Phân loại và nghiên cứu đặc tính kháng nấm chất kích thích sinh trưởng của xạ khuẩn nội sinh trên cây sú aegiceras corniculatum

Tài liệu nghiên cứu Phân loại và nghiên cứu đặc tính kháng nấm chất kích thích sinh trưởng của xạ khuẩn nội sinh trên, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Vũ Đức Trường
• Người hướng dẫn: TS. Quách Ngọc Tùng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Tính Kháng Nấm và Kích Thích Sinh Trưởng Của Xạ Khuẩn Nội Sinh Trên Cây Sú
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về xạ khuẩn nội sinh trên thực vật
• 1.2. Định nghĩa và đa dạng xạ khuẩn nội sinh trên thực vật
• 1.2.1. Định nghĩa
• 1.3. Tiềm năng ứng dụng của xạ khuẩn nội sinh
• 2. CHƯƠNG II: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Đặc Tính Kháng Nấm Của Xạ Khuẩn Nội Sinh 55 ký tự

Nghiên cứu xạ khuẩn nội sinh ngày càng thu hút sự quan tâm bởi tiềm năng ứng dụng to lớn trong nông nghiệp và y học. Đặc biệt, khả năng kháng nấm và kích thích sinh trưởng của chúng mở ra hướng đi mới trong việc bảo vệ thực vật một cách bền vững. Cây sú (Aegiceras corniculatum), một loài cây ngập mặn, là nguồn tài nguyên quý giá để phân lập các chủng xạ khuẩn có đặc tính này. Việc nghiên cứu các đặc tính này trên xạ khuẩn phân lập từ cây sú có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm kiếm các giải pháp sinh học thay thế cho thuốc trừ nấm hóa học. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân lập, định danh và đánh giá khả năng kháng nấm của xạ khuẩn nội sinh trên cây sú, đồng thời khảo sát khả năng kích thích sinh trưởng của chúng đối với cây trồng. Việc này góp phần vào việc phát triển các sản phẩm sinh học an toàn và hiệu quả, bảo vệ hệ sinh thái và sức khỏe con người.

1.1. Tổng Quan Về Xạ Khuẩn Nội Sinh Định Nghĩa Phân Loại

Xạ khuẩn nội sinh được định nghĩa là các vi sinh vật cư trú bên trong mô thực vật mà không gây hại cho cây chủ. Chúng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái đất và có khả năng sản xuất nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Phân loại xạ khuẩn dựa trên đặc điểm hình thái, sinh lý và phân tích trình tự gen 16S rRNA. Sự đa dạng của xạ khuẩn nội sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại cây chủ, vị trí địa lý và điều kiện môi trường. Điều này mở ra cơ hội tìm kiếm các chủng xạ khuẩn độc đáo với các đặc tính sinh học đặc biệt.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Xạ Khuẩn Kháng Nấm

Nấm bệnh gây ra nhiều thiệt hại lớn cho nông nghiệp, làm giảm năng suất và chất lượng cây trồng. Việc sử dụng thuốc trừ nấm hóa học có thể gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp sinh học thay thế là vô cùng cần thiết. Xạ khuẩn nội sinh với khả năng kháng nấm tiềm năng, được xem là một giải pháp hiệu quả và bền vững. Các nghiên cứu về hoạt tính kháng nấm của xạ khuẩn mở ra hướng đi mới trong việc phát triển các sản phẩm bảo vệ thực vật thân thiện với môi trường.

II. Thách Thức Nấm Bệnh Cây Sú Giải Pháp Từ Xạ Khuẩn 58 ký tự

Cây sú (Aegiceras corniculatum) là một loài cây ngập mặn có giá trị sinh thái cao, tuy nhiên, chúng cũng dễ bị tấn công bởi các loại nấm gây bệnh. Các bệnh nấm có thể làm suy yếu cây, giảm khả năng sinh trưởng và ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn. Việc sử dụng xạ khuẩn nội sinh để ức chế nấm bệnh trên cây sú là một hướng đi đầy hứa hẹn. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các chủng xạ khuẩn nội sinh có khả năng ức chế sự phát triển của các loại nấm gây bệnh phổ biến trên cây sú, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý dịch hại sinh học hiệu quả.

