Nghiên Cứu Chọn Tạo Giống Lúa Nước Chất Lượng Và Chuyển Giao Kỹ Thuật Nhân Giống Tại Phú Yên

Giống lúa nước đóng vai trò quan trọng trong nông nghiệp, đặc biệt tại Phú Yên. 73 trang.

• Đề tài: Nghiên cứu chọn tạo giống lúa nước chất lượng và kỹ thuật nhân giống tại Phú Yên

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu của đề tài
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 1.1. Ngoài nước
• 1.2. Trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả điều tra thực trạng sản xuất lúa ở một số địa phương
• 3.2. Kết quả phân tích đất nơi thí nghiệm
• 3.3. Kết quả khảo nghiệm giống lúa
• 3.4. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống lúa triển vọng
• 3.5. Kết quả chuyển giao kỹ thuật sản xuất giống phẩm cấp cao
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• Kết luận
• Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống lúa nước

Giống lúa nước đóng vai trò quan trọng trong nông nghiệp, đặc biệt tại Phú Yên. Việc chọn tạo giống lúa chất lượng không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển các giống lúa mới, phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai của khu vực. Theo các chuyên gia, việc phát triển giống lúa chất lượng cao sẽ góp phần tăng cường an ninh lương thực và phát triển bền vững cho nông nghiệp địa phương. "Chất lượng giống lúa là yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm cuối cùng". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu và phát triển giống lúa nước tại Phú Yên.

1.1. Tầm quan trọng của giống lúa nước

Giống lúa nước không chỉ là nguồn thực phẩm chính mà còn là nguồn thu nhập cho nhiều hộ nông dân. Việc chọn tạo giống lúa phù hợp với điều kiện địa phương sẽ giúp tăng cường khả năng chống chịu với sâu bệnh và biến đổi khí hậu. Nghiên cứu cho thấy rằng, giống lúa chất lượng cao có thể giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. "Nông nghiệp bền vững bắt đầu từ giống lúa chất lượng". Điều này cho thấy sự cần thiết phải đầu tư vào nghiên cứu giống lúa nước tại Phú Yên.

II. Kỹ thuật nhân giống lúa nước

Kỹ thuật nhân giống là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của việc chọn tạo giống lúa. Nghiên cứu này áp dụng các phương pháp nhân giống hiện đại nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất giống. Việc áp dụng công nghệ sinh học trong nhân giống giúp tăng cường khả năng sinh trưởng và phát triển của cây lúa. "Kỹ thuật nhân giống tiên tiến sẽ tạo ra những giống lúa có năng suất cao và chất lượng tốt hơn". Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giảm thiểu chi phí cho nông dân.

2.1. Các phương pháp nhân giống

Có nhiều phương pháp nhân giống lúa nước, bao gồm nhân giống vô tính và hữu tính. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Nhân giống vô tính giúp duy trì các đặc tính tốt của giống lúa, trong khi nhân giống hữu tính lại tạo ra sự đa dạng di truyền. "Sự kết hợp giữa các phương pháp nhân giống sẽ mang lại hiệu quả cao nhất trong việc phát triển giống lúa chất lượng". Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại cũng là một yếu tố quan trọng trong quá trình này.

III. Phát triển giống lúa tại Phú Yên

Phú Yên có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển giống lúa nước. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng, việc chọn tạo giống lúa phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai của Phú Yên sẽ mang lại hiệu quả cao trong sản xuất. "Phát triển giống lúa chất lượng là chìa khóa để nâng cao năng suất và thu nhập cho nông dân". Điều này cho thấy sự cần thiết phải đầu tư vào nghiên cứu và phát triển giống lúa tại khu vực này.

3.1. Thách thức trong phát triển giống lúa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển giống lúa tại Phú Yên cũng gặp phải nhiều thách thức. Biến đổi khí hậu, sâu bệnh và thị trường tiêu thụ là những yếu tố cần được xem xét. "Để phát triển bền vững, cần có sự phối hợp giữa các nhà nghiên cứu, nông dân và chính quyền". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác trong nghiên cứu và phát triển giống lúa nước chất lượng.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Chọn Tạo Giống Lúa Nước Chất Lượng Và Chuyển Giao Kỹ Thuật Nhân Giống Tại Phú Yên

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Nghiên cứu "Nghiên cứu chọn tạo giống lúa nước chất lượng và chuyển giao kỹ thuật nhân giống phục vụ cho sản xuất trên địa bàn tỉnh Phú Yên" do TS. Lại Đình Hoè chủ nhiệm cùng các cộng sự tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ và Trung tâm Giống và Kỹ thuật Cây trồng Phú Yên thực hiện. Đề tài tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để tuyển chọn được bộ giống lúa vừa đạt năng suất vượt trội, vừa có phẩm chất gạo thương phẩm cao, thích ứng với điều kiện khí hậu – thổ nhưỡng đặc thù và hoàn thiện quy trình phục tráng giống cấp cao tại Phú Yên?

