Luận văn nghiên cứu chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố sông công tỉnh thái nguyên

Nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại trang trại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, phân tích tiềm năng và thách thức trong ngành chăn nuôi.

• Trường học: Không có thông tin
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Sông Công

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị
• 1.1.2. Các khái niệm liên quan đến chuỗi giá trị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công

Nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại thành phố Sông Công, Thái Nguyên, là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hiện đại. Chuỗi giá trị không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị gà, từ sản xuất đến tiêu thụ.

1.1. Đặc điểm chuỗi giá trị gà tại Sông Công

Chuỗi giá trị gà tại Sông Công bao gồm nhiều giai đoạn từ chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ. Mỗi giai đoạn đều có vai trò quan trọng trong việc tạo ra giá trị cho sản phẩm. Đặc điểm địa lý và khí hậu của Sông Công cũng ảnh hưởng đến quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm.

1.2. Tầm quan trọng của chuỗi giá trị trong chăn nuôi gà

Chuỗi giá trị trong chăn nuôi gà không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra cơ hội cho người chăn nuôi tiếp cận thị trường. Việc phân tích chuỗi giá trị giúp xác định các điểm mạnh và điểm yếu, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện.

II. Vấn đề và thách thức trong chuỗi giá trị gà

Mặc dù chuỗi giá trị gà tại Sông Công có nhiều tiềm năng, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như chi phí sản xuất cao, thiếu thông tin thị trường và sự cạnh tranh từ các sản phẩm nhập khẩu đang gây khó khăn cho người chăn nuôi.

2.1. Chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến lợi nhuận

Chi phí sản xuất trong chuỗi giá trị gà bao gồm chi phí thức ăn, giống, và chăm sóc. Việc quản lý chi phí hiệu quả là rất quan trọng để đảm bảo lợi nhuận cho người chăn nuôi. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tối ưu hóa quy trình sản xuất có thể giúp giảm chi phí.

2.2. Thiếu thông tin và sự liên kết giữa các tác nhân

Một trong những thách thức lớn nhất trong chuỗi giá trị gà là thiếu thông tin giữa các tác nhân. Người chăn nuôi thường không nắm bắt được thông tin về thị trường, dẫn đến quyết định sản xuất không hiệu quả. Sự liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi cũng còn yếu, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh.

III. Phương pháp nghiên cứu chuỗi giá trị gà hiệu quả

Để nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công, cần áp dụng các phương pháp phân tích chuỗi giá trị hiện đại. Các công cụ như sơ đồ chuỗi giá trị và phân tích SWOT sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị.

3.1. Sử dụng sơ đồ chuỗi giá trị để phân tích

Sơ đồ chuỗi giá trị giúp hình dung rõ ràng các giai đoạn trong quá trình sản xuất và tiêu thụ gà. Phân tích sơ đồ này sẽ giúp xác định các điểm nút quan trọng và các tác nhân tham gia trong chuỗi.

3.2. Phân tích SWOT trong chuỗi giá trị gà

Phân tích SWOT giúp đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong chuỗi giá trị gà. Điều này sẽ cung cấp thông tin cần thiết để đưa ra các giải pháp phát triển chuỗi giá trị hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chuỗi giá trị gà

Kết quả nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp cải thiện có thể nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị sản phẩm. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu sẽ giúp người chăn nuôi tối ưu hóa quy trình sản xuất.

4.1. Các giải pháp cải thiện chuỗi giá trị gà

Nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp như cải thiện kỹ thuật chăn nuôi, tăng cường liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi và nâng cao chất lượng sản phẩm. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm gà.

4.2. Kết quả thực tiễn từ các trang trại

Các trang trại chăn nuôi gà tại Sông Công đã áp dụng các giải pháp từ nghiên cứu và đạt được kết quả tích cực. Năng suất và chất lượng sản phẩm đã được cải thiện, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chuỗi giá trị gà

Nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công đã chỉ ra rằng việc phát triển chuỗi giá trị là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện liên kết giữa các tác nhân và áp dụng công nghệ mới trong chăn nuôi.

5.1. Định hướng phát triển chuỗi giá trị gà

Định hướng phát triển chuỗi giá trị gà cần tập trung vào việc xây dựng các mô hình liên kết bền vững giữa người chăn nuôi, doanh nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao giá trị sản phẩm.

