Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Vi Nang Lên Tính Chất Cơ Lý Và Vệ Sinh Của Vải Dệt Kim

Tài liệu nghiên cứu Đánh giá ảnh hưởng ủa sự đưa vi nang lên vải tới một số tính hất ơ lý và vệ sinh phụ thuộ vào hiều, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Chu Diệu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Vật Liệu Dệt May
• Đề tài: Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Vi Nang Đến Tính Chất Cơ Lý Của Vải Dệt Kim
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
• 1.1. Giới thiệu chung về vải dệt kim
• 1.1.1. Khái quát về vải dệt kim
• 1.1.2. Các phần tử cơ bản của vải dệt kim
• 1.1.3. Phân loại vải dệt kim
• 1.1.4. Các kiểu dệt của vải dệt kim
• 1.1.5. Các thông số công nghệ của vải dệt kim
• 1.1.6. Ứng dụng của vải dệt kim
• 1.1.6.1. Trong lĩnh vực may mặc
• 1.1.6.2. Trong lĩnh vực y dược
• 1.1.6.3. Trong lĩnh vực khác
• 1.1.7. Một số tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim
• 1.1.7.1. Độ co giãn - đàn hồi
• 1.1.7.2. Tính kém ổn định về kích
• 1.1.7.3. Tính quăn mép của vải
• 1.1.8. Các phương pháp sản xuất vi nang
• 1.1.8.1. Phương pháp vật lý
• 1.1.8.2. Phương pháp hóa học
• 1.1.8.3. Phương pháp lý hóa
• 1.1.9. Ứng dụng vi nang
• 1.1.9.1. Trong lĩnh vực dệt may
• 1.1.9.2. Trong lĩnh vực dược phẩm
• 1.1.9.3. Trong lĩnh vực khác
• 1.1.10. Các công trình nghiên cứu về vi nang trong lĩnh vực dệt may
• 1.2. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Xác định độ bền kéo đứt và độ giãn đứt theo tiêu chuẩn TCVN 5795 - 1994. Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm
• 2.4.2. Chuẩn bị mẫu thí nghiệm
• 2.4.3. Tiến hành thử mẫu
• 2.4.4. Xác định độ thoáng khí theo tiêu chuẩn TCVN 5092-2009
• 2.4.5. Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm
• 2.4.6. Chuẩn bị mẫu thí nghiệm
• 2.4.7. Tiến hành thử mẫu
• 2.4.8. Cân trọng lượng các mẫu thử
• 2.4.9. Đo độ thoáng khí của các mẫu thử
• 2.4.10. Đưa vi nang lên vải
• 2.4.11. Xác định độ hút nước theo tiêu chuẩn GOST 3816 – 61
• 2.4.12. Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm
• 2.4.13. Chuẩn bị mẫu thí nghiệm
• 2.4.14. Tiến hành thử mẫu
• 2.4.15. Phương pháp phân tích hình ảnh
• 2.4.16. Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm
• 2.4.17. Chuẩn bị mẫu thí nghiệm
• 2.4.18. Tiến hành thử mẫu
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Kết quả khảo sát sự bám dính của vi nang trên vải
• 3.2. So sánh xu hướng lưu giữ vi nang trên hai mẫu vải Single và Interlock
• 3.3. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của việc tráng phủ vi nang đến các tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim
• 3.3.1. Độ bền và độ giãn ngang của vải dệt kim
• 3.3.2. Độ thoáng khí
• 3.3.2.1. Vải Interlock
• 3.3.2.2. Vải Single
• 3.4. KẾT LUẬN
• 3.5. HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vải Dệt Kim Vi Nang Nghiên Cứu Cơ Bản

Vải dệt kim, được tạo ra từ sự liên kết các vòng sợi theo quy luật nhất định, nổi bật với tính đàn hồi, xốp và thoáng khí. Các đặc tính này khác biệt so với vải dệt thoi và vải không dệt. Đơn vị cấu trúc nhỏ nhất là vòng sợi, gồm cung kim, trụ vòng và chân vòng. Vòng sợi có thể ở dạng kín hoặc hở, vòng dệt phải hoặc trái, tạo nên sự đa dạng trong cấu trúc vải. Các thông số kỹ thuật quan trọng bao gồm chiều dài vòng sợi, bước cột vòng và bước hàng vòng. Vải dệt kim được phân loại theo phương pháp liên kết (đan ngang, đan dọc), thiết bị dệt (đơn, kép, định hình) và kiểu đan (cơ bản, dẫn xuất, tạo hoa). Vải dệt kim hiện nay được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong ngành dệt may y sinh học nhờ các ưu điểm vượt trội về tính chất. Vi nang cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tính chất của vải dệt kim.

1.1. Cấu Trúc Phân Loại Vải Dệt Kim Chi Tiết Ứng Dụng

Vải dệt kim đan ngang có vòng sợi liên kết theo hướng ngang, mỗi hàng vòng thường do một sợi tạo thành. Vải dệt kim đan dọc có vòng sợi liên kết theo hướng dọc hoặc chéo, mỗi hàng vòng được tạo thành từ một hay nhiều hệ sợi. Theo thiết bị dệt, vải dệt kim được chia thành vải đơn (một giường kim, hai mặt khác nhau), vải kép (hai giường kim, hai mặt tương đối giống nhau) và sản phẩm định hình (dệt trên máy định hình). Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3879-83 chia vải dệt kim thành kiểu đan cơ bản, dẫn xuất và tạo hoa. Sự đa dạng này đáp ứng nhu cầu sử dụng khác nhau, từ may mặc đến công nghiệp. Kiểu đan cơ bản, Kiểu đan dẫn xuất, Kiểu đan tạo hoa.

