Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu đặc điểm biến dị về sinh trưởng và một số chỉ tiêu chất lượng của keo lá tràm acacia auriculiformis tại các khu khảo nghiệm dòng vô tính ở ba vì hà nội và đồng hới quảng bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đặc điểm biến dị về sinh trưởng và một số chỉ tiêu chất lượng của keo lá tràm acacia, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Hồ Hải Ninh
• Người hướng dẫn: TS. Hà Huy Thịnh
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa học Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm biến dị về sinh trưởng và một số chỉ tiêu chất lượng của Keo lá tràm (Acacia auriculiformis) tại các khu khảo nghiệm dòng vô tính ở Ba Vì - Hà Nội và Đồng Hới - Quảng Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát công tác cải thiện giống cây rừng

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của keo lá tràm

Nghiên cứu về đặc điểm sinh trưởng và chất lượng của keo lá tràm (Acacia auriculiformis) tại Ba Vì và Đồng Hới là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực lâm nghiệp. Keo lá tràm được biết đến với khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi tốt với nhiều điều kiện môi trường khác nhau. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về chất lượng keo lá tràm mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc phát triển bền vững các khu rừng trồng.

1.1. Đặc điểm sinh trưởng của keo lá tràm tại Ba Vì

Khu vực Ba Vì có điều kiện khí hậu và đất đai phù hợp cho sự phát triển của keo lá tràm. Nghiên cứu cho thấy rằng cây có thể đạt chiều cao trung bình từ 10 đến 15 mét sau 5 năm trồng. Điều này cho thấy điều kiện sinh trưởng tại đây rất thuận lợi.

1.2. Đặc điểm sinh trưởng của keo lá tràm tại Đồng Hới

Tại Đồng Hới, keo lá tràm cũng cho thấy sự phát triển mạnh mẽ. Nghiên cứu chỉ ra rằng cây có thể đạt đường kính thân từ 20 đến 25 cm sau 5 năm. Điều này cho thấy khả năng thích nghi của cây với điều kiện khí hậu tại khu vực này.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu keo lá tràm

Mặc dù keo lá tràm có nhiều ưu điểm, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức trong việc nghiên cứu và phát triển. Các vấn đề như tác động của môi trường đến sự sinh trưởng và chất lượng của cây cần được xem xét kỹ lưỡng. Việc hiểu rõ những thách thức này sẽ giúp cải thiện quy trình trồng và chăm sóc cây.

2.1. Tác động của môi trường đến keo lá tràm

Môi trường có thể ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng của keo lá tràm. Các yếu tố như độ ẩm, nhiệt độ và chất lượng đất đều có thể tác động đến năng suất và chất lượng của cây.

2.2. Các bệnh hại thường gặp trên keo lá tràm

Một số bệnh hại như nấm và sâu bệnh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của keo lá tràm. Việc phát hiện sớm và có biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết để bảo vệ cây trồng.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của keo lá tràm

Để nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của keo lá tràm, các phương pháp khoa học hiện đại đã được áp dụng. Việc thu thập dữ liệu từ các khu vực nghiên cứu khác nhau giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về sự phát triển của cây.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập thông qua các phương pháp quan sát trực tiếp và khảo sát thực địa. Các thông số như chiều cao, đường kính thân và mật độ cây được ghi nhận để phân tích.

3.2. Phân tích chất lượng keo lá tràm

Chất lượng của keo lá tràm được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như độ bền, độ ẩm và hàm lượng dinh dưỡng. Việc phân tích này giúp xác định giá trị kinh tế của cây.

IV. Ứng dụng thực tiễn của keo lá tràm trong lâm nghiệp

Nghiên cứu về keo lá tràm không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong lâm nghiệp. Cây có thể được sử dụng để cải tạo đất, bảo vệ môi trường và cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp.

4.1. Ứng dụng trong cải tạo đất

Cây keo lá tràm có khả năng cải tạo đất rất tốt nhờ vào hệ thống rễ phát triển mạnh. Điều này giúp tăng cường độ phì nhiêu của đất và cải thiện chất lượng môi trường.

