phần mở đầu thƣờng nêu trực tiếp, chứa đựng những thông tin khái quát quan trọng nhất. Phần triển khai chi tiết bản tin có thể chi tiết hóa, giải thích nguyên nhân hoặc kết quả, tƣờng thuật chi tiết sự kiện.com cho rằng: bản tin là đơn vị cơ sở của thông tin báo chí nhằm truyền đạt, phản ánh về một sự kiện mới xảy ra được mọi người hoặc một số người quan tâm. Yếu tố cốt lõi của bản tin thời sự là thông tin. Mọi chức năng của báo chí (trong đó có phát thanh) đều đƣợc thực hiện thông qua con đƣờng thông tin.
Hiểu khái quát, thông tin là lƣợng tri thức mà ngƣời này hoặc đối tƣợng này muốn chuyển cho ngƣời khác hoặc đối tƣợng khác, là cái mà A nghĩ là B chƣa biết và cần biết, B muốn biết và A muốn chuyển. Đối với báo chí, thông tin trở thành phần tri thức, tƣ tƣởng (do nhà báo sáng tạo, tái tạo từ hiện thực) đƣợc chuyển dịch từ nhà báo đến công chúng để cung cấp kiến thức, thay đổi nhận thức và cảm biến hành vi. Nói cách khác thông tin chính là điểm khởi đầu, gốc rễ cơ bản nhất của quá trình truyền thông, quyết định hiệu quả - kết quả so với mục đích ban đầu của ngƣời làm truyền thông. Trong thời đại ngày nay, do nhu cầu nắm bắt, trao đổi thông tin của xã hội là hết sức cấp thiết nên bản tin có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống hàng ngày.
Trong đó cũng phân loại bản tin có nhiều loại nhƣng có hai loại chủ yếu là tin ảnh và tin chữ. Trong đó tin chữ gồm có tin vắn, tin thƣờng, tin tƣờng thuật, tin tổng hợp. Ở dạng đầy đủ nhất, bản tin thƣờng có cấu trúc hai phần là đầu đề (tít bài, tiêu đề, tên tin) và nội dung. Trong đó yêu cầu đầu đề phải ngắn gọn, gây tò mò, hấp dẫn, hé lộ lƣợng thông tin quan trọng nhất.
Còn nội dung phải chính xác về thời gian, địa điểm, diễn biến, kết quả của các sự kiện, hiện tƣợng đã xảy ra. Các sự kiện quan trọng hơn đƣợc nêu trƣớc. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm từ điển học, Nhà xuất bản Đà Nẵng năm 1998 giải thích: “Thời sự là tổng thể nói chung những sự việc ít nhiều quan trọng trong một lĩnh vực nào đó, thường là xã hội- chính trị, xảy ra trong một thời gian gần nhất và đang được nhiều người quan tâm” [20, tr.956] Còn theo Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam, nhà xuất bản Văn hóa Thông tin năm 1999: Thời sự là toàn bộ sự việc ít nhiều quan trọng vừa mới xảy ra được nhiều người quan tâm”.159] Bản tin thời sự là sự ghi lại những sự kiện lịch sử theo thời gian bao gồm các thể loại tin đƣợc phát bằng lời. Phân biệt bản tin thời sự phát thanh và chương trình thời sự Theo tác giả G.V Cu dơ nhet xốp, X.Iu rốp xki trong cuốn Báo chí truyền hình: “chương trình thời sự” đơn giản giống nhƣ một bản tin trên báo, thông báo các sự việc, hơn nữa đó là những sự việc đƣợc phân tích, khái quát, … Trên thực tế, chủ đề của bản tin là không giới hạn: nông nghiệp, nghệ thuật, kinh doanh, sáng chế, các sự kiện trong đời sống quốc tế ”[22, tr.