Phương pháp nghiên cứu được triển khai thông qua khảo nghiệm cơ bản 26 dòng/giống lúa (13 giống nhóm năng suất cao và 13 giống nhóm chất lượng cao) theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD, 3 lần lặp lại), kết hợp điều tra nông hộ và phân tích hóa sinh hạt gạo (Amylose, Protein, độ phân giải kiềm).

Kết quả nổi bật đã tuyển chọn thành công 2 giống năng suất cao (ĐB6, BM202) đạt năng suất 74,8 – 81,6 tạ/ha (vượt đối chứng 9,5 – 14,0%) và 2 giống chất lượng cao (HT1, OM2717) đạt năng suất 69,4 – 72,8 tạ/ha với phẩm chất cơm dẻo, thơm nhẹ, hạt thon dài đạt chuẩn xuất khẩu. Đồng thời, đề tài đã phục tráng và sản xuất thành công hạt giống siêu nguyên chủng (SNC) cho giống ĐV108 và ML48. Nghiên cứu mở ra bước ngoặt quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu giống lúa, hạ mật độ gieo sạ và gia tăng hiệu quả kinh tế cho nông dân Duyên hải Nam Trung Bộ.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Phú Yên là một trong những trọng điểm sản xuất lúa của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ với diện tích canh tác hàng năm ổn định trên 58.000 ha. Mặc dù tổng sản lượng lúa của tỉnh có xu hướng tăng nhờ ứng dụng thâm canh, song ngành sản xuất lúa gạo địa phương đang đối mặt với nhiều rào cản mang tính hệ thống.

                  THỰC TRẠNG CANH TÁC TẠI PHÚ YÊN

Theo khảo sát thực tế, có đến 54–59% số hộ nông dân vẫn sử dụng lúa thịt (lúa ăn) để gieo sạ; tập quán sạ quá dày (phổ biến từ 150–200 kg/ha, thậm chí trên 200 kg/ha chiếm 58%) làm gia tăng chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và tạo điều kiện cho dịch bệnh bùng phát. Hơn nữa, bộ giống chủ lực trước đây (ML68, KD18, DV108, IR17494) tuy cho năng suất khá nhưng chất lượng gạo chỉ ở mức trung bình, chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng chất lượng cao của thị trường nội địa và định hướng xuất khẩu.

Bên cạnh đó, điều kiện thổ nhưỡng tại các vùng thí nghiệm trọng điểm (Phú Hoà, Tây Hoà) có độ phì thấp: đất chua (pH 4,6–5,0), nghèo hữu cơ (OM 0,81–1,22%), nghèo đạm và kali. Khoảng trống nghiên cứu cấp thiết là phải xác định được các dòng giống ưu tú có khả năng thích ứng rộng, chống chịu đổ ngã, kháng sâu bệnh hại chính (đạo ôn, rầy nâu, khô vằn) và xây dựng hệ thống nhân giống cấp cao nhằm chuẩn hóa nguồn giống địa phương. Việc thực hiện đề tài có ý nghĩa thực tiễn lớn, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu hiện đại hóa nông nghiệp và tăng thu nhập trên mỗi đơn vị diện tích canh tác.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Nghiên cứu được thiết kế công phu và triển khai bài bản qua nhiều giai đoạn đồng bộ từ khảo nghiệm diện hẹp, đánh giá hóa sinh đến mô hình thực tế và chuyển giao công nghệ.

