Nghiên cứu địa tầng phân tập trầm tích Oligocen - Miocen bể Tư Chính - Vũng Mây và ý nghĩa dầu khí

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus nghiên cứu địa tầng phân tập trầm tích oligocen miocen bể tư chính vũng mây và ý nghĩa dầu khí, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Tín
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Khoáng vật học và Địa hóa học
• Đề tài: Nghiên cứu địa tầng phân tập trầm tích Oligocen – Miocen bể Tư Chính – Vũng Mây và ý nghĩa dầu khí của chúng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM CHUNG KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ BỂ TƯ CHÍNH – VŨNG MÂY
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC
• 1.2.1. Đặc điểm cấu trúc và kiến tạo
• 1.2.1.1. Phân tầng cấu trúc và phân vùng cấu trúc
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ TÀI LIỆU, LỊCH SỬ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊA TẦNG PHÂN TẬP TRẦM TÍCH OLIGOCEN – MIOCEN BỂ TƯ CHÍNH – VŨNG MÂY
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM TƯỚNG ĐÁ CỔ ĐỊA LÝ VÀ Ý NGHĨA DẦU KHÍ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen Miocen bể Tư Chính Vũng Mây

Bể Tư Chính - Vũng Mây là một trong những khu vực có tiềm năng dầu khí lớn tại Việt Nam. Nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen - Miocen không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cấu trúc địa chất mà còn cung cấp thông tin quan trọng cho việc khai thác tài nguyên. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng khu vực này có sự đa dạng về địa tầng và tướng trầm tích, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tích tụ dầu khí.

1.1. Đặc điểm địa chất khu vực Tư Chính Vũng Mây

Khu vực Tư Chính - Vũng Mây nằm ở vùng nước sâu, có cấu trúc địa chất phức tạp với nhiều tầng trầm tích khác nhau. Đặc điểm này tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và tích tụ dầu khí. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khu vực này có sự hiện diện của các thành tạo Oligocen và Miocen, với độ dày trầm tích thay đổi đáng kể.

1.2. Ý nghĩa của nghiên cứu địa tầng trong khai thác dầu khí

Nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen - Miocen không chỉ giúp xác định các đơn vị địa tầng mà còn cung cấp thông tin về môi trường tích tụ dầu khí. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa địa tầng và tướng trầm tích là cơ sở để đánh giá tiềm năng dầu khí của khu vực này.

II. Thách thức trong nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen Miocen

Mặc dù bể Tư Chính - Vũng Mây có tiềm năng lớn, nhưng việc nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen - Miocen gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như sự biến đổi khí hậu, hoạt động kiến tạo và sự thay đổi mực nước biển ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển của các tầng trầm tích.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến địa tầng

Biến đổi khí hậu có thể dẫn đến sự thay đổi trong môi trường lắng đọng, ảnh hưởng đến cấu trúc và thành phần của các tầng trầm tích. Điều này làm cho việc xác định các đơn vị địa tầng trở nên khó khăn hơn.

2.2. Thách thức từ hoạt động kiến tạo

Hoạt động kiến tạo mạnh mẽ trong khu vực có thể gây ra sự biến dạng các tầng trầm tích, làm khó khăn cho việc phân tích và đánh giá tiềm năng dầu khí. Các đứt gãy và cấu trúc địa chất phức tạp cần được nghiên cứu kỹ lưỡng.

III. Phương pháp nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen Miocen

Để nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen - Miocen, các phương pháp địa chất hiện đại được áp dụng. Việc sử dụng dữ liệu địa chấn, địa vật lý giếng khoan và thạch học giúp xác định cấu trúc và thành phần của các tầng trầm tích.

3.1. Phương pháp địa chấn trong nghiên cứu địa tầng

Phương pháp địa chấn giúp xác định cấu trúc địa chất và phân bố các tầng trầm tích. Dữ liệu địa chấn cung cấp thông tin về độ dày và tính chất của các tầng trầm tích, từ đó hỗ trợ trong việc đánh giá tiềm năng dầu khí.

3.2. Phân tích thạch học và địa vật lý giếng khoan

Phân tích thạch học và địa vật lý giếng khoan cung cấp thông tin chi tiết về thành phần và cấu trúc của các tầng trầm tích. Các dữ liệu này giúp xác định các đơn vị địa tầng và mối quan hệ giữa chúng.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen - Miocen đã chỉ ra sự hiện diện của các đơn vị địa tầng quan trọng, có khả năng tích tụ dầu khí. Những thông tin này có thể được ứng dụng trong việc lập kế hoạch khai thác và quản lý tài nguyên dầu khí.