2.1. Các Loại Nấm Bệnh Phổ Biến Gây Hại Cho Cây Sú

Cần xác định rõ các loại nấm gây bệnh thường gặp trên cây sú như Lasiodiplodia theobromae, Fusarium sp. và Rhizoctonia solani. Các loại nấm này gây ra các triệu chứng như thối rễ, thối thân, chết cành và làm giảm sức sống của cây. Việc xác định chính xác tác nhân gây bệnh là bước quan trọng để lựa chọn các chủng xạ khuẩn nội sinh có khả năng ức chế hiệu quả.

2.2. Cơ Chế Kháng Nấm Của Xạ Khuẩn Nội Sinh Tổng Quan

Xạ khuẩn nội sinh có nhiều cơ chế kháng nấm khác nhau, bao gồm sản xuất các chất kháng sinh, cạnh tranh dinh dưỡng với nấm bệnh, và kích hoạt hệ thống phòng thủ của cây chủ. Các chất kháng sinh do xạ khuẩn tạo ra có thể ức chế sự phát triển của nấm bằng cách phá vỡ cấu trúc tế bào, ngăn chặn quá trình sinh tổng hợp, hoặc làm rối loạn chức năng của các enzym quan trọng. Việc hiểu rõ các cơ chế này giúp tối ưu hóa việc sử dụng xạ khuẩn trong phòng chống bệnh nấm.

2.3. Tìm Kiếm Giải Pháp Sinh Học Từ Xạ Khuẩn Nội Sinh

Xu hướng sử dụng các biện pháp bảo vệ thực vật sinh học ngày càng được ưa chuộng do tính an toàn và thân thiện với môi trường. Xạ khuẩn nội sinh, với khả năng kháng nấm và kích thích sinh trưởng, là một lựa chọn tiềm năng. Việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm sinh học từ xạ khuẩn giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc trừ nấm hóa học, bảo vệ hệ sinh thái đất và đảm bảo an toàn thực phẩm.

III. Phương Pháp Phân Lập Định Danh Xạ Khuẩn Nội Sinh 59 ký tự

Để nghiên cứu đặc tính kháng nấm của xạ khuẩn nội sinh, cần có quy trình phân lập và định danh chính xác các chủng xạ khuẩn. Quá trình này bao gồm thu thập mẫu cây sú, xử lý bề mặt, nuôi cấy trên môi trường chọn lọc, và phân tích các đặc điểm hình thái, sinh lý, sinh hóa. Định danh xạ khuẩn thường được thực hiện bằng phương pháp phân tích trình tự gen 16S rRNA, cho phép xác định chính xác loài và quan hệ di truyền của chủng xạ khuẩn.

3.1. Quy Trình Phân Lập Xạ Khuẩn Nội Sinh Từ Cây Sú

Mô tả chi tiết các bước phân lập xạ khuẩn từ rễ, thân và lá của cây sú. Cần chú trọng khâu khử trùng bề mặt mẫu để loại bỏ các vi sinh vật ngoại sinh. Môi trường nuôi cấy chọn lọc cần được điều chỉnh để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của xạ khuẩn và ức chế các loại vi sinh vật khác.

3.2. Định Danh Xạ Khuẩn Bằng Phân Tích Trình Tự Gen 16S rRNA

Giải thích nguyên tắc và quy trình phân tích trình tự gen 16S rRNA để định danh xạ khuẩn. Kết quả phân tích trình tự được so sánh với các cơ sở dữ liệu gen để xác định loài của xạ khuẩn. Phương pháp này cho phép định danh chính xác và khách quan các chủng xạ khuẩn nội sinh.

