Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kỹ thuật tạo cây trám trắng ghép tại Trường Đại học Lâm nghiệp

Trám trắng (Canarium album) là cây bản địa, có giá trị kinh tế cao nhờ quả. 80 trang · Trường Đại học Lâm nghiệp · 2006.

• Tác giả: Nguyễn Quốc Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Đắc Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Biện Pháp Kỹ Thuật Tạo Cây Trám Trồng Canarium Album
• Loại tài liệu: luận văn thực sự khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Tây

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số dẫn liệu về cây Trám trồng
• 1.2. Đặc tính sinh học
• 1.3. Lịch sử nghiên cứu
• 1.4. Nghiên cứu sử dụng gỗ, nhựa trám, đặc tính sinh học và kỹ thuật gây trám

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kỹ Thuật Trồng Trám Trắng Ghép

Trám trắng (Canarium album) là cây bản địa, có giá trị kinh tế cao nhờ quả. Quả trám được sử dụng làm thực phẩm và có tiềm năng xuất khẩu lớn. Nông dân và chủ trang trại quan tâm trồng trám để lấy quả. Việc nhân giống cây trám có ý nghĩa quan trọng để cải thiện năng suất và chất lượng. Các phương pháp nhân giống sinh dưỡng như chiết cành trám và ghép cây trám được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, kết quả trồng trám vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là tỷ lệ thành rừng thấp và chất lượng cây trồng chưa đáp ứng yêu cầu. Nghiên cứu này tập trung vào xây dựng hệ thống biện pháp kỹ thuật tạo cây trám ghép chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo [38], sản lượng quả trám tăng mạnh từ 1980 đến 1996, nhưng vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và xuất khẩu.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Kỹ Thuật Trồng Trám

Nghiên cứu kỹ thuật trồng trám có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế và giá trị sinh thái của cây trám trắng. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến giúp tăng năng suất, chất lượng quả và khả năng chống chịu sâu bệnh cho cây trám. Đồng thời, việc nghiên cứu và phát triển các giống trám mới phù hợp với điều kiện địa phương cũng góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành trồng trám.

1.2. Giới Thiệu Về Cây Trám Trắng Canarium Album

Trám trắng Canarium album là cây thân gỗ lâu năm thường xanh, tán lá dày, có khả năng chống xói mòn đất và cải thiện khí hậu tốt. Cây có khả năng tái sinh tự nhiên mạnh cả từ hạt và chồi. Quả trám có giá trị dinh dưỡng cao và được sử dụng trong nhiều món ăn truyền thống. Ngoài ra, gỗ và nhựa trám cũng có giá trị kinh tế nhất định. Nghiên cứu của Phạm Đức Tuấn và Nguyễn Hữu Lộc (2005) chỉ ra, trám trắng có khả năng tái sinh tự nhiên mạnh cả từ hạt và chồi.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Kỹ Thuật Trồng Trám Canh Tác

Một trong những đặc điểm của cây trám trồng từ hạt là lâu ra quả, thường từ 8 đến 10 năm. Tỷ lệ cây có quả cũng rất thấp, chỉ chiếm 30-40% ở những cây trên 20 tuổi. Hiện tượng "cây đực" (cây không cho quả) gây thiệt hại kinh tế cho người trồng. Nhân giống sinh dưỡng, đặc biệt là ghép cây trám, giúp khắc phục nhược điểm này. Cây ghép sớm cho quả, loại trừ hiện tượng "cây đực", tán thấp dễ chăm sóc. Tuy nhiên, phong trào trồng trám ghép còn nhiều hạn chế, tỷ lệ thành rừng thấp, chất lượng cây chưa cao. Do đó, cần xây dựng hệ thống biện pháp kỹ thuật tạo cây trám ghép chất lượng. Theo [24], nhân giống bằng phương pháp giâm hom đạt tỷ lệ ra rễ rất thấp, hiệu quả kém và "có thể giâm hom không phải là biện pháp phù hợp với loài cây này".

2.1. Hạn Chế Của Phương Pháp Trồng Trám Từ Hạt

Phương pháp trồng trám từ hạt có nhược điểm lớn là thời gian cho quả kéo dài, thường từ 8 đến 10 năm. Tỷ lệ cây ra quả cũng thấp, nhiều cây không cho quả, gây thiệt hại kinh tế cho người trồng. Ngoài ra, cây trồng từ hạt thường có tán cao, khó chăm sóc và thu hoạch. Do đó, cần tìm kiếm các phương pháp nhân giống hiệu quả hơn để cải thiện năng suất và chất lượng cây trám.

2.2. Chất Lượng Cây Giống Và Tỷ Lệ Thành Rừng Thấp

Chất lượng cây giống trám ghép chưa được đảm bảo, do các nhà sản xuất tập trung vào tăng số lượng cây con mà chưa chú trọng đến chất lượng. Tỷ lệ thành rừng cũng còn thấp, do thiếu các biện pháp kỹ thuật chăm sóc cây trồng phù hợp. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của việc trồng trám và cần được khắc phục trong thời gian tới.

III. Hướng Dẫn Phương Pháp Ghép Cây Trám Trắng Canarium Album Hiệu Quả

Ghép cây trám là phương pháp nhân giống sinh dưỡng hiệu quả, giúp cây sớm cho quả, loại trừ hiện tượng "cây đực" và dễ chăm sóc. Việc chọn gốc ghép và cành ghép khỏe mạnh là yếu tố quan trọng quyết định tỷ lệ thành công. Kỹ thuật ghép cần thực hiện cẩn thận, đảm bảo tiếp xúc tốt giữa gốc ghép và cành ghép. Sau khi ghép, cần chăm sóc cây cẩn thận, bảo vệ khỏi sâu bệnh và cung cấp đủ dinh dưỡng. Ghép kết hợp sức sống trẻ của gốc ghép với tính di truyền tốt của cành ghép, tạo cây sống lâu, mau ra quả và giữ giá trị kinh tế tốt của cây mẹ. Theo [19], phương thức này được áp dụng rộng rãi trong việc xây dựng các vườn giống cây rừng và vườn quả cao sản.