4.1. Đánh giá tiềm năng dầu khí khu vực Tư Chính Vũng Mây

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng khu vực Tư Chính - Vũng Mây có tiềm năng dầu khí lớn, với nhiều đơn vị địa tầng có khả năng tích tụ dầu khí. Việc đánh giá này dựa trên các dữ liệu địa chất và địa vật lý thu thập được.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu trong khai thác

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong việc lập kế hoạch khai thác dầu khí, giúp tối ưu hóa quy trình và tăng hiệu quả khai thác. Việc hiểu rõ về địa tầng và tướng trầm tích là yếu tố quan trọng trong việc phát triển bền vững tài nguyên dầu khí.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu địa tầng trầm tích Oligocen - Miocen bể Tư Chính - Vũng Mây đã cung cấp nhiều thông tin quý giá về cấu trúc địa chất và tiềm năng dầu khí. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội mới trong việc khai thác và quản lý tài nguyên.

5.1. Tương lai của nghiên cứu địa tầng

Nghiên cứu địa tầng sẽ tiếp tục được phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp mới sẽ giúp nâng cao độ chính xác trong việc đánh giá tiềm năng dầu khí.

5.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Định hướng nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa địa tầng và tướng trầm tích, từ đó đưa ra các giải pháp tối ưu cho việc khai thác tài nguyên dầu khí.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực bể Tư Chính – Vũng Mây nằm ở rìa Đông Nam thềm lục địa Việt Nam với tổng diện tích tự nhiên khoảng 60.000 km², trải rộng trên các lô dầu khí từ 132 đến 136 và 156 đến 160. Tọa độ địa lý của vùng nghiên cứu nằm trong khoảng từ 6°15' đến 10°10' Vĩ độ Bắc và 109°15' đến 113°35' Kinh độ Đông. Địa hình đáy biển tại đây có sự phân hóa độ sâu vô cùng sâu sắc, dao động mạnh từ vài chục mét tại các bãi cạn san hô ngầm (như bãi Tư Chính, Vũng Mây, Huyền Trân, Phúc Nguyên) đến gần 3.000 m tại các trũng sâu nước thẳm. Về mặt địa chất kiến tạo, trầm tích Kainozoi tại khu vực có bề dày rất lớn, biến đổi phổ biến từ 6.000 m đến 7.000 m và đạt cực đại trên 10.000 m tại đới trũng sâu phía Nam.

Mặc dù có tiềm năng tài nguyên dầu khí quy mô lớn, việc đánh giá trữ lượng tại bể Tư Chính – Vũng Mây trong nhiều thập kỷ qua gặp nhiều thách thức do cấu trúc địa chất phức tạp và thiếu dữ liệu khoan sâu quy mô công nghiệp (mới chỉ thực hiện 01 giếng khoan thăm dò PV-94-2X với chiều sâu 3.331 m). Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác lập khung địa tầng phân tập chi tiết cho các thành tạo trầm tích Oligocen – Miocen (từ 32 đến 5 triệu năm trước), làm sáng tỏ mối quan hệ giữa dãy cộng sinh tướng đá và các miền hệ thống trầm tích trong bối cảnh thay đổi mực nước biển chân tĩnh kết hợp hoạt động địa động lực khu vực. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học định lượng nhằm chuẩn hóa ranh giới thạch - thời địa tầng, đồng thời xác lập các tiêu chí tiền đề dự báo hệ thống sinh - chứa - chắn phục vụ chiến lược thăm dò dầu khí nước sâu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết địa tầng phân tập hiện đại kết hợp mô hình cộng sinh tướng trầm tích Đệ tam thềm lục địa Việt Nam. Bản chất của quá trình hình thành các miền hệ thống trầm tích thực chất là quá trình chuyển dịch tướng theo không gian và thời gian dưới sự kiểm soát của biến động mực nước biển chân tĩnh và hoạt động sụt lún kiến tạo. Ba khái niệm trung tâm được vận dụng gồm: Hệ thống trầm tích biển thấp (LST), Hệ thống trầm tích biển tiến (TST), và Hệ thống trầm tích biển cao (HST).