                    QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU & KHẢO NGHIỆM

1. Phương pháp khảo nghiệm nông sinh học

• Vật liệu nghiên cứu: Gồm 13 giống nhóm năng suất cao (ĐB6, BM202, SX31, DH78, OM2570, OM2490, OM4086, Việt Hoa, VD202-2, 89-2-HH9, ĐB1, ĐB98-17; đối chứng ML68) và 13 giống nhóm chất lượng cao (HT1, OM2717, OM2718, TH757, Khaw85, LT2, 101, HT2-2-25, 94-30-5, 88-7, 88-2, 89-2; đối chứng ML48).
• Thiết kế thí nghiệm: Bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD), lặp lại 3 lần theo Quy phạm Khảo nghiệm giống lúa của Bộ Nông nghiệp & PTNT (10TCN 558-2002) và Hệ thống tiêu chuẩn INGER-IRRI (1996).
• Địa điểm & Thời gian: Trại giống Hoà An (huyện Phú Hoà) và Trại giống Hoà Đồng (huyện Tây Hoà) qua các vụ Đông Xuân 2004-2005, Hè Thu 2004, Hè Thu 2005 và Đông Xuân 2005-2006.

2. Phương pháp phân tích chất lượng nông sản

Mẫu hạt sau thu hoạch được phân tích tại Phòng thí nghiệm Bộ môn Sinh lý – Sinh hóa & Phẩm chất sản phẩm (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm):

• Hàm lượng Amylose: Xác định theo phương pháp so màu Juliano (1971).
• Hàm lượng Protein tổng số: Phân tích theo phương pháp Micro Kjeldahl.
• Nhiệt độ hóa hồ & Độ phân giải kiềm: Theo thang chuẩn Little và cộng sự (1958).
• Chỉ tiêu xay xát: Tỷ lệ gạo lật, gạo xát, gạo nguyên và độ bạc bụng đánh giá theo tiêu chuẩn IRRI.

3. Quy trình chuyển giao và phục tráng giống siêu nguyên chủng

Thực hiện phục tráng giống ML48 và ĐV108 qua hệ thống phả hệ 3 vụ nghiêm ngặt:

• Vụ $G_0$: Gieo cấy 1 dảnh, chọn lọc 100 khóm ưu tú cá thể điển hình về chiều cao, độ dài bông, số hạt chắc.
• Vụ $G_1$: Khảo nghiệm so sánh dòng riêng biệt ($5-10\text{ m}^2/\text{dòng}$), loại bỏ triệt để các dòng phân ly, không đồng nhất.
• Vụ $G_2$: Khảo nghiệm ô so sánh và nhân dòng, kiểm tra phẩm chất trong phòng thí nghiệm trước khi hỗn dòng thành hạt giống Siêu nguyên chủng (SNC).

Số liệu thí nghiệm được xử lý thống kê bằng phần mềm chuyên dụng IRRISTAT nhằm đánh giá độ tin cậy thông qua hệ số biến động ($CV%$) và sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa ($LSD_{0.05}$).

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Qua quá trình thử nghiệm đa vụ và đa địa điểm, nghiên cứu đã rút ra 4 phát hiện quan trọng có giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc:

                          CÁC PHÁT HIỆN TRỌNG TÂM

1. Đột phá về năng suất từ giống ĐB6 và BM202

• Giống ĐB6 thể hiện khả năng thích ứng vượt trội với năng suất trung bình vụ Đông Xuân đạt 81,6 tạ/ha (tăng 14,0 tạ/ha so với đối chứng ML68, $p < 0,05$) và vụ Hè Thu đạt 76,5 tạ/ha (tăng 11,9 tạ/ha). Giống có thời gian sinh trưởng ngắn (Đông Xuân 115–120 ngày, Hè Thu 95–97 ngày), cứng cây, chịu rét, bông to (23–25 cm), khối lượng 1.000 hạt đạt 26–27g.
• Giống BM202 đạt năng suất trung bình 74,8 – 77,1 tạ/ha (vượt đối chứng 9,5 – 10,2 tạ/ha), tỷ lệ gạo nguyên đạt cao (61,4%), hạt gạo trong bóng, chịu thâm canh tốt.

2. Xác lập bộ giống lúa chất lượng thương phẩm cao HT1 và OM2717

• Giống HT1 đạt năng suất bình quân 69,8 – 71,9 tạ/ha (vượt đối chứng ML48 từ 5,4 tạ/ha). Hàm lượng Amylose thấp đạt 16,8%, hàm lượng protein đạt 8,8%, hạt gạo thon nhỏ, cơm thơm nhẹ, mềm dẻo cả khi để nguội.
• Giống OM2717 đạt năng suất 69,4 – 72,8 tạ/ha, tỷ lệ gạo nguyên vượt trội đạt 77,9%, hạt gạo dài (6,8 – 7,0 mm), đạt đầy đủ các tiêu chuẩn gạo hàng hóa xuất khẩu cao cấp, chống chịu tốt trên chân đất nhiễm phèn nhẹ.

