HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HÀ VĂN HUY NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CHẾ PHẨM PHỨC KIM LOẠI (SẮT, ĐỒNG, KẼM, SELEN) ĐẾN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT CỦA GÀ THƯƠNG PHẨM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 luan an HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HÀ VĂN HUY NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CHẾ PHẨM PHỨC KIM LOẠI (SẮT, ĐỒNG, KẼM, SELEN) ĐẾN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT CỦA GÀ THƯƠNG PHẨM Ngành: Dinh dưỡng và thức ăn chăn nuôi Mã số: 9.07 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Hữu Cường 2. Nguyễn Bá Mùi NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan; một số kết quả nghiên cứu về chế tạo chế phẩm phức kim loại được kế thừa từ đề tài cấp nhà nước “Nghiên cứu sản xuất và sử dụng chế phẩm phức kim loại trong chăn nuôi gia cầm” mà đào tạo nghiên cứu sinh là một trong những sản phẩm của đề tài; kết quả nghiên cứu chưa từng để bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 18 tháng 02 năm 2020 Tác giả luận án Hà Văn Huy i luan an LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Hữu Cường, PGS. Nguyễn Bá Mùi - Hai thầy đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian để hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và viết Luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh lý - tập tính động vật, Khoa Chăn nuôi - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, thực hiện đề tài và hoàn thành Luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể Lãnh đạo, viên chức, người lao động của Trung tâm Nghiên cứu gia cầm Thụy Phương, Viện Công nghệ môi trường, cán bộ chủ nhiệm và cán bộ thực hiệnĐề tài khoa học cấp nhà nước “Nghiên cứu sản xuất và sử dụng chế phẩm phức kim loại trong chăn nuôi gia cầm”, cán bộ chủ nhiệm và cán bộ thực hiện các đề tài nhánh “Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất chế phẩm phức kim loại (sắt, đồng, kẽm và selen) làm thức ăn chăn nuôi gia cầm” đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành Luận án. Xin chân thành cảm ơn tập thể Lãnh đạo Văn phòng Tổng cục, Lãnh đạo Tổng cục Thủy sản,các chuyên gia trong lĩnh vực dinh dưỡng và thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi gia cầm, đã tạo mọi điều kiện, ủng hộ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trìnhhọc tập, nghiên cứu để hoàn thành Luận án. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đã luôn cổ vũ, tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành Luận án. Hà Nội, ngày 18 tháng 02 năm 2020 Nghiên cứu sinh Hà Văn Huy ii luan an MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
ix Danh mục biểu đồ. x Trích yếu luận án. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.
Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu. Vai trò của nguyên tố vi lượng sắt, đồng, kẽm và selen đối với vật nuôi. Nhu cầu và ảnh hưởng của Fe, Cu, Zn và Se đối với gia cầm.
Tương tác giữa các nguyên tố Fe, Cu, Zn và Se với các nguyên tố khoáng và các chất dinh dưỡng khác. Một số dạng khoáng vi lượng và mức độ sinh khả dụng của chúng. Các phương pháp chế tạo hạt oxit sắt, đồng, oxit kẽm, selen siêu phân tán. Một số phương pháp chuyển đổi dung dịch huyền phù của hạt siêu phân tán thành dạng bột để bảo quản.
24 iii luan an 2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước.
Vật liệu, nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu chế tạo chế phẩm phức kim loại (Fe, Cu, Zn và Se). Nghiên cứu chuyển dạng huyền phù (oxit sắt, đồng, oxit kẽm và selen siêu phân tán sang dạng bột.
Nghiên cứu sử dụng chế phẩm phức kim loại (Fe, Cu, Zn và Se làm thức ăn nuôi gà LV thương phẩm. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả nghiên cứu chế tạo chế phẩm phức kim loại chứa sắt, đồng, kẽm và selen.
Kết quả nghiên cứu chế tạo các hạt oxit sắt siêu phân tán. Nghiên cứu chế tạo các hạt kim loại đồng siêu phân tán sử dụngNaBH4 làm chất khử. Kết quả nghiên cứu chế tạo các hạt oxit kẽm siêu phân tán. Chế tạo các hạt selen siêu phân tán bằng phương pháp khử, sử dụng chất khử L-Ascorbic.