4.2. Ứng dụng trong ngành công nghiệp

Gỗ từ keo lá tràm được sử dụng rộng rãi trong xây dựng và sản xuất đồ nội thất. Việc phát triển cây trồng này sẽ góp phần cung cấp nguyên liệu bền vững cho ngành công nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu keo lá tràm

Nghiên cứu về keo lá tràm tại Ba Vì và Đồng Hới đã chỉ ra nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn để tối ưu hóa quy trình trồng và chăm sóc cây. Tương lai của keo lá tràm hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho ngành lâm nghiệp.

5.1. Tương lai của keo lá tràm trong lâm nghiệp

Với những lợi ích mà keo lá tràm mang lại, cây sẽ tiếp tục được nghiên cứu và phát triển trong tương lai. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường.

5.2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá sâu hơn về chất lượng keo lá tràm và khả năng thích nghi của cây trong các điều kiện khác nhau. Việc này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ---------------------------------- Hå H¶i Ninh Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm biÕn dÞ vÒ sinh tr­ëng vµ mét sè chØ tiªu chÊt l­îng cña Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis) T¹I c¸c KHU KH¶O NGHIÖM DßNG v« tÝnh ë Ba V× - Hµ NéI vµ §ång Híi - Qu¶ng B×nh LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ Néi - N¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 §Æt vÊn ®Ò ViÖt Nam thuéc vµnh ®ai khÝ hËu nhiÖt ®íi giã mïa víi ®Æc tr­ng khÝ hËu nãng Èm, cã 3/4 diÖn tÝch l·nh thæ lµ ®åi nói. DiÖn tÝch rõng che phñ cña n­íc ta vµo n¨m 1943 lµ 14,3 triÖu ha, chiÕm 48,3% diÖn tÝch tù nhiªn toµn quèc. Theo thèng kª cña Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n, vµo thêi ®iÓm n¨m 1999 tæng diÖn tÝch rõng cña n­íc ta chØ cßn 10,915,592 ha, trong ®ã rõng tù nhiªn 9,444,298 ha vµ rõng trång 1,471,394 ha, víi ®é che phñ kho¶ng 33,2% diÖn tÝch tù nhiªn (Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT, 2000) [1]. Cßn theo thèng kª míi nhÊt cña Côc KiÓm l©m, n¨m 2007 diÖn tÝch rõng tù nhiªn n­íc ta ®¹t 10,283,965 ha, rõng trång ®¹t 2,553,369 ha, víi ®é che phñ 38,2% diÖn tÝch tù nhiªn [2].

VÊn ®Ò ®Æt ra tr­íc m¾t lµ b¶o vÖ ®­îc diÖn tÝch rõng hiÖn cã vµ nhanh chãng trång rõng míi. Song lµm thÕ nµo ®Ó kh«ng nh÷ng chØ cã diÖn tÝch rõng ®­îc phôc håi, mµ ®ång thêi chÊt l­îng rõng còng ®­îc n©ng cao. Muèn vËy ngµnh L©m nghiÖp n­íc ta ph¶i quan t©m chó ý quy ho¹ch rõng vµ ®Êt rõng cho hîp lý; ph¶i tiÕn hµnh chän t¹o gièng c©y rõng cã n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng cao, thÝch øng víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i cña tõng vïng; ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p nh©n gièng tiªn tiÕn ®Ó ®­a nhanh c¸c gièng tèt ®­îc c¶i thiÖn di truyÒn vµo trång rõng. §øng tr­íc t×nh h×nh ®ã, Nhµ n­íc ®· cã dù ¸n trång míi 5 triÖu ha rõng (gäi t¾t lµ ch­¬ng tr×nh 661).

Theo dù ¸n, trong 5 triÖu ha rõng trång míi cã 2 triÖu ha lµ rõng phßng hé vµ 3 triÖu ha lµ rõng s¶n xuÊt (trong ®ã cã gÇn 2 triÖu ha rõng nguyªn liÖu). §èi t­îng ®­îc sö dông ®Ó kinh doanh rõng s¶n xuÊt ph¶i lµ nh÷ng loµi c©y sinh tr­ëng nhanh, cho s¶n l­îng gç cao, cã chu kú kinh doanh ng¾n, mau cho thu ho¹ch s¶n phÈm. §ã lµ nh÷ng loµi c©y cã kh¶ n¨ng thÝch øng víi nhiÒu ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh sèng kh¸c nhau, dÔ g©y trång vµ cho s¶n phÈm ®a d¹ng, thÝch hîp víi quy tr×nh c«ng nghÖ chÕ biÕn vµ cã thÞ tr­êng tiªu thô æn ®Þnh. Ngoµi gi¸ trÞ kinh tÕ, nh÷ng loµi c©y ®­îc chän cßn ph¶i ®¶m b¶o t¸c dông phßng hé, b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i vµ cã kh¶ n¨ng ®Ò kh¸ng cao víi s©u - bÖnh h¹i.