3.3. Các Phương Pháp Xác Định Đặc Tính Sinh Học Của Xạ Khuẩn

Liệt kê các phương pháp xác định đặc tính sinh học quan trọng của xạ khuẩn như khả năng sinh tổng hợp các hợp chất kháng nấm, khả năng kích thích sinh trưởng thực vật (ví dụ: sinh IAA, hòa tan phosphate), và khả năng phân hủy các chất hữu cơ. Các đặc tính này cho phép đánh giá tiềm năng ứng dụng của xạ khuẩn trong nông nghiệp.

IV. Đánh Giá Hoạt Tính Kháng Nấm Của Xạ Khuẩn Phương Pháp In Vitro 55 ký tự

Để đánh giá hoạt tính kháng nấm của xạ khuẩn, các thí nghiệm in vitro (trong ống nghiệm) được thực hiện. Các phương pháp phổ biến bao gồm thử nghiệm đối kháng trực tiếp trên đĩa thạch, xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC), và đánh giá ảnh hưởng của các chất chiết xuất từ xạ khuẩn lên sự phát triển của nấm bệnh. Kết quả các thí nghiệm này cung cấp thông tin quan trọng về khả năng ức chế nấm bệnh của xạ khuẩn nội sinh.

4.1. Thử Nghiệm Đối Kháng Trực Tiếp Trên Đĩa Thạch

Mô tả chi tiết phương pháp thử nghiệm đối kháng trực tiếp, trong đó xạ khuẩn và nấm bệnh được cấy đồng thời trên đĩa thạch. Quan sát và đo lường vùng ức chế hình thành xung quanh khuẩn lạc xạ khuẩn để đánh giá khả năng kháng nấm.

4.2. Xác Định Nồng Độ Ức Chế Tối Thiểu MIC

Giải thích phương pháp xác định MIC, là nồng độ thấp nhất của chất chiết xuất từ xạ khuẩn có khả năng ức chế sự phát triển của nấm bệnh. MIC là một chỉ số quan trọng để đánh giá hoạt tính kháng nấm của xạ khuẩn.

4.3. Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Chất Chiết Xuất Lên Sự Phát Triển Của Nấm

Thí nghiệm đánh giá ảnh hưởng của các chất chiết xuất từ xạ khuẩn lên hình thái, tốc độ sinh trưởng và khả năng sinh sản của nấm bệnh. Kết quả thí nghiệm cung cấp thông tin chi tiết về cơ chế ức chế nấm của xạ khuẩn.

V. Ứng Dụng Xạ Khuẩn Nội Sinh Kích Thích Sinh Trưởng Cây Sú 58 ký tự

Ngoài khả năng kháng nấm, xạ khuẩn nội sinh còn có khả năng kích thích sinh trưởng thực vật. Chúng có thể sản xuất các hormone tăng trưởng như IAA, hòa tan phosphate, và sản xuất siderophore, giúp cây trồng hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Việc ứng dụng xạ khuẩn để kích thích sinh trưởng cây sú có thể giúp cải thiện năng suất và sức khỏe của cây.

5.1. Khả Năng Sinh Tổng Hợp IAA Của Xạ Khuẩn Nội Sinh

Giải thích vai trò của IAA (auxin) trong việc kích thích sinh trưởng của cây trồng. Mô tả phương pháp xác định khả năng sinh IAA của xạ khuẩn.

5.2. Khả Năng Hòa Tan Phosphate Của Xạ Khuẩn Nội Sinh

Giải thích vai trò của phosphate trong dinh dưỡng của cây trồng. Mô tả phương pháp xác định khả năng hòa tan phosphate của xạ khuẩn.