Nhƣ vậy nói đến “thời sự” là nói đến sự mới mẻ, cập nhật, nhanh chóng. Trên cơ sở những tìm hiểu và phân tích nêu trên, tác giả luận văn xin đƣa ra một quan niệm nhƣ sau về thuật ngữ “chƣơng trình thời sự phát thanh”: chƣơng trình thời sự phát thanh là chƣơng trình chuyển tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin về các sự kiện, vấn đề đang đƣợc nhiều ngƣời quan tâm trên sóng phát thanh. Thuật ngữ “chƣơng trình” thƣờng đƣợc nhắc tới phổ biến ở loại hình phát thanh và truyền hình. Ở loại hình truyền hình cũng có “chƣơng trình thời sự”, ở loại hình phát thanh cũng có “chƣơng trình thời sự”.
Tuy nhiên dạng chƣơng trình này ở mỗi loại hình sẽ có những đặc trƣng riêng do đặc điểm loại hình, do phƣơng thức truyền tải chi phối. Thực tế, dù hai loại hình khác nhau nhƣng trong bối cảnh cạnh tranh thông tin gay gắt nhƣ hiện nay, chƣơng trình thời sự của hai loại hình này đều luôn phấn đấu để đƣa nội dung thông tin đến với công chúng nhanh nhất. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.V Cu dơ nhet xốp, X.Iu rốp xki trong cuốn Báo chí truyền hình quan niệm về “bản tin thời sự” nhƣ sau: Nhiều khi ngƣời ta còn gọi “bản tin thời sự” là “bản tin ngắn”. “Bản tin thời sự” là sự ghi lại những sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian.
Trong báo chí, thể loại thời sự là thông tin ngắn về sự việc. Vậy nên bản tin ngắn và bản tin thời sự trở nên đồng nhất”. Trên thực tiễn, ở các đài phát thanh truyền hình ở các tỉnh trong cả nƣớc có sự phân biệt nhất định giữa “bản tin thời sự” và “chƣơng trình thời sự”. Trên thực tiễn, ở các đài phát thanh truyền hình các tỉnh trong cả nƣớc có sự nhận diện về “bản tin thời sự” và “chƣơng trình thời sự”.
Trong đó có thể nhận diện “bản tin thời sự” là bản tin thƣờng chủ yếu là sử dụng các thể loại tin nhƣ tin ngắn, tin tƣờng thuật và có thời lƣợng ngắn hơn chƣơng trình thời sự. Thực tế, bản tin thời sự phát thanh đa số thƣờng xuất hiện là bản tin hoặc phần nội dung của chƣơng trình thời sự. Còn chƣơng trình thời sự thƣờng có thời lƣợng dài hơn và sử dụng bản tin thời sự ngay đầu của chƣơng trình và nhiều thể loại báo chí khác nhƣ phóng sự, phỏng vấn trong một chƣơng trình. Bản tin thời sự phát thanh địa phương Theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học: Địa phương là những vùng đất nhất định nằm trong một quốc gia, có những sắc thái đặc thù riêng, là bộ phận cấu thành đất nƣớc.
Có thể hiểu địa phƣơng là những đơn vị hành chính nhƣ các xã, huyện, tỉnh, thành phố. Có ý kiến quan niệm theo cách đơn giản đó là tất cả những gì không phải là của trung ƣơng hay quốc gia đều đƣợc coi là địa phƣơng. Nhƣ vậy thủ đô của một quốc gia hay từng khu vực của thủ đô cũng đƣợc xem là địa phƣơng. Ở Việt Nam hiện nay có 66 Đài phát thanh, truyền hình, trong đó có 02 đài trung ƣơng và 64 đài địa phƣơng.
Sự đóng góp của các đài địa phƣơng trong sự nghiệp báo chí cách mạng và trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phƣơng là rât lớn. Là cơ quan ngôn của của cấp ủy, chính quyền, là 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com diễn đàn của nhân dân. Thực tế tùy theo năng lực và nhiệm vụ tuyên truyền của mỗi đài phát thanh địa phƣơng, bản tin thời sự phát thanh sản xuất mỗi ngày cũng khác nhau về số lƣợng, thời lƣợng, tính phong phú về nội dung cũng nhƣ khả năng việc mở rộng địa bàn phản ánh sự kiện … sẽ đƣợc xây dựng khác nhau. Trong một ngày có đài xây dựng nhiều chƣơng trình thời sự hoặc bản tin thời sự, có thời lƣợng và thời gian phát sóng khác nhau.