5.2. Tương lai của ngành chăn nuôi gà tại Sông Công

Ngành chăn nuôi gà tại Sông Công có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp tại thành phố Sông Công (tỉnh Thái Nguyên), lĩnh vực chăn nuôi đóng vai trò then chốt khi chiếm tỷ trọng từ 55% đến 60% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp. Năm 2018, tổng giá trị sản xuất chăn nuôi gia cầm trên địa bàn đạt 166,78 tỷ đồng, trong đó đàn gà chăn nuôi theo quy mô trang trại đóng góp tới 88,6 tỷ đồng, chiếm 53,12% tổng giá trị gia cầm toàn thành phố. Tuy nhiên, trước sức ép đô thị hóa nhanh chóng với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm 74,49% cơ cấu kinh tế địa phương, diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp đáng kể còn 7.465,38 ha (chiếm 77,19% tổng diện tích tự nhiên). Thực trạng này đòi hỏi ngành chăn nuôi phải chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình nông hộ nhỏ lẻ sang quy mô trang trại tập trung gắn liền với chuỗi giá trị khép kín nhằm tối ưu hóa chi phí và kiểm soát an toàn sinh học.

Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện chuỗi giá trị gà thịt thương phẩm tại thành phố Sông Công. Mục tiêu cụ thể của công trình gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi giá trị chăn nuôi; đánh giá toàn diện thực trạng vận hành, liên kết và phân phối lợi nhuận giữa các tác nhân; phân tích các yếu tố cản trở chuỗi cung ứng; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao giá trị gia tăng cho giai đoạn 2020 - 2025. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi không gian gồm 11 xã, phường trực thuộc thành phố Sông Công, sử dụng chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2018 kết hợp số liệu khảo sát thực địa năm 2019. Kết quả đề tài mang ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng giúp chính quyền địa phương định hướng quy hoạch 64 trang trại tập trung và giúp người chăn nuôi gia tăng tỷ suất lợi nhuận biên thêm 15% đến 20% mỗi lứa xuất chuồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chuỗi giá trị của Michael Porter (1985) và lý thuyết chuỗi giá trị toàn cầu của Kaplinsky & Morris (2001) làm nền tảng phân tích cấu trúc ngành hàng. Mô hình nghiên cứu phân rã chuỗi giá trị gà thịt thành các hoạt động sơ cấp (cung ứng con giống, thức ăn chăn nuôi, nuôi thương phẩm, giết mổ, phân phối) và các hoạt động hỗ trợ (dịch vụ thú y, chính sách tín dụng, hạ tầng chuồng trại). Kết hợp với phương pháp phân tích ngành hàng (Filière) và khung chuỗi cung ứng của Lambert & Cooper (2000), nghiên cứu làm sáng tỏ 4 khái niệm cốt lõi: tác nhân kinh tế (economic actors), dòng luân chuyển vật chất (physical flows), giá trị gia tăng (Value Added - VA) và cơ chế quản trị chuỗi (chain governance). Khung lý thuyết này cho phép nhận diện chính xác các điểm nghẽn về giá trị và vị thế thương quyền giữa nông hộ gia công và các tập đoàn tích hợp nông nghiệp quy mô lớn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2018 từ Chi cục Thống kê và Phòng Kinh tế thành phố Sông Công với dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2019. Cỡ mẫu khảo sát thực địa bao gồm 77 đối tượng đại diện cho toàn bộ chuỗi giá trị, phân bổ cụ thể: 64 chủ trang trại chăn nuôi gà thịt (áp dụng phương pháp điều tra toàn bộ 100% tổng thể trang trại trên địa bàn), 10 doanh nghiệp và thương lái thu mua lớn (chọn mẫu chỉ định theo khối lượng giao dịch), cùng 3 cán bộ quản lý nông nghiệp cấp thành phố.

