Nghiên cứu ứng dụng biện pháp sinh học nhằm cải tạo tính chất đất trồng cam ở huyện Cao Phong, ...

Nghiên cứu ứng dụng biện pháp sinh học cải tạo tính chất đất trồng cam tại huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, mang lại hiệu quả bền vững.

• Tác giả: Lê Minh Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Tuyết Thu
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Nghiên cứu ứng dụng biện pháp sinh học nhằm cải tạo một số tính chất đất trồng cam ở huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về cây cam
• 1.2. Vai trò của cây cam
• 1.3. Đặc điểm sinh thái của cây cam
• 1.4. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cam trên Thế giới và ở Việt Nam
• 1.5. Tình hình nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam
• 1.6. Nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam trên thế giới
• 1.7. Nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam ở Việt Nam
• 1.8. Nghiên cứu về bệnh vùng rễ cây cam
• 1.9. Một số nghiên cứu về biện pháp cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả
• 1.10. Biện pháp phục hồi, cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả trên Thế giới
• 1.11. Biện pháp phục hồi, cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả ở Việt Nam
• 1.12. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thị trấn Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
• 1.13. Điều kiện tự nhiên
• 1.14. Tình hình trồng và tiêu thụ cam ở thị trấn Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp thu thập tài liệu, thông tin
• 2.5. Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mẫu đất nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp bố trí thí nghiệm và lấy mẫu đất nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.8. Phương pháp xử lý, tổng hợp số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số tính chất của đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình
• 3.2. Một số tính chất lý, hóa học và thành phần dinh dưỡng của đất
• 3.3. Một số tính chất lý, hóa học của đất nghiên cứu
• 3.4. Hàm lượng một số kim loại nặng trong đất nghiên cứu
• 3.5. Một số tính chất sinh học của đất nghiên cứu
• 3.6. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất sinh học đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình
• 3.7. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi khuẩn tổng số trong đất
• 3.8. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi sinh vật phân hủy xenlulo, chuyển hóa phốt phát và vi sinh vật cố định nitơ trong đất
• 3.9. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans và nấm Fusarium trong đất thí nghiệm
• 3.10. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất hóa học đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình
• 3.11. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm sinh học đến tính chất hóa học đất
• 3.12. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến thành phần dinh dưỡng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu biện pháp sinh học cải tạo đất trồng cam

Nghiên cứu về biện pháp sinh học nhằm cải tạo đất trồng cam tại Cao Phong, Hòa Bình đang trở thành một chủ đề nóng trong lĩnh vực nông nghiệp bền vững. Đất trồng cam tại đây đã trải qua nhiều thách thức, từ suy thoái chất lượng đến sự gia tăng sâu bệnh. Việc áp dụng các biện pháp sinh học không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất mà còn nâng cao năng suất cây trồng. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình hiện tại và những giải pháp khả thi.

1.1. Tình hình đất trồng cam tại Cao Phong Hòa Bình

Đất trồng cam tại Cao Phong chủ yếu là đất feralit, có màu vàng nâu, dày và thoát nước tốt. Tuy nhiên, do việc sử dụng phân bón hóa học quá mức, chất lượng đất đã bị suy giảm nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải tạo đất là cần thiết để duy trì năng suất và chất lượng cam.

1.2. Vai trò của biện pháp sinh học trong cải tạo đất

Biện pháp sinh học được xem là giải pháp hiệu quả để cải tạo đất trồng cam. Các chế phẩm vi sinh có thể cải thiện tính chất lý, hóa của đất, đồng thời giúp kiểm soát sâu bệnh. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp phục hồi đất mà còn tạo ra môi trường sống tốt hơn cho cây cam.

II. Vấn đề và thách thức trong cải tạo đất trồng cam

Mặc dù có nhiều lợi ích từ việc áp dụng biện pháp sinh học, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình cải tạo đất trồng cam. Các vấn đề như ô nhiễm đất, sự suy giảm đa dạng sinh học và sự xuất hiện của các bệnh hại là những yếu tố cần được giải quyết. Việc hiểu rõ các thách thức này sẽ giúp xây dựng các chiến lược cải tạo hiệu quả hơn.

2.1. Suy thoái chất lượng đất trồng cam

Suy thoái chất lượng đất là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất mà các vườn cam tại Cao Phong đang phải đối mặt. Việc lạm dụng phân bón hóa học đã dẫn đến sự giảm sút đáng kể về độ phì nhiêu và khả năng giữ nước của đất.

