Nghiên cứu đặc điểm sinh trƣởng phát triển và năng suất của một số giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện ngọc lặc tỉnh thanh hóa

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu đặc điểm sinh trƣởng phát triển và năng suất của một số giống ngô lai trồng trên đất đồi, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Xuân Lương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Đại học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Trưởng và Năng Suất Giống Ngô Lai Tại Huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình sản xuất và nghiên cứu ngô trên thế giới và trong nước
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Trong nước
• 1.2. Những nghiên cứu cơ bản về cây ngô
• 1.3. Ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái đến sinh trưởng phát triển của cây ngô
• 1.4. Những nghiên cứu kỹ thuật thâm canh ngô
• 1.5. Ảnh hưởng của điều kiện hạn đến cây ngô
• 1.5.1. Ảnh hưởng của hạn đến sinh trưởng, phát triển và năng suất
• 1.5.2. Một số kết quả nghiên cứu về khả năng chịu hạn của cây ngô trên thế giới
• 1.5.3. Một số kết quả nghiên cứu về khả năng chịu hạn của cây ngô ở Việt Nam
• 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3.2. Phương pháp thu thập thông tin về điều kiện khí hậu liên quan đến sản xuất ngô ở huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa
• 2.3.3. Phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng
• 2.3.4. Kỹ thuật canh tác áp dụng trong thí nghiệm
• 2.3.5. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.3.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá điều kiện cơ bản của huyện Ngọc Lặc trong mối quan hệ với tình hình sản xuất ngô
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Đặc điểm địa hình
• 3.1.3. Tài nguyên đất
• 3.2. Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng phát triển của một số giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.1. Thời gian sinh trưởng của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.2. Động thái tăng trưởng chiều cao của cây và chiều cao đóng bắp của các giống ngô trong thí nghiệm
• 3.2.3. Động thái ra lá của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.4. Chỉ số diện tích lá của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.5. Đặc điểm hình thái cây của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.6. Đặc điểm hình thái bắp và hạt của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.7. Mức độ nhiễm một số loại sâu bệnh hại chính và khả năng chống đổ của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.8. Mức độ nhiễm một số loại sâu bệnh hại chính của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.9. Khả năng chống đổ của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.10. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.11. Các yếu tố cấu thành năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.12. Năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 3.2.13. Hiệu quả kinh tế của các giống ngô nghiên cứu của giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc
• 4. KẾT LUẬN - ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ngô Lai và Năng Suất tại Ngọc Lặc

Nghiên cứu về ngô lai đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và cải thiện đời sống người nông dân. Trên thế giới, ngô là một trong những cây lương thực quan trọng, đứng thứ ba sau lúa mì và lúa gạo. Tại Việt Nam, ngô là cây trồng có diện tích thu hoạch lớn thứ hai sau lúa gạo. Tuy nhiên, năng suất ngô còn thấp do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc sử dụng giống không phù hợp và kỹ thuật canh tác lạc hậu. Huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa, là một trong những địa phương có diện tích trồng ngô lớn, nhưng năng suất còn hạn chế. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá đặc điểm sinh trưởng và năng suất của một số giống ngô lai tại Ngọc Lặc, nhằm tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất ngô cho địa phương. Theo thống kê năm 2016, diện tích ngô cả năm của huyện là 5.875ha, năng suất đạt 45,1 tạ /ha.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu ngô lai ở Thanh Hóa

Nghiên cứu ngô lai có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nông nghiệp của tỉnh Thanh Hóa, đặc biệt là ở các huyện miền núi như Ngọc Lặc. Việc lựa chọn và phát triển các giống ngô lai phù hợp với điều kiện địa phương sẽ giúp tăng năng suất, cải thiện thu nhập cho người dân và đảm bảo an ninh lương thực. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch và phát triển sản xuất ngô bền vững tại Thanh Hóa.

1.2. Thực trạng sản xuất ngô tại huyện Ngọc Lặc

Huyện Ngọc Lặc có tiềm năng lớn cho sản xuất ngô, nhưng năng suất còn thấp so với các địa phương khác. Nguyên nhân chủ yếu là do sử dụng giống cũ, kỹ thuật canh tác lạc hậu và điều kiện tự nhiên khó khăn. Nghiên cứu này nhằm đánh giá đặc điểm sinh trưởng và năng suất của các giống ngô lai mới, từ đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật để nâng cao hiệu quả sản xuất ngô tại Ngọc Lặc.