Mét trong nh÷ng loµi c©y nh­ thÕ chÝnh lµ Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis). MÆc dï cã kh¶ n¨ng sinh tr­ëng chËm h¬n so víi Keo lai vµ Keo tai t­îng, song LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Keo l¸ trµm l¹i tá ra thÝch hîp h¬n víi c¸c d¹ng lËp ®Þa bÞ tho¸i ho¸ hoÆc ®Êt ®åi träc. Gç Keo l¸ trµm cã tû träng t­¬ng ®èi cao, thí mÞn, v©n vµ mµu s¾c ®Ñp (n©u nhÑ hoÆc ®á thÉm), nªn ®­îc dïng lµm gç nguyªn liÖu, gç x©y dùng, ®Æc biÖt lµ gç xÎ ®Ó ®ãng ®å gia dông vµ ®å thñ c«ng mü nghÖ. Do nh÷ng lîi Ých trªn mµ nhu cÇu më réng diÖn tÝch trång Keo l¸ trµm ë c¸c ®Þa ph­¬ng ngµy cµng gia t¨ng.

Bëi vËy cã thÓ nãi nguån gièng Keo l¸ trµm cã phÈm chÊt di truyÒn tèt phôc vô cho trång rõng ®ang lµ mét yªu cÇu cÊp b¸ch. §Ó thùc thi nhiÖm vô cung cÊp nguån gièng tèt cho chiÕn l­îc g©y trång Keo l¸ trµm ®ang cã quy m« ngµy cµng ®­îc më réng, Trung t©m Nghiªn cøu Gièng c©y rõng thuéc ViÖn Khoa häc L©m nghiÖp ViÖt Nam ®· tiÕn hµnh chän läc vµ x©y dùng nhiÒu khu kh¶o nghiÖm dßng v« tÝnh cho c¸c c©y ®Çu dßng cã kiÓu h×nh xuÊt s¾c theo c¸c môc tiªu chän läc. §iÓn h×nh lµ hai khu kh¶o nghiÖm dßng v« tÝnh t¹i Ba V× - Hµ Néi và §ång Híi – Qu¶ng B×nh, ®Òu ®­îc x©y dùng vµo n¨m 2002. §Ó cã c¨n cø chän ra nh÷ng dßng tèt nhÊt lµm c¬ së cho c¸c b­íc c¶i thiÖn gièng tiÕp theo, còng nh­ cho viÖc cung cÊp nguån vËt liÖu gièng cã phÈm chÊt di truyÒn ®­îc c¶i thiÖn cho s¶n xuÊt tr­íc m¾t th× viÖc ®¸nh gi¸ kh¶o nghiÖm theo ®Þnh kú tõng giai ®o¹n lµ ®Æc biÖt cã ý nghÜa.

TiÕp theo h­íng nghiªn cøu ®· ®­îc thùc hiÖn tõ thêi ®iÓm lµm kho¸ luËn tèt nghiÖp ®¹i häc (n¨m 2005), t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu vµ ®¸nh gi¸ s©u vµ réng h¬n vÒ hai khu kh¶o nghiÖm nµy víi mong muèn cã ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ cËp nhËt tÝch cùc vÒ ho¹t ®éng c¶i thiÖn gièng ®èi víi Keo l¸ trµm ë n­íc ta hiÖn nay. §­îc sù ®ång ý cña l·nh ®¹o Khoa Sau ®¹i häc– Tr­êng §HLN vµ l·nh ®¹o Trung t©m Nghiªn cøu Gièng c©y rõng - ViÖn Khoa häc L©m nghiÖp ViÖt Nam, ®Æc biÖt cña c¸n bé h­íng dÉn khoa häc - TS Hµ Huy ThÞnh, t«i quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: “Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm biÕn dÞ vÒ sinh tr­ëng vµ mét sè chØ tiªu chÊt l­îng cña Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis) t¹i c¸c khu kh¶o nghiÖm dßng v« tÝnh ë Ba V× - Hµ Néi và §ång Híi - Qu¶ng B×nh ” lµm néi dung nghiªn cøu cho luËn v¨n th¹c sü cña m×nh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Ch­¬ng I Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Kh¸i qu¸t c«ng t¸c c¶i thiÖn gièng c©y rõng.