3.1. Lựa Chọn Gốc Ghép Và Cành Ghép Trám

Gốc ghép phải là cây trám khỏe mạnh, có khả năng sinh trưởng tốt, không bị sâu bệnh. Cành ghép nên chọn từ cây mẹ có năng suất cao, chất lượng quả tốt, không bị sâu bệnh. Thời điểm lấy cành ghép tốt nhất là vào mùa sinh trưởng của cây. Cành ghép nên có đường kính tương đương với gốc ghép để đảm bảo tiếp xúc tốt.

3.2. Kỹ Thuật Ghép Cành Trám Chi Tiết

Có nhiều kỹ thuật ghép cành khác nhau, như ghép chẻ, ghép áp, ghép mắt. Kỹ thuật ghép chẻ thường được sử dụng cho cây trám. Cần thực hiện ghép cẩn thận, đảm bảo tiếp xúc tốt giữa gốc ghép và cành ghép. Sau khi ghép, cần dùng băng dính hoặc dây buộc chặt để cố định cành ghép. Che chắn cành ghép khỏi ánh nắng trực tiếp và mưa lớn.

3.3. Chăm Sóc Cây Trám Sau Khi Ghép

Sau khi ghép, cần tưới nước thường xuyên để giữ ẩm cho cây. Bón phân định kỳ để cung cấp dinh dưỡng cho cây. Theo dõi và phòng trừ sâu bệnh hại cây. Cắt tỉa các cành vượt để tạo dáng cho cây. Thường xuyên kiểm tra vết ghép để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

IV. Bí Quyết Nhân Giống Cây Trám Trắng Canarium Album Bằng Chiết Cành

Ngoài phương pháp ghép, chiết cành trám cũng là một phương pháp nhân giống sinh dưỡng tiềm năng. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công của phương pháp này thường thấp hơn so với ghép. Để tăng tỷ lệ thành công, cần chọn cành chiết khỏe mạnh, có đường kính vừa phải. Bóc vỏ cành chiết cẩn thận, bôi thuốc kích thích ra rễ và bó bầu bằng đất ẩm. Giữ ẩm cho bầu chiết thường xuyên và theo dõi sự phát triển của rễ. Khi rễ phát triển đủ mạnh, có thể cắt cành chiết khỏi cây mẹ và trồng vào bầu. Theo [25], nhân giống sinh dưỡng đã được áp dụng rộng rãi cho một số loài cây rừng, phục vụ cho các mục đích khác nhau, trong đó ghép, giâm hom và nuôi cấy mô là những biện pháp được sử dụng nhiều hơn cả.

4.1. Chọn Cành Chiết Trám Phù Hợp

Chọn cành chiết khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, có đường kính từ 1-2cm. Cành chiết nên là cành bánh tẻ, không quá non cũng không quá già. Vị trí chiết cành nên ở gần thân cây mẹ để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cành chiết. Thời điểm chiết cành tốt nhất là vào mùa xuân hoặc mùa thu.

4.2. Kỹ Thuật Chiết Cành Trám Chi Tiết

Bóc một khoanh vỏ cành chiết rộng khoảng 2-3cm. Cạo sạch lớp tượng tầng trên bề mặt gỗ. Bôi thuốc kích thích ra rễ lên bề mặt gỗ. Bó bầu bằng đất ẩm hoặc xơ dừa. Dùng túi nilon hoặc vải để bọc kín bầu chiết. Giữ ẩm cho bầu chiết thường xuyên.

4.3. Chăm Sóc Cành Chiết Trám Sau Khi Ra Rễ

Theo dõi sự phát triển của rễ trong bầu chiết. Khi rễ phát triển đủ mạnh, có thể cắt cành chiết khỏi cây mẹ. Trồng cành chiết vào bầu hoặc chậu. Tưới nước thường xuyên và bón phân định kỳ cho cây. Bảo vệ cây khỏi ánh nắng trực tiếp và mưa lớn.

V. Ứng Dụng Và Kết Quả Nghiên Cứu Kỹ Thuật Trồng Trám Hiệu Quả

Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng hệ thống biện pháp kỹ thuật tạo cây trám ghép chất lượng cao, từ khâu chọn giống, nhân giống đến chăm sóc cây trồng. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc sản xuất cây trám giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Các biện pháp kỹ thuật được đề xuất sẽ giúp tăng năng suất, chất lượng quả trám và cải thiện hiệu quả kinh tế cho người trồng. Trong 2 năm (2003 - 2004) diện tích trám ghép trồng trong mô hình khuyến lâm tại các tỉnh miền núi phía bắc đạt 482,5 ha. [37] ước tính tổng diện tích trám ghép đã trồng trong cả nước đến năm 2006 đạt trên 1000 ha.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của Kỹ Thuật Trồng Trám

Kỹ thuật trồng trám hiệu quả giúp tăng năng suất và chất lượng quả, từ đó tăng thu nhập cho người trồng. Ngoài ra, việc trồng trám còn có giá trị về mặt môi trường, giúp bảo vệ đất và cải thiện khí hậu. Cần có những đánh giá cụ thể về hiệu quả kinh tế của từng biện pháp kỹ thuật để lựa chọn phương pháp phù hợp.

5.2. Triển Vọng Phát Triển Của Ngành Trồng Trám Tại Việt Nam

Ngành trồng trám có tiềm năng phát triển lớn tại Việt Nam, do nhu cầu tiêu thụ quả trám ngày càng tăng. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng trám tiên tiến sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng quả, đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu. Cần có những chính sách hỗ trợ để khuyến khích người dân trồng trám và phát triển ngành trồng trám bền vững.