II. Thách Thức và Giải Pháp Nâng Cao Năng Suất Ngô Lai

Sản xuất ngô tại Ngọc Lặc đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, kỹ thuật canh tác lạc hậu và sâu bệnh hại. Hạn hán là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến năng suất ngô. Theo tài liệu, hàng năm có khoảng 25% diện tích ngô bị hạn. Để giải quyết vấn đề này, cần có các giải pháp đồng bộ, bao gồm lựa chọn giống ngô lai chịu hạn tốt, áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nước và phòng trừ sâu bệnh hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá khả năng chịu hạn của các giống ngô lai khác nhau, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp cho Ngọc Lặc.

2.1. Ảnh hưởng của điều kiện thời tiết đến sinh trưởng ngô

Thời tiết có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của cây ngô. Hạn hán, mưa lớn, nhiệt độ cao hoặc thấp đều có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất. Nghiên cứu này sẽ đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố thời tiết đến đặc điểm sinh trưởng của các giống ngô lai tại Ngọc Lặc, từ đó đưa ra các khuyến cáo về thời vụ và kỹ thuật canh tác phù hợp.

2.2. Quản lý sâu bệnh hại trên cây ngô lai hiệu quả

Sâu bệnh hại là một trong những nguyên nhân gây giảm năng suất ngô. Để quản lý sâu bệnh hại hiệu quả, cần áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp, bao gồm sử dụng giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý và biện pháp sinh học. Nghiên cứu này sẽ đánh giá mức độ nhiễm sâu bệnh của các giống ngô lai khác nhau, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Trưởng Ngô Lai

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp thí nghiệm đồng ruộng để đánh giá đặc điểm sinh trưởng và năng suất của các giống ngô lai. Các thí nghiệm được bố trí theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn, với các công thức thí nghiệm khác nhau về giống ngô. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, số lá, chỉ số diện tích lá, đặc điểm hình thái bắp và hạt, mức độ nhiễm sâu bệnh và năng suất. Số liệu được xử lý bằng phần mềm thống kê để so sánh và đánh giá sự khác biệt giữa các giống ngô.

3.1. Thu thập dữ liệu về điều kiện khí hậu tại Ngọc Lặc

Để đánh giá ảnh hưởng của điều kiện khí hậu đến sinh trưởng và phát triển của cây ngô, cần thu thập dữ liệu về nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm và ánh sáng. Dữ liệu này được thu thập từ các trạm khí tượng thủy văn địa phương và các nguồn thông tin khác. Phân tích dữ liệu khí hậu giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất ngô và đề xuất các biện pháp ứng phó.

3.2. Kỹ thuật canh tác ngô lai áp dụng trong thí nghiệm

Kỹ thuật canh tác có ảnh hưởng lớn đến năng suất ngô. Trong thí nghiệm này, áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, bao gồm làm đất kỹ, bón phân cân đối, tưới nước hợp lý và phòng trừ sâu bệnh kịp thời. Các kỹ thuật này giúp đảm bảo cây ngô sinh trưởng và phát triển tốt, từ đó đạt năng suất cao.

3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá

Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, số lá, chỉ số diện tích lá, đặc điểm hình thái bắp và hạt, mức độ nhiễm sâu bệnh và năng suất. Các chỉ tiêu này được theo dõi và đánh giá định kỳ trong suốt quá trình sinh trưởng của cây ngô. Phương pháp đánh giá được thực hiện theo các tiêu chuẩn và quy trình khoa học.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Sinh Trưởng và Năng Suất Ngô Lai

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt đáng kể về đặc điểm sinh trưởng và năng suất giữa các giống ngô lai khác nhau. Một số giống ngô có thời gian sinh trưởng ngắn hơn, chiều cao cây thấp hơn và khả năng chịu hạn tốt hơn so với các giống khác. Năng suất của các giống ngô cũng khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác. Các kết quả này cung cấp thông tin quan trọng cho việc lựa chọn giống ngô phù hợp với điều kiện của Ngọc Lặc.

4.1. Đánh giá thời gian sinh trưởng của các giống ngô

Thời gian sinh trưởng là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến năng suất ngô. Các giống ngô có thời gian sinh trưởng ngắn thường cho năng suất cao hơn trong điều kiện thời tiết không thuận lợi. Nghiên cứu này sẽ đánh giá thời gian sinh trưởng của các giống ngô lai khác nhau, từ đó lựa chọn các giống phù hợp với điều kiện của Ngọc Lặc.

