Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng của quản lý nước mặt đến phát thải khí N2O trên đất phù sa sông Hồng trồng lúa ở Hưng Yên

• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Doãn Tuấn
• Trường học: Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam
• Chuyên ngành: Nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của quản lý nước mặt ruộng đến phát thải khí N2O trên đất phù sa sông Hồng được bồi hàng năm trồng lúa ở tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hưng Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
• 0.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Nội dung nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Những đóng góp mới của luận án
• 0.9. Cấu trúc luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHẾ ĐỘ TƯỚI, SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT THẢI KHÍ N2O TRÊN ĐẤT TRỒNG LÚA
• 1.1. Chế độ tưới cho lúa và cơ sở khoa học của kỹ thuật tưới tiết kiệm nước cho lúa
• 1.2. Nhu cầu về nước và đặc điểm của cây lúa
• 1.3. Các kỹ thuật tưới cho lúa
• 1.4. Cơ sở khoa học của kỹ thuật tưới tiết kiệm nước cho lúa
• 1.5. Sự hình thành và phát thải khí N2O trong đất
• 1.6. Chu trình, nguồn thu và mất nitơ trong đất
• 1.7. Cơ chế hình thành và phát thải khí N2O và các yếu tố ảnh hưởng
• 1.8. Kết luận chương 1
• 1.8.1. Những kết quả chính qua nghiên cứu tài liệu
• 1.8.2. Những vấn đề tồn tại cần giải quyết
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu thí nghiệm đồng ruộng
• 2.2. Mục đích nghiên cứu thí nghiệm đồng ruộng
• 2.3. Cơ sở khoa học chọn vùng nghiên cứu
• 2.4. Bố trí thí nghiệm đồng ruộng
• 2.5. Phương pháp phân tích tính chất đất, khí N2O và đánh giá theo dõi sinh trưởng, yếu tố cấu thành năng suất và năng suất lúa
• 2.5.1. Phương pháp phân tích tính chất đất
• 2.5.2. Phương pháp đo đạc, lấy mẫu và phân tích N2O
• 2.6. Phương pháp xử lý số liệu thí nghiệm
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA QUẢN LÝ NƯỚC MẶT RUỘNG ĐẾN PHÁT THẢI KHÍ N2O
• 3.1. Đặc điểm cơ bản, động thái Eh của đất vùng nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm cơ bản của đất
• 3.1.2. Kết quả phân tích Eh, pH của đất trong phòng thí nghiệm
• 3.2. Lượng mưa và nhiệt độ khu thí nghiệm
• 3.3. Lượng nước tưới và chất lượng nước ở các công thức thí nghiệm đồng ruộng
• 3.3.1. Lượng nước tưới năm 2015
• 3.3.2. Lượng nước tưới năm 2016
• 3.3.3. Lượng nước tưới năm 2017
• 3.3.4. Tổng lượng nước tưới trong 3 năm (2015 - 2017)
• 3.3.5. Chất lượng nước tưới
• 3.4. Ảnh hưởng của chế độ tưới đến năng suất lúa
• 3.4.1. Vụ chiêm xuân năm 2015
• 3.4.2. Vụ chiêm xuân năm 2016
• 3.4.3. Vụ chiêm xuân năm 2017
• 3.4.4. Tổng hợp năng suất lúa của 6 vụ trong 3 năm (2015-2017)
• 3.5. Mực nước trong các ô thí nghiệm
• 3.6. Ảnh hưởng của chế độ tưới đến lượng phát thải khí N2O trong 3 năm thí nghiệm
• 3.6.1. Vụ chiêm xuân 2015
• 3.6.2. Vụ chiêm xuân 2016
• 3.6.3. Vụ chiêm xuân năm 2017
• 3.6.4. Tổng hợp, đánh giá ảnh hưởng của chế độ tưới đến lượng phát thải khí N2O trong 3 năm thí nghiệm
• 3.7. Thế ô xy hóa khử và phát thải khí N2O
• 3.8. Kết luận chương 3
• 3.9. Ảnh hưởng của chế độ tưới đến sự phát triển và năng suất lúa
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của quản lý nước đến phát thải khí N2O

Quản lý nước trong canh tác lúa là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến phát thải khí N2O. Tại Hưng Yên, việc áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm nước không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên mà còn giảm thiểu lượng khí N2O phát thải. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối liên hệ giữa chế độ tưới và lượng phát thải khí N2O trong canh tác lúa.

1.1. Tình hình canh tác lúa tại Hưng Yên và quản lý nước

Hưng Yên là một trong những vùng trọng điểm về canh tác lúa của Việt Nam. Việc quản lý nước trong nông nghiệp tại đây đang gặp nhiều thách thức do biến đổi khí hậu và nhu cầu nước ngày càng tăng.

1.2. Khí N2O và tác động của nó đến môi trường

Khí N2O là một trong những khí nhà kính có tác động mạnh đến biến đổi khí hậu. Việc phát thải khí này từ canh tác lúa cần được kiểm soát để bảo vệ môi trường.

II. Vấn đề phát thải khí N2O trong canh tác lúa

Phát thải khí N2O từ canh tác lúa là một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý nước không hiệu quả có thể dẫn đến tăng lượng khí N2O phát thải. Cần có các giải pháp cụ thể để giảm thiểu tình trạng này.

2.1. Nguyên nhân phát thải khí N2O trong canh tác lúa

Các nguyên nhân chính dẫn đến phát thải khí N2O bao gồm chế độ tưới không hợp lý, sử dụng phân bón không đúng cách và điều kiện đất đai không thuận lợi.

2.2. Tác động của khí N2O đến sức khỏe con người và môi trường

Khí N2O không chỉ gây hại cho môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người thông qua việc làm tăng hiệu ứng nhà kính.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của quản lý nước

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp thí nghiệm đồng ruộng để đánh giá ảnh hưởng của quản lý nước đến phát thải khí N2O. Các yếu tố như lượng nước tưới, chất lượng nước và điều kiện đất sẽ được phân tích chi tiết.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và phương pháp thu thập dữ liệu

Thí nghiệm được thiết kế với nhiều công thức tưới khác nhau để so sánh lượng phát thải khí N2O. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các mẫu đất và không khí.

3.2. Phân tích dữ liệu và đánh giá kết quả

Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để đánh giá mối quan hệ giữa quản lý nước và phát thải khí N2O.

IV. Kết quả nghiên cứu về phát thải khí N2O

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm nước có thể giảm đáng kể lượng phát thải khí N2O trong canh tác lúa. Các số liệu thu thập từ thí nghiệm sẽ được trình bày chi tiết.

4.1. So sánh lượng phát thải khí N2O giữa các phương pháp tưới

Kết quả cho thấy rằng các phương pháp tưới tiết kiệm nước giảm lượng phát thải khí N2O so với phương pháp tưới truyền thống.

4.2. Ảnh hưởng của điều kiện thời tiết đến phát thải khí N2O

Điều kiện thời tiết như lượng mưa và nhiệt độ cũng có ảnh hưởng lớn đến lượng phát thải khí N2O trong canh tác lúa.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng quản lý nước hiệu quả có thể giảm phát thải khí N2O trong canh tác lúa tại Hưng Yên. Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm nước để bảo vệ môi trường.

5.1. Đề xuất các giải pháp quản lý nước hiệu quả

Các giải pháp như áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước và cải thiện chất lượng nước tưới cần được khuyến khích.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về phát thải khí N2O

Cần tiếp tục nghiên cứu để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa quản lý nước và phát thải khí N2O, từ đó đưa ra các giải pháp bền vững cho ngành nông nghiệp.