VI. Kết Luận Về Nghiên Cứu Biện Pháp Kỹ Thuật Trồng Trám Trắng

Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật tạo cây trám trồng là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh tế và giá trị sinh thái của cây trám trắng. Các phương pháp ghép cây trám, chiết cành trám có thể cải thiện năng suất, chất lượng quả và khả năng chống chịu sâu bệnh cho cây trám. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn về các giống trám mới, phù hợp với điều kiện địa phương và các biện pháp chăm sóc cây trồng hiệu quả để phát triển ngành trồng trám bền vững. Giá trị về kinh tế và sinh thái của cây trám quả là rất lớn, nhu cầu trồng trám ghép ngày càng tăng lên nhưng kết quả trồng rừng còn nhiều hạn chế.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Các kết quả nghiên cứu đã chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của các phương pháp nhân giống trám khác nhau, đồng thời đề xuất các biện pháp kỹ thuật để cải thiện năng suất và chất lượng cây trồng. Cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện các quy trình kỹ thuật và tìm kiếm các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Cây Trám Canarium Album

Các hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tuyển chọn và nhân giống các giống trám mới có năng suất cao, chất lượng tốt và khả năng chống chịu sâu bệnh. Nghiên cứu về các biện pháp chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh hại và quản lý dinh dưỡng cho cây trám cũng cần được đẩy mạnh. Hướng nghiên cứu về giá trị kinh tế và sinh thái của cây trám cũng cần được quan tâm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây trám trắng (Canarium album (Lour.) Raeusch) là loài cây gỗ đa mục đích bản địa có giá trị kinh tế và phòng hộ môi trường đặc biệt quan trọng tại Việt Nam. Tuy nhiên, phương thức gây trồng truyền thống bằng hạt bộc lộ nhiều hạn chế nghiêm trọng: thời gian kiến thiết kéo dài từ 8 đến 10 năm mới bắt đầu cho quả, đồng thời tỷ lệ cây không ra quả (dân gian gọi là "cây đực") chiếm tới 60 - 70% tổng số cây trong quần thể, khiến hiệu quả kinh tế của các mô hình nông hộ bị suy giảm nặng nề. Nhân giống sinh dưỡng bằng phương pháp ghép là giải pháp đột phá nhằm khắc phục triệt để hiện tượng cây đực, rút ngắn thời gian cho thu hoạch xuống từ năm thứ 2 hoặc thứ 3, đồng thời tạo cây tán thấp giúp thuận tiện cho quá trình chăm sóc và thu hái thâm canh.

Trong giai đoạn 2003 - 2004, diện tích trồng trám ghép trong các mô hình khuyến nông tại các tỉnh miền núi phía Bắc đã đạt 482,5 ha và tổng diện tích ước tính trên toàn quốc đạt trên 1.000 ha vào năm 2006. Với mật độ trồng 400 cây/ha và năng suất dự kiến 100 kg/cây sau 10 năm tuổi, giá trị thu nhập hàng năm có thể đạt khoảng 80 triệu đồng/ha (tính theo mức giá thận trọng 2.000 đồng/kg), vượt trội gấp 3 lần so với canh tác lúa năng suất cao và gấp gần 7 lần so với trồng rừng bạch đàn thâm canh.

Dù nhu cầu cây giống trám ghép tăng nhanh, tỷ lệ sống và chất lượng cây con xuất vườn trong thực tế sản xuất vẫn còn thấp do thiếu quy trình kỹ thuật chuẩn hóa. Đề tài được thực hiện tại vườn thực nghiệm Trường Đại học Lâm nghiệp nhằm xác định các biện pháp kỹ thuật đồng bộ từ tạo gốc ghép, xử lý rễ mầm, kỹ thuật ghép đến bấm ngọn định hình tán, góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác nhân giống lâm nghiệp chất lượng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của lý thuyết nhân giống sinh dưỡng và cơ chế liền sinh mô sẹo thực vật. Quá trình ghép cành bản chất là việc kết nối và tiếp xúc trực tiếp giữa tầng phát sinh (tượng tầng cambium) của gốc ghép với cành ghép. Dưới tác động của sự phân bào nguyên nhiễm liên tiếp, các tế bào nhu mô tại vết cắt nhanh chóng phân hóa thành hệ thống mạch dẫn hoàn chỉnh để vận chuyển nước và chất dinh dưỡng nuôi chồi ghép.

Đồng thời, nghiên cứu vận dụng lý thuyết điều hòa ưu thế đỉnh (Apical Dominance) và sinh lý phát triển của hệ rễ. Cây trám mọc tự nhiên có tập tính hình thành rễ cọc đơn trục ăn sâu từ 4 đến 8 mét, kìm hãm sự phát triển của rễ bàng. Việc can thiệp cơ học vào đỉnh sinh trưởng rễ mầm sẽ kích thích các hormone nội sinh phân nhánh, biến rễ cọc đơn độc thành hệ rễ chùm nhiều tầng, giúp cây hấp thu khoáng tốt hơn trong tầng đất mặt và giảm nguy cơ tổn thương khi bứng chuyển. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng phân tích bản chất sinh hóa của nhựa trám trắng vốn chứa nhiều hợp chất polyphenol và tanin dễ bị oxy hóa ngoài không khí tạo thành lớp màng ngăn cách cản trở liền sinh mô ghép.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực nghiệm thu thập trực tiếp tại Vườn thực nghiệm Trường Đại học Lâm nghiệp và Trạm nghiên cứu Rau quả Xuân Mai (Hà Tây) trong giai đoạn 2004 - 2006, kết hợp vật liệu cành ghép từ Vườn giống đầu dòng của Công ty Giống lâm nghiệp vùng Đông Bắc tại Lạng Sơn.