Phương pháp phân tích số liệu tích hợp ba kỹ thuật chính: phương pháp thống kê mô tả (tính toán giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên qua phần mềm Excel) để đo lường các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật như giá trị sản xuất (GO), chi phí trung gian (IC), và giá trị gia tăng (VA = GO - IC); phương pháp so sánh chuỗi thời gian nhằm đánh giá tốc độ chuyển dịch quy mô; và phương pháp thang đo Likert 5 mức độ (khoảng cách giá trị 0,8 điểm) để lượng hóa mức độ ảnh hưởng của 8 yếu tố rủi ro dịch bệnh, biến động giá cám và tiếp cận tín dụng. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này đảm bảo tính khách quan khoa học, phản ánh chính xác tương quan chi phí - lợi nhuận giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng thịt gà.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô và sản lượng chăn nuôi trang trại tăng trưởng vượt bậc: Số lượng trang trại gà tăng từ 52 cơ sở năm 2016 lên 64 cơ sở năm 2018, đạt mức tăng trưởng 23,08%. Tổng đàn gà trang trại đạt 349.000 con năm 2018, chiếm 50,51% tổng đàn gà toàn địa bàn, với quy mô bình quân 7.451 con/lứa và sản lượng xuất chuồng trung bình đạt 112 tấn/trang trại/năm. Đàn gà trang trại tập trung cao nhất tại 4 đơn vị: xã Bá Xuyên (21 trang trại, quy mô 9.000 con/lứa), xã Tân Quang (15 trang trại), phường Bách Quang (12 trang trại) và phường Lương Sơn (10 trang trại).

Thứ hai, cấu trúc chuỗi giá trị phân hóa thành ba kênh chính với sự thống trị của mô hình liên kết doanh nghiệp: Kênh liên kết gia công khép kín chiếm tới 80% sản lượng tiêu thụ toàn thành phố (với 58/64 trang trại, tương đương 90,63% tổng số cơ sở tham gia liên kết cùng các tập đoàn lớn như CP, Japfa Comfeed, Emivest, DTK, Goldenstar). Kênh thương lái tư nhân thu mua tự do chỉ chiếm khoảng 15% sản lượng từ 6 trang trại độc lập, và kênh bán lẻ trực tiếp đến bếp ăn, nhà hàng chỉ chiếm khoảng 5%.

Thứ ba, sự bất cân xứng trong phân chia giá trị gia tăng và biên lợi nhuận: Mặc dù các trang trại gia công gánh chịu 100% vốn đầu tư tài sản cố định (chuồng trại khép kín, hệ thống làm mát tiêu tốn bình quân 700 - 900 triệu đồng/trại), lợi nhuận ròng thu về chỉ đạt 5.500 - 6.500 đồng/kg gà thịt xuất chuồng (tương đương khoảng 200 triệu đồng/năm cho quy mô 8.000 con/lứa). Trong khi đó, khâu phân phối và thương lái lớn hưởng biên lợi nhuận cao gấp 1,4 đến 1,8 lần trên mỗi kg thành phẩm thương mại.

Thảo luận kết quả

Khi trực quan hóa cấu trúc chuỗi giá trị qua sơ đồ luồng hàng hóa và bảng hạch toán lợi nhuận biên, có thể thấy rõ mô hình liên kết gia công mang lại tính ổn định cao nhưng khiến người chăn nuôi chịu vị thế phụ thuộc. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc các doanh nghiệp đầu tư kiểm soát hoàn toàn đầu vào (con giống gà trắng chuyên thịt, thức ăn chăn nuôi công nghiệp, vắc-xin) và ấn định đơn giá gia công cố định theo định mức tiêu tốn thức ăn (FCR). Người nuôi chịu toàn bộ rủi ro về chi phí điện nước, hao mòn chuồng trại và áp lực xử lý chất thải môi trường.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại tỉnh Hưng Yên hoặc mô hình chuỗi gà đồi Yên Thế (Bắc Giang), chuỗi giá trị gà trang trại tại Sông Công có ưu thế vượt trội về chu kỳ quay vòng vốn nhanh (thời gian nuôi gà trắng chỉ từ 40 đến 45 ngày/lứa, đạt 4,5 - 5 lứa/năm). Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất của địa phương là thiếu vắng các cơ sở giết mổ tập trung đạt chuẩn thú y và các trung tâm sơ chế đóng gói có chứng nhận an toàn thực phẩm. Dữ liệu phân tích chi phí cho thấy nếu địa phương phát triển được các hợp tác xã liên kết trực tiếp với hệ thống siêu thị và bếp ăn công nghiệp tại các khu công nghiệp Sông Công (nơi tập trung hơn 21.885 công nhân), giá trị gia tăng giữ lại cho nông dân địa phương có thể tăng thêm 2.500 - 3.500 đồng/kg sản phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, luận văn đề xuất hệ thống 5 giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị gà trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công:

1. Quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung và tháo gỡ rào cản đất đai: Ủy ban nhân dân thành phố Sông Công và Phòng Tài nguyên & Môi trường cần chủ trì rà soát, chuyển đổi khoảng 150 - 200 ha đất nông nghiệp kém hiệu quả tại các xã vùng ven như Bá Xuyên, Bình Sơn thành vùng chăn nuôi trang trại công nghệ cao cách ly khu dân cư; hoàn thành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trang trại cho 100% cơ sở đủ điều kiện trước năm 2023.
2. Mở rộng gói tín dụng ưu đãi và hỗ trợ vốn đầu tư hạ tầng: Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT (Agribank) và các tổ chức tín dụng triển khai gói vay ưu đãi lãi suất giảm 1,5% - 2,0%/năm cho các chủ trang trại đầu tư hệ thống chuồng lạnh khép kín, hầm biogas composite và máy phát điện dự phòng công suất lớn, mục tiêu nâng mức dư nợ tín dụng trang trại đạt 85 tỷ đồng giai đoạn 2021 - 2025.
3. Xây dựng chuỗi liên kết chế biến sâu và xúc tiến thương mại nội địa: Phòng Kinh tế thành phố phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông vận động thành lập 02 Hợp tác xã chăn nuôi gà an toàn sinh học; thu hút doanh nghiệp đầu tư 01 cơ sở giết mổ gia cầm bán tự động công suất 1.500 - 2.000 con/giờ, mục tiêu đưa 40% sản lượng thịt gà qua sơ chế đóng gói có tem truy xuất nguồn gốc QR code vào các siêu thị và bếp ăn công nghiệp trên địa bàn tỉnh trước năm 2024.
4. Tăng cường chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và thực hành VietGAP: Trạm Thú y và Phòng Kinh tế tổ chức 15 - 20 lớp tập huấn chuyên sâu/năm về quản lý dịch bệnh bằng chế phẩm sinh học thảo dược và kỹ thuật an toàn sinh học, phấn đấu đạt tỷ lệ 70% trang trại được cấp chứng nhận VietGAP trước năm 2025 nhằm giảm tỷ lệ hao hụt đàn xuống dưới 3,5%.
5. Chuẩn hóa quy trình xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn: Ban Quản lý các dự án nông nghiệp hướng dẫn 100% trang trại áp dụng đệm lót sinh học lên men và công nghệ ép tách phân gia cầm làm phân bón hữu cơ vi sinh, tạo thêm nguồn thu phụ phẩm khoảng 35 - 50 triệu đồng/năm/trang trại và giải quyết triệt để khiếu nại về ô nhiễm môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp kho tàng tri thức thực tiễn và phương pháp luận chuyên sâu, mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nông nghiệp địa phương: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về hiện trạng 64 trang trại và tỷ trọng đóng góp 53,12% của gà trang trại vào tổng giá trị gia cầm; phục vụ trực tiếp cho công tác xây dựng quy hoạch nông nghiệp đô thị, thẩm định dự án giao đất trang trại và ban hành cơ chế khuyến khích liên kết 4 nhà tại các đô thị công nghiệp đang chuyển dịch cơ cấu.
2. Các chủ trang trại và hộ chăn nuôi quy mô lớn: Cung cấp bộ công cụ hạch toán chi tiết chi phí trung gian (IC), giá trị gia tăng (VA) và tỷ suất hoàn vốn bình quân 1 lứa nuôi 7.000 - 9.000 con; giúp người chăn nuôi nâng cao năng lực thương thảo hợp đồng gia công với các tập đoàn FDI, tối ưu hóa hệ số tiêu tốn thức ăn và nâng cao lợi nhuận ròng.
3. Doanh nghiệp tích hợp nông nghiệp và đơn vị cung ứng chuỗi thực phẩm: Nắm bắt chính xác đặc điểm địa bàn, hệ thống giao thông (Quốc lộ 3, cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên) và nhu cầu tiêu thụ của 2 khu công nghiệp tập trung với hơn 21.885 lao động; từ đó thiết lập mạng lưới trang trại vệ tinh ổn định và xây dựng kênh cung ứng thịt gà sạch khép kín.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp / Phát triển nông thôn: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về phân tích chuỗi giá trị nông sản (kết hợp Porter, Kaplinsky & Morris, thang đo Likert và hạch toán kinh tế); làm tài liệu tham khảo giá trị cho các nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế trang trại và chuỗi cung ứng thực phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình liên kết chăn nuôi gia công chiếm tỷ lệ bao nhiêu trong chuỗi giá trị gà tại Sông Công?
Kết quả điều tra thực tế cho thấy mô hình gia công chiếm ưu thế tuyệt đối với 58/64 trang trại tham gia (tỷ lệ 90,63%), chi phối khoảng 80% tổng sản lượng gà thịt toàn thành phố. Người nuôi liên kết với các tập đoàn lớn như CP, Japfa Comfeed để được bảo đảm 100% đầu vào con giống, thức ăn và bao tiêu toàn bộ đầu ra.