Theo mô hình tích hợp, mỗi phức tập trầm tích (sequence) đại diện cho một chu kỳ dao động mực nước biển hoàn chỉnh, được giới hạn bởi các bề mặt bất chỉnh hợp bào mòn hoặc ranh giới ngập lụt cực đại. Luận văn ứng dụng công thức tích hợp tướng đơn và tướng kép để biểu diễn cấu trúc miền hệ thống:

• Hệ thống LST = ar + amr + mt/amr + mr (trong đó ar là cát aluvi biển thoái, amr là bột sét châu thổ biển thoái, mr là bùn biển nông biển thoái).
• Hệ thống TST = Mt + amt + amr/mt + mt (trong đó Mt là trầm tích biển tiến cực đại, amt là cát bột sét châu thổ biển tiến, mt là bùn biển nông biển tiến).
• Hệ thống HST = amr + mt/amr + mr.

Khung phân tầng cấu trúc khu vực chia thành 4 giai đoạn tiến hóa chính: giai đoạn trước sụt lún nhiệt (móng magma nứt nẻ), sụt lún nhiệt dạng tuyến Eocen – Oligocen sớm (E2 – E31), sụt lún nhiệt mở rộng theo chu kỳ thời kỳ Miocen (N11 – N13), và giai đoạn tạo thềm hiện đại Pliocen – Đệ tứ (N2 – Q).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp toàn diện nguồn dữ liệu địa chất và địa vật lý đa quy mô. Cỡ mẫu địa chấn bao gồm mạng lưới khảo sát TC-93 với tổng chiều dài 9.500 km tuyến (mạng lưới 8x8 km và 6,5-20x4,5-8,5 km), bổ sung 2.895 km tuyến địa chấn chi tiết mạng 2x2 km thu nổ năm 1995 và 2.000 km tuyến địa chấn 2D thu thập năm 1998, nâng tổng khối lượng khảo sát địa chấn xử lý lên hơn 14.395 km tuyến. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các mặt cắt địa chấn chuẩn đi qua giếng khoan thăm dò PV-94-2X (các tuyến STC06-36, STC06-40, STC06-45, STC06-59, STC06-60) nhằm đảm bảo tính đại diện cấu trúc liên bể.

Mẫu thạch học được thu thập từ giếng khoan PV-94-2X ở các khoảng độ sâu từ 1.160 m đến 3.325 m (với hơn 10 lát mỏng thạch học đặc trưng). Phương pháp phân tích độ hạt từ lát mỏng quang học được xử lý hiệu chỉnh theo công thức cải tiến nhằm chuyển đổi kích thước biểu kiến sang kích thước thật trong dải cấp hạt từ dưới 0,01 mm đến 2,00 mm, từ đó tính toán đường cong tích lũy độ hạt, kích thước trung bình (Md), hệ số chọn lọc (So) và hệ số bất đối xứng (Sk). Phương pháp minh giải tổ hợp đường cong địa vật lý giếng khoan (SP, GR, CN, CD, CA, CE) cho phép nhận diện chính xác ranh giới vỉa, chu kỳ trầm tích hạt mịn - thô và các mặt bào mòn biển tiến (RTS).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu đã phân chia lát cắt Kainozoi khu vực Tư Chính – Vũng Mây thành 5 phức tập địa tầng phân tập (S1 đến S5) tương ứng với các giai đoạn từ Oligocen sớm đến Miocen muộn:

• Phức tập S1 (32–26 triệu năm, tuổi Oligocen sớm - E31vm): Bề dày từ 380 m đến hơn 1.000 m, phát triển tướng đồng bằng ven biển, vũng vịnh đầm lầy hạt mịn giàu vật chất hữu cơ xen cát kết lithic ackos.
• Phức tập S2 (26–21 triệu năm, tuổi Oligocen muộn - E32vm): Chiều dày trầm tích đạt trên 1.500 m ở các trũng sụt lún, xuất hiện cát kết thạch anh độ mài tròn trung bình.
• Phức tập S3 (21–16 triệu năm, tuổi Miocen sớm - N11pn): Phổ biến cát kết, bột kết xen kẽ sét vôi dày khoảng 300–600 m hình thành trong môi trường biển nông.
• Phức tập S4 (16–11 triệu năm, tuổi Miocen giữa - N12tc): Đặc trưng bởi sự phát triển mạnh của phức hệ đá vôi dạng thềm và đá vôi ám tiêu san hô với bề dày từ 300 m đến 750 m.
• Phức tập S5 (11–5 triệu năm, tuổi Miocen muộn - N13pt): Trầm tích cacbonat chiếm ưu thế tuyệt đối với bề dày từ 400 m đến 900 m, tỷ lệ khung xương sinh vật (san hô, tảo đỏ, Foraminifera) chiếm từ 15% đến 90% (trung bình đạt 35% đến 50%).