2.2. Sự gia tăng sâu bệnh trong vườn cam

Sự gia tăng sâu bệnh, đặc biệt là các loại nấm và tuyến trùng, đã gây ra nhiều thiệt hại cho cây cam. Việc áp dụng các biện pháp sinh học có thể giúp kiểm soát tình trạng này, nhưng cần có sự nghiên cứu và thử nghiệm cụ thể để đạt hiệu quả cao nhất.

III. Phương pháp nghiên cứu biện pháp sinh học cải tạo đất

Nghiên cứu này áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để đánh giá hiệu quả của các biện pháp sinh học trong việc cải tạo đất trồng cam. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phân tích mẫu đất và thử nghiệm các chế phẩm vi sinh. Mục tiêu là tìm ra giải pháp tối ưu nhất cho việc cải tạo đất.

3.1. Khảo sát thực địa và thu thập mẫu đất

Khảo sát thực địa được thực hiện để thu thập thông tin về tình trạng đất trồng cam. Mẫu đất được lấy từ nhiều vị trí khác nhau để đảm bảo tính đại diện. Các chỉ tiêu lý, hóa và sinh học của đất sẽ được phân tích để đánh giá chất lượng đất.

3.2. Thử nghiệm chế phẩm vi sinh trong cải tạo đất

Các chế phẩm vi sinh sẽ được thử nghiệm trên các mẫu đất khác nhau để đánh giá hiệu quả cải tạo. Kết quả từ các thử nghiệm này sẽ giúp xác định loại chế phẩm nào mang lại hiệu quả cao nhất trong việc cải thiện chất lượng đất.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng biện pháp sinh học đã mang lại nhiều lợi ích cho đất trồng cam tại Cao Phong. Các chỉ tiêu về chất lượng đất đã được cải thiện rõ rệt, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Những kết quả này không chỉ có giá trị khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn lớn cho nông dân.

4.1. Cải thiện tính chất lý hóa của đất

Việc sử dụng chế phẩm vi sinh đã giúp cải thiện đáng kể các chỉ tiêu lý, hóa của đất. Đất trở nên tơi xốp hơn, khả năng giữ nước và dinh dưỡng cũng được nâng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây cam.

4.2. Tăng năng suất và chất lượng cam

Năng suất và chất lượng cam đã được cải thiện rõ rệt sau khi áp dụng các biện pháp sinh học. Các sản phẩm cam đạt tiêu chuẩn cao hơn, đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao thu nhập cho nông dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về biện pháp sinh học cải tạo đất trồng cam tại Cao Phong đã mở ra nhiều triển vọng cho nông nghiệp bền vững. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu bền vững