5.3. Sản Xuất Siderophore Hỗ Trợ Hấp Thụ Dinh Dưỡng Cho Cây Trồng

Giải thích vai trò của siderophore trong việc hấp thụ sắt của cây trồng. Mô tả phương pháp xác định khả năng sản xuất siderophore của xạ khuẩn.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Xạ Khuẩn Cho Cây Sú 50 ký tự

Nghiên cứu về xạ khuẩn nội sinh trên cây sú mở ra nhiều triển vọng trong việc phát triển các giải pháp sinh học bền vững cho nông nghiệp và bảo vệ thực vật. Việc tiếp tục nghiên cứu về các cơ chế hoạt động, khả năng tương tác với cây trồng và môi trường, cũng như phát triển các quy trình sản xuất chế phẩm sinh học từ xạ khuẩn là cần thiết để khai thác tối đa tiềm năng của chúng. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn và khai thác nguồn tài nguyên vi sinh vật đa dạng, góp phần vào sự phát triển của một nền nông nghiệp xanh và bền vững.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Xạ Khuẩn Kháng Nấm

Nhấn mạnh các kết quả chính đạt được trong nghiên cứu, bao gồm việc phân lập, định danh và đánh giá hoạt tính kháng nấm của các chủng xạ khuẩn nội sinh. Nêu bật những chủng xạ khuẩn tiềm năng nhất cho việc ứng dụng trong phòng chống bệnh nấm trên cây sú.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Xạ Khuẩn Nội Sinh

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, bao gồm nghiên cứu in vivo (trên cây trồng thực tế), đánh giá hiệu quả của chế phẩm sinh học từ xạ khuẩn trong điều kiện đồng ruộng, và nghiên cứu về tính ổn định và khả năng thích nghi của xạ khuẩn trong môi trường. Cần tập trung vào ứng dụng xạ khuẩn để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong sản xuất nông nghiệp.

6.3. Tiềm Năng Phát Triển Sản Phẩm Sinh Học Từ Xạ Khuẩn

Nêu bật tiềm năng phát triển các sản phẩm sinh học từ xạ khuẩn, bao gồm phân bón sinh học, thuốc trừ nấm sinh học, và chất kích thích sinh trưởng. Việc phát triển các sản phẩm này cần đảm bảo tính an toàn, hiệu quả và dễ sử dụng, góp phần vào việc xây dựng một nền nông nghiệp hữu cơ và thân thiện với môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về xạ khuẩn nội sinh trên thực vật 1. Định nghĩa và đa dạng xạ khuẩn nội sinh trên thực vật 1. Định nghĩa Xạ khuẩn (Actinomycetes) là một nhóm vi khuẩn có nhân thực (Eubacteria) phân bố rất rộng rãi trong tự nhiên.

Chúng có mặt tại nhiều môi trường sống khác nhau, đặc biệt là môi trường đất. Chúng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phân giải chất hữu cơ đặc biệt là các hợp chất carbon (đường, hemicellulose, cellulose). Ngoài ra chúng còn tham gia vào quá trình hình thành các acid hữu cơ, cố định nitơ tự do từ không khí, tổng hợp kháng sinh,… Xạ khuẩn còn là nguồn sản xuất của một loạt các chất chuyển hóa thứ cấp, nhiều chất trong số đó có các ứng dụng hữu ích trong y học, thú y và nông nghiệp. Tới nay có khoảng khoảng 80% các chất kháng sinh được phát hiện có nguồn gốc từ xạ khuẩn, đặc biệt là các loài thuộc chi Streptomyces.

Phần lớn xạ khuẩn từng được cho là sống được trong các môi trường như đất, nước ngọt, nước mặn, tầng sinh quyển và trầm tích ao hồ. Trong đó, đất là nơi chứa mật độ và sự đa dạng của xạ khuẩn lớn nhất, là nguồn gốc chủ yếu và thông thường của các chủng xạ khuẩn (Takizawa, 1993). Trong những năm gần đây, việc tìm ra kháng sinh mới từ Streptomyces phân lập từ đất ngày càng trở nên hiếm và khó khăn, do vậy, việc phân lập các loài xạ khuẩn từ các nguồn đặc biệt khác như thực vật để tìm kiếm hoạt chất mới là rất cần thiết. Vào thế kỷ 19, một số xạ khuẩn đã được chứng minh là có quan hệ mật thiết với thực vật sống, gây ra những ảnh hưởng có lợi hoặc bất lợi cho cây chủ.