Chi phí đầu tư và lợi nhuận bình quân của một trang trại nuôi gà gia công là bao nhiêu?
Một trang trại quy mô trung bình 7.000 đến 8.000 con/lứa cần vốn đầu tư hạ tầng chuồng lạnh ban đầu khoảng 700 - 900 triệu đồng. Lợi nhuận công chăn nuôi sau khi trừ chi phí điện, nước và khấu hao đạt 5.500 - 6.500 đồng/kg xuất chuồng, tương đương thu nhập ròng khoảng 180 - 220 triệu đồng mỗi năm.

Giống gà nào đang được nuôi phổ biến nhất tại các trang trại Sông Công và có ưu nhược điểm gì?
Các trang trại chủ yếu nuôi giống gà trắng công nghiệp có chu kỳ nuôi ngắn chỉ 40 - 45 ngày/lứa, đạt trọng lượng xuất chuồng 2,8 - 3,2 kg/con giúp quay vòng vốn nhanh 4,5 lứa/năm. Nhược điểm chính là sức đề kháng kém, nhạy cảm với nhiệt độ chuồng nuôi, bắt buộc trang trại phải đầu tư hệ thống thông gió và máy phát điện dự phòng liên tục.

Đâu là rào cản lớn nhất đối với sự phát triển chuỗi giá trị gà thịt tại thành phố Sông Công?
Điểm nghẽn lớn nhất là quỹ đất nông nghiệp bị thu hẹp (giảm 72,39 ha trong giai đoạn 2016 - 2018) do tốc độ phát triển công nghiệp hóa (chiếm 74,49% cơ cấu kinh tế). Ngoài ra, địa bàn còn thiếu vắng các cơ sở giết mổ tập trung đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, khiến giá trị gia tăng của sản phẩm chưa được khai thác tối đa.

Luận văn đề xuất những giải pháp trọng tâm nào để nâng cao vị thế của người chăn nuôi trong chuỗi?
Nghiên cứu đề xuất thành lập các Hợp tác xã chăn nuôi an toàn sinh học nhằm tăng quyền thương lượng hợp đồng, đồng thời áp dụng quy trình VietGAP cho 70% trang trại trước năm 2025. Bên cạnh đó, việc kết nối trực tiếp với 2 khu công nghiệp địa phương sẽ cắt giảm 1-2 khâu trung gian, tăng thêm 2.500 đồng/kg lãi thuần cho người nuôi.

Kết luận

Nghiên cứu chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại tại thành phố Sông Công đã tổng kết các luận điểm cốt lõi và định hướng phát triển bền vững sau:

• Ngành chăn nuôi gà trang trại giữ vai trò xương sống với 64 cơ sở, tạo ra giá trị sản xuất 88,6 tỷ đồng năm 2018, đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho đô thị công nghiệp.
• Mô hình gia công liên kết với doanh nghiệp lớn chi phối 90,63% tổng số trang trại, giúp ổn định đầu ra nhưng còn phân bổ giá trị gia tăng chưa tương xứng cho người nuôi.
• Cơ chế lan tỏa thông tin thị trường và kiểm soát dịch bệnh được cải thiện rõ nét nhờ quy trình nuôi khép kín chu kỳ ngắn 40 - 45 ngày với quy mô bình quân 7.451 con/lứa.
• Xác lập cơ sở khoa học cho lộ trình 2021 - 2025 nhằm hoàn thiện chính sách quy hoạch đất đai, hỗ trợ gói tín dụng ưu đãi 85 tỷ đồng và xây dựng cơ sở giết mổ tập trung công suất 2.000 con/giờ.
• Đóng góp bộ dữ liệu thực chứng và khung phân tích định lượng chuẩn mực cho kinh tế nông nghiệp địa phương trong thời kỳ công nghiệp hóa.