Các thí nghiệm được bố trí theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với các quy mô mẫu cụ thể:

• Thí nghiệm thời vụ ghép: Gồm 3 công thức (vụ Xuân, vụ Thu, vụ Đông) với 4 lần lặp lại, mỗi lần 30 cây, tổng dung lượng mẫu là 360 cây.
• Thí nghiệm phương pháp ghép: So sánh ghép nêm gốc và ghép chẻ đỉnh trên 180 cây (2 công thức x 3 lần lặp x 30 cây).
• Thí nghiệm xử lý rễ mầm và kích thước bầu: Gồm 3 công thức cắt rễ mầm (chừa 0,5 cm, chừa 1,0 cm và đối chứng không cắt) kết hợp 3 loại bầu (15x20 cm, 20x30 cm và trồng luống) với tổng cộng 270 cây.
• Thí nghiệm tạo tán: Thử nghiệm bấm ngọn 4 lần (Xuân, Xuân - Hè, Hè, Thu) với đoạn cắt 1,5 cm so với đối chứng trên 60 cây.

Toàn bộ số liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS. Nghiên cứu sử dụng kiểm định Chi-bình phương ($\chi^2$) để so sánh tính thuần nhất về tỷ lệ sống giữa các thời vụ và phương pháp ghép; kiểm định phi tham số Kruskal-Wallis nhằm đánh giá sự khác biệt về số lượng rễ cọc và rễ bàng; kiểm định Independent Samples t-test (sau khi kiểm tra Levene về tính đồng nhất của phương sai) để đánh giá sinh trưởng chiều dài cành và đường kính tán. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có kiểm soát đảm bảo loại trừ các biến số gây nhiễu về độ tuổi, đường kính cổ rễ và điều kiện chăm sóc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực nghiệm cho thấy thời vụ ghép có ảnh hưởng mang tính quyết định đến tỷ lệ sống của cây trám trắng ghép. Ghép vào vụ Xuân cho tỷ lệ cây sống đạt 66,6% (80/120 cây), cao vượt trội gấp gần 3 lần so với vụ Thu (23,3% - 28/120 cây) và gấp hơn 5 lần so với vụ Đông (12,5% - 15/120 cây). Kiểm định thống kê khẳng định sự khác biệt này có ý nghĩa sâu sắc với giá trị $\chi^2 = 82,657$ (vượt xa giá trị tra bảng ở mức ý nghĩa $p < 0,05$).

Về vật liệu và kỹ thuật ghép, phương pháp ghép nêm chẻ đỉnh mang lại tỷ lệ liền sinh và bật mầm tốt nhất (trên 70%). Cành ghép lấy từ các cây mẹ trẻ từ 1 đến 3 tuổi trong vườn giống đầu dòng đạt tỷ lệ sống 82,78%, vượt trội hơn đáng kể so với cành lấy từ cây mẹ già trên 20 năm tuổi (78,15%).

Trong khâu xử lý gốc ghép, biện pháp bấm rễ mầm khi vừa nhú dài 2 - 3 cm (chừa lại đoạn 0,5 - 1,0 cm) đã làm thay đổi hoàn toàn kiến trúc hệ rễ: kích thích rễ phân nhánh sớm, gia tăng số lượng rễ bàng cấp 1 và cấp 2 gấp 3 đến 4 lần so với đối chứng không bấm rễ. Khi đem trồng rừng thử nghiệm sau 4 tháng, cây ghép có xử lý rễ mầm đạt tỷ lệ sống trên 85%, trong khi cây không bấm rễ mầm có tỷ lệ sống chỉ đạt dưới 60% do rễ cọc bị gãy dập và vỡ bầu đất trong quá trình vận chuyển.

Về tạo tán, việc áp dụng biện pháp cắt tỉa chồi ngọn 4 lần trong năm đầu đời đã ức chế hoàn toàn ưu thế đỉnh đơn trục, kích thích cây phát triển từ 3 đến 4 cành cấp 1 cân đối, giúp diện tích tán xòe ngang mở rộng hơn 45% so với cây để phát triển tự nhiên.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của tỷ lệ sống trong vụ Xuân được giải thích bởi yếu tố tương quan nhiệt - ẩm thuận lợi: nhiệt độ trung bình trên 17°C, độ ẩm không khí đạt trên 80% cùng lượng mưa nhỏ dạng mưa phùn giúp mô cắt không bị mất nước hoặc úng thối. Điều này làm giảm tối đa sự oxy hóa của các hợp chất polyphenol trong nhựa mủ trám trắng, tạo điều kiện lý tưởng cho tầng phát sinh phân chia. Ngược lại, thời tiết hanh khô của mùa đông hoặc mưa lớn kèm nắng gắt của mùa thu khiến mối ghép dễ bị khô héo và nhiễm nấm bệnh.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa rõ nét khi biểu diễn dưới dạng biểu đồ cột kết hợp đường phân bố khí hậu nhiệt - ẩm 12 tháng, thể hiện sự trùng khớp giữa pha sinh trưởng mạnh của cây với tỷ lệ liền sẹo của mô ghép. Các bảng ma trận so sánh sinh khối rễ - thân - lá giữa các nghiệm thức kích thước bầu cũng chứng minh bầu PE cỡ 15x20 cm kết hợp giá trị dinh dưỡng khoáng cân đối là lựa chọn tối ưu về mặt kỹ thuật và chi phí. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu nhân giống cây rừng vùng nhiệt đới, khẳng định trám trắng là loài cây khó giâm hom nhưng lại tiếp hợp rất tốt thông qua kỹ thuật ghép nêm nếu kiểm soát tốt chế độ che sáng và thoát nước sau ghép.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa kỹ thuật xử lý rễ mầm giai đoạn ươm hạt: Các cơ sở sản xuất giống cần tiến hành bấm ngọn rễ mầm (chừa lại 0,5 đến 1,0 cm) ngay khi hạt nứt nanh và rễ đạt chiều dài 2 - 3 cm trước khi cấy vào bầu PE kích thước 15x20 cm. Giải pháp này giúp tỷ lệ rễ bàng đạt trên 80%, giải quyết triệt để tình trạng rễ cọc đâm thủng đáy bầu gây chết cây khi vận chuyển.
2. Xác lập khung lịch thời vụ ghép cố định: Tập trung thực hiện công tác ghép trám trắng đại trà vào vụ Xuân (từ tháng 2 đến trung tuần tháng 4 hàng năm) bằng phương pháp ghép nêm chẻ đỉnh, phấn đấu đạt tỷ lệ cây con sống và đủ tiêu chuẩn xuất vườn tối thiểu 70%.
3. Thực hiện nghiêm ngặt quy trình bấm ngọn tạo tán: Tại vườn ươm và năm đầu trồng rừng, kỹ thuật viên cần bấm chồi ngọn định kỳ 4 lần (đoạn cắt 1,5 cm) vào các đợt phát lộc Xuân, Xuân - Hè, Hè và Thu để tạo lập bộ khung tán từ 3 - 4 cành cấp 1 vững chắc, chuẩn bị diện tích mang quả tối ưu cho giai đoạn kinh doanh.
4. Xây dựng vườn giống đầu dòng và chuyển giao kỹ thuật: Đề nghị Bộ Nông nghiệp và PTNT cùng Chi cục Kiểm lâm các tỉnh miền núi phía Bắc hỗ trợ đầu tư xây dựng các vườn giống trám đầu dòng được tuyển chọn từ các dòng vô tính sai quả, đồng thời tổ chức tập huấn chuyển giao quy trình kỹ thuật ghép đồng bộ cho các khuyến nông viên và chủ vườn ươm tư nhân trong giai đoạn 2026 - 2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Lâm sinh - Giống cây rừng: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về sinh lý tiếp hợp mô sẹo thực vật thân gỗ, phương pháp thiết kế thí nghiệm lâm sinh và ứng dụng kiểm định thống kê chuyên sâu trên SPSS.
2. Kỹ sư lâm nghiệp và nhà quản lý vườn ươm giống: Cẩm nang thực hành chi tiết từ khâu xử lý hạt giống, gieo ươm, điều tiết ánh sáng, bấm tỉa rễ mầm đến kỹ thuật ghép nêm đạt tỷ lệ xuất vườn cao.
3. Chủ trang trại và hộ nông dân vùng trung du miền núi: Hướng dẫn kỹ thuật trực quan giúp tự triển khai nhân giống hoặc chọn mua cây giống chuẩn, nắm vững kỹ thuật bấm ngọn tạo tán thấp nhằm nâng cao năng suất thu hoạch quả đạt từ 40 đến 80 triệu đồng/ha/năm.
4. Cơ quan khuyến nông và cơ quan hoạch định chính sách lâm nghiệp: Căn cứ khoa học phục vụ công tác xây dựng quy phạm kỹ thuật ngành và ban hành các chương trình phát triển lâm sản ngoài gỗ gắn với mục tiêu phủ xanh đất trống đồi núi trọc.