Nghiên cứu bền vững là cần thiết để đảm bảo sự phát triển lâu dài của ngành nông nghiệp. Việc áp dụng các biện pháp sinh học sẽ giúp bảo vệ môi trường và duy trì chất lượng đất trong thời gian dài.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các chế phẩm vi sinh và các biện pháp sinh học khác. Điều này sẽ giúp tìm ra những giải pháp tối ưu nhất cho việc cải tạo đất trồng cam và nâng cao năng suất cây trồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN --------------------- Lê Minh Thảo NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BIỆN PHÁP SINH HỌC NHẰM CẢI TẠO MỘT SỐ TÍNH CHẤT ĐẤT TRỒNG CAM Ở HUYỆN CAO PHONG, TỈNH HÒA BÌNH LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC HàNội - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN --------------------- Lê Minh Thảo NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BIỆN PHÁP SINH HỌC NHẰM CẢI TẠO MỘT SỐ TÍNH CHẤT ĐẤT TRỒNG CAM Ở HUYỆN CAO PHONG, TỈNH HÒA BÌNH Chuyên ngành: Khoa học Môi trƣờng Mã số: 60440301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN THỊ TUYẾT THU PGS. NGUYỄN KIỀU BĂNG TÂM HàNội - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Bộ môn Sinh thái Môi trƣờng, Khoa Môi trƣờng, Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội đã giảng dạy, chỉ bảo và tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc nhất tới giáo viên hƣớng dẫn TS. Trần Thị Tuyết Thu - Cán bộ giảng dạy Bộ môn Thổ nhƣỡng và Môi trƣờng đất và PGS. Nguyễn Kiều Băng Tâm - Cán bộ giảng dạy ở Bộ môn Sinh thái Môi trƣờng, Khoa Môi Trƣờng đã tận tình hƣớng dẫn và có những đóng góp quý báu để em có thể hoàn thành nghiên cứu và viết luận văn. Em xin cảm ơn anh Quang - Cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trƣờng huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình là chủ vƣờn cam ở đội 7, thị trấn Cao Phong, Hòa Bình đã tạo điều kiện để em tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu tại vƣờn. Cuối cùng, em xin cảm ơn gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện về vật chất và tinh thần cho em trong suốt quá trình học tập. Em xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ quý báu đó! Hà Nội, tháng 12 năm 2015 Học viên Lê Minh Thảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . i DANH MỤC BẢNG. ii DANH MỤC HÌNH .iii MỞ ĐẦU . 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tổng quan về cây cam . Vai trò của cây cam . Đặc điểm sinh thái của cây cam. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cam trên Thế giới và ở Việt Nam . Tình hình nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam. Nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam trên thế giới . Nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam ở Việt Nam. Nghiên cứu về bệnh vùng rễ cây cam. Một số nghiên cứu về biện pháp cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả . Biện pháp phục hồi, cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả trên Thế giới . Biện pháp phục hồi, cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả ở Việt Nam . Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thị trấn Cao Phong, tỉnh Hòa Bình . Điều kiện tự nhiên. Tình hình trồng và tiêu thụ cam ở thị trấn Cao Phong, tỉnh Hòa Bình . 25 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tƣợng và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Phương pháp thu thập tài liệu, thông tin . Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mẫu đất nghiên cứu . Phương pháp bố trí thí nghiệm và lấy mẫu đất nghiên cứu . Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm . Phương pháp xử lý, tổng hợp số liệu. 32 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Một số tính chất của đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình . Một số tính chất lý, hóa học và thành phần dinh dưỡng của đất . Một số tính chất lý, hóa học của đất nghiên cứu. Hàm lượng một số kim loại nặng trong đất nghiên cứu . Một số tính chất sinh học của đất nghiên cứu . Ảnh hƣởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất sinh học đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình . Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi khuẩn tổng số trong đất . Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi sinh vật phân hủy xenlulo, chuyển hóa phốt phát và vi sinh vật cố định nitơ trong đất . Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans và nấm Fusarium trong đất thí nghiệm. Ảnh hƣởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất hóa học đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình . Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm sinh học đến tính chất hóa học đất . Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến thành phần dinh dưỡng. 