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu nông học và chất lượng của các giống triển vọng

Chỉ tiêu theo dõi	ĐB6 (Năng suất)	BM202 (Năng suất)	HT1 (Chất lượng)	OM2717 (Chất lượng)	ML68 (ĐC năng suất)	ML48 (ĐC chất lượng)
TGST Vụ ĐX (ngày)	115 - 120	124	115 - 120	109 - 110	107	109
TGST Vụ HT (ngày)	94 - 97	100	95 - 97	95	93	93
Năng suất TB ĐX (tạ/ha)	81,6	77,1	69,8	69,4	67,6	64,4
Năng suất TB HT (tạ/ha)	76,5	74,8	71,9	72,8	64,6	66,5
Tỷ lệ gạo nguyên (%)	58,3	61,4	68,7	77,9	54,7	65,3
Hàm lượng Amylose (%)	22,5	22,7	16,8	20,0	23,7	19,6
Hàm lượng Protein (%)	7,0	7,2	8,8	8,3	7,2	8,2
Dạng hạt	Trung bình	Trung bình	Thon dài	Dài ($>6,8\text{ mm}$)	Trung bình	Trung bình

3. Khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội trong sản xuất thử nghiệm

Mô hình trình diễn tại HTX Hoà Mỹ Tây và HTX Hoà Trị 2 chứng minh:

• Gieo cấy giống ĐB6 đem lại lợi nhuận tăng thêm từ 1,54 – 2,51 triệu đồng/ha so với giống đại trà.
• Canh tác giống HT1 và OM2717 nâng mức thu lãi thuần lên cao hơn đối chứng từ 1,03 – 1,12 triệu đồng/ha, tạo bước đệm lớn để thâm canh lúa chất lượng cao.

4. Thành tựu phục tráng và cung ứng hạt giống phẩm cấp cao

Đề tài đã hoàn thiện tuyển chọn 10 dòng ML48 và 12 dòng ĐV108 đạt chuẩn độ thuần đồng ruộng $100%$, sản xuất được 90 kg hạt siêu nguyên chủng từ ô so sánh dòng và 400 kg hạt ĐV108 SNC từ ruộng nhân dòng, bàn giao trực tiếp cho hệ sinh thái sản xuất giống của tỉnh Phú Yên.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Nghiên cứu mang lại những đóng góp toàn diện trên cả phương diện học thuật lý thuyết lẫn ứng dụng thực tiễn:

• Đóng góp lý luận và học thuật: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về phản ứng sinh trưởng, tương tác kiểu gen – môi trường ($G \times E$) và tính thích ứng sinh thái của các bộ giống lúa cải tiến trên vùng đất cát pha, chua phèn Duyên hải Nam Trung Bộ. Bổ sung dẫn liệu khoa học về mối liên hệ giữa các chỉ số lý hóa hạt gạo (Amylose, nhiệt độ hóa hồ) với thị hiếu tiêu dùng bản địa.
• Đổi mới phương pháp luận & Chuyển giao công nghệ: Chuẩn hóa quy trình phục tráng giống thuần địa phương chu kỳ $G_0 \rightarrow G_1 \rightarrow G_2$, kết hợp chọn lọc cá thể ngoài đồng ruộng với phân tích kiểm nghiệm nghiêm ngặt trong phòng thí nghiệm.
• Ứng dụng thực tiễn: Bổ sung ngay vào cơ cấu sản xuất 4 giống lúa ưu tú (ĐB6, BM202, HT1, OM2717), giúp bà con nông dân nâng cao sản lượng từ 5–14 tạ/ha và nâng tầm chất lượng hạt gạo.
• Hàm ý chính sách: Tạo tiền đề vững chắc để Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Phú Yên xây dựng định hướng quy hoạch vùng sản xuất lúa chất lượng cao, hoàn thiện chính sách trợ giá giống xác nhận, khuyến khích mô hình tưới ướt khô xen kẽ nhằm tiết kiệm $20%$ nguồn nước thủy nông.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Kết quả của đề tài nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

