Thạc sĩ kinh tế: Phát triển nông nghiệp hàng hóa ở Sơn La - Nghiên cứu thực trạng và giải pháp

Phân tích thực trạng phát triển nông nghiệp hàng hóa tại tỉnh Sơn La hiện nay. Nghiên cứu các giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh

• Đề tài: Phát triển nông nghiệp hàng hóa ở tỉnh Sơn La hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan về kinh tế nông nghiệp hàng hóa Sơn La

Sơn La là tỉnh vùng núi cao biên giới phía Tây Bắc Việt Nam, với diện tích tự nhiên lớn và nguồn tài nguyên nông, lâm nghiệp phong phú. Tỉnh có 14 dân tộc sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao. Nền kinh tế Sơn La chủ yếu dựa vào nông nghiệp, tuy nhiên trình độ phát triển hàng hóa còn thấp. Nông nghiệp Sơn La chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện tự nhiên, địa hình phức tạp, khí hậu khắc nghiệt. Diện tích đất nông nghiệp phân tán, manh mún, quy mô sản xuất nhỏ lẻ. Hệ thống công trình thủy lợi chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sản xuất. Thu nhập bình quân đầu người thấp, tỷ lệ đói nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn cao. Đại đa số nông dân vẫn giữ tập quán canh tác truyền thống, sản xuất tự túc tự cấp là chủ yếu. Việc chuyển đổi sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn gặp nhiều thách thức về vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ.

1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên Sơn La

Sơn La nằm ở vùng Tây Bắc Bộ, tiếp giáp nhiều tỉnh và có đường biên giới quốc gia. Địa hình chủ yếu là đồi núi cao, với các cao nguyên có độ cao từ 600-800m so với mực nước biển. Đất đai có độ phì cao, tầng đất dày, thuận lợi cho phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả và chăn nuôi. Các vùng lòng chảo, thung lũng thuộc huyện Phù Yên, Sông Mã, Thuận Châu có những cánh đồng lúa nước quy mô từ 300 đến trên 1000 ha. Tổng lượng nước mặt hàng năm khoảng 19 tỷ m³, tuy nhiên khả năng khai thác hạn chế do địa hình.

1.2. Thực trạng kinh tế xã hội và nguồn nhân lực

II. Phân tích thách thức phát triển nông nghiệp hàng hóa

Phát triển nông nghiệp hàng hóa ở Sơn La đối mặt với nhiều thách thức lớn. Thứ nhất, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, thiếu liên kết giữa các hộ nông dân. Thứ hai, trình độ canh tác lạc hậu, năng suất và chất lượng sản phẩm thấp, chưa đáp ứng yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm. Thứ ba, hệ thống thủy lợi chưa hoàn thiện, phụ thuộc nhiều vào thời tiết tự nhiên. Thứ tư, thị trường tiêu thụ bấp bênh, thiếu hệ thống chế biến và bảo quản sau thu hoạch. Thứ năm, nguồn vốn đầu tư hạn chế, nông dân khó tiếp cận các nguồn tín dụng ưu đãi. Thứ sáu, áp lực cạnh tranh gay gắt từ hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Tình trạng phân hóa giàu nghèo gia tăng, trình độ văn hóa và tay nghề của nông dân còn thấp. Nhiều vấn đề bức thiết của việc chuyển sang sản xuất hàng hóa trong cơ chế thị trường chưa được giải quyết tốt.

2.1. Hạn chế về quy mô sản xuất và công nghệ

Sản xuất nông nghiệp Sơn La mang tính chất hộ gia đình nhỏ lẻ, đất đai phân tán, manh mún. Việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất còn hạn chế, nông dân chủ yếu canh tác theo kinh nghiệm truyền thống. Hệ thống cơ sở vật chất, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp còn thiếu thốn. Quy trình sản xuất và tiêu thụ chưa khép kín, việc sử dụng đất dưới dạng đa canh hóa vẫn còn nhiều khó khăn. Chất lượng nông sản chưa đồng đều, chưa xây dựng được thương hiệu sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.