60 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 62 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CAQCM Cây ăn quả có múi CEC Dung tích hấp phụ trao đổi cation của đất CFU Conoly forming unit (Đơn vị hình thành khuẩn lạc) EM Effective Microorganism K2Odt Kali dễ tiêu K2Ots Kali tổng số Ndt Nitơ dễ tiêu Nts Nitơ tổng số OM Hàm lƣợng chất hữu cơ tổng số P2O5dt Phốt pho dễ tiêu P2O5ts Phốt pho tổng số pH Độ chua TN Thí nghiệm VSV Vi sinh vật i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Diện tích, năng suất và sản lƣợng cây có múi ở một số quốc gia . Diện tích, năng suất và sản lƣợng cây có múi ở Đông Nam Á (2012)…8 Bảng 1. Diện tích, năng suất, sản lƣợng cam của Việt Nam . Hàm lƣợng mùn, N, P, K và năng suất cây cam . Hàm lƣợng chất dinh dƣỡng trong đất . Kết quả sử dụng chế phẩm EM so với bón phân hữu cơ và phân hóa học cho cây đậu tƣơng . Chú giải lịch sử địa điểm lấy mẫu đất nghiên cứu . Bố trí thí nghiệm nghiên cứu . Phƣơng pháp xác định một số chỉ tiêu lý, hóa của đất nghiên cứu . Môi trƣờng phân lập và nuôi cấy vi sinh vật đất . Phƣơng pháp phân tích tuyến trùng . Một số tính chất lý, hóa học của đất nghiên cứu . Hàm lƣợng một số nguyên tố vi lƣợng trong đất nghiên cứu . Hàm lƣợng kim loại nặng tổng số trong đất nghiên cứu . Một số đặc điểm sinh học của đất trƣớc thí nghiệm. Số lƣợng vi khuẩn tổng số trong đất thí nghiệm . sempenetrans và nấm Fusarium trong đất thí nghiệm . Ảnh hƣởng của chế phẩm vi sinh đến một số tính chất đất thí nghiệm . Hàm lƣợng N, P, K dễ tiêu trong đất thí nghiệm . Hàm lƣợng N, P, K tổng số trong đất thí nghiệm. Hàm lƣợng tổng số của một số nguyên tố vi lƣợng trong đất thí nghiệm.13: Hàm lƣợng một số nguyên tố vi lƣợng dễ tiêu trong đất thí nghiệm .58 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3.1: Mật độ vi khuẩn tổng số trong đất thí nghiệm . Mật độ vi sinh vật phân hủy xenlulo trong đất thí nghiệm . Mật độ vi sinh vật chuyển hóa phốt phát khó tan trong đất thí nghiệm . Mật độ vi sinh vật cố định nitơ trong đất thí nghiệm. Mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans trong đất thí nghiệm. Mật độ nấm Fusarium trong đất trƣớc và sau thí nghiệm . Cam bị rụng ở các gốc cây . Hàm lƣợng N, P, K dễ tiêu trong đất thí nghiệm . Hàm lƣợng N, P, K tổng số trong đất thí nghiệm . Đồng sun phát đọng lại trên lá cam sau khi phun .58 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU Cây ăn quả có múi đƣợc xác định là một trong những cây trồng chủ lực, có thế mạnh của tỉnh Hòa Bình. Diện tích cây ăn quả có múi tăng mạnh trong những năm gần đây; năm 2010, diện tích cây ăn quả có múi cả tỉnh mới đạt 1.240 ha, đến hết 2014 đã đạt 2.454 ha so với năm 2010). Trong đó diện tích trồng cây cam, quýt 1.774 ha (có 801 ha kinh doanh), năng suất 265,7 tạ/ha, sản lƣợng 21,26 ngàn tấn; đất trồng cây bƣởi 875 ha (có 376 ha kinh doanh), năng suất 150 tạ/ha, sản lƣợng 5,64 ngàn tấn. Tình hình tiêu thụ các loại quả có múi khá thuận lợi, giá bán bình quân đều tăng qua các năm; riêng năm 2014 giá sản phẩm bình quân cao hơn 20 - 25% so với 2013 [2]. Nhờ thiên nhiên ƣu đãi về điều kiện tự nhiên mà cây trồng có múi nói chung và cây cam Cao Phong nói riêng đã duy trì đƣợc những đặc tính di truyền tốt của giống gốc, thể hiện đƣợc các ƣu thế về chất lƣợng. Sản phẩm cam của huyện Cao Phong đã đƣợc cấp bảo hộ chỉ dẫn địa lý góp phần khẳng định thƣơng hiệu nổi bật lợi thế trên các thị trƣờng tiêu thụ, đồng thời thúc đẩy mở rộng đầu tƣ sản xuất phát triển. Dự kiến quy hoạch vùng sản xuất cam an toàn tại Cao Phong đến năm 2020 với quy mô 5. Cây cam ở huyện Cao Phong chủ yếu đƣợc trồng trên các đồi thấp, tƣơng đối bằng phẳng, có độ cao trung bình 300m so với mực nƣớc biển, độ dốc < 100. Đất trồng chủ yếu là đất feralit phát triển trên mắc ma axit có màu vàng nâu, dày > 1,2 m hoặc đất phát triển trên đá vôi có màu vàng nâu nhạt, thoát nƣớc tốt, dày > 1,3 m. Đến hết năm 2014 đã có 47 ha diện tích đất trồng cam đƣợc cấp chứng nhận VietGAP về đảm bảo các tiêu chuẩn thực hành sản xuất sạch. Sau hơn 10 năm mở rộng quy mô diện tích và đầu tƣ thâm canh, sử dụng quá mức phân bón hóa học, hóa chất bảo vệ thực vật diệt sâu bệnh trên và dƣới mặt đất, đã có nhiều diện tích đất trồng cam suy giảm chất lƣợng, ngƣời dân phải chặt phá vƣờn cam cũ, tái canh vƣờn cam mới. Do những tác động tiềm tàng từ nguồn sâu bệnh sẵn có trong đất cũng nhƣ chất lƣợng đất xấu dẫn đến nhiều rủi ro ở các vƣờn 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trồng cam tái canh chu kỳ 2 hoặc 3 (đã trải qua thời gian sau 15 đến 30 năm trồng cam). Nhờ vào những đóng góp tích cực của công tác khuyến nông khuyến lâm tại địa phƣơng kết hợp với sự tiếp cận thông tin từ tiến bộ của khoa học kỹ thuật đƣợc quảng bá, truyền thông trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng nên một số ngƣời dân trồng cam đã sử dụng thêm phân bón hữu cơ và một số chế phẩm sinh học trong canh tác cam.