Giai đoạn 2021 - 2025 là thời điểm then chốt để thành phố Sông Công chuyển đổi toàn diện mô hình chăn nuôi theo hướng kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị cao. Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà khoa học hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng các giải pháp chiến lược vào thực tiễn sản xuất ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài 1. Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị 1. Chuỗi giá trị a.

Khái niệm chuỗi Trong lý thuyết về chuỗi, khái niệm “Chuỗi” được sử dụng để mô tả hoạt động có liên quan đến quá trình sản xuất ra sản phẩm cuối cùng (có thể là sản phẩm hoặc là dịch vụ). Khái niệm chuỗi giá trị Theo Micheal Porter mô tả và phổ cập lần đầu tiên vào năm 1985 trong một cuốn sách về phân tích lợi thế cạnh tranh của ông: “ Chuỗi giá trị là chuỗi của các hoạt đông của một công ty hoạt động trong một ngành cụ thể. Sản phẩm đi qua tất cả các hoạt động của một công ty hoạt động một ngành nghề cụ thể. Sản phẩm đi qua tất cả các hoạt động của chuỗi theo thứ tụ và tại mỗi hoạt động sản xuất thu được một số giá trị nào đó.

Chuỗi các hoạt động mang lại sản phẩm nhiều giá trị gia tăng hơn tổng giá trị gia tăng của các hoạt động cộng lại. Tiếp đó, nhà nghiên cứu Kaplinsky và Morris (2001) đã đưa ra khái niệm về chuỗi giá trị trong phân tích toàn cầu hóa: “Chuỗi giá trị là cả loạt những hoạt động cần thiết để biến một sản phẩm hoặc mộ dịch vụ từ lúc còn là khái niệm, thông qua các giai đoạn sản xuất khác nhau (bao gồm một kết hợp giữa sự biến đổi vật chất và đầu vào các dịch vụ sản xuất khác nhau), đến khi phân phối đến tay người tiêu dùng cuối cùng và vứt bổ sau khi đã sử dụng”. Và một chuỗi giá trị tồn tại khi tất cả những người tham gia trong chuỗi hoạt động để tạo ra tốt đa giá trị cho chuỗi. Như vậy, ta có thể giải thích định nghĩa về chuỗi giá trị theo nghĩa hẹp hoặc nghĩa rộng.

Chuỗi giá trị theo nghĩa “hẹp” là một chuỗi gồm một loạt những hoạt động trong một công ty để sản xuất ra một sản phẩm nhất định. Các hoạt động này có thể bao gồm: Giai đoạn xây dựng khái niệm và thiết kế, 5 quá trình mua đầu vào, sản xuất, tiếp thị và phân phối, thực hiện các dịch vụ hậu mãi v. Tất cả các hoạt động này tạo thành một “chuỗi” kết nối người sản xuất với người tiêu dùng. Mặt khác, mỗi hoạt động lại bổ sung “giá trị” cho thành phẩm cuối cùng.

Chẳng hạn như khả năng cung cấp dịch vụ hỗ trợ hậu mãi và sửa chữa cho một công ty điện thoại di động làm tăng giá trị chung của sản phẩm. Nói cách khác, khách hàng có thể sẵn sàng trả cao hơn cho một điện thoại di động có dịch vụ hậu mãi tốt. Cũng tương tự như vậy đối với một thiết kế có tính sáng tạo hoặc một quy trình sản xuất được kiểm tra chặt chẽ. Đối với các doanh nghiệp nông nghiệp, một hệ thống kho phù hợp cho các nguyên liệu tươi sống (như trái cây) có ảnh hưởng tốt đến chất lượng của thành phẩm và vì vậy, làm tăng giá trị sản phẩm.