Câu hỏi thường gặp

Cây trám trắng ghép có những ưu điểm vượt trội nào so với cây trồng từ hạt?

Cây trám ghép cho thu hoạch quả sớm ngay từ năm thứ 2 hoặc thứ 3, loại bỏ hoàn toàn 100% hiện tượng cây đực không ra quả vốn chiếm tới 60 - 70% ở cây gieo hạt. Cây ghép có tán thấp và cành xòe ngang, giúp giảm 50% công lao động khi thu hái và chăm sóc thâm canh.

Vì sao thời vụ ghép vào mùa xuân lại cho tỷ lệ sống cao nhất?

Vào mùa xuân, nhiệt độ trung bình đạt trên 17°C kết hợp độ ẩm cao và mưa phùn nhẹ tạo điều kiện sinh lý thuận lợi cho sự phân chia tế bào tượng tầng. Đồng thời, thời tiết ấm áp làm hạn chế tối đa quá trình oxy hóa tanin và polyphenol trong nhựa mủ trám, tránh tạo màng ngăn cách mô sẹo.

Tại sao bắt buộc phải bấm đỉnh rễ mầm khi gieo ươm cây trám làm gốc ghép?

Trám trắng có đặc tính sinh trưởng rễ cọc đơn trục ăn sâu. Bấm đỉnh rễ mầm (chừa lại 0,5 - 1,0 cm) sẽ phá vỡ ưu thế sinh trưởng đơn cực, kích thích hình thành mạng lưới rễ bàng xòe rộng trong bầu đất, giúp bầu không bị vỡ và tăng tỷ lệ sống khi đem trồng lên trên 85%.

Kỹ thuật ghép nào mang lại hiệu quả cao nhất đối với cây trám trắng?

Phương pháp ghép nêm chẻ đỉnh trên gốc ghép non 12 tháng tuổi là tối ưu nhất, mang lại tỷ lệ tiếp hợp trên 70%. Kỹ thuật này giúp tận dụng sức sinh trưởng mạnh mẽ của ngọn gốc ghép và diện tích tiếp xúc giữa hai tầng phát sinh đạt mức tối đa.

Mục đích của việc bấm ngọn định kỳ 4 lần ở giai đoạn đầu là gì?