• Các nhà khoa học, nghiên cứu nông học: Nguồn dữ liệu thực nghiệm tham khảo hữu ích cho công tác chọn tạo giống lúa kháng sâu bệnh, thích nghi biến đổi khí hậu và nghiên cứu chất lượng hạt ngũ cốc.
• Trung tâm Giống cây trồng & Doanh nghiệp nông nghiệp: Tiếp nhận quy trình công nghệ phục tráng dòng giống siêu nguyên chủng/nguyên chủng, thương mại hóa các giống bản quyền ĐB6, HT1, OM2717 trên quy mô công nghiệp.
• Cán bộ Khuyến nông & Hợp tác xã Nông nghiệp: Cẩm nang hướng dẫn kỹ thuật thâm canh, cơ cấu mùa vụ, quy trình bón phân cân đối và kỹ thuật giảm mật độ sạ xuống 100–120 kg/ha cho xã viên.
• Nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Căn cứ tin cậy để xây dựng đề án tái cơ cấu ngành lúa gạo, quy hoạch cánh đồng mẫu lớn và xúc tiến xây dựng thương hiệu gạo đặc sản Phú Yên.

---

FAQ - Các câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giống lúa nào trong nghiên cứu cho năng suất cao nhất và thích hợp nhất tại Phú Yên?

ĐB6 là giống có năng suất vượt trội nhất (trung bình đạt 76,5 – 81,6 tạ/ha, thâm canh đạt tới 86 tạ/ha), ngắn ngày, cứng cây, chống đổ ngã và ít nhiễm sâu bệnh, rất phù hợp cho cả 2 vụ Đông Xuân và Hè Thu.

2. Giống lúa nào có phẩm chất gạo tốt nhất, phù hợp cho xuất khẩu?

OM2717 và HT1 là hai giống có chất lượng tốt nhất. Trong đó, OM2717 có tỷ lệ gạo nguyên đạt tới 77,9%, hạt dài 7,0 mm đạt chuẩn xuất khẩu; còn HT1 có cơm dẻo mềm đặc trưng (amylose 16,8%) và hương thơm nhẹ.

3. Tại sao nông dân cần giảm lượng giống gieo sạ từ 200 kg/ha xuống 100–120 kg/ha?

Sử dụng giống cấp xác nhận thuần chủng với mật độ 100–120 kg/ha giúp cây lúa đẻ nhánh khỏe, tăng khả năng quang hợp, giảm sâu bệnh hại, tiết kiệm đáng kể chi phí phân bón, thuốc trừ sâu mà vẫn đạt năng suất cao hơn sạ dày.

4. Phương pháp phục tráng giống Siêu nguyên chủng (SNC) có điểm gì đặc biệt?

Phương pháp thực hiện nghiêm ngặt theo 3 vụ ($G_0, G_1, G_2$). Nguyên tắc cốt lõi là cấy 1 dảnh, theo dõi định kỳ 5 ngày/lần, loại bỏ toàn bộ cả dòng nếu phát hiện có bất kỳ cá thể nào khác dạng hoặc nhiễm bệnh, đảm bảo độ thuần di truyền tuyệt đối trước khi hỗn dòng.

5. Đất đai tại Phú Yên có đặc điểm gì cần lưu ý khi thâm canh lúa?

Đất thí nghiệm có độ pH thấp (4,6–5,0), nghèo mùn hữu cơ ($<1,2%$) và nghèo Kali. Do đó, quy trình canh tác bắt buộc phải bón vôi khử chua, tăng cường phân hữu cơ vi sinh và bổ sung đủ Kali để tăng độ cứng cây, hạn chế lép hạt.

---

Kết luận (150 từ)