Chuỗi giá trị theo nghĩa “rộng” là một phức hợp các hoạt động do nhiều người tham gia khác nhau thực hiện (người sản xuất sơ cấp, người chế biến, thương nhân, người cung cấp dịch vụ v.) để biến một nguyên liệu thô thành một sản phẩm bán lẻ. Chuỗi giá trị “rộng” bắt đầu từ hệ thống sản xuất nguyên liệu thô và chuyển dịch theo các mối giá trị với các doanh nghiệp khác trong kinh doanh, lắp ráp, chế biến,… Khái niệm chuỗi giá trị bao hàm các vấn đề về tổ chức và điều phối, các chiến lược và quan hệ quyền lực của những người tham gia khác nhau trong chuỗi. Khi tiến hành phân tích chuỗi giá trị đòi hỏi một phương pháp tiếp cận thấu đáo về những gì đang diễn ra giữa những người tham gia trong chuỗi, những gì giá trị họ với nhau, những thông tin nào được chia sẻ, quan hệ giữa họ hình thành và phát triển như thế nào,… Ngoài ra, chuỗi giá trị còn gắn liền với khái niệm về quản trị vô cùng quan trọng đối với những nhà nghiên cứu quan tâm đến các khía cạnh xã hội và môi trường trong phân tích chuỗi giá trị. Việc thiết lập (hoặc sự hình thành) các chuỗi giá trị có thể gây sức ép đến nguồn tài nguyên thiên nhiên (như đất đai, nước), có thể làm thoái hoá đất, mất đa dạng sinh học hoặc gây ô nhiễm.

Thêm vào đó, sự phát triển của chuỗi giá trị có thể ảnh hưởng đến các mối ràng buộc xã hội và tiêu chuẩn truyền thống, ví dụ, do quan hệ quyền lực giữa các hộ và cộng đồng thay đổi, hoặc những nhóm dân cư nghèo nhất hoặc dễ 6 bị tổn thương chịu tác động tiêu cực từ hoạt động của những người tham gia chuỗi giá trị. Các khái niệm liên quan đến chuỗi giá trị a. Chuỗi cung ứng Theo Lambert, Stock và Elleam (1998, Boston MA: Irwin/McGraw-Hill, c.14), Chuỗi cung ứng là sự liên kết với các công ty nhằm đưa sản phẩm hay dịch vụ vào thị trường. Theo Lambert và Cooper (2000), một chuỗi cung ứng có 4 đặc trưng cơ bản như sau: + Thứ nhất: Chuỗi cung ứng bao gồm nhiều công đoạn (bước) phối hợp bên trong các bộ phận, phối hợp giữa các bộ phận (tổ chức) và phối hợp dọc.

+ Thứ hai: Một chuỗi bao gồm nhiều doanh nghiệp độc lập nhau, do vậy cần thiết phải có mối quan hệ về mặt tổ chức. + Thứ ba: Một chuỗi cung ứng bao gồm dòng vật chất và dòng thông tin có định hướng, các hoạt động điều hành và quản lý. + Thứ tư: Các thành viên của chuỗi nỗ lực để đáp ứng mục tiêu là mang lại giá trị cao cho khách hàng thông qua việc sử dụng tối ưu nguồn lực của mình. Chuỗi nông sản thực phẩm Một chuỗi nông sản thực phẩm cũng là một chuỗi cung ứng sản xuất và phân phối nông sản thực phẩm bao gồm dòng vật chất và dòng thông tin diễn ra đồng thời.

Chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm khác với chuỗi cung ứng của các ngành khác ở các điểm như sau: - Bản chất của sản xuất nông nghiệp thường dựa vào quá trình sinh học, do vậy làm tăng biến động và rủi ro. - Bản chất của sản phẩm, có những đặc trưng tiêu biểu như dễ dập thối và khối lượng lớn, nên yêu cầu chuỗi khác nhau cho các sản phẩm khác nhau. - Thái độ của xã hội và người tiêu dùng quan tâm nhiều về thực phẩm an toàn và vấn đề môi trường. Ngành hàng Vào những năm 1960, phương pháp phân tích ngành hàng (Filière) được sử dụng nhằm xây dựng các giải pháp thúc đẩy các hệ thống sản xuất nông 7 nghiệp.