Cây trám có ưu thế đỉnh rất mạnh, nếu không can thiệp sẽ chỉ mọc vươn cao đơn trục và phân cành muộn. Việc bấm ngọn 1,5 cm sau mỗi đợt lộc giúp kích thích nảy 3 đến 4 chồi bên đồng đều, tạo bộ khung tán tròn đều với nhiều cành cấp 1 để tăng sản lượng quả sau này.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính ưu việt vượt trội của công nghệ nhân giống sinh dưỡng bằng phương pháp ghép đối với cây trám trắng (Canarium album), giải quyết triệt để nhược điểm chậm ra quả và hiện tượng cây đực của phương pháp gieo hạt.
• Xác định vụ Xuân là thời điểm vàng để tiến hành ghép với tỷ lệ cây sống đạt 66,6%, vượt trội hoàn toàn so với các thời vụ khác trong năm.
• Hoàn thiện biện pháp kỹ thuật cắt ngắn rễ mầm chừa 0,5 - 1,0 cm, tạo ra bước đột phá trong việc cải tạo cấu trúc rễ cọc thành rễ bàng phân nhánh, nâng tỷ lệ sống khi trồng rừng lên trên 85%.
• Đề xuất thành công quy trình bấm tỉa chồi ngọn 4 lần định hình tán xòe ngang nhiều nhánh cấp 1 ngay từ giai đoạn vườn ươm, tạo tiền đề vững chắc cho việc thâm canh lấy quả năng suất cao.
• Cung cấp toàn diện cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện Quy phạm kỹ thuật nhân giống trám trắng ghép cấp quốc gia; các cơ sở sản xuất giống và hộ canh tác cần nhanh chóng áp dụng đồng bộ các giải pháp này trong các chu kỳ ươm trồng tiếp theo để tối đa hóa hiệu quả kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ ptnt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp -------------------------- nguyÔn quèc tuÊn nghiªn cøu mét sè biÖn ph¸p kü thuËt t¹o c©y tr¸m tr¾ng ghÐp (Canarium album (Lour.) Raeusch) Chuyªn ngµnh: L©m Häc luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ t©y 2006 Hµ T©y - 2006 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ ptnt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp    nguyÔn quèc tuÊn nghiªn cøu mét sè biÖn ph¸p kü thuËt t¹o c©y tr¸m tr¾ng ghÐp (Canarium album (Lour.) Raeusch) Chuyªn ngµnh: L©m Häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc TS. Ph¹m §øc TuÊn Chuyªn ngµnh: L©m Häc M· sè: 4.04 1 §Æt vÊn ®Ò Gièng lµ mét trong nh÷ng kh©u quan träng nhÊt cña s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp. Nhê cã gièng ®­îc c¶i thiÖn vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh kh¸c mµ n¨ng suÊt c¸c loµi c©y n«ng nghiÖp chñ yÕu trong nh÷ng n¨m qua ®· t¨ng gÊp ®«i so víi nh÷ng n¨m 1960. Trong l©m nghiÖp, c©y rõng cã ®êi sèng dµi ngµy, khã cã ®iÒu kiÖn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh kh¸c nªn c«ng t¸c gièng l¹i cµng quan träng.

Dï trång rõng kinh tÕ hay trång rõng phßng hé ®Òu ph¶i cã gièng tèt theo môc tiªu ®Æt ra [20]. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c Trung t©m nghiªn cøu gièng c©y rõng trong c¶ n­íc ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu vÒ chän gièng, kh¶o nghiÖm vµ nh©n gièng cho nhiÒu loµi c©y rõng, ®· ®¹t ®­îc mét sè kÕt qu¶ b­íc ®Çu, më ra mét triÓn väng lín cho trång rõng nguyªn liÖu ë n­íc ta [26]. Nh©n gièng lµ kh©u cuèi cïng trong c«ng t¸c gièng. §Ó gi÷ ®­îc c¸c ®Æc tÝnh tèt cña c©y gièng ng­êi ta th­êng dïng c¸c ph­¬ng thøc nh©n gièng sinh d­ìng.

Trong c¸c ph­¬ng thøc nh©n gièng sinh d­ìng th× c¸c ph­¬ng ph¸p ghÐp kÕt hîp ®­îc søc sèng trÎ cña gèc ghÐp víi tÝnh di truyÒn tèt cña cµnh ghÐp, t¹o ®­îc c©y ghÐp võa sèng l©u, võa mau ra qu¶ vµ gi÷ ®­îc gi¸ trÞ kinh tÕ tèt cña c©y mÑ lÊy cµnh, ®ång thêi c©y thÊp h¬n, v× vËy ph­¬ng thøc nµy ®· vµ ®ang ®­îc ¸p dông réng r·i trong viÖc x©y dùng c¸c v­ên gièng c©y rõng vµ c¸c v­ên qu¶ cao s¶n [19]. Tr¸m tr¾ng (Canarium album (Lour.) Raeusch) lµ loµi c©y b¶n ®Þa ph©n bè trong rõng tù nhiªn vµ ®­îc nh©n d©n ta g©y trång ë nhiÒu n¬i víi môc ®Ých trång rõng phßng hé kÕt hîp lÊy qu¶. Tõ l©u, qu¶ tr¸m ®· ®­îc nhiÒu n­íc sö dông lµm thùc phÈm. Phóc KiÕn vµ Qu¶ng §«ng lµ hai tØnh trång tr¸m lÊy qu¶ nhiÒu nhÊt Trung Quèc.

Tõ n¨m 1980 ®Õn 1996 s¶n l­îng qu¶ tr¸m ®· t¨ng tõ 4,5 lÇn ®Õn 12,5 lÇn nh­ng vÉn ch­a ®¸p øng ®ñ nhu cÇu tiªu dïng trong n­íc vµ xuÊt khÈu [38]. Ngoµi s¶n l­îng trong n­íc, Trung Quèc vÉn ph¶i nhËp khÈu qu¶ tr¸m tõ ViÖt Nam. V× vËy, qu¶ tr¸m trë nªn cã gi¸, dÔ tiªu thô trªn thÞ tr­êng. C©y tr¸m tr¾ng ®· ®­îc n«ng d©n miÒn nói vµ chñ trang tr¹i quan t©m g©y trång víi môc ®Ých lÊy qu¶.

2 Mét trong nh÷ng ®Æc ®iÓm cña c©y tr¸m trång tõ h¹t lµ l©u ra qu¶, trªn c¸c m« h×nh thö nghiÖm t¹i L¹ng S¬n, Hoµ B×nh vµ Phó Thä cho thÊy c©y tr¸m tr¾ng sau khi trång tõ 8 ®Õn 10 n¨m míi cho qu¶, tû lÖ c©y cã qu¶ rÊt thÊp. T¹i H¹ hoµ, Phó Thä tr¸m trªn 20 tuæi trång trong v­ên hé gia ®×nh cã tû lÖ c©y ra qu¶ cã thÓ cho thu ho¹ch chØ chiÕm tõ 30 - 40%, cßn l¹i 60 - 70% sè c©y rÊt Ýt qu¶ vµ kh«ng cã qu¶. Nh÷ng c©y kh«ng cho qu¶ ng«n ng÷ d©n gian th­êng gäi lµ “c©y ®ùc” , nã kh«ng ®¸p øng ®­îc môc ®Ých trång rõng lÊy qu¶. Nh©n gièng sinh d­ìng lµ ph­¬ng thøc cã thÓ c¶i thiÖn ®­îc chÊt l­îng gièng c©y rõng.