Thứ hai, xác lập 5 đơn vị cấu trúc kiến tạo chính gồm: Đới tách giãn đáy Biển Đông, Đới nâng Tư Chính – Phúc Nguyên - Đá Lát (diện tích trên 12.000 km²), Trũng Tây Vũng Mây (trầm tích dày tới 7.000 m), Trũng Đông Bắc bể Nam Côn Sơn, và Đới nâng Vũng Mây.

Thứ ba, hệ thống đứt gãy Đông Bắc – Tây Nam đóng vai trò khống chế chính với biên độ dịch chuyển thẳng đứng lên tới 1.500 m – 2.000 m, tạo nên hàng loạt địa hào, bán địa hào xen kẽ địa lũy.

Thảo luận kết quả

Các kết quả phân tích thạch học và địa chấn phản ánh rõ nét sự chuyển đổi tướng trầm tích theo quy luật tiến hóa kiến tạo mảng khu vực Đông Nam Á. Trong giai đoạn Oligocen sớm (E31), sự sụt lún nhiệt tuyến tính kết hợp tách giãn cơ học tạo điều kiện hình thành các trầm tích sét than, phiến sét hạt mịn giàu vật chất hữu cơ (mẫu ở độ sâu 2.650 m và 2.705 m giếng PV-94-2X). Đây là tầng đá sinh chất lượng tốt với tiềm năng sinh khí và condensat vượt trội. Khi bước sang giai đoạn Miocen giữa và muộn (N12 – N13), sự mở rộng bể và giảm thiểu nguồn cung cấp vụn lục nguyên đã kích thích sự bùng nổ của các rạn ám tiêu san hô trên các đới nâng địa lũy Tư Chính - Phúc Nguyên.

Dữ liệu địa tầng phân tập được mô hình hóa qua bảng tổng hợp mối quan hệ thạch học - tướng - kiến tạo và các biểu đồ đường cong phân bố độ hạt (d25, d50, d75). Đường cong tích lũy độ hạt dốc đứng tại các tầng cát kết Miocen phản ánh môi trường thủy động lực sóng biển đồng nhất, tạo nên tầng chứa có độ chọn lọc cao. Đối sánh với cấu trúc bể Nam Côn Sơn liền kề (các lô 04, 05, 06), hệ thống đá vôi ám tiêu san hô hệ tầng Tư Chính và Phúc Tần tại bể Tư Chính – Vũng Mây có độ rỗng thứ sinh và độ thấm tương đương với tầng chứa khí thương mại của hệ tầng Thông – Mãng Cầu tại mỏ Lan Tây, mở ra triển vọng tài nguyên hydrocacbon to lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích địa tầng phân tập và cấu trúc địa chất dầu khí, 4 khuyến nghị chiến lược được đề xuất cho công tác thăm dò khai thác:

1. Triển khai khảo sát địa chấn 3D phân giải cao: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và các nhà điều hành cần thực hiện đề án khảo sát địa chấn không gian 3D diện tích tối thiểu 3.000 km² tại các lô trọng điểm 133, 134, 135 trong giai đoạn 2025–2027 nhằm làm rõ cấu trúc bẫy ám tiêu san hô ngầm và hệ thống nêm tăng trưởng địa tầng.
2. Khoan thẩm lượng cấu trúc triển vọng: Đơn vị điều hành PVEP cần lập kế hoạch thi công 02 giếng khoan thăm dò sâu (chiều sâu mục tiêu từ 3.500 m đến 4.500 m) tại đới nâng Tư Chính và rìa trũng Tây Vũng Mây trước năm 2028, hướng tới mục tiêu kiểm chứng tiềm năng dầu khí tầng Oligocen và bẫy cacbonat Miocen giữa.
3. Nâng cao tỷ lệ phát hiện bẫy phi cấu tạo: Áp dụng công nghệ minh giải địa chấn biên độ AVO và phân tích thuộc tính địa chấn chuyên sâu, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ dự báo thành công bẫy phi cấu tạo (bẫy vát nhọn địa tầng, quạt sườn turbidit) lên trên 25% trong giai đoạn 2026–2030.
4. Xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa địa tầng phân tập: Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) cần chủ trì tích hợp toàn bộ dữ liệu mẫu lõi, lát mỏng thạch học và đường cong carota giếng khoan vào nền tảng GIS địa chất biển quốc gia, hoàn thành chuẩn hóa 100% tài liệu địa chất vùng nước sâu trước năm 2027.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Kỹ sư địa chất và nhà minh giải địa vật lý dầu khí: Áp dụng quy trình phân chia địa tầng phân tập, nhận diện tướng địa chấn và đánh giá tiềm năng đá chứa cacbonat/clastic để xây dựng mô hình mỏ chính xác trong các dự án tìm kiếm thăm dò nước sâu.
2. Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Địa chất - Địa hóa: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu về phương pháp luận địa tầng phân tập, kỹ thuật hiệu chỉnh phân tích độ hạt lát mỏng thạch học và cổ địa lý Kainozoi thềm lục địa.
3. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và phân định ranh giới biển: Khai thác dữ liệu cấu trúc địa chất, bản đồ phân vùng kiến tạo và tiềm năng khoáng sản biển phục vụ công tác quy hoạch không gian biển quốc gia và khẳng định chủ quyền lãnh hải.
4. Chuyên gia tư vấn và các tập đoàn năng lượng quốc tế: Sử dụng khung thời - thạch địa tầng chuẩn của bể Tư Chính – Vũng Mây để đánh giá rủi ro địa chất, xây dựng chiến lược tham gia đấu thầu các lô dầu khí mở tại vùng nước sâu thềm lục địa Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Bể Tư Chính – Vũng Mây có vị trí và quy mô diện tích như thế nào?

Khu vực nghiên cứu có diện tích khoảng 60.000 km², tọa độ 6°15'–10°10' Vĩ Bắc và 109°15'–113°35' Kinh Đông, thuộc đới nước sâu Đông Nam thềm lục địa Việt Nam với bề dày trầm tích Kainozoi đạt cực đại trên 10.000 m.

Trầm tích Oligocen – Miocen tại bể Tư Chính – Vũng Mây được chia thành mấy phức tập?

Lát cắt trầm tích được chia thành 5 phức tập địa tầng phân tập chính: S1 (Oligocen sớm, 380–1.000 m), S2 (Oligocen muộn, >1.500 m), S3 (Miocen sớm, 300–600 m), S4 (Miocen giữa, 300–750 m), và S5 (Miocen muộn, 400–900 m).

Tầng sinh và tầng chứa dầu khí chủ yếu trong bể là gì?

Tầng sinh chính là các tập phiến sét, sét than đầm hồ vũng vịnh tuổi Oligocen (Hệ tầng Vũng Mây). Tầng chứa chất lượng cao gồm cát kết Miocen sớm và đặc biệt là hệ thống đá vôi ám tiêu san hô Miocen giữa - trên (Hệ tầng Tư Chính và Phúc Tần).

Phương pháp phân tích độ hạt thạch học trong luận văn có điểm gì cải tiến?

Luận văn áp dụng công thức hiệu chỉnh lát mỏng quang học cải tiến để khắc phục sai số kích thước hạt biểu kiến lát cắt ngẫu nhiên, phân chia chính xác các cấp hạt từ 0,01 mm đến 2,00 mm nhằm xác định chính xác các chỉ số Md, So, Sk.

Hoạt động kiến tạo nào ảnh hưởng mạnh nhất đến cấu trúc địa chất bể?