Các vấn đề được quan tâm nhiều nhất đó là làm thế nào để các hệ thống sản xuất tại địa phương được kết nối với công nghiệp chế biến, thương mại, xuất khẩu và tiêu dùng nông sản. Bước sang những năm 1980, phân tích ngành hàng được sử dụng và nhấn mạnh vào giải quyết các vấn đề chính sách của ngành nông nghiệp, sau đó phương pháp này được phát triển và bổ sung thêm sự tham gia của các vấn đề thể chế trong ngành hàng. Đến những năm 1990, có một khái niệm được cho là phù hợp hơn trong nghiên cứu ngành hàng. “Ngành hàng là một hệ thống được xây dựng bởi các tác nhân và các hoạt động tham gia vào sản xuất, chế biến, phân phối một sản phẩm và bởi các mối quan hệ giữa các yếu tố trên cũng như với bên ngoài”.

Theo Fabre “ Ngành hàng là tập hợp những tác nhân kinh tế đóng góp trực tiếp vào sản xuất, tiếp đó là gia công sản phẩm, chế biến và đi đến một thị trường hoàn tất của sản phẩm nông nghiệp”. Như vậy, nói đến ngành hàng là ta hình dung đó là một chuỗi, một quá trình khép kín, có điểm đầu và điểm kết thúc, bao gồm nhiều yếu tố động, có quan hệ móc xích với nhau. Sự tăng lên hay giảm đi của yếu tố này có thể ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực tới các yếu tố khác. Trong quá trình vận hành của một ngành hàng đã tạo ra sự dịch chuyển các luồng vật chất trong ngành hàng đó.

Tác nhân Tác nhân là một “tế bào” sơ cấp với các hoạt động kinh tế, độc lập và tự quyết định hành vi của mình. Có thể hiểu rằng, tác nhân là những hộ, những doanh nghiệp, những cá nhân tham gia trong ngành hàng thông qua hoạt động kinh tế của họ. Tác nhân được phân ra làm hai loại: - Tác nhân có thể là người thực (hộ nông dân, hộ kinh doanh.); - Tác nhân là đơn vị kinh tế (các doanh nghiệp, công ty, nhà máy. Theo nghĩa rộng người ta phân tác nhân thành từng nhóm để chỉ tập hợp các chủ thể có cùng một hoạt động.

Ví dụ: Tác nhân “nông dân” để chỉ tập hợp tất cả các hộ nông dân; tác nhân “thương nhân” để chỉ tập hợp tất cả các hộ thương nhân; tác nhân “bên ngoài” chỉ tất cả các chủ thể ngoài phạm vi không gian phân tích. 8 Mỗi tác nhân trong ngành hàng có những hoạt động kinh tế riêng, đó chính là chức năng của nó trong chuỗi hàng. Tên chức năng thường trùng với tên tác nhân. Ví dụ, hộ sản xuất có chức năng sản xuất, hộ chế biến có chức năng chế biến, hộ bán buôn có chức năng bán buôn.

Một tác nhân có thể có một hay nhiều chức năng. Các chức năng kế tiếp nhau tạo nên sự chuyển dịch về mặt tính chất của luồng vật chất trong ngành hàng. Các tác nhân đứng sau thường có chức năng hoàn thiện sản phẩm của các tác nhân đứng trước kế nó cho đến khi chức năng của tác nhân cuối cùng ở từng luồng hàng kết thúc thì ta đã có sản phẩm cuối cùng của ngành hàng. Bản đồ chuỗi giá trị Bản đồ chuỗi giá trị là một hình thức trình bày bằng hình ảnh (sơ đồ) về những cấp độ vi mô cấp trung của chuỗi giá trị.

Theo định nghĩa về chuỗi giá trị, bản đồ chuỗi giá trị bao gồm một bản đồ chức năng kèm với một bản đồ về các chủ thể của chuỗi. Lập bản đồ chuỗi có thể nhưng không nhất thiết phải bao gồm cấp độ vĩ mô của chuỗi giá trị. Khung phân tích của Porter Trường phái nghiên cứu thứ hai liên quan đến công trình của Micheal Porter (1985) về các lợi thế cạnh tranh. Porter đã dùng khung phân tích chuỗi giá trị để đánh giá xem một công ty nên tự định vị mình như thế nào trên thị trường và trong mối quan hệ với các nhà cung cấp, khách hàng và đối thủ cạnh tranh khác.