C¸c nghiªn cøu vÒ nh©n gièng sinh d­ìng tr¸m tr¾ng cho thÊy nh©n gièng b»ng ph­¬ng ph¸p ghÐp cho tû lÖ thµnh c«ng kh¸ cao, nh©n gièng b»ng ph­¬ng ph¸p gi©m hom ®¹t tû lÖ ra rÔ rÊt thÊp, hiÖu qu¶ kÐm vµ “cã thÓ gi©m hom kh«ng ph¶i lµ biÖn ph¸p phï hîp víi loµi c©y nµy “ [24]. LÊy cµnh tr¸m tõ c¸c c©y mÑ sai qu¶ ghÐp lªn gèc tr¸m tr¾ng ®­îc c©y tr¸m ghÐp. C©y ghÐp cã ­u ®iÓm næi bËt lµ sím cho qu¶, lo¹i trõ ®­îc hiÖn t­îng “c©y ®ùc”, c©y ghÐp th­êng cã t¸n thÊp, cµnh xoÌ ngang, dÔ thu h¸i vµ ch¨m sãc, cã thÓ th©m canh víi c­êng ®é cao, v× thÕ nhiÒu ®Þa ph­¬ng ®· chän c©y tr¸m ghÐp ®Ó trång rõng. Trong 2 n¨m (2003 - 2004) diÖn tÝch tr¸m ghÐp trång trong m« h×nh khuyÕn l©m t¹i c¸c tØnh miÒn nói phÝa b¾c ®¹t 482,5 ha, ­íc tÝnh tæng diÖn tÝch tr¸m ghÐp ®· trång trong c¶ n­íc ®Õn n¨m 2006 ®¹t trªn 1000 ha.

VÒ hiÖu qu¶ kinh tÕ. ChØ t¹m tÝnh víi n¨ng suÊt khiªm tèn lµ 100 kg/c©y ë giai ®o¹n sau tuæi 10 (tr¸m ghÐp cã thÓ cho qu¶ tõ n¨m thø hai). HiÖn nay gi¸ qu¶ tr¸m t­¬i trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam phÇn lín dao ®éng tõ 4000 - 6000 ®ång/kg, nh­ng ®Ó gi¶m tèi ®a møc ®é rñi ro xin t¹m tÝnh víi gi¸ 2000 ®/kg. Víi mËt ®é 400 c©y/ha, vµ thêi gian cho thu qu¶ kÐo dµi 25 n¨m, th× hiÖu qu¶ kinh tÕ trªn mçi hÐc ta trång tr¸m hµng n¨m kho¶ng 80 triÖu ®ång, kh«ng thua kÐm cµ phª n¨ng suÊt kh¸ (2 tÊn/ha), vµo nh÷ng n¨m ®­îc gi¸ (2500 USD/tÊn).

NÕu gÆp rñi ro, qu¶ tr¸m t­¬i chØ b¸n ®­îc 1000®/kg th× mçi hÐc ta hµng n¨m vÉn thu ®­îc 40 triÖu ®ång - gÊp 3 ®«i ruéng lóa 10 tÊn/ha, gÇn gÊp 7 lÇn rõng b¹ch ®µn th©m canh (20 m3/ha/n¨m x 300.000®/m3 = 6 triÖu ®ång/ha/n¨m) [37]. Gi¸ trÞ vÒ kinh tÕ vµ sinh th¸i cña c©y tr¸m qu¶ lµ rÊt lín, nhu cÇu trång tr¸m ghÐp ngµy cµng t¨ng lªn nh­ng kÕt qu¶ trång rõng cßn nhiÒu h¹n chÕ. Phong trµo trång tr¸m ghÐp ë n­íc ta míi ®­îc b¾t ®Çu trong kho¶ng 3 n¨m gÇn ®©y, rõng tr¸m ghÐp cña n«ng d©n hiÖn nay chñ yÕu ®ang ë giai ®o¹n kiÕn thiÕt c¬ b¶n, nh×n chung tû lÖ thµnh rõng thÊp, chÊt l­îng rõng trång ch­a ®­îc c¶i thiÖn, ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cña c©y lÊy qu¶ lµ ph¶i cã søc sinh tr­ëng tèt, cã bé khung cµnh v÷ng ch¾c, c©n ®èi, cã gãc ph©n cµnh lín t¹o ra nhiÒu cÊp cµnh, chuÈn bÞ cho giai ®o¹n sau. Còng trong kho¶ng 3 n¨m trë l¹i ®©y, viÖc nh©n gièng c©y tr¸m ghÐp ®Ó ®¸p øng nhu cÇu trång rõng trong nh©n d©n gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ cßn nhiÒu tån t¹i.

MÆc dï ®· cã mét sè c¬ së s¶n xuÊt c©y tr¸m ghÐp ®¸p øng ®­îc mét phÇn nhu cÇu cña ng­êi trång rõng. Tuy nhiªn ®iÒu mµ c¸c nhµ s¶n xuÊt quan t©m lµ t¨ng nhanh sè l­îng c©y con ®Ó ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu cña thÞ tr­êng, vÊn ®Ò n©ng cao chÊt l­îng c©y ghÐp ch­a ®­îc quan t©m nghiªn c­ó. Cã thÓ cã nhiÒu nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng trªn, bªn c¹nh nh÷ng nguyªn nh©n vÒ kinh tÕ, x· héi th× mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng lµ chóng ta ch­a x©y dùng ®­îc hÖ thèng biÖn ph¸p kü thuËt t¹o c©y tr¸m ghÐp trªn c¬ së cã hiÓu biÕt ®Çy ®ñ vÒ loµi c©y nµy ë giai ®o¹n v­ên ­¬m vµ giai ®o¹n tuæi non lµm c¬ së v÷ng ch¾c cho viÖc x©y dùng c¸c biÖn ph¸p kü thuËt s¶n xuÊt c©y ghÐp ®¹t yªu cÇu chÊt l­îng ®ñ tiªu chuÈn ®em ®i trång. XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ trªn, chóng t«i thùc hiÖn ®Ò tµi “ Nghiªn cøu mét sè biÖn ph¸p kü thuËt t¹o c©y tr¸m tr¾ng ghÐp Canarium album (Lour.