Tõ khi con ng­êi biÕt thuÇn ho¸ vËt nu«i, c©y trång hoang d¹i ®Ó phôc vô nhu cÇu vµ lîi Ých cña m×nh th× còng lµ lóc con ng­êi biÕt chän gièng. Vµo thêi ®iÓm ®ã hä ch­a hiÓu ®­îc nguyªn nh©n h×nh thµnh vµ tÝnh chÊt cña nguån nguyªn liÖu ®­îc dïng ®Ó chän läc, mµ ®¬n thuÇn chØ chän nh÷ng vËt nu«i, c©y trång ®em l¹i lîi Ých lín nhÊt cho hä mµ th«i. Sau khi häc thuyÕt vÒ nguyªn lý di truyÒn cña Men §en ra ®êi th× con ng­êi míi hiÓu ®­îc nguyªn nh©n cña biÕn dÞ, c¬ së vËt chÊt vµ c¬ chÕ di truyÒn cña c¸c biÕn dÞ. Tõ ®©y viÖc chän läc ®· ®­îc ®Þnh h­íng vµ cã c¬ së khoa häc.

§ac Uyn ®· chøng minh r»ng: “ C¸c gièng c©y trång vµ vËt nu«i ngµy nay rÊt ®a d¹ng, phong phó vµ thÝch hîp mét c¸ch k× diÖu víi nhu cÇu vµ lîi Ých kinh tÕ cña con ng­êi chÝnh lµ do t¸c dông cña chän läc nh©n t¹o”[5]. Trªn thÕ giíi, tõ ®Çu thÕ kû 20, ë mét sè n­íc vïng B¾c ¢u, nh­ : Thuþ §iÓn, §an M¹ch lµ nh÷ng n­íc cã nÒn l©m nghiÖp ph¸t triÓn ®· xuÊt hiÖn nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø, chän gièng, lai gièng vµ x©y dùng v­ên gièng sinh d­ìng cho c¸c loµi Keo, Th«ng, D­¬ng vµ Såi dÎ. ë n­íc ta, nhê cã gièng ®­îc c¶i thiÖn vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh hîp lý mµ n¨ng suÊt c¸c loµi c©y n«ng nghiÖp hiÖn nay ®· t¨ng gÊp ®«i so víi nh÷ng n¨m 1960 [6]. Trong l©m nghiÖp, do c©y rõng cã ®êi sèng dµi ngµy nªn khã cã thÓ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh nh­ ®èi víi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, bëi vËy mµ c«ng t¸c gièng l¹i cµng quan träng.

Dï trång rõng kinh tÕ hay phßng hé ®Òu ph¶i cã gièng tèt. Gièng tèt lµ gièng ®¸p øng ®­îc môc tiªu kinh tÕ cao, phï hîp víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i n¬i trång, Ýt chÞu t¸c ®éng cña s©u - bÖnh h¹i. Muèn cã gièng tèt víi chÊt l­îng di truyÒn cao th× nhµ chän gièng ph¶i tu©n thñ nghiªm ngÆt vµ ®Çy ®ñ c¸c b­íc cña qui tr×nh c¶i thiÖn gièng, ®ã lµ: chän LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 loµi, chän xuÊt xø, chän c©y tréi, kh¶o nghiÖm hËu thÕ/dßng v« tÝnh vµ x©y dùng rõng gièng, v­ên gièng. Cã thÓ m« pháng quy tr×nh cña mét ch­¬ng tr×nh c¶i thiÖn gièng c©y rõng b»ng s¬ ®å sau : Chän loµi Chän xuÊt xø Chän c©y tréi Lai Khảo giống nghiệm hậu thế/dßng Kh¶o v« tÝnh nghiÖm gièng Rõng gièng V­ên gièng VËt liÖu gièng (h¹t/hom, m«,…) Rõng trång míi Tõ s¬ ®å trªn cho thÊy: sau khi chän ®­îc loµi c©y trång phï hîp víi môc tiªu kinh doanh vµ xuÊt xø phï hîp víi hoµn c¶nh sinh th¸i cña c¸c vïng s¶n xuÊt, c«ng viÖc tiÕp theo lµ chän läc c©y tréi vµ kh¶o nghiÖm hËu thÕ/dßng v« tÝnh ®Ó x©y dùng rõng gièng, v­ên gièng nh»m cung cÊp vËt liÖu gièng phôc vô trång rõng ®¹i trµ.