Hệ thống đứt gãy thuận phương Đông Bắc – Tây Nam sinh ra do tách giãn Biển Đông thời kỳ Oligocen – Miocen với biên độ dịch chuyển đứng từ 1.500 m đến 2.000 m, tạo nên hình thái cấu trúc địa hào, địa lũy phân dị sâu sắc.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập thành công khung địa tầng phân tập chuẩn gồm 5 phức tập (S1 đến S5) cho trầm tích Oligocen – Miocen tại bể Tư Chính – Vũng Mây, trải dài trong khung thời gian từ 32 đến 5 triệu năm trước.
• Làm sáng tỏ quy luật phân bố của các hệ thống tướng trầm tích từ môi trường lục địa đồng bằng châu thổ ven biển (Oligocen) sang môi trường thềm lục địa biển nông phát triển rạn san hô ám tiêu (Miocen).
• Xác định rõ nét hệ thống dầu khí hoàn chỉnh với đá sinh sét than Oligocen, đá chứa cacbonat - clastic Miocen có độ rỗng cao, và đá chắn sét kết biển khu vực.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng giúp chính xác hóa ranh giới thạch địa tầng, phục vụ đắc lực cho chiến lược nghiên cứu tài nguyên và bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia.
• Lộ trình tiếp theo cần tập trung bắn địa chấn 3D chi tiết và thi công các giếng khoan thẩm lượng sâu trong giai đoạn 2025–2030; hãy kết nối và tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn thăm dò dầu khí nước sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ BỂ TƯ CHÍNH – VŨNG MÂY Khu vực nghiên cứu Tư Chính – Vũng Mây nằm Đông Nam của thềm lục địa Việt Nam, trong vùng nước sâu và xa bờ, với diện tích khoảng 60.000 km2 bao gồm các lô 132, 133, 134, 135, 136, 156, 157, 158, 159, 160 (hình 1. Mực nước biển của khu vực này dao động lớn từ vài chục mét nước tại các bãi đá ngầm, bãi đá cạn như Vũng Mây, Huyền Trân, Quế Đường, Phúc Nguyên và Tư Chính đến gần 3000m ở trũng sâu. Tọa độ địa lý khu vực nghiên cứu: Vĩ độ Bắc: 6015’ – 10010’ Kinh độ Đông: 109015’ – 113035’ Khu vực Tư Chính – Vũng Mây phía Bắc giáp với tách giãn Biển Đông, phía Tây giáp với bể Nam Côn Sơn, phía Đông giáp với khu vực Trường Sa và phía Nam giáp với đới hút chìm Borneo.

Địa hình đáy biển trong khu vực nghiên cứu thay đổi rất nhanh về diện tích và bề mặt rất gồ ghề do các hoạt động núi lửa xảy ra trong Miocen và hiện đại cùng với các đới thành tạo cacbonat và ám tiêu san hô. Trong khu vực bao gồm nhiều bể trầm tích nằm tập trung ở phía Đông Nam Tư Chính, Tây Vũng Mây và Bắc Huyền Trân. Chế độ thủy triều và dòng chảy đáy thay đổi phụ thuộc vào gió mùa Tây Nam và Đông Bắc. Hàng năm, thường xảy ra nhiều đợt mưa bão với cường độ mạnh [1, 10].

Khu vực Tư Chính – Vũng Mây có vị trí địa lý hết sức quan trọng về hàng hải, tài nguyên biển và đặc biệt là an ninh quốc phòng. Nên công tác khảo sát, nghiên cứu, đánh bắt thủy sản khu vực này phải thường xuyên để khẳng định chủ quyền lãnh thổ Việt Nam. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sơ đồ vị trí khu vực Tư Chính - Vũng Mây 1.

ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC 1. Đặc điểm cấu trúc và kiến tạo 1. Phân tầng cấu trúc và phân vùng cấu trúc  Phân tầng cấu trúc Trên hình đã thể hiện rõ sự phân chia các tầng cấu trúc (theo thời gian hình thành và phát triển địa chất tại khu vực Tư Chính - Vũng Mây) và bao gồm các tầng cấu trúc chính (bảng 1.1): 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bảng phân tầng cấu trúc khu vực Tư Chính-Vũng Mây (Theo Trần Nghi và nnk, 2013) * Tầng cấu trúc trước sụt lún nhiệt: Tầng này bao gồm toàn bộ các đá móng magma, granit nứt nẻ và cả các đá phun trào và biến chất.

* Tầng cấu trúc sụt lún nhiệt dạng tuyến (E2 – E3): Tầng cấu trúc này được hình thành trong giai đoạn sụt lún mạnh dạng tuyến với các vật liệu được vận chuyển đến và lấp đầy các trũng, các địa hào và bán địa hào trong khu vực nghiên cứu và được thành tạo trong cơ chế động học tách giãn và trượt bằng, có chiều dày trầm tích thay đổi đáng kể, chỗ dày nhất đạt trên 10.000m (tại trũng phía Nam) và thay đổi lớn, có xu hướng giảm dần về phía Bắc khu vực. Các trầm tích ở đây bao gồm các vụn lục nguyên cát, bột, sét và đá vôi, đá vôi ám tiêu san hô. Chúng được thành tạo trong môi trường từ lục địa, đồng bằng ven biển đến biển ven bờ và biển nông. * Tầng cấu trúc sụt lún nhiệt mở rộng có chu kỳ (Miocen): Phụ tầng này bao gồm các thành tạo Miocen dưới, Miocen giữa và Miocen trên, các thành tạo được hình thành và phát triển trong quá trình sụt lún do nhiệt.