Kết quả nghiên cứu tạo vỏ bọc các hạt siêu phân tán. Kết quả chuyển đổi các dung dịch huyền phù của hạt siêu phân tán thành dạng bột. Ảnh hưởng của tốc độ ly tâm đến hiệu suất thu hồi các hạt kim loại, oxit kim loại siêu phân tán. Ảnh hưởng của thời gian ly tâm đến hiệu suất thu hồi các hạt kim loại, oxit kim loại siêu phân tán.
74 iv luan an 4. Ảnh hưởng của số lần rửa đến độ sạch của các hạt kim loại, oxit kim loại siêu phân tán. Nghiên cứu sử dụng chế phẩm phức kim loại (sắt, đồng, kẽm, selen làm thức ăn nuôi gà LV thương phẩm. Ảnh hưởng của chế phẩm phức kim loại chứa Fe, Cu, Zn và Se đến một số chỉ số sinh lý, sinh hoá máu gà LV thương phẩm.
Nghiên cứu ảnh hưởng của chế phẩm phức kim loại (Fe, Cu, Zn và Se đến khả năng sản xuất của gà LV thương phẩm. Nghiên cứu sự đào thải Fe,Cu, Zn và Se theo chất thải của gà LV thương phẩm sau khi sử dụng chế phẩm phức kim loại. Nghiên cứu xác định hàm lượng các kim loại Fe, Cu, Zn và Se trong thịt và cơ quan nội tạng gà LV thương phẩm sau khi sử dụng chế phẩm phức kim loại. Đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm phức kim loại đến hiệu quả chăn nuôi gà LV thương phẩm.
Kết luận và đề nghị. 117 Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến luận án. 118 Tài liệu tham khảo. 128 v luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt AAS Atomic Absorption Spectrometric (Phương pháp phổ hấp thu nguyên tử DNA Deoxiribonucleic acid (Nguyên liệu di truyền Energy-dispersive X-ray spectroscopy (Quang phổ tán xạ năng EDX lượng tia X) GSH-Px Glutathione Peroxidaza High-Resolution Transmission Electron Microscopy (Kính hiển vi HR-TEM điện tử truyền qua độ phân giải cao KĐT Soybean meal (Khô đậu tương LPO Lipid peroxide LTATN Feed intake (Lượng thức ăn thu nhận VCK Dry material (Vật chất khô NRC National Research Council (Hội đồng nghiên cứu quốc gia) Scanning Electron Microscope (Phương pháp kính hiển vi điện tử SEM quét) TEM Transmission electron microscope (Phương pháp hiển vi điện tử truyền qua vi luan an DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3.
Thiết bị, dụng cụ sử dụng chế tạo hạt oxit sắt siêu phân tán. Thiết bị, dụng cụ chế tạo các hạt kim loại đồng siêu phân tán. Thiết bị, dụng cụ sử dụng chế tạo hạt oxit kẽm siêu phân tán. Các thiết bị, dụng cụ sử dụng chế tạo hạt selen siêu phân tán.
Thiết bị, dụng cụ sử dụng tạo vỏ bọc cho các hạt kim loại siêu phân tán. Thiết bị, dụng cụ sử dụng chuyển dung dịch huyền phù thành bột. Tốc độ ly tâm của các loại huyền phù siêu phân tán. Thời gian li tâm của các loại huyền phù.
Khẩu phần thức ăn cho gà LV thương phẩm. Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Sự phụ thuộc kích thước hạt oxit sắt theo pH của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt oxit sắt theo nhiệt độ của phản ứng.
Sự phụ thuộc kích thước hạt oxit sắt theo thời gian của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt đồng theo pH của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt đồng theo nhiệt độ của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt đồng theo tỷ lệ nồng độ mol [Na3C6H5O7]/[CuSO4].
Sự phụ thuộc kích thước hạt oxit kẽm theo pH của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt oxit kẽm theo nhiệt độ của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt oxit kẽm theo thời gian của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt selen theo tỷ lệ nồng độ mol [L-Ascorbic]/[Se4+].
Sự phụ thuộc kích thước hạt selen theo nồng độ chất ổn định chitosan. Sự phụ thuộc kích thước hạt selen theo pH của phản ứng. Sự phụ thuộc kích thước hạt selen theo nồng độ dung dịch selen. Kích thước của các hạt siêu phân tán sau khi tạo vỏ bọc.
Hiệu suất thu