Thuật ngữ nội sinh (endophyte) được đưa ra bởi de Bary vào năm 1866. Theo định nghĩa của de Bary, “Vi sinh vật (VSV) nội sinh là những VSV sống bên trong các mô thực vật”. Brunchorst (1886) đã phân lập được các chủng thuộc chi Frankia từ các nốt sần ở rễ không phải cây họ đậu. Các chủng này được chứng minh có vai trò quan trọng trong việc cố định nitơ ở rễ, tương tự như Rhizobium 3 ở cây họ đậu.

Smith và cộng sự (1957) phân lập thành công chủng xạ khuẩn Micromonospora ức chế vi nấm gây bệnh Fusarium oxysporum trên cây cà chua không nhiễm bệnh và cũng đưa ra khái niệm xạ khuẩn nội sinh (XKNS). Năm 1997, Gao và cộng sự định nghĩa rằng “VSV nội sinh là những VSV sống bên trong các mô thực vật mà không gây ra những triệu chứng bệnh”. Tương tự, Schulz và Boyle (2006) định nghĩa rằng “VSV có thể được phát hiện tại một thời điểm nào đó bên trong các mô của một cây chủ khỏe mạnh”. Cuối cùng, định nghĩa được đông đảo các nhà VSV học thừa nhận rộng rãi là của Bacon và White (2000): “VSV nội sinh sinh trưởng trong mô tế bào thực vật và không gây ra hiệu ứng xấu tới cây chủ”.

Định nghĩa này hàm chứa một ý rất quan trọng: VSV nội sinh không những không gây ảnh hưởng mà còn tăng cường khả năng trao đổi chất, kích thích sinh trưởng, tiêu diệt côn trùng, kích thích hệ thống miễn dịch của cây chủ bằng cách tổng hợp các sản phẩm trao đổi chất bậc 1 và bậc 2. Trong VSV nội sinh, XKNS đặc biệt được chú ý bởi khả năng sinh tổng hợp các sản phẩm trao đổi chất bậc hai cũng như enzym, an toàn với người và động vật. Sự đa dạng của xạ khuẩn sinh trong mô thực vật là rất phong phú, hứa hẹn tiềm năng khai thác các hợp chất có hoạt tính sinh học ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nhằm phục vụ đời sống con người. Các hợp chất có hoạt tính sinh học từ XKNS được chứng minh là rất đa dạng về mặt số lượng và hoạt tính sinh học như: các chất kiểm soát sinh học, chất kháng VSV gây bệnh, tiêu diệt tế bào ung thư, chống oxy hóa, chống sốt rét, chất diệt cỏ, chất kích thích sinh trưởng.Trong nông nghiệp, nghiên cứu sàng lọc XKNS tiềm năng thể hiện hoạt tính kiểm soát sinh học đang là hướng nghiên cứu triển vọng của các nhà khoa học trên thế giới.

Đa dạng xạ khuẩn nội sinh trên thực vật XKNS phân bố khá đa dạng trên thực vật và phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như: địa lý, cây chủ, khí hậu và phương pháp phân lập. Các nhà khoa học Nhật Bản đã lần đầu tiên công bố chi xạ khuẩn mới Actinosynnema được phân lập từ cây lưỡi cỏ (grass blade) (Hasegawa và cs, 1978). Tiếp đó, tổng số 4 246 chủng XKNS được phân lập từ lá cây, trong đó: 97 chủng thuộc chi Streptomyces, 57 chủng thuộc chi Microbispora, 23 chủng thuộc chi Nocardia, 18 chủng thuộc chi Micromonospora, 4 chủng thuộc chi Actinomadura và một số chủng chưa được định danh (Okazaki và cs, 2003). Sau đó, đã có nhiều nghiên cứu công bố rằng XKNS sống ở nhiều loại thực vật khác nhau dưới nhiều hình thức cộng sinh, ký sinh hoặc hoại sinh, hầu hết chúng thuộc các chi Streptomyces và Microbispora (kizuaka và cs, 1998).