2.2. Khó khăn về thị trường và tiêu thụ sản phẩm

Thị trường tiêu thụ nông sản của Sơn La còn hạn chế, chủ yếu bán tại địa phương với giá trị thấp. Hệ thống chợ đầu mối, kho bãi, phương tiện vận chuyển thiếu đồng bộ. Nông dân thiếu thông tin về thị trường, bị tư thương ép giá. Liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ lỏng lẻo, chưa có nhiều hợp đồng bao tiêu sản phẩm ổn định. Khả năng cạnh tranh với nông sản nhập khẩu thấp do chất lượng và mẫu mã chưa đạt chuẩn quốc tế. Thị trường xuất khẩu nông sản Sơn La còn rất hạn chế.

III. Giải pháp thúc đẩy nông nghiệp hàng hóa Sơn La

Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa ở Sơn La, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, quy hoạch lại sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, chuyên canh, xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa lớn. Đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, giao thông nông thôn và cơ sở hạ tầng thiết yếu. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho nông dân. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Phát triển các hình thức tổ chức sản xuất như hợp tác xã, tổ hợp tác, liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp. Đào tạo nguồn nhân lực nông thôn, nâng cao trình độ canh tác và ý thức sản xuất hàng hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số. Xây dựng thương hiệu nông sản Sơn La, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ.

3.1. Quy hoạch vùng sản xuất và ứng dụng công nghệ

Cần quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa tập trung dựa trên lợi thế tự nhiên của từng khu vực. Vùng cao nguyên phát triển cây công nghiệp dài ngày như cà phê, chè, macca. Vùng lòng chảo, thung lũng phát triển lúa nước chất lượng cao, cây ăn quả và rau màu. Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất như tưới tiêu tự động, nhà lưới, nhà kính. Đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp. Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng nông sản từ khâu giống, canh tác đến thu hoạch và bảo quản.

3.2. Phát triển chuỗi giá trị và đào tạo nguồn nhân lực

Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản khép kín. Phát triển công nghiệp chế biến nông sản tại chỗ để nâng cao giá trị gia tăng. Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nâng cao trình độ kỹ thuật canh tác hiện đại. Hỗ trợ nông dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, bảo hiểm nông nghiệp. Xây dựng mô hình hợp tác xã kiểu mới, liên kết nông dân với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm. Phát triển thương mại điện tử, kết nối tiêu thụ nông sản qua các nền tảng số.

IV. Kết luận và triển vọng phát triển nông nghiệp Sơn La

Phát triển nông nghiệp hàng hóa là hướng đi tất yếu để Sơn La khai thác tiềm năng, thế mạnh của tỉnh, nâng cao thu nhập cho người dân và giảm nghèo bền vững. Mặc dù còn nhiều khó khăn thách thức, nhưng với lợi thế về đất đai, khí hậu và nguồn tài nguyên phong phú, Sơn La có đủ điều kiện để xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại. Thành công trong chuyển đổi sản xuất hàng hóa sẽ góp phần ổn định đời sống nhân dân, hạn chế làn sóng di dân ra đô thị, bảo vệ môi trường sinh thái. Đề tài thạc sĩ kinh tế phát triển nông nghiệp hàng hóa Sơn La 2024 đóng vai trò quan trọng trong việc hệ thống hóa lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển. Nghiên cứu này là cơ sở khoa học để các cơ quan quản lý hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Sơn La trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

4.1. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Đề tài thạc sĩ về kinh tế nông nghiệp hàng hóa Sơn La có ý nghĩa lý luận quan trọng trong việc làm sáng tỏ các quy luật phát triển nông nghiệp hàng hóa ở vùng núi cao biên giới. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chiến lược phát triển nông nghiệp tỉnh Sơn La. Kết quả nghiên cứu giúp đánh giá đúng thực trạng, xác định nguyên nhân hạn chế và đề xuất giải pháp khả thi. Đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, nghiên cứu và nông dân trong quá trình chuyển đổi sản xuất hàng hóa.