4.2. Phân tích động thái tăng trưởng chiều cao cây ngô

Động thái tăng trưởng chiều cao cây ngô phản ánh khả năng sinh trưởng và phát triển của cây. Các giống ngô có động thái tăng trưởng tốt thường cho năng suất cao hơn. Nghiên cứu này sẽ phân tích động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống ngô lai khác nhau, từ đó đánh giá khả năng sinh trưởng của chúng.

4.3. So sánh đặc điểm hình thái bắp và hạt của ngô lai

Đặc điểm hình thái bắp và hạt có ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng ngô. Các giống ngô có bắp to, hạt chắc và tỷ lệ hạt trên bắp cao thường cho năng suất cao hơn. Nghiên cứu này sẽ so sánh đặc điểm hình thái bắp và hạt của các giống ngô lai khác nhau, từ đó đánh giá chất lượng của chúng.

V. Hiệu Quả Kinh Tế của Các Giống Ngô Lai Nghiên Cứu

Nghiên cứu cũng đánh giá hiệu quả kinh tế của các giống ngô lai khác nhau. Hiệu quả kinh tế được tính toán dựa trên chi phí đầu tư và doanh thu thu được từ việc trồng ngô. Kết quả cho thấy một số giống ngô có hiệu quả kinh tế cao hơn so với các giống khác, do năng suất cao và chi phí đầu tư thấp. Các kết quả này cung cấp thông tin quan trọng cho người nông dân trong việc lựa chọn giống ngô để trồng.

5.1. Phân tích chi phí và doanh thu từ trồng ngô lai

Để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc trồng ngô lai, cần phân tích chi phí và doanh thu. Chi phí bao gồm chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công lao động và các chi phí khác. Doanh thu được tính dựa trên năng suất và giá bán ngô. Phân tích chi phí và doanh thu giúp xác định lợi nhuận thu được từ việc trồng ngô.

5.2. Đánh giá lợi nhuận trên một đơn vị diện tích trồng ngô

Lợi nhuận trên một đơn vị diện tích là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc trồng ngô. Lợi nhuận được tính bằng doanh thu trừ đi chi phí. Đánh giá lợi nhuận trên một đơn vị diện tích giúp so sánh hiệu quả kinh tế của các giống ngô khác nhau và lựa chọn giống có lợi nhuận cao nhất.

VI. Kết Luận và Đề Xuất cho Sản Xuất Ngô Lai Bền Vững

Nghiên cứu này đã đánh giá đặc điểm sinh trưởng, năng suất và hiệu quả kinh tế của một số giống ngô lai tại Ngọc Lặc. Kết quả cho thấy có sự khác biệt đáng kể giữa các giống ngô, và một số giống có tiềm năng lớn cho sản xuất tại địa phương. Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất các giải pháp để phát triển sản xuất ngô lai bền vững tại Ngọc Lặc, bao gồm lựa chọn giống phù hợp, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và quản lý sâu bệnh hại hiệu quả.

6.1. Khuyến nghị lựa chọn giống ngô lai phù hợp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khuyến nghị lựa chọn các giống ngô lai có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng chịu hạn tốt và năng suất cao. Các giống này phù hợp với điều kiện của Ngọc Lặc và có tiềm năng mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân.

6.2. Giải pháp kỹ thuật canh tác ngô lai hiệu quả

Để nâng cao năng suất ngô, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến, bao gồm làm đất kỹ, bón phân cân đối, tưới nước hợp lý và phòng trừ sâu bệnh kịp thời. Các giải pháp này giúp đảm bảo cây ngô sinh trưởng và phát triển tốt, từ đó đạt năng suất cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài. Yêu cầu cần đạt.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU .Tình hình sản xuất và nghiên cứu ngô trên thế giới và trong nƣớc .1 Trên thế giới.

Những nghiên cứu cơ bản về cây ngô. Ảnh hƣởng của các yếu tố sinh thái đến sinh trƣởng phát triển của cây ngô .4 Những nghiên cứu kỹ thuật thâm canh ngô. Ảnh hƣởng của điều kiện hạn đến cây ngô. Ảnh hƣởng của hạn đến sinh trƣởng, phát triển và năng suất.

Một số kết quả nghiên cứu về khả năng chịu hạn của cây ngô trên thế giới. Một số kết quả nghiên cứu về khả năng chịu hạn của cây ngô ở Việt Nam. VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Phƣơng pháp thu thập thông tin về điều kiện khí hậu liên quan đến sản xuất ngô ở huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa.

Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng. Kỹ thuật canh tác áp dụng trong thí nghiệm. Các chỉ tiêu theo dõi và phƣơng pháp theo dõi các chỉ tiêu. Phƣơng pháp xử lý số liệu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đánh giá điều kiện cơ bản của huyện Ngọc Lặc trong mối quan hệ với tình hình sản xuất ngô.Vị trí địa lý. Đặc điểm địa hình .Tài nguyên đất. Nghiên cứu đặc điểm sinh trƣởng phát triển của một số giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.1 Thời gian sinh trƣởng của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.

Động thái tăng trƣởng chiều cao của cây và chiều cao đóng bắp của các giống ngô trong thí nghiệm. Động thái ra lá của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Chỉ số diện tích lá của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Đặc điểm hình thái cây của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.

Đặc điểm hình thái bắp và hạt của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Mức độ nhiễm một số loại sâu bệnh hại chính và khả năng chống đổ của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Mức độ nhiễm một số loại sâu bệnh hại chính của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Khả năng chống đổ của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.

Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Các yếu tố cấu thành năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Hiệu quả kinh tế của các giống ngô nghiên cứu của giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.

71 KẾT LUẬN - ĐỀ NGHỊ. 74 TÀI LIỆU THAM KHẢO. P1 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BĐG: Biến đổi gen BNN & PTNT: Bộ nông nghiệp và Phát triển Nông thôn CCCC: Chiều cao cuối cùng CCĐB: Chiều cao đóng bắp Trung tâm cải thiện giống ngô và lúa mỳ CIMMYT: Quốc tế CNSH: Công nghệ sinh học CP: Cổ phần CV%: Hệ số biến động ĐC: Đối chứng ĐVT: Đơn vị tính FAO: Tổ chức Nông lƣơng thế giới NSLT: Năng suất lý thuyết NSTT: Năng suất thực tế QCVN: Quy chuẩn Việt Nam TGST: Thời gian sinh trƣởng UBND Ủy ban nhân dân vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Sản lƣợng ngô một số nƣớc sản xuất chính trên thế giới và một số nƣớc Đông Nam Á .2: Diện tích, năng suất, sản lƣợng ngô trên thế giới và một số nƣớc tiêu biểu.3: Diện tích, năng suất và sản lƣợng ngô của Việt Nam. Nguồn gốc và đặc điểm các giống ngô lai.

Các chỉ tiêu theo dõi. Thời gian sinh trƣởng của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Động thái tăng trƣởng chiều cao cây của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Động thái ra lá của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc51 Bảng 3.

Chỉ số diện tích lá của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Đặc điểm hình thái cây của các giống ngô lai .55 trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Đặc điểm hình thái bắp và hạt của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.

Tỷ lệ đổ thân, đổ rễ của các giống ngô lai .65 trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Năng của các giống ngô lai trồng trên .69 đất đồi huyện Ngọc Lặc. Hiệu quả kinh tế của các giống ngô nghiên cứu của giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc .72 viii DANH MỤC HÌNH Hình 3.

Chiều cao cây cuối cùng của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc .2 Chiều cao đóng bắp của các giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Chiều dài và đƣờng kính bắp các giống ngô lai trồng trên .59 đất đồi huyện Ngọc Lặc. Năng suất thực thu của các giống ngô lai trồng .70 trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Tính cấp thiết của đề tài Trên thế giới, ngô xếp thứ ba sau lúa mì và lúa nƣớc về diện tích, đứng thứ hai về sản lƣợng và đứng đầu về năng suất nhờ áp dụng những thành tựu ứng dụng về ƣu thế lai ở ngô.

Tại Việt Nam Ngô là loại cây nông nghiệp có diện tích thu hoạch lớn thứ hai sau lúa gạo. Năm 2016 tổng diện tích trồng ngô là 1. Hàng năm có khoảng 25% diện tích ngô bị hạn, năm 1991 hạn làm năng suất giảm 1,4 tạ/ha so với năm 1990, năm 2004 Đắc Lắc có tới 28000 ha ngô bị hạn, mất trắng 60% và giảm 40% năng suất. Huyện Ngọc Lặc nằm phía Tây Bắc tỉnh Thanh Hóa, cách trung tâm Thành phố Thanh Hóa 76 km theo đƣờng bộ.Tổng diện tích tự nhiên huyện Ngọc Lặc là 49.