Bản tin thời sự phát thanh địa phƣơng có nhiệm vụ chủ yếu tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của địa phƣơng, đồng thời còn có chức năng giải trí, khai sáng, phục vụ đời sống tinh thần và góp phần nâng cao dân trí cho nhân dân trong địa phƣơng đó. Có thể thấy phạm vi phản ánh của những thông tin thời sự chủ yếu giới hạn trong địa giới hành chính của địa phƣơng nhất định. Đây chính là những đặc điểm chính chi phối toàn bộ những yếu tố cấu thành nên một bản tin thời sự phát thanh của địa phƣơng. Tuy nhiên cho đến nay, việc nghiên cứu phát thanh địa phƣơng mới chỉ dừng ở việc nghiên cứu về chất lƣợng chƣơng trình phát thanh, còn việc đƣa ra một khái niệm, định nghĩa về bản tin phát thanh địa phƣơng và bản tin thời sự địa phƣơng là gần nhƣ chƣa có.
Trên cơ sở lý luận về bản tin thời sự phát thanh và thực tiễn hoạt động phát thanh địa phƣơng hiện nay, theo tác giả: Bản tin thời sự phát thanh địa phương là bản tin chứa các thông tin về các sự kiện, vấn đề của một địa phƣơng nhất định, đƣợc cập nhật liên tục theo chu kỳ, đảm bảo kết cấu thông tin các lĩnh vực và các vùng miền. Đặc điểm của Đài Phát thanh Truyền hình địa phƣơng 1. Đặc điểm chung Trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, bên cạnh các cơ quan báo, đài Trung ƣơng Đảng còn có hệ thống báo chí của các địa phƣơng. Báo chí địa phƣơng là một bộ phận quan trọng cấu thành nền báo chí cách mạng Việt Nam.
19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở các địa phƣơng, cơ quan Báo của Đảng bộ tỉnh do Tỉnh ủy trực tiếp lãnh đạo, quản lý, còn các đài Phát thanh – Truyền hình do Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng quản lý. Ngoài ra ở các địa phƣơng còn có các văn phòng đại diện của các cơ quan báo chí Trung ƣơng và một số nơi còn có báo cấp sở, ngành của tỉnh. Là bộ phận quan trọng của báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí địa phƣơng không chỉ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nƣớc với nhân dân, là cơ quan tuyên truyền, giải thích vận động nhân dân thực hiện đƣờng lối, chính sách mà còn định hƣớng chính trị, tƣ tƣởng cho nhân dân trƣớc các sự kiện, vấn đề trong tỉnh, thành, khu vực, trong nƣớc cũng nhƣ quốc tế. So với các cơ quan báo chí ở Trung ƣơng và các ngành, báo chí ở địa phƣơng có lợi thế là nắm chắc hoàn cảnh cụ thể, phong tục tập quán địa phƣơng, đi sâu vào từng đối tƣợng riêng biệt, từ đó thông tin gần gũi, góp phần tác động vào tƣ tƣởng, tình cảm của ngƣời dân địa phƣơng một cách trực tiếp.
Mỗi địa phƣơng đều có những truyền thống và đặc điểm riêng về đời sống kinh tế, xã hội, có sắc thái riêng trong tâm lý công chúng báo chí. Công chúng địa phƣơng thích đọc báo, nghe đài địa phƣơng trƣớc hết vì họ luôn luôn muốn biết đƣợc những thông tin của địa phƣơng mình, những thông tin đã và đang diễn ra xung quanh mình. Đó chính là lợi thế của hệ thống báo chí này. Riêng đối với Đài Phát thanh – Truyền hình cấp tỉnh, là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân Tỉnh.