Từ các mô rễ đã khử trùng bề mặt của cây lúa mì khỏe mạnh, Coombs và cộng sự (2003) đã phân lập được 38 chủng thuộc chi Streptomyces, Microbispora, Micromonospora và Nocardia. Tương tự, Takahashi và cộng sự (2003) từ lá của 9 chi thực vật bậc cao đã phân lập thành công 32 chủng Streptomyces, 33 chủng Microbispora và 10 chủng xạ khuẩn quý hiếm khác. Rosenblueth và cộng sự (2006) đã liệt kê được 8 chi XKNS gồm Arthrobacter, Curtobacterium, Kocuria, Nocardia, Streptomyces. Gần đây hơn, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các xạ khuẩn khác nhau phân lập từ các mô thực vật khỏe mạnh có khả năng sinh nhiều chất có hoạt tính sinh học với tác động kích thích sinh trưởng thực vật (Janso và cs, 2010).

Các chi Streptomyces, Nocardiopsis, Pseudonocardia được phát hiện là XKNS trên cây huyết rồng (Dracaena cochinchinensis) (Salam và cs, 2017) (Bảng 1. Đa dạng loài XKNS ở cây trầm (Aquilaria crassna ) hơn hẳn cây huyết rồng (Nimnoi và cs, 2010). Các báo cáo này chứng minh rằng XKNS luôn có mặt ở trong mô tế bào thực vật với mức độ khác nhau. XKNS thực vật được phát hiện và phân bố rộng rãi ở các vùng khí hậu và hệ sinh thái khác nhau.

Trong hệ sinh thái khô cằn, xạ khuẩn nội sinh khá đa dạng. Goudjal và cộng sự (2014) phân lập được cáo 22 chủng Streptomyces từ 5 loài thực vật thích nghi tốt với điều kiện khí hậu khô cằn của sa mạc Algeria. Streptomyces mutabilis IA1 được phân lập từ đất Sahara có khả năng nội sinh trên lớp biểu bì tế bào cây lúa mì (Toumatia và cs, 2016). Bất chấp điều 5 kiện thiếu nước và chất dinh dưỡng, hệ thực vật của vùng khô cằn là nơi sinh sống của nhiều loại XKNS, đặc biệt là chi Streptomyces.

Trong hệ sinh thái rừng ngập mặn, các cây ngập mặn được cho là môi trường lý tưởng để phân lập các chủng xạ khuẩn hiếm và có hoạt tính sinh học cao. Duy nhất chi Micromonospora được phát hiện từ cây chiêu liêu (Terminalia mucronata) (Bảng 1. Đối với cây vẹt (Bruguiera sexangula), chủng xạ khuẩn mới Mangrovihabitans endophyticus thuộc họ Micromonosporaceae lần đầu tiên được phát hiện (Liu SW và cs, 2017). Ở mức độ da dạng cao hơn, 4 chi Streptomyces, Curtobacterium, Mycobacterium, Micrococcus được phân lập từ cây mắm (Avicennia marina).

Một số XKNS được phân lập trên các loại thực vật khác nhau Dạng Tài liệu Tên thực vật Chi xạ khuẩn nội sinh thực vật tham khảo Huyết rồng Streptomyces, Nocardiopsis, Salam và (Dracaena Pseudonocardia cs, 2017 Cây thân cochinchinensis) gỗ Streptomyces,Nonomuraea, Trầm Nimnoi và Actinomadura,Pseudonocardia , (Aquilaria crassna) cs, 2010 Nocardia Streptomycessp., Micromonospora Rau má wenchangensis, Actinoplanes Ernawati và (Centella asiatica) brasiliensis, Couchioplanes, cs, 2016 Cây dược Gordonia otitidis liệu Cẩm chướng Huang và (Psammosilene Allostreptomyces cs, 2017 tunicoides) Chiêu liêu Kaewkla và (Terminalia Micromonospora cs, 2017 mucronata) Tra bồ đề Jiang và cs, (Thespesia Marmoricola Cây ngập 2017 populnea) mặn Vẹt (Bruguiera Liu SW và Mangrovihabitans sexangula) cs, 2017 Mắm (Avicennia Streptomyces, Curtobacterium, Jiang và marina) Mycobacterium, Micrococcus cs, 2018 6 1. Tiềm năng ứng dụng của xạ khuẩn nội sinh XKNS khá đa dạng ở thực vật, đại diện cho nguồn tài nguyên sinh học dồi dào về hợp chất tự nhiên có tiềm năng khai thác trong lĩnh vực y-dược phẩm và nông nghiệp. Nhiều hợp chất được sản xuất bởi XKNS có hoạt tính sinh học cao, thuộc các nhóm như alkaloid, polyketide, terpenoid, coumarin, flavonoid, quinone, peptide. Rất nhiều thông tin về đa dạng di truyền, cơ chế tương tác và các chất có hoạt tính sinh học khác nhau từ XKNS đã được nghiên cứu trong bốn thập kỷ qua.

Y-dược học XKNS liên quan đến thực vật nói chung, đến cây dược liệu nói riêng trong khoảng thời gian gần đây đã được chứng minh nguồn khai thác các hợp chất có giá trị y dược phẩm cao. Trong ngành công nghiệp dược phẩm, xạ khuẩn là nguồn nguyên liệu sản xuất nhiều loại kháng sinh và chất chuyển hóa có hoạt tính sinh học như kháng ung thư, kháng khuẩn, chống oxy hoá và tăng cường miễn dịch.000 chất chuyển hóa được sản xuất bởi VSV, trong đó khoảng 11.000 chất (chiếm 50%) có nguồn gốc từ xạ khuẩn với 7.600 chất (76%) được phân lập từ các loài thuộc chi Streptomyces. Một số hợp chất được tách chiết từ xạ khuẩn được công bố, gồm: aminoglycoside, anthracyclin, glycopeptide, β-lactam, macrolides, nucleoside, peptide, polyene, polyeste, polyketide, actinomycin và tetracycline. Hai hợp chất mới cedarmycin A và B được tách chiết từ chủng Streptomyces sp.

TP-A0456 nội sinh trên cây tuyết tùng (Cryptomeria japonica) (Bảng 1. Cedarmycins A cho hoạt tính kháng nấm Candida glabrata gây bệnh trên người với nồng độ ức chế tối thiểu MIC là 0,4 μg/mL (Sasaki và cs, 2001). Castillo và cộng sự (2006) đã phân lập được 2 kháng sinh peptide mới là munumbicins E-4 và E-5 từ chủng Streptomyces sp. NRRL 30562 nội sinh trên cây lõi tiền (Kennedia nigriscans).

Cây lõi tiền được người Aborinal dùng để ngăn chặn nhiễm trùng ở những vết thương hở chảy máu. Những hợp chất này 7 có khả năng kháng nhiều loại nấm và vi khuẩn gây bệnh ở người. Ngoài ra, chủng trên cũng sản sinh ra munumbicins A, B, C và D. Tất cả đều có hoạt tính kháng khuẩn cao đối với Bacillus anthracis đa kháng thuốc, Mycobacterium tuberculosis, Staphylococcus aureus kháng lại methicillin (MRSA), Glycopeptides intermediate và Staphylococcus aureus và kháng nấm gây bệnh trên thực vật.

Munumbicin A có hoạt tính kháng Enterococcus faecalis kháng vancomycin (VRE). Munumbicin B có hoạt tính kháng Mycobacterium tuberculosis với giá trị IC50 là 10 và 46 ng/mL. Munumbicin C có hoạt tính chống ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum với nồng độ IC50 là 6,5 ng/mL so với IC50 của Chloroquine là 7 ng/mL.