Trong đó, đất nông nghiệp 37.502,41 ha chiếm 76,39 % diện tích tự nhiên. Theo kết quả thống kê năm 2016 của huyện cho thấy, Ngọc Lặc trồng ngô đƣợc nhiều vụ trong năm, diện tích ngô cả năm 5.875ha, năng suất đạt 45,1 tạ /ha, trong đó diện tích ngô Đông là 574,8 ha; năng suất 43,1 tạ/ha,vụ Xuân diện tích gieo trồng 2.757,3 ha, năng suất 45,3 tạ/ha, vụ Thu diện tích gieo trồng 2.542,9 ha; năng suất đạt 45 tạ/ha. Đối với huyện Ngọc Lặc ngô là nguồn thức ăn phục vụ cho ngành chăn nuôi là chủ yếu, ngoài ra còn là nguồn lƣơng thực của đồng bào các dân tộc H’Mông, Thái. do vậy việc sản xuất ngô ở huyện chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp.

Thực tế sản xuất ngô tại Ngọc Lặc cho thấy, hiệu quả sản xuất ngô còn thấp. Một trong những nguyên nhân dẫn đến năng suất ngô thấp là do ngƣời nông dân nơi đây đã quen với tập quán canh tác cũ, sử dụng những giống ngô để lại từ vụ trƣớc hay những giống mới không phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng vùng đất đồi không chủ động tƣới và khô hạn. 2 Từ thực tiễn nêu trên, vấn đề nghiên cứu đƣợc đặt ra là cần xác định đƣợc giống ngô phù hợp với điều kiện tự nhiên khô hạn cho đất đồi huyện Ngọc Lặc góp phần tăng năng suất chất lƣợng, hiệu quả sản xuất nông nghiệp đây đang là khó khăn, thách thức cần đƣợc giải quyết. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số giống Ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa” 2.

Mục đích, yêu cầu của đề tài 2. Mục đích Lựa chọn đƣợc giống ngô lai có khả năng sinh trƣởng phát triển tốt, cho năng suất cao, phù hợp với điều kiện canh tác hoàn toàn dựa vào nƣớc trời của vùng đất đồi huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa. Yêu cầu cần đạt 1) Đánh giá đƣợc điều kiện cơ bản của huyện Ngọc Lặc trong mối quan hệ với sản xuất ngô. 2) Đánh giá đƣợc khả năng sinh trƣởng, tình hình sâu bệnh hại, khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh bất thuận, năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của một số giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc.

3) Xác định đƣợc hiệu quả kinh tế của một số giống ngô lai trồng trên đất đồi huyện Ngọc Lặc. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3. Ý nghĩa khoa học Giống là nhân tố quan trọng quyết định năng suất, chất lƣợng sản phẩm của ngành trồng trọt. Việc xác định giống ngô có khả năng chịu hạn, sinh trƣởng phát triển tốt cho năng suất cao sẽ khắc phục đƣợc tình trạng suy giảm năng suất hiện nay, phù hợp với điều kiện thời tiết bất lợi nhất là hạn hán.

Kết quả nghiên cứu của đề tài bổ sung thêm luận cứ khoa học để các nhà quản lý, cán bộ kỹ thuật đề xuất, định hƣớng, quy hoạch phát triển và chỉ đạo sản xuất ngô trên địa bàn toàn huyện. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở để phổ biến, khuyến cáo lựa chọn giống ngô sinh trƣởng, phát triển tốt phù hợp trên đất đồi khô hạn góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho ngƣời nông dân tại huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa. 4 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1.Tình hình sản xuất và nghiên cứu ngô trên thế giới và trong nƣớc 1.1 Trên thế giới Ngô là một loại ngũ cốc quan trọng trên thế giới, đứng thứ ba sau lúa mỳ và lúa gạo. Cây ngô là cây có nền di truyền rộng, thích ứng với nhiều vùng sinh thái khác nhau, do vậy cây ngô đƣợc trồng hầu hết các nƣớc trên thế giới.

Trong những năm gần đây, đƣợc sự hỗ trợ của CIMMYT (Trung tâm cải thiện giống ngô và lúa mỳ Quốc tế), chƣơng trình phát triển của vùng và chƣơng trình phát triển ngô của mỗi quốc gia cùng với việc áp dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật trong sản xuất mà cây ngô không ngừng phát triển về diện tích, năng suất và sản lƣợng.