4.2. Triển vọng phát triển nông nghiệp hàng hóa Sơn La

Triển vọng phát triển nông nghiệp hàng hóa Sơn La rất khả quan với nhiều lợi thế cạnh tranh. Các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như xoài, na, mận, cà phê, chè có tiềm năng xuất khẩu lớn. Chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp của Nhà nước ngày càng hoàn thiện. Xu hướng tiêu dùng sản phẩm nông nghiệp sạch, hữu cơ tạo cơ hội lớn cho nông sản Sơn La. Việc đầu tư hạ tầng giao thông, đặc biệt cao tốc Hòa Bình - Sơn La, sẽ rút ngắn khoảng cách với thị trường tiêu thụ lớn. Sơn La có thể trở thành trung tâm nông nghiệp hàng hóa quan trọng của vùng Tây Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 7 tiết. 7 Chương1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN NÚI 1.NHẬN THỨC LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ NÔNG NGHIỆP HÀNG HÓA 1. Khái niệm nông nghiệp và nông nghiệp hàng hóa Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế quan trọng và phức tạp. Nó không chỉ là một ngành kinh tế đơn thuần mà còn là hệ thống sinh học - kỹ thuật, bởi vì một mặt cơ sở để phát triển nông nghiệp là việc sử dụng tiềm năng sinh học cây trồng, vật nuôi, chúng phát triển theo quy luật sinh học nhất định.

Mặt khác quan trọng hơn là phải làm cho người sản xuất có sự quan tâm thỏa đáng, gắn lợi ích của họ với quá trình sử dụng sinh học đó nhằm tạo ra ngày càng nhiều sản phẩm cuối cùng. Nông nghiệp nếu hiểu theo nghĩa hẹp chỉ có ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi và ngành dịch vụ trong nông nghiệp. Còn nông nghiệp hiểu theo nghĩa rộng nó còn bao gồm cả ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản. Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản, giữ vai trò to lớn trong phát triển kinh tế ở hầu hết các nước, nhất là các nước đang phát triển.

Ở các nước này còn nghèo, đại bộ phận dân cư sống bằng nghề nông. Tuy nhiên ngay cả những nước có nền kinh tế phát triển, có nền công nghiệp phát triển cao, mặc dù tỷ trọng GDP nông nghiệp không lớn, nhưng khối lượng nông sản ở các nước này khá lớn và không ngừng tăng lên, đảm bảo cung cấp đủ cho đời sống của con người những sản phẩm cần thiết đó là lương thực, thực phẩm. Những sản phẩm này cho dù trình độ khoa học - công nghệ như hiện nay vẫn chưa có ngành nào thay thế được. Lương thực, thực phẩm là yếu tố đầu tiên, có tính chất quyết định sự tồn tại phát triển của con người và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Sản xuất nông nghiệp có những đặc điểm sau: 8 Thứ nhất, đèi tîng cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp bao gåm nhiÒu lo¹i c©y trång vµ gia sóc cã yªu cÇu kh¸c nhau vÒ m«i trêng, ®iÒu kiÖn ngo¹i c¶nh ®Ó sinh ra vµ lín lªn. V× vËy, muèn ®¹t kÕt qu¶ cao trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, cÇn cã nh÷ng hiÓu biÕt t- êng tËn ®Ó ho¹t ®éng s¶n xuÊt phï hîp víi c¸c quy luËt sinh häc cña mçi ®èi tîng s¶n xuÊt. Trong thùc tÕ, ngêi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp kh«ng hoµn toµn lµm chñ ®îc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, mµ ph¶i thêng xuyªn ®èi phã víi nh÷ng diÔn biÕn bÊt thêng cña ®iÒu kiÖn ngo¹i c¶nh. Thứ hai, trong n«ng nghiÖp, ®Êt ®ai lµ nh÷ng t liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu (hoµn toµn kh¸c víi c«ng nghiÖp, ®Êt ®ai chØ lµ mÆt b»ng x©y dùng nhµ xëng), ®Êt ®ai lµ m«i trêng sèng kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña c©y trång vµ gia sóc.

Trong n«ng nghiÖp, ®Êt ®ai võa lµ ®èi tîng lao ®éng, võa lµ t liÖu lao ®éng. Nã cã nh÷ng biÓu hiÖn kh¸c nhau vÒ chÊt lîng, nhng nÕu ®îc sö dông hîp lý th× ®é ph× nhiªu cña nã ®îc b¶o vÖ vµ t¨ng lªn. §é ph× nhiªu cña ®Êt ®ai lµ mét yÕu tè quyÕt ®Þnh n¨ng suÊt c©y trång vµ n¨ng suÊt lao ®éng trong n«ng nghiÖp. V× vËy, b¶o vÖ vµ kh«ng ngõng lµm t¨ng ®é ph× nhiªu mµu mì cña ®Êt ®ai lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng nhÊt cña ngêi lao ®éng trong n«ng nghiÖp.