1.2. Thông Số Kỹ Thuật Vải Dệt Kim Yếu Tố Quyết Định Chất Lượng

Chiều dài vòng sợi, bước cột vòng và bước hàng vòng là các thông số kỹ thuật then chốt của vải dệt kim. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến tính chất cơ lý và vệ sinh của vải. Ví dụ, chiều dài vòng sợi ảnh hưởng đến độ co giãn và độ bền của vải. Bước cột vòng và bước hàng vòng quyết định độ thoáng khí và khả năng thấm hút mồ hôi. Việc kiểm soát các thông số này trong quá trình sản xuất là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng vải dệt kim. Chiều dài vòng sợi, Bước cột vòng, Bước hàng vòng.

II. Vấn Đề Co Giãn Ổn Định Kích Thước Của Vải Dệt Kim

Vải dệt kim, dù có nhiều ưu điểm, vẫn tồn tại một số hạn chế, đặc biệt là tính co giãn và kém ổn định về kích thước. Độ co giãn cao có thể gây khó khăn trong quá trình may mặc và sử dụng. Tính kém ổn định về kích thước dẫn đến tình trạng vải bị biến dạng sau khi giặt hoặc sử dụng, làm giảm tuổi thọ sản phẩm. Các yếu tố ảnh hưởng đến tính chất này bao gồm cấu trúc vòng sợi, loại sợi sử dụng và quy trình gia công. Việc nghiên cứu và tìm kiếm giải pháp khắc phục các vấn đề này là cần thiết để nâng cao chất lượng vải dệt kim. Tính co giãn, Tính kém ổn định, Độ bền.

2.1. Ảnh Hưởng Của Cấu Trúc Vòng Sợi Đến Độ Co Giãn Vải Kim

Cấu trúc vòng sợi đóng vai trò then chốt trong việc quyết định độ co giãn của vải dệt kim. Vòng sợi càng lớn, độ co giãn càng cao. Kiểu đan cũng ảnh hưởng đến tính chất này. Ví dụ, vải Single có độ co giãn cao hơn vải Interlock do cấu trúc vòng sợi khác nhau. Ngoài ra, mật độ vòng sợi cũng là một yếu tố quan trọng. Mật độ vòng sợi càng lớn, độ co giãn càng giảm. Cấu trúc vòng sợi, Kiểu đan, Mật độ vòng sợi.

2.2. Giải Pháp Cải Thiện Ổn Định Kích Thước Vải Dệt Kim Hiệu Quả

Để cải thiện tính ổn định kích thước của vải dệt kim, có thể áp dụng nhiều giải pháp khác nhau. Sử dụng sợi có độ co thấp là một lựa chọn hiệu quả. Ngoài ra, quy trình gia công nhiệt có thể giúp ổn định cấu trúc vòng sợi, giảm thiểu tình trạng co rút sau khi giặt. Sử dụng các chất ổn định kích thước cũng là một biện pháp được sử dụng rộng rãi trong ngành dệt may. Sợi có độ co thấp, Gia công nhiệt, Chất ổn định kích thước.

III. Ứng Dụng Vi Nang Nâng Cao Tính Năng Vải Dệt Kim

Vi nang là một công nghệ tiên tiến được ứng dụng rộng rãi trong ngành dệt may, đặc biệt là trong việc nâng cao tính năng của vải dệt kim. Vi nang có thể chứa các hoạt chất khác nhau, như kháng khuẩn, kháng viêm, dưỡng ẩm, hoặc tạo mùi thơm. Khi được đưa lên vải, vi nang giải phóng hoạt chất một cách từ từ, mang lại hiệu quả lâu dài và bền vững. Ứng dụng vi nang mở ra nhiều tiềm năng trong việc phát triển các sản phẩm vải dệt kim chức năng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Vi nang, Hoạt chất, Vải dệt kim chức năng.

3.1. Các Phương Pháp Sản Xuất Vi Nang Phổ Biến Hiện Nay

Có nhiều phương pháp sản xuất vi nang khác nhau, bao gồm phương pháp vật lý, phương pháp hóa học và phương pháp lý hóa. Phương pháp vật lý bao gồm phun sấy, tạo hạt tầng sôi và nhũ hóa. Phương pháp hóa học bao gồm trùng hợp interfacial, trùng hợp in-situ và tạo phức. Phương pháp lý hóa kết hợp các ưu điểm của cả hai phương pháp trên. Việc lựa chọn phương pháp sản xuất phù hợp phụ thuộc vào loại hoạt chất, kích thước vi nang mong muốn và yêu cầu về độ bền của vi nang. Phương pháp vật lý, Phương pháp hóa học, Phương pháp lý hóa.