4 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Mét sè dÉn liÖu vÒ c©y Tr¸m tr¾ng 1. §Æc tÝnh sinh vËt häc: Theo tµi liÖu cña Ph¹m §øc TuÊn, NguyÔn H÷u Léc (2005), [38]: Hä tr¸m Burseraceae gåm 16 chi, h¬n 500 loµi ph©n bè t¹i vïng nhiÖt ®íi vµ ¸ nhiÖt ®íi, c¶ b¾c vµ nam b¸n cÇu, lµ nh÷ng loµi gç lín th­êng xanh ®a t¸c dông. Ngoµi gi¸ trÞ phñ xanh, phÇn lín c¸c loµi trong 16 chi nãi trªn ®Òu cho gç lín vµ rÊt nhiÒu loµi cho qu¶ ¨n ®­îc.

Trong 16 chi cña Burseraceae, c¸c loµi tr¸m ¨n qu¶ chñ yÕu tËp trung trong chi Canarium. Chi nµy gåm h¬n 100 loµi, tuy nhiªn theo c¸c ®iÒu tra cña Trung Quèc vµ NhËt B¶n, chØ cã 26 loµi ®· ®­îc g©y trång trªn thÕ giíi ®Ó lÊy qu¶ vµ lÊy gç. Trong 26 loµi trªn cã 3 loµi tr¸m ®en lµ Canarium pinela, C.tonkinensis ®­îc ­a chuéng trªn thÞ tr­êng Trung Quèc.ovatum nguyªn s¶n Philippine, ph©n bè tù nhiªn ë nam ®¶o Luzon, qu¶ to, h¹t rÊt lín, ®©y lµ loµi tr¸m rÊt ngon, cã gi¸ trÞ dinh d­ìng rÊt cao, ®¸ng ®­îc quan t©m g©y trång. Loµi tr¸m tr¾ng Canarium album lµ c©y th©n gç l©u n¨m th­êng xanh, t¸n l¸ dµy vµ rËm, lu«n lu«n t¹o ra ®é tµn che cao, t¸c dông chèng xãi mßn b¶o vÖ ®Êt vµ c¶i thiÖn khÝ hËu rÊt tèt.

Tr¸m tr¾ng cã kh¶ n¨ng t¸i sinh tù nhiªn m¹nh c¶ h¹t vµ chåi - §Æc ®iÓm hÖ rÔ: §Æc ®iÓm næi bËt nhÊt cña c©y tr¸m mäc tù nhiªn tõ h¹t lµ rÔ cäc ®¬n trôc, th¼ng ®øng, ph¸t triÓn rÊt s©u. §iÒu tra t¹i Phóc KiÕn Trung Quèc cho thÊy c©y mäc tõ h¹t víi ®­êng kÝnh 40cm, trªn ®Êt ®åi rÔ cäc cã thÓ ¨n s©u 4 - 5 m, trªn ®Êt phï sa cã thÓ ¨n s©u 7 - 8 m, rÔ bµng ph¸t triÓn rÊt muén, sè l­îng Ýt, yÕu ít, nãi chung kh«ng v­ît qu¸ giíi h¹n che phñ cña t¸n l¸. Bé rÔ nh­ vËy th­êng t¹o ra th©n c©y to, cã kh¶ n¨ng chÞu h¹n cao [38]. - §Æc ®iÓm ph¸t léc vµ ph©n cµnh: 5 Mçi n¨m c©y tr¸m tr¾ng cã thÓ ph¸t léc ®Ó thµnh ®o¹n cµnh tõ 2 ®Õn 5 hoÆc 6 lÇn.

Tuæi c©y non, tr¹ng th¸i dinh d­ìng tèt vµ nhiÖt Èm cµng thuËn lîi th× sè lÇn ph¸t léc cµng nhiÒu. Mïa ph©n hãa chåi hoa vµo kho¶ng cuèi th¸ng 2 ®Çu th¸ng 3 nªn hÇu hÕt léc xu©n ®Òu kh«ng thµnh cµnh sinh qu¶ [38]. - §Æc ®iÓm ra hoa, kÕt qu¶: Cã 4 kiÓu hoa: Hoa ®ùc, hoa c¸i, hoa l­ìng tÝnh vµ hoa dÞ h×nh. C©y hoa tù ®ùc hoµn toµn kh«ng cho qu¶, ng«n ng÷ d©n gian gäi lo¹i nµy lµ “c©y ®ùc”, c©y toµn hoa tù c¸i cho s¶n l­îng qu¶ t¨ng dÇn theo tuæi, c©y võa cã hoa ®ùc võa cã hoa c¸i cho s¶n l­îng qu¶ gi¶m dÇn theo tuæi, c©y cã hoa tù toµn ®ùc, toµn l­ìng tÝnh vµ toµn dÞ h×nh cho s¶n l­îng qu¶ rÊt thÊp vµ Ýt thay ®æi theo tuæi.

Tr¸m tr¾ng b¾t ®Çu mïa hoa vµo gi÷a th¸ng 5, hoa në ré tõ cuèi th¸ng 5, ®Õn ®Çu th¸ng 6 vµ hoa tµn, qu¶ non tõ gi÷a ®Õn cuèi th¸ng 6.