Tõ rõng trång míi l¹i tiÕp tôc c«ng viÖc chän läc c©y tréi ®Ó råi x©y dùng rõng gièng, v­ên gièng cung cÊp gièng cho trång rõng lu©n kú tiÕp theo. Cø LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 nh­ thÕ, viÖc lµm nµy ®­îc thùc hiÖn th­êng xuyªn, liªn tôc qua nhiÒu thÕ hÖ, nhê ®ã mµ n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng rõng trång kh«ng ngõng ®­îc n©ng cao. §i theo h­íng nµy chóng ta ®· tiÕn hµnh kh¶o nghiÖm hµng chôc loµi vµ hµng tr¨m xuÊt xø cho c¸c loµi c©y trång chÝnh t¹i c¸c vïng sinh th¸i chñ yÕu. §ã lµ c¸c gièng Pongaki, Iron Range cña Acacia mangium; Coen River, Manton River cña A.

auriculiformis; mét sè xuÊt xø cña Th«ng Caribaea; cïng c¸c loµi Keo chÞu h¹n A.difficilis cã triÓn väng ë nh÷ng vïng kh« h¹n cña n­íc ta, trong ®ã A.difficilis lµ loµi cã t¸c dông chèng xãi mßn kh¸ tèt [7]. Thµnh tùu lµ nh­ vËy, song tån t¹i còng kh«ng ph¶i kh«ng cã. Trong thêi gian võa qua, viÖc cung cÊp gièng cho c¸c ch­¬ng tr×nh trång rõng míi chØ ®¶m b¶o vÒ mÆt sè l­îng mµ ch­a quan t©m ®Çy ®ñ ®Õn phÈm chÊt di truyÒn cña nguån vËt liÖu gièng. §· cã l©m tr­êng trång Th«ng ®u«i ngùa ®Ó lÊy nhùa, song biÖn ph¸p trång rõng l¹i theo kiÓu phñ xanh hoÆc trång rõng ®Ó lÊy gç, khi tØa th­a l¹i chÆt bá c©y xÊu mµ c©y tèt nhiÒu khi l¹i kh«ng cã nhùa [8].

Rõng gièng, v­ên gièng cho c¸c loµi c©y trång rõng chñ yÕu ch­a ®­îc tËp trung x©y dùng, thËm chÝ cã lóc ®· lÊy viÖc s¶n xuÊt c©y con lµ nhiÖm vô chÝnh. Mét sè v­ên gièng ®· ®­îc x©y dùng, nh­ng trong mét sè tr­êng hîp nguån vËt liÖu dïng ®Ó trång v­ên gièng l¹i ®­îc lÊy tõ c¸c c©y tréi cã chÊt l­îng ch­a cao, ch­a ®¹t ®é v­ît tréi cÇn thiÕt. C©y rõng cã ®êi sèng dµi ngµy, l©u ra hoa kÕt qu¶, l©u cho thu ho¹ch s¶n phÈm. Do ®Æc ®iÓm nµy mµ ng­êi lµm c«ng t¸c chän gièng c©y rõng mét mÆt ph¶i tu©n thñ c¸c ph­¬ng ph¸p chung cña chän gièng thùc vËt, mÆt kh¸c ph¶i biÕt tËn dông nh÷ng biÕn dÞ s½n cã trong tù nhiªn.