Các thành tạo này bao gồm các trầm tích sét kết màu vàng xen kẽ bột kết, độ gắn kết trung bình, giàu hợp chất hữu cơ, hóa đá. Thành tạo trong môi trường biển ven bờ, biển nông đến biển sâu. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] * Tầng cấu trúc tạo thềm hiện tại (N2 – Q): Phụ tầng cấu trúc trên bao gồm các thành tạo trẻ có tuổi Pliocen và Đệ tứ với các đá chủ yếu là cát, bột, sét chứa glauconit và vô cùng phong phú các hoá đá động vật biển. Đá ở phụ tầng này chưa gắn kết hoặc gắn kết yếu.

Chúng được lắng đọng trong môi trường trầm tích biển hoặc biển nông ven bờ, với chiều dày đạt từ 20 – 700m, phủ bất chỉnh hợp lên các thành tạo được hình thành trước nó.  Phân vùng cấu trúc Khu vực Tư Chính - Vũng Mây bao gồm các đới nâng và trũng nằm xen kẽ nhau, phát triển chủ yếu theo hướng ĐB - TN. Đới nâng có dạng khối – địa lũy hoặc khối đứt gãy có lớp phủ trầm tích Kainozoi dày khoảng 2,5 – 3,5km. Các đới trũng có dạng địa hào, bán địa hào lấp đầy trầm tích Kainozoi dày tới 6 - 7km, chỗ dày nhất đạt đến trên 10.000m tại trũng phía Nam khu vực nghiên cứu.

Việc phân vùng cấu tạo nhằm mục đích phân chia khu vực nghiên cứu thành các đơn vị cấu tạo khác nhau. Mỗi đơn vị cấu tạo có các đặc điểm cấu trúc, kiến tạo, cơ chế hình thành và lịch sử phát triển địa chất tương đối đồng nhất. Ranh giới giữa chúng được lựa chọn trùng với các đứt gãy có quy mô tương đối lớn cả về chiều dài lẫn biên độ dịch chuyển và tuổi hoạt động, kết hợp với các yếu tố cấu trúc đặc biệt như các chuỗi núi lửa. Trong các đơn vị cấu tạo, tùy theo đặc điểm cấu trúc kiến tạo mà có thể phân chia thành các yếu tố cấu tạo có bậc nhỏ hơn.

Việc lựa chọn và phân chia các đơn vị và yếu tố cấu tạo một cách hợp lý sẽ là cơ sở khoa học và làm tăng độ tin cậy cho việc phân vùng triển vọng và đánh giá tiềm năng dầu khí của khu vực nghiên cứu. Phân tích bộ bản đồ cấu tạo, bản đồ đẳng dày, bản đồ các hệ thống đứt gãy, bản đồ trọng lực - từ, bản đồ địa mạo đáy biển khu vực nghiên cứu và các tuyến mặt cắt địa chấn, đã phân chia khu vực Tư Chính – Vũng Mây thành 5 đơn vị cấu tạo chính là: đới tách giãn đáy Biển Đông, đới nâng Tư Chính – Phúc Nguyên - Đá Lát, trũng Tây Vũng Mây, trũng Đông Bắc bể Nam Côn Sơn, đới nâng Vũng Mây (hình 1. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bản đồ phân vùng cấu trúc khu vực Tư Chính – Vũng Mây (Nguồn Đề tài KC09-25/06-10 có sửa chữa, bổ sung) + Trũng Đông Bắc Bể Nam Côn Sơn (CT-I) Trũng Đông Bắc bể Nam Côn Sơn là phần tiếp tục của Trũng Trung tâm bể Nam Côn Sơn, có bề dày trầm tích Kainozoi đạt tới 7000m.