Đề tài nghiên cứu của TS. Lại Đình Hoè và nhóm cộng sự đã giải quyết thành công bài toán hài hòa giữa "năng suất cao" và "chất lượng thơm ngon" cho ngành sản xuất lúa nước tỉnh Phú Yên. Việc tuyển chọn thành công 4 giống lúa ưu tú (ĐB6, BM202, HT1, OM2717) cùng công nghệ sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng đã mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho nông dân, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái nhờ giảm lượng giống gieo sạ và hóa chất nông nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung hoàn thiện gói kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước (AWD), khảo nghiệm khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu trên chân đất cát ven biển và xây dựng chỉ dẫn địa lý, chuỗi thương hiệu lúa gạo chất lượng cao cho vùng Duyên hải Nam Trung Bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 1. Ngoài nước Cho đến nay đã có khoảng gần một nghìn giống lúa được chọn tạo từ IRRI trong chương trình cải tiến giống lúa, đã cung cấp cho 78 quốc gia trên thế giới sử dụng làm nguồn vật liệu cho công tác chọn tạo giống và đã đưa vào sản xuất với khoảng 65% diện tích trồng lúa trên toàn thế giới. Tại Hàn Quốc, Trung Quốc, Philipin và Srilanca có trên 90% diện tích trồng lúa sử dụng giống cải tiến. Tại Ấn Độ, Indonesia, Malaisia và Việt Nam có trên 60% diện tích trồng lúa sử dụng giống mới.

Một số giống năng suất cao, chất lượng tốt của IRRI đã được sử đụng rộng rãi trong sản xuất ở các nước trên thế giới như: IR29723, IR50, IR42, IRó4, IR17494, IR66707, IR59606, IR56297, IR62030, IR62032, IR66; IR70; IR72; IR74 vv. Cé 34 giống do IRRI chọn tạo đang được phát triển ở nhiều quốc gia và sử dụng làm dòng bố trong chương trình lúa lai. Tại Việt Nam, đã có 83 giống lúa được sử dụng trong sản xuất có nguồn gốc từ IRRI (Nguồn: G. Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu một số vấn đề đối với cây lứa là: - Chọn tạo giống lúa có thời gian sinh trưởng (TGST) ngắn ngày và trung ngày cho vùng có nước tưới.

- Chọn tạo các giống lúa thích hợp với các vùng có điều kiện sản xuất khó khăn như: Vùng đất nhiễm mặn, vùng thiếu nước tưới, vùng đất chua phèn; Vùng đất thấp (lowland) và giống lúa cho vùng đất cao (wpland). - Chọn tạo các giống lúa có chất lượng cao, có mùi thơm. - Chọn tạo các giống lúa có khả năng đề kháng tốt với các loại bệnh hại như: Bệnh Bạc lá vi khuẩn (Bacterial blight), đạo ôn lá (leaƒ blast), đạo ôn cổ bông (panicle blast), bénh khé van (sheath blight).va chéng chiu tot với một số sâu hại. - Nghiên cứu chọn tạo các giống lúa giàu protein, giàu sắt, và các sắc tố khác nhằm tăng cường sức khoẻ cho con người, hạn chế bênh suy dinh dưỡng ở trẻ em.

- Nghiên cứu kỹ thuật tưới nước cho cây trồng, tiết kiệm nguồn nước tưới. - Nghiên cứu quản lý dinh dưỡng chuyên vùng cho lúa (SSNM). Chương trình này hiện nay đang được Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) phối hợp triển khai ở nhiều nước ở Châu Á như: Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia, Korea, Myanma, Bangladesh, Philippines. góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do lạm dụng phân bón và thuốc trừ sâu đang diễn ra ở nhiều nước trên thế giới.

Trong nước Trong những năm gần đây, việc chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng diễn ra khá mạnh mẽ trên khắp cả nước nên diện tích đất trồng lúa có xu hướng giảm. Năm 2000 diện tích trồng lúa của cả nước là 7.655,3 nghìn ha, năng suất bình quân 42.4 tạ/ha, sản lượng 32.529,5 nghìn tấn thì năm 2005 tổng diện tích trồng lúa của cả nước là 7.326,4 nghìn ha, năng suất bình quân 48,9 tạ/ha, sản lượng 35. Như vậy, mặc dù diện tích gieo trồng lúa giảm nhưng do ứng dụng kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất nên năng suất và sản lượng lúa vẫn tăng, góp phần đảm bảo an ninh lương thực trong nước và trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới. Năm 2005 Việt Nam xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo với tổng giá trị 1200 triệu USD (bang 1) Bảng 1.

Số lượng gạo và giá trị xuất khẩu từ 1995-2005 Năm 1995 | 1996 | 1997 |1998 | 1999 | 2000 | 2001 |2002 |2003 |2004 |2005 Số 1,99 | 3,00 |3,75 3,73 | 4,51 3,48 | 3,73 3,34 | 3,81 4,00 4,50 lượng (tr.