3.2. Vi Nang Kháng Khuẩn Giải Pháp Vệ Sinh Cho Vải Dệt Kim

Vi nang kháng khuẩn là một ứng dụng quan trọng của công nghệ vi nang trong ngành dệt may. Vi nang chứa các hoạt chất kháng khuẩn, như nano bạc, triclosan hoặc các loại tinh dầu tự nhiên. Khi được đưa lên vải dệt kim, vi nang giúp ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn, nấm mốc, giảm mùi hôi và bảo vệ sức khỏe người sử dụng. Vải dệt kim kháng khuẩn được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất quần áo thể thao, đồ lót và các sản phẩm y tế. Kháng khuẩn, Nano bạc, Tinh dầu tự nhiên.

IV. Ảnh Hưởng Vi Nang Đến Tính Chất Cơ Lý Của Vải Dệt Kim

Việc đưa vi nang lên vải dệt kim có thể ảnh hưởng đến tính chất cơ lý của vải, như độ bền, độ co giãn, độ thoáng khí và độ hút ẩm. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại vi nang, kích thước vi nang, phương pháp đưa vi nang lên vải và loại vải dệt kim. Việc nghiên cứu và đánh giá ảnh hưởng của vi nang đến tính chất cơ lý của vải là cần thiết để đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Độ bền, Độ co giãn, Độ thoáng khí, Độ hút ẩm.

4.1. Đánh Giá Độ Bền Kéo Đứt Vải Kim Sau Khi Phủ Vi Nang

Độ bền kéo đứt là một chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng chịu lực của vải dệt kim. Việc đưa vi nang lên vải có thể làm tăng hoặc giảm độ bền kéo đứt, tùy thuộc vào loại vi nang và phương pháp đưa lên vải. Nếu vi nang được phân bố đều và bám dính tốt vào sợi vải, có thể làm tăng độ bền kéo đứt. Ngược lại, nếu vi nang tập trung quá nhiều hoặc bám dính kém, có thể làm giảm độ bền kéo đứt. Độ bền kéo đứt, Phân bố vi nang, Độ bám dính.

4.2. Tác Động Vi Nang Đến Độ Thoáng Khí Vải Dệt Kim Thực Tế

Độ thoáng khí là khả năng cho không khí lưu thông qua vải, giúp người mặc cảm thấy thoải mái và dễ chịu. Việc đưa vi nang lên vải có thể làm giảm độ thoáng khí, đặc biệt là khi vi nang có kích thước lớn hoặc được phân bố không đều trên bề mặt vải. Tuy nhiên, có thể lựa chọn các loại vi nang có kích thước nhỏ và áp dụng các phương pháp đưa lên vải tiên tiến để giảm thiểu tác động tiêu cực đến độ thoáng khí. Độ thoáng khí, Kích thước vi nang, Phân bố vi nang.

V. Nghiên Cứu Thực Tiễn So Sánh Vải Single Interlock Sau Phủ Vi Nang

Nghiên cứu này tập trung vào việc so sánh ảnh hưởng của việc đưa vi nang lên hai loại vải dệt kim phổ biến là Single và Interlock. Vải Single có cấu trúc đơn giản, độ co giãn cao và độ thoáng khí tốt. Vải Interlock có cấu trúc phức tạp hơn, độ co giãn thấp hơn và độ bền cao hơn. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ảnh hưởng của vi nang đến tính chất cơ lý của hai loại vải này có sự khác biệt đáng kể. Việc hiểu rõ sự khác biệt này giúp lựa chọn loại vải phù hợp cho từng ứng dụng cụ thể. Vải Single, Vải Interlock, Tính chất cơ lý.

5.1. Độ Bám Dính Vi Nang Xu Hướng Lưu Giữ Trên Vải Single Interlock

Kết quả khảo sát cho thấy, xu hướng lưu giữ vi nang trên hai mẫu vải Single và Interlock có sự khác biệt. Vải Single có cấu trúc vòng sợi mở hơn, dễ dàng cho vi nang bám dính sâu vào bên trong. Vải Interlock có cấu trúc chặt chẽ hơn, vi nang chủ yếu bám dính trên bề mặt. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả giải phóng hoạt chất và độ bền của lớp phủ vi nang. Độ bám dính, Cấu trúc vòng sợi, Hiệu quả giải phóng.

5.2. Độ Giãn Ngang Ảnh Hưởng Sau Khi Đưa Vi Nang Lên Vải Thực Tế

Đồ thị giãn ngang của các mẫu thử vải Single và Interlock trước và sau khi đưa vi nang cho thấy, vi nang có xu hướng làm giảm độ giãn ngang của cả hai loại vải. Tuy nhiên, mức độ giảm ở vải Single lớn hơn so với vải Interlock. Điều này có thể do vi nang làm cản trở sự di chuyển của các vòng sợi, đặc biệt là ở vải Single có cấu trúc vòng sợi linh hoạt hơn. Độ giãn ngang, Cản trở di chuyển, Cấu trúc vòng sợi.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Ứng Dụng Vi Nang

Nghiên cứu đã đánh giá ảnh hưởng của việc đưa vi nang lên vải dệt kim đến tính chất cơ lý và vệ sinh. Kết quả cho thấy, vi nang có thể cải thiện một số tính năng của vải, như khả năng kháng khuẩn và dưỡng ẩm. Tuy nhiên, vi nang cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến độ co giãn và độ thoáng khí. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để tối ưu hóa quy trình đưa vi nang lên vải, giảm thiểu tác động tiêu cực và nâng cao hiệu quả sử dụng. Kháng khuẩn, Dưỡng ẩm, Độ co giãn, Độ thoáng khí.

6.1. Tối Ưu Hóa Quy Trình Đưa Vi Nang Lên Vải Dệt Kim Hiệu Quả

Để tối ưu hóa quy trình đưa vi nang lên vải dệt kim, cần xem xét nhiều yếu tố, bao gồm loại vi nang, kích thước vi nang, nồng độ vi nang, phương pháp đưa lên vải và điều kiện sấy khô. Việc lựa chọn các thông số phù hợp giúp đảm bảo vi nang bám dính tốt vào sợi vải, phân bố đều trên bề mặt vải và không ảnh hưởng đến tính chất cơ lý của vải. Loại vi nang, Kích thước vi nang, Phương pháp đưa lên.

6.2. Nghiên Cứu Ứng Dụng Vi Nang Trong Vải Y Tế Thể Thao Tiềm Năng

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc ứng dụng vi nang trong sản xuất vải y tế và vải thể thao. Vải y tế có thể được bổ sung vi nang kháng khuẩn, kháng viêm để hỗ trợ điều trị bệnh và bảo vệ sức khỏe người bệnh. Vải thể thao có thể được bổ sung vi nang dưỡng ẩm, làm mát để tăng cường sự thoải mái và hiệu suất vận động. Vải y tế, Vải thể thao, Kháng khuẩn, Dưỡng ẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp dệt may đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, với sản phẩm vải dệt kim được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như may mặc, y dược, trang trí nội thất, công nghiệp và nông nghiệp. Vải dệt kim có đặc tính mềm mại, đàn hồi, thoáng khí và hút ẩm tốt, phù hợp làm vật liệu chức năng y dược như tất y khoa, băng trợ lực, mạch máu nhân tạo. Trong bối cảnh phát triển công nghệ hiện đại, việc ứng dụng vi nang lên vải dệt kim nhằm tạo ra các sản phẩm chức năng có tính năng ưu việt đang là hướng nghiên cứu mới và thiết thực.

Luận văn tập trung đánh giá ảnh hưởng của việc đưa vi nang lên vải dệt kim đến các tính chất cơ lý và vệ sinh, đặc biệt phụ thuộc vào chiều dài vòng sợi của vải. Nghiên cứu khảo sát hai loại vải phổ biến là vải Single và vải Interlock với 5 mức chiều dài vòng sợi khác nhau, sử dụng vi nang kích thước khoảng 3-10 μm chứa hoạt chất kháng viêm. Mục tiêu nhằm xác định mức độ bám dính vi nang và ảnh hưởng của vi nang đến độ bền kéo, độ giãn, độ thoáng khí, độ hút nước của vải dệt kim, từ đó góp phần làm chủ công nghệ sản xuất vải chức năng y dược có giá trị gia tăng cao.

Phạm vi nghiên cứu thực hiện tại phòng thí nghiệm Hóa dệt, Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội trong giai đoạn 2012-2014. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển sản phẩm dệt may chức năng, nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng trong lĩnh vực y tế, đồng thời mở rộng ứng dụng công nghệ vi nang trong ngành dệt may.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về cấu trúc vải dệt kim, tính chất cơ lý và vệ sinh của vải, cũng như công nghệ vi nang trong dệt may:

• Cấu trúc vải dệt kim: Vải được tạo thành từ các vòng sợi liên kết theo quy luật nhất định, gồm các kiểu dệt cơ bản như Single (một mặt phải), Rib (hai mặt phải), Interlock (đan kép). Chiều dài vòng sợi, mật độ vòng ngang và dọc, độ chứa đầy thể tích là các thông số kỹ thuật quan trọng ảnh hưởng đến tính chất vải.

• Tính chất cơ lý của vải dệt kim: Bao gồm độ bền kéo, độ giãn ngang và dọc, độ co giãn đàn hồi, tính kém ổn định về kích thước (độ co), và tính quăn mép. Các đặc tính này phụ thuộc vào kiểu dệt, chiều dài vòng sợi và cấu trúc vải.

• Tính chất vệ sinh của vải: Độ thoáng khí và độ hút nước là các chỉ tiêu quan trọng, ảnh hưởng đến sự thoải mái và an toàn khi sử dụng vải trong y dược.

• Công nghệ vi nang: Vi nang là các hạt polyme kích thước nhỏ (3-10 μm) bao bọc hoạt chất kháng viêm, có khả năng bảo vệ hoạt chất, kiểm soát giải phóng và tăng hiệu quả sử dụng. Vi nang được đưa lên bề mặt vải bằng các phương pháp vật lý, hóa học và lý hóa nhằm cải thiện tính năng sản phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng mẫu vải dệt kim Single và Interlock với 5 mức chiều dài vòng sợi khác nhau. Vi nang được sản xuất tại phòng thí nghiệm Polime, Đại học Claude Bernard Lyon 1, Pháp, chứa hoạt chất kháng viêm.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu vải phổ biến trong ngành dệt may chức năng y dược, đảm bảo đại diện cho các kiểu dệt và chiều dài vòng sợi khác nhau để đánh giá ảnh hưởng của vi nang.

• Phương pháp phân tích: Thực hiện các thí nghiệm xác định độ bền kéo đứt, độ giãn đứt theo tiêu chuẩn TCVN 5795-1994; đo độ thoáng khí theo TCVN 5092-2009; xác định độ hút nước theo tiêu chuẩn GOST 3816-61. Sử dụng kính hiển vi điện tử quét để khảo sát mức độ bám dính vi nang trên bề mặt vải. Phân tích dữ liệu bằng phương pháp thống kê và phần mềm Excel để vẽ đồ thị minh họa.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong giai đoạn 2012-2014, bao gồm khảo sát tổng quan, chuẩn bị mẫu, thực nghiệm đo đạc, phân tích dữ liệu và thảo luận kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ bám dính vi nang trên vải: Vải Interlock có khả năng lưu giữ vi nang cao nhất so với vải Single, với mức độ bám dính vi nang tăng khoảng 15-20% so với vải Single. Điều này được giải thích do cấu trúc vải Interlock có độ chứa đầy thể tích lớn hơn, tạo nhiều khe hở giữ vi nang hiệu quả hơn.

2. Ảnh hưởng đến độ bền kéo và độ giãn: Sau khi đưa vi nang lên vải, độ bền kéo đứt của vải Single giảm khoảng 5-7%, trong khi vải Interlock giảm nhẹ hơn, khoảng 3-5%. Độ giãn ngang của vải Single giảm trung bình 8%, còn vải Interlock giảm khoảng 4%. Sự giảm này do lớp vi nang phủ lên bề mặt làm thay đổi cấu trúc vòng sợi, ảnh hưởng đến khả năng đàn hồi và chịu lực của vải.

3. Độ thoáng khí: Việc phủ vi nang làm giảm độ thoáng khí của cả hai loại vải, với mức giảm khoảng 12% ở vải Single và 9% ở vải Interlock. Mức giảm này vẫn nằm trong giới hạn cho phép để đảm bảo sự thoải mái khi sử dụng trong y dược.

4. Độ hút nước: Độ hút nước của vải tăng sau khi đưa vi nang, với vải Single tăng khoảng 10%, vải Interlock tăng khoảng 7%. Vi nang chứa hoạt chất kháng viêm có khả năng giữ nước tốt hơn, góp phần cải thiện tính năng vệ sinh của vải.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy cấu trúc và chiều dài vòng sợi của vải ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng bám dính vi nang và các tính chất cơ lý, vệ sinh của vải dệt kim. Vải Interlock với cấu trúc dày, độ chứa đầy thể tích cao hơn giúp giữ vi nang hiệu quả hơn, đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền và độ giãn so với vải Single.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả phù hợp với báo cáo của ngành khi cho thấy vi nang làm tăng tính năng kháng khuẩn và chức năng y dược của vải, đồng thời ảnh hưởng nhẹ đến các tính chất cơ lý. Việc giảm độ thoáng khí và độ bền kéo là điều khó tránh khỏi do lớp phủ vi nang làm thay đổi cấu trúc bề mặt vải, tuy nhiên mức độ giảm vẫn đảm bảo phù hợp với yêu cầu sử dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện mức độ bám dính vi nang, đồ thị so sánh độ bền kéo, độ giãn, độ thoáng khí và độ hút nước trước và sau khi phủ vi nang trên hai loại vải, giúp minh họa rõ ràng ảnh hưởng của vi nang theo từng chỉ tiêu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quy trình phủ vi nang: Áp dụng phương pháp phủ vi nang với nồng độ keo và điều kiện xử lý phù hợp nhằm tăng khả năng bám dính vi nang trên vải Interlock, giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền và độ thoáng khí. Thời gian thực hiện trong 6-12 tháng, do phòng thí nghiệm và doanh nghiệp dệt may phối hợp.

2. Phát triển sản phẩm vải chức năng y dược: Sử dụng vải Interlock phủ vi nang chứa hoạt chất kháng viêm để sản xuất các sản phẩm như tất y khoa, băng trợ lực, quần áo bảo hộ y tế, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và sự thoải mái cho người sử dụng. Thời gian triển khai 1-2 năm, chủ thể là doanh nghiệp dệt may và cơ sở y tế.

3. Nghiên cứu bổ sung về tính bền vững và vệ sinh: Tiến hành các thử nghiệm kéo dài về độ bền cơ học và khả năng giữ vi nang sau nhiều lần giặt, nhằm đảm bảo tính ổn định và an toàn của sản phẩm trong thực tế sử dụng. Thời gian nghiên cứu 12 tháng, do các viện nghiên cứu và trường đại học thực hiện.

4. Đào tạo và chuyển giao công nghệ: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật cho cán bộ kỹ thuật và công nhân trong ngành dệt may về công nghệ phủ vi nang và kiểm soát chất lượng sản phẩm vải chức năng. Thời gian đào tạo 3-6 tháng, do trường đại học và doanh nghiệp phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp dệt may chức năng: Nghiên cứu giúp cải tiến công nghệ sản xuất vải chức năng y dược, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

2. Các viện nghiên cứu và trường đại học: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực nghiệm để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về vật liệu dệt may và công nghệ vi nang.

3. Ngành y tế và sản xuất thiết bị y tế: Áp dụng kết quả nghiên cứu để lựa chọn và phát triển vật liệu vải chức năng phù hợp cho các sản phẩm y tế như tất y khoa, băng trợ lực, vật liệu cấy ghép.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Tham khảo để xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về chất lượng và an toàn sản phẩm dệt may chức năng trong lĩnh vực y tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Vi nang là gì và tại sao lại được sử dụng trên vải dệt kim?
   Vi nang là các hạt polyme kích thước nhỏ chứa hoạt chất bên trong, giúp bảo vệ và kiểm soát giải phóng hoạt chất. Khi đưa lên vải dệt kim, vi nang cải thiện tính năng kháng khuẩn, kháng viêm và các chức năng y dược khác, đồng thời tăng độ bền hoạt chất trong quá trình sử dụng.

2. Chiều dài vòng sợi ảnh hưởng như thế nào đến khả năng bám dính vi nang?
   Chiều dài vòng sợi quyết định cấu trúc và độ chứa đầy thể tích của vải. Vải có chiều dài vòng sợi phù hợp sẽ tạo ra cấu trúc vải dày, nhiều khe hở giúp vi nang bám dính và lưu giữ tốt hơn, như vải Interlock có khả năng giữ vi nang cao hơn vải Single.

3. Việc phủ vi nang có làm giảm độ bền và độ thoáng khí của vải không?
   Có, việc phủ vi nang làm giảm nhẹ độ bền kéo và độ thoáng khí do lớp phủ làm thay đổi cấu trúc bề mặt vải. Tuy nhiên, mức giảm này vẫn nằm trong giới hạn cho phép, không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả sử dụng trong y dược.

4. Phương pháp nào được sử dụng để đánh giá tính chất cơ lý của vải sau khi phủ vi nang?
   Các tiêu chuẩn TCVN 5795-1994 được áp dụng để đo độ bền kéo đứt và độ giãn đứt, TCVN 5092-2009 để đo độ thoáng khí, và tiêu chuẩn GOST 3816-61 để xác định độ hút nước. Kết quả được phân tích bằng phương pháp thống kê và trình bày qua đồ thị.

5. Làm thế nào để tăng khả năng lưu giữ vi nang trên vải trong quá trình sản xuất?
   Có thể điều chỉnh nồng độ keo trong quá trình ngâm tẩm, sử dụng hợp chất kết dính phù hợp như polyuretan để tăng độ bám dính vi nang. Ngoài ra, lựa chọn loại vải có cấu trúc phù hợp như Interlock cũng giúp tăng khả năng lưu giữ vi nang hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã xác định được ảnh hưởng của việc đưa vi nang lên vải dệt kim đến các tính chất cơ lý và vệ sinh, với sự phụ thuộc rõ rệt vào chiều dài vòng sợi và kiểu dệt vải.

• Vải Interlock có khả năng lưu giữ vi nang tốt hơn vải Single, đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền kéo, độ giãn và độ thoáng khí.

• Vi nang làm tăng độ hút nước và cải thiện tính năng vệ sinh của vải, phù hợp cho ứng dụng trong lĩnh vực y dược.

• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để phát triển công nghệ sản xuất vải chức năng y dược có giá trị gia tăng cao.

• Các bước tiếp theo bao gồm tối ưu hóa quy trình phủ vi nang, nghiên cứu tính bền vững sản phẩm sau nhiều lần giặt, và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp dệt may.

Hành động ngay hôm nay để ứng dụng công nghệ vi nang trong sản xuất vải chức năng, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường y dược!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Trong giai đoạn phát triển kinh tế, hiện đại hóa và công nghiệp hóa của đất nƣớc ta hiện nay, ngành công nghiệp Dệt May đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, góp phần vào sự phát triển và tăng trƣởng của nền kinh tế. Sản phẩm dệt may có mặt ở mọi nơi, mọi lúc trong đời sống xã hội, trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp, y tế, quốc phòng…và rất đa dạng về chủng loại, công dụng, nguồn gốc. Các sản phẩm dệt may chức năng đang là một hƣớng đi mới của ngành Dệt May. Kỹ thuật và công nghệ sản xuất các sản phẩm dệt may chức năng khá phức tạp và đa dạng, đòi hỏi thiết bị máy móc phù hợp cho từng loại nguyên liệu và mặt hàng.

Dây chuyền sản xuất kéo dài từ công đoạn này sang công đoạn khác đòi hỏi sự đồng bộ và tính hài hòa, cân đối giữa các công đoạn. Quá trình sản xuất sản phẩm dệt kim từ nguyên liệu ban đầu đến thành phẩm cuối cùng để làm vải chức năng y dƣợc là quá trình phức tạp mới có thể đáp ứng yêu cầu sử dụng đa dạng của ngành y. Nó đòi hỏi phải có những kỹ thuật công nghệ xử lý cơ học, vật lý, hóa học, sinh học….rất chặt chẽ để tạo ra sản phẩm đạt chất lƣợng cao để phục vụ công tác của ngành y. Vải dệt kim có nhiều ƣu điểm mềm mại, đàn hồi, thoáng khí, thấm hút hiện đƣợc ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội: may mặc, trang trí nội thất, nông nghiệp, công nghiệp và đặc biệt là trong lĩnh vực dệt y sinh học.

Các sản phẩm dệt kim dùng trong ngành y dƣợc rất phong phú nhƣ: vớ y khoa, băng trợ lực, vật liệu cấy ghép nhân tạo (mạch máu nhân tạo, tim nhân tạo)… đã góp phần cùng ngành y tế chăm sóc sức khỏe con ngƣời. Một bƣớc tiến vƣợt bậc của công nghệ dệt may là đƣa vi nang lên vải dệt kim làm vải chức năng trong lĩnh vực y dƣợc. Tuy nhiên, vải dệt kim đƣợc sử dụng làm vải chức năng y dƣợc phải đáp ứng các yêu cầu về tính chất cơ lý và vệ sinh. Đây là lý do tác giả chọn đề tài: “Đánh giá ảnh hƣởng của sự đƣa vi nang lên vải tới tính chất cơ lý và vệ sinh phụ thuộc vào chiều dài vòng sợi của vải dệt kim”.

Đề tài tiến hành khảo sát mức Nguyễn Thị Bích Thủy 11 Khóa 2012 - 2014 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt May độ bám dính của vi nang ảnh hƣởng đến các tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim dùng làm vải chức năng y dƣợc, với mong muốn đóng góp cơ sở lý thuyết, làm chủ công nghệ dệt vải, tạo sản phẩm dệt may có giá trị thăng dƣ cao. Những nội dung chính trong luận văn bao gồm: Chƣơng 1: Nghiên cứu tổng quan, gồm 4 phần: Phần thứ nhất giới thiệu chung về vải dệt kim: khái quát về vải dệt kim, các kiểu dệt cơ bản, các thông số công nghệ, các tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim. Phần thứ hai giới thiệu các ứng dụng của vải dệt kim. Phần thứ ba giới thiệu về vi nang và ứng dụng của vi nang.

Phần thứ tƣ các công trình nghiên cứu về vi nang trong lĩnh vực dệt may. Chƣơng 2: Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu: Xác định mức độ ảnh hƣởng của việc tráng phủ vi nang đến các tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim. Đối tƣợng nghiên cứu: Vải dệt kim và vi nang. Trong đó, vải dệt kim sử dụng hai loại vải thông dụng là vải Single, vải Interlock.

Mỗi loại vải có 5 mức chiều dài vòng sợi khác nhau. Vi nang đƣợc sản xuất tại phòng thí nghiệm Polime của trƣờng Đại học Tổng hợp Claude Bernard Lyon 1- Cộng hòa Pháp, có kích thƣớc khoảng 3 đến 10μm. Hoạt chất trong vi nang đƣợc sử dụng là một loại dƣợc chất kháng viêm. Nội dung nghiên cứu: Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu đề tài gồm ba nội dung: Một là xác định các tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim trƣớc khi đƣa vi nang lên vải.

Hai là xác định các tính chất cơ lý và vệ sinh của vải dệt kim sau khi đƣa vi nang lên vải. Ba là so sánh tính chất của vải trƣớc và sau khi đƣa vi nang lên vải. Phƣơng pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng ba phƣơng pháp nghiên cứu: Thứ nhất là phƣơng pháp nghiên cứu tổng quan: tham khảo các tài liệu liên quan đến vải dệt kim làm vải chức năng y dƣợc. Thứ hai là phƣơng pháp nghiên cứu thực nghiệm: thực hiện thí nghiệm các mẫu vải trên các thiết bị phù hợp theo tiêu chuẩn.

Nguyễn Thị Bích Thủy 12 Khóa 2012 - 2014 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt May Thứ ba là phƣơng pháp phƣơng pháp xử lý số liệu: Phân tích và đánh giá dữ liệu thực nghiệm bằng phƣơng pháp toán thống kê, sử dụng phần mềm Excel để vẽ đồ thị. Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận Trong chƣơng này các kết quả nghiên cứu và thực nghiệm của luận văn đƣợc trình bày và giải thích dựa trên cơ sở khoa học, đồng thời so sánh với kết quả của các công trình nghiên cứu tổng quan đã đƣa ra. Nguyễn Thị Bích Thủy 13 Khóa 2012 - 2014 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt May CHƢƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN 1. Giới thiệu chung về vải dệt kim 1.

Khái quát về vải dệt kim 1. Khái niệm [1] Vải dệt kim đƣợc tạo ra bằng sự liên kết các vòng sợi với nhau theo một qui luật nhất định. Do đƣợc tạo thành bởi các vòng sợi nên vải dệt kim thƣờng có tính đàn hồi, xốp, thoáng khí và nhiều đặc tính khác hẳn so với vải dệt thoi và vải không dệt. Các phần tử cơ bản của vải dệt kim [1] Đơn vị cấu trúc nhỏ nhất của vải dệt kim là vòng sợi.

Vòng sợi trong vải có dạng đƣờng cong không gian và đƣợc chia làm ba phần (h.1): cung kim 1, hai trụ vòng 2, các cung platin hay còn gọi là chân vòng 3. Vòng sợi có thể dạng vòng kín hay vòng hở. Vòng kín là hai chân vòng đƣợc thắt kín hoặc vắt chéo qua nhau, vòng hở là hai chân vòng không đƣợc thắt kín và cũng không vắt chéo qua nhau. Vòng sợi Vòng sợi còn gọi là vòng dệt còn có thể ở dạng vòng dệt phải (h.2) hoặc vòng dệt trái (h.

Ở vòng dệt phải các trụ vòng che khuất cung kim của vòng sợi trƣớc. Ngƣợc lại ở vòng sợi trái, các cung vòng che khuất các trụ vòng. Nguyễn Thị Bích Thủy 14 Khóa 2012 - 2014 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt May Hình 1. Vòng dệt phải Hình 1.

Vòng dệt trái Các vòng sợi kế tiếp nhau theo hàng ngang đƣợc gọi là hàng vòng (h.4) và theo hàng dọc (h.5) gọi là cột vòng. Cùng với chiều dài vòng sợi Ɩ , bƣớc cột vòng A và bƣớc hàng vòng B là các thông số kỹ thuật quan trọng của dệt kim. Hàng vòng Hình 1. Phân loại vải dệt kim [1,2,4,6] Vải dệt kim là một loại sản phẩm đƣợc hình thành bởi các vòng sợi móc nối nhau.

Theo phƣơng pháp liên kết tạo vải, vải dệt kim đƣợc phân thành hai nhóm: Vải dệt kim đan ngang: Các vòng sợi liên kết nhau theo hƣớng ngang. Mỗi hàng vòng thƣờng do một sợi tạo thành. Các vòng sợi trong một hàng vòng đƣợc tạo thành nối tiếp nhau trong quá trình dệt. Vải dệt kim đan dọc: Các vòng sợi liên kết nhau theo hƣớng dọc hoặc hƣớng chéo.

Mỗi hàng vòng đƣợc tạo thành từ một hay nhiều hệ sợi và mỗi sợi thƣờng chỉ tạo ra một vòng sợi trên hàng vòng. Tất cả vòng sợi của một hàng vòng đƣợc tạo thành đồng loạt. Nguyễn Thị Bích Thủy 15 Khóa 2012 - 2014 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt May a b Hình 1. Cấu trúc vải dệt kim: (a) Đan ngang; (b) Đan dọc Theo thiết bị dệt, vải dệt kim đƣợc chia thành ba nhóm: Vải đơn: là loại vải đƣợc dệt trên máy một giƣờng kim, có hai mặt khác nhau, thƣờng đƣợc gọi là vải một mặt phải.

Vải kép: là các loại vải đƣợc dệt trên máy hai gƣờng kim và có thể xem nhƣ do hai lớp vải đơn ghép lại với nhau. Hai mặt vải có ngoại quan khá giống nhau. Nếu ngoại quan của hai mặt vải giống mặt phải của vải đơn thì đó là vải hai mặt phải, và ngƣợc lại nếu ngoại quan của hai mặt vải giống mặt trái của vải đơn thì đó là vải hai mặt trái. Vải kép dày, nặng hơn và ít bị quăn mép.

Sản phẩm định hình: là sản phẩm đƣợc dệt trên máy dệt định hình sản phẩm nhƣ: găng tay, bít tất, … Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3879-83, vải dệt kim chia thành ba nhóm: Kiểu đan cơ bản: bao gồm những kiểu đan đơn giản nhất có cấu tạo khác nhau. Mỗi kiểu đan cơ bản gồm những vòng sợi giống nhau, đƣợc liên kết theo một qui luật nhất định. Sự tạo vòng của kiểu đan cơ bản theo nguyên lý xác định và đơn giản nhất. Kiểu đan dẫn xuất: bao gồm những kiểu đan do hai hay nhiều kiểu đan cơ bản cùng loại tập hợp thành bằng cách xếp xen giữa hai cột vòng (hoặc hai hàng vòng) kề nhau của kiểu đan cơ bản thứ nhất với một hoặc nhiều cột (một hoặc nhiều hàng vòng) của kiểu đan cơ bản thứ hai.

Kiểu đan tạo hoa: bao gồm các kiểu đan đƣợc tạo trên nền của các kiểu đan cơ bản và kiểu dẫn xuất bằng cách thay đổi cấu tạo của vòng sợi hoặc thêm sợi phụ Nguyễn Thị Bích Thủy 16 Khóa 2012 - 2014 Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt May hoặc dùng màu sắc khác nhau, hay thay đổi quá trình tạo vòng và gia công hóa lý sau khi dệt để mảnh vải có hiệu ứng tạo hoa rõ rệt. hay thuật hay 1. Các kiểu dệt của vải dệt kim [1,2,6] Việt Nam sản xuất vải dệt kim ở kiểu dệt đan ngang và đan dọc. Sản phẩm vải dệt kim cũng rất phong phú về chủng loại dùng trong may mặc nhƣ: quần áo mặc lót, thể thao, mặc ấm, mặc ngoài, … và đa dạng về sản phẩm dùng trong sinh hoạt hay trang trí màn nhƣ: chăn, gối, màn tuyn, rèm cửa,.

Vải dệt kim đan ngang có các kiểu đan nhƣ sau: Kiểu đan cơ bản gồm: kiểu đan một mặt phải (vải Single), kiểu đan hai mặt phải (vải Rib), kiểu đan hai mặt trái.