Thứ ba, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cã tÝnh thêi vô nhÊt ®Þnh: trong n«ng nghiÖp, hai qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt tù nhiªn vµ t¸i s¶n xuÊt kinh tÕ liªn hÖ mËt thiÕt víi nhau. Thêi gian lao ®éng kh«ng 9 trïng khíp víi thêi gian s¶n xuÊt, do ®ã, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, cã nh÷ng giai ®o¹n s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®îc t¸i s¶n xuÊt tù nhiªn kh«ng cÇn sù t¸c ®éng cña qu¸ tr×nh kinh tÕ. H¬n n÷a, s¶n xuÊt cã tÝnh thêi vô nªn trong n«ng nghiÖp, lao ®éng, m¸y mãc vµ c¸c t liÖu s¶n xuÊt kh¸c kh«ng thÓ sö dông liªn tôc quanh n¨m (nhÊt lµ ngµnh trång trät). Cho nªn viÖc t×m nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó gi¶m bít tÝnh thêi vô trong n«ng nghiÖp lµ mét nhiÖm vô cña lÞch sö, cña c¸c nhµ kinh tÕ vµ kü thuËt n«ng nghiÖp.

Trong thùc tÕ, ngêi ta ®· ¸p dông nhiÒu biÖn ph¸p nh: chuyªn m«n hãa s¶n xuÊt kÕt hîp víi kinh doanh tæng hîp, t¨ng vô, xen canh gèi vô, lu©n canh, chÕ t¹o nh÷ng m¸y mãc cã tÝnh ®a n¨ng hoÆc cè g¾ng lµm gi¶m tèi ®a nh÷ng hao mßn h÷u h×nh vµ v« h×nh cña nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh. Thứ tư, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®îc ph©n bè trªn mét ph¹m vi kh«ng gian réng lín vµ cã tÝnh khu vùc. V× ®Êt ®ai lµ t liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu nªn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®îc ph©n bè réng kh¾p hÇu nh trªn c¸c vïng l·nh thæ cña c¶ níc. MÆt kh¸c, do c¸c n¨ng lùc tù nhiªn cña s¶n xuÊt l¹i ph©n bæ kh«ng ®ång ®Òu gi÷a c¸c vïng, c¸c miÒn nªn ®iÒu ®ã lµm cho s¶n xuÊt mang tÝnh khu vùc.

§iÒu nµy ®ßi hái ph¶i x¸c ®Þnh ph¬ng híng ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn n«ng nghiÖp toµn diÖn. Tõ ®ã, ta thÊy r»ng: n«ng nghiÖp kh«ng chØ lµ mét ngµnh kinh tÕ - kü thuËt nh nh÷ng lÜnh vùc kh¸c cña ho¹t ®éng kinh tÕ, 10 mµ cßn lµ mét hÖ thèng kinh tÕ - kü thuËt - sinh häc rÊt phøc t¹p. N«ng nghiÖp bÞ phô thuéc nhiÒu vµo thiªn nhiªn (dÜ nhiªn, ®Ó s¶n xuÊt mét sè rau qu¶ ®¾t tiÒn dïng cho xuÊt khÈu, ngêi ta cã thÓ dïng nhµ kÝnh hoÆc nhµ trång c©y cã ®iÒu khiÓn tù ®éng ®¶m b¶o ®îc ®é Èm, nhiÖt ®é, ¸nh s¸ng cÇn thiÕt. song khã ¸p dông réng r·i v× qu¸ tèn kÐm, nhÊt lµ ®èi víi c¸c níc nghÌo).

Với xuất phát điểm thấp, nền nông nghiệp Việt Nam đang trong tình trạng lạc hậu tiến lên xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa. Trong những năm qua, ngành nông nghiệp của Việt Nam đã có những bước phát triển nhất định. Vấn đề an ninh lương thực đã được đảm bảo. Nhiều loại giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất và chất lượng cao được đưa vào sản xuất.

