi do cùng một sợi tạo ra liên kết với nhau theo hướng cột vòng. Mỗi hàng vòng được tạo ra từ một hay nhiều hệ sợi và mỗi sợi chỉ tạo ra một vòng sợi trên hàng vòng.
Tất cả vòng sợi của một hàng vòng được tạo thành đồng loạt. Theo thiết bị dệt, vải dệt kim được chia làm ba nhóm ^^ ) V2 2) 6 2 -Z^ a b Hinh 1.4: Vai dét kim dan doc(a) dan ngang(b) Vải đơn: Là loại vái dệt trên các máy có một giường kim, có hai mặt khác nhau thường được gọi là vải một mặt phải và một mặt trái. Vải kép: Vải dệt trên máy hai giường kim, hai mặt vải đều có dạng mặt phải có thể xem như do hai lớp vải đơn ghép lại với nhau. Hai mặt có ngoại quan khá giỗng nhau, vải kép dày, nặng hơn và ít bị quăn mép.
Sản phẩm định hình: Là sản phẩm được dệt trên các máy dệt định hình sản phẩm như găng tay, bit tat, quan tat. Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3879-83, vải dệt kim chia thành 3 nhóm: Vải cơ bản: Có kiểu dệt thuộc nhóm những kiểu dệt đơn giản nhất, bao sồm những vòng sợi giống nhau được liên kết theo một quy luật nhất định. Tran Quang Long 16 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may Vai dẫn xuất: có kiêu dệt do hai hoặc nhiều kiểu dệt cơ bản tập hợp thành bằng cách sắp xếp xen kẽ giữa hai cột vòng (hoặc hàng vòng) kê nhau của kiểu dệt cơ bản thứ nhất với một hoặc nhiều cột (hoặc hàng) vòng của kiểu dệt cơ bản thứ hai. Vải hoa: được tạo ra trên nền các kiểu dệt cơ bản hoặc dẫn xuất bằng cách thay đối cầu tạo vòng sợi, hoặc thêm sợi phụ hoặc dùng sợi có màu sắc khác nhau, hoặc thay đổi quá trình tạo vòng và gia công hóa lý sau khi dệt để tạo ra trên vái hiệu ứng hoa rõ rệt.
Tùy theo mục đích sử dụng vải được phân loại: Vải dân dung hay vai kỹ thuật. Vải dân dụng là vải dùng trong may mặc như quân áo, dùng cho sinh hoạt như khăn. chăn, gối và dùng trong trang trí nội thất như rèm cửa, khăn trải bàn, bọc đồ gỗ, thảm trả nhà. Vải kỹ thuật là loại vải sử dụng trong các ngành công nghiệp, như vải y sinh, vải địa.
Tính chất vải dệt kim [4], [5] %1ĩnh xiên lệch cột vòng Hiện tượng vải dệt ra có cột vòng không vuông góc với hàng vòng FT APL A, Hình 1.5: Cột vòng bị xiên lệch trên vải dệt Kim đan ngang Nguyên nhân: Do quá trình dệt làm sợi bị mât cân băng xoăn Tran Quang Long 17 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may ( ay WIN Hình 1.6: Sợi mất cân bằng soắn Nếu sợi có hướng xoắn Z„ các lực tở xoắn tạo thành các mômen lực tác dụng vào các cung vòng, làm cho cung kim quay thuận chiều kim đồng hồ và cung platin quay theo chiều ngược lại, kết quả là trụ vòng 2 có xu hướng bị đây về trước các trụ vòng I và 2 có xu hướng bị đây về sau và toàn bộ vòng sợi nghiêng sang phải Ngược lại, nếu sợi có hướng xoắn S, vòng sợi sẽ bị nghiêng sang trái. *Hiện tượng hàng vòng xién Khi dệt vải băng máy tròn, bên cạnh sự mât cân băng xoắn của sợi còn thêm hiện tượng hàng vòng xiên. lạ XI (R V Hình 1.7: Góc nghiêng hàng vòng Nếu máy có n tổ tạo vòng thì khi máy quay một vòng sẽ dệt được n hàngvòng. nếu trải phẳng ống vải ra sẽ thấy hàng vòng do sợi màu đỏ dệt thành bị nghiêng đi một khoảng nổ (B là chiều cao hàng vòng).
Kết quả là khi mở khô, vải dệt kim sẽ có hiện tượng hàng vòng xiên. Tran Quang Long 18 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may Gọi đường kính giường kim là Dạ thì góc nghiêng ø được tính: tga 13 mDo9 Hậu quả: Làm xấu ngoại quan vải, gây khó khăn cho quá trình thiết ké, cắt may. Khắc phục: Chọn sợi dệt có độ xăn hợp lý. Chập sợi có hướng xoắn Z.
Dùng sợi có hướng xoắn Z. và S tiếp cách tô. Phối hợp hướng xoắn sợi với chiều quay của máy: sợi hướng xoắn Z cho máy quay thuận chiều kim đồng hồ, sợi hướng xoắn S chomay quay ngược chiều kim đồng hỏ. Kết hợp các biện pháp hoàn tất như xẻ khô.
định hình vải. *Tính dễ tháo tuột vòng Hiện tượng: tuột vòng là làm cho các vòng sợi mất sự liên hệ với nhau, từvải tháo tuột thành sợi. Có hai trường hợp tuột vòng thường thấy: Tháo tuột cả hàng vòng bằng cách cầm đầu sợi kéo ra. Việc dễ tháo tuột cả hàng vòng bang cách cằm đầu sợi kéo ra cólợi cho việc tháo sợi để kiểm tra chiều dài vòng sợi hoặc để sửa chữa các sản phẩm hỏng.
Nếu giữa vải có sợi bị đứt, các vòng sợi ở hai bên chỗ sợi đứt vàcác vòng sợi cùng cột vòng với vòng sợi bị đứt sẽ bị tuột ra. Nguyên nhân: do có sự tác dụng lực lên vải khi mà trên vải xuất hiện các cung vòng tự do và lực tác dụng đủ lớn để thắng lực ma sát giữa sợi với soi trong vải. Khi có vòng sợi bị đứt giữa vải sẽ là bất lợi vì vải sẽ bị tuột vòng một cách lan truyền, tạo lỗ thủng trên vải, nếu là vải dạng ống dệt trên máy tròn sẽ phải cắt bỏ cả đoạn vải đi, gây lãng phí. Tran Quang Long 19 Khóa học 2013 - 2015 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành công nghiệp vật liệu dét may Biện pháp khắc phục: Khâu các cung vòng tự do lại ngay khi phát hiện ra chúng.