Diện tích của Trũng trong khu vực nghiên cứu không lớn và ranh giới phía Đông là đứt gãy sườn dốc Đông Việt Nam. Vì vậy, tại đây chỉ quan sát thấy một vài cấu tạo phát triển kế thừa trên địa lũy với chiều sâu tới đỉnh cấu tạo khá lớn (4200 - 4500m). Hoạt động đứt gãy kết thúc vào trước Miocen giữa, không quan sát thấy biểu hiện núi lửa trên mặt cắt địa chấn. + Đới nâng Tư Chính – Phúc Nguyên (3) Đới nâng Tư Chính – Phúc Nguyên chiếm phần lớn diện tích khu vực nghiên cứu và tiếp tục mở rộng về phía Đông Bắc với độ sâu nước biển thay đổi từ vài chục mét đến 1000m.

Tiếp giáp về phía Tây của đới là bể Nam Côn Sơn bởi đứt gãy Sườn dốc Đông Việt Nam có phương á kinh tuyến, về phía Đông là Trũng Tây 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Vũng Mây bởi hệ thống đứt gãy Vũng Mây có phương ĐB – TN. Trong các văn liệu trước đây, toàn bộ diện tích của khu vực được xếp vào đới nâng rìa Đông Nam Việt Nam. Ở phần Tây Bắc của Đới phát triển các cấu trúc theo hướng á kinh tuyến mà trong các công trình nghiên cứu trước đây được gọi là Đới nâng Phúc Nguyên. Ở các diện tích còn lại các cấu trúc đều theo phương ĐB – TN và tồn tại nhiều cấu tạo dạng địa lũy.

Một số cấu tạo dạng này phát triển đến tận đáy biển mà trên đó là các thành tạo cacbonat, phần lớn là ám tiêu san hô. Ở phần rìa Đông của đới, một số nơi có mặt hoạt động núi lửa của các thời kỳ khác nhau. Đới nâng Tư Chính – Phúc Nguyên có diện tích khoảng 12. Phụ đới bao gồm đới nâng Tư Chính hay địa lũy Tư Chính, đới nâng tây Phúc Nguyên, đới nâng Huyền Trân.

Đới nâng Tư Chính bị khống chế bởi hai đứt gãy thuận phương Đông Bắc Tây Nam. Đới nâng Tây Phúc Nguyên là một bộ phận nâng không đồng nhất, có phương kéo dài theo hướng Đông Bắc Tây Nam và phân dị thành 4 dải nâng phân cách nhau bằng các trũng trầm tích. Theo kết quả khoan từ giếng PV-94- 2X, hai đới nâng này phát triển mạnh đá vôi ám tiêu từ cuối Miocen giữa đến nay. Phụ đới nâng Đá lát – Đá Tây nằm trên phần vùng vỏ lục địa bị căng giãn mạnh trong Oligocen-Miocene sớm.

Đặc trưng cơ bản của phụ đới là có hai dải nâng quan trọng gồm dải nâng trung tâm và dải nâng Đá Lát dải nâng có phương á kinh tuyến phát triển sau Miocen giữa. Ngoài ra có hai trũng trầm tích gồm trũng bắc Phúc Tần và trũng Phúc Tần. Khu vực này phát triển các hệ đứt gãy phương ĐB-TN đến á vĩ tuyến tạo thành hệ thống các đứt gãy dạng đuôi ngựa (horse tail) mà phương đứt gãy chính kéo dài theo hướng á vĩ tuyến, còn các phân nhánh và các đứt gãy phụ có phương ĐB-TN. Các đứt gãy phụ có xu hướng hội nhập vào đứt gãy chính và các trũng trầm tích được hình thành đồng thời với hoạt động của đứt gãy tạo nên các bán địa hào và địa hào.

Các hoạt động núi lửa phát triển mạnh sau Miocen giữa đóng vai trò phân chia các bồn trầm tích được thành tạo trong giai đoạn trước đó thành các bồn trầm tích thứ sinh có quy mô nhỏ hơn. + Đới Trũng Tây Vũng Mây (4) Trũng Tây Vũng Mây chiếm toàn độ diện tích Đông Nam của khu vực nghiên cứu với độ sâu nước biển thay đổi từ 200 - 2000 m. Trầm tích Kainozoi trong đới 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] này có bề dày khá lớn, đạt tới 7000m, đặc biệt lát cắt Eocen? – Oligocen. Ngoài hệ thống đứt gãy Vũng Mây là ranh giới phía Tây của đới có phương ĐB - TN, hầu hết các đứt gãy còn lại có phương á vĩ tuyến, TB - ĐN và á kinh tuyến, phân chia cấu trúc thành các vi địa lũy, địa hào và bán địa hào.