Các vùng sản xuất chuyên canh đang từng bước hình thành và phát triển mạnh mẽ. Cơ cấu ngành và nội bộ ngành đang có bước chuyển mới tuân theo những quy luật của thị trường. Hoạt động xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam ra thị trường thế giới ngày càng được mở rộng. Hoạt động sản xuất nông nghiệp đã bước đầu tuân theo những nguyên tắc của thị trường, đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đã đạt được thì hiện nay trong hoạt động sản xuất nông nghiệp vẫn là sự đan xen giữa cái cũ và cái mới, cái tiến bộ và cái lạc hậu của nền nông nghiệp truyền thống với những đặc trưng của nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại. Điều này cho thấy nông nghiệp của Việt Nam đang từng bước chuyển từ một nền nông nghiệp lạc hậu sang nền nông nghiệp hàng hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Tính định hướng xã hội chủ nghĩa là điểm làm nên sự khác biệt giữa quá trình phát triển nông nghiệp của nước ta so với các nước, thể hiện rõ trong mục tiêu phát triển. Mục tiêu phát triển của nông nghiệp Việt Nam là mang lại lợi ích cho toàn bộ người dân trong xã hội, trên cơ sở đó nâng cao mức sống cho người dân, đặc biệt là người nông dân.

Thể hiện cho 11 mục tiêu đó, trong những năm vừa qua Đảng ta luôn xác định nông nghiệp là lĩnh vực quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thì trước hết phải đổi mới nâng cao năng suất, chất lượng của hoạt động sản xuất nông nghiệp, trên cơ sở đó nâng cao mức sống cho người dân. Phát triển nông nghiệp hàng hóa là quá trình kinh tế có tính quy luật từ nền sản xuất nhỏ lên nền sản xuất lớn, hiện đại mà mọi quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp dù sớm hay muộn đều phải trải qua. Như chúng ta biết rằng, kiểu tổ chức kinh tế đầu tiên của loài người, là kinh tế tự nhiên, với đặc trưng chủ yếu là tự cung, tự cấp - tức sản phẩm lao động được sản xuất ra chỉ nhằm thỏa mãn nhu cầu của người sản xuất hoặc chỉ trong nội bộ đơn vị kinh tế. Nền kinh tế tự nhiên do nhiều đơn vị kinh tế thuần nhất hợp lại.

Kinh tế nông dân kiểu gia trưởng, công xã nông thôn nguyên thủy, các điền trang thái ấp của địa chủ. Và mỗi đơn vị kinh tế ấy làm đủ các loại ngành nghề, sản xuất sản phẩm để tự tiêu dùng, sản xuất chủ yếu hướng vào giá trị sử dụng mang tính tự cung, tự cấp. Trong nền kinh tế tự nhiên, con người dựa chủ yếu vào tự nhiên và khai thác tự nhiên, do đó có thể nói rằng trong nền kinh tế này, ruộng đất là tư liệu sản xuất chủ yếu của người lao động và nông nghiệp là ngành sản xuất chính, kỹ thuật, công cụ lao động, phương thức canh tác lạc hậu và thô sơ. Xã hội loài người "chìm đắm" trong nền kinh tế tự nhiên hàng nghìn năm rồi mới phát triển lên kinh tế hàng hóa.

Kinh tế hàng hóa là loại hình tổ chức kinh tế - xã hội cao hơn kinh tế tự nhiên. Có nhiều quan niệm khác nhau về kinh tế hàng hóa do cách tiếp cận và khái quát không giống nhau. Tham khảo và kế thừa các quan niệm của các tác giả đi trước về phạm trù kinh tế hàng hóa, có thể nói rằng nói đến kinh tế hàng hóa thì phải biểu đạt được các đặc trưng bản chất của nó, như: kinh tế 12 hàng hóa là nền kinh tế sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ để trao đổi, mua bán trên thị trường, tức là sản xuất theo nhu cầu của xã hội thể hiện trên thị trường; là một hình thức tổ chức kinh tế - xã hội trong đó các mối quan hệ kinh tế cơ bản được thể hiện thông qua quan hệ mua bán trên thị trường; chi phối các mối quan hệ kinh tế cơ bản ấy là các quy luật của kinh tế hàng hóa: quy luật giá trị, quan hệ cung - cầu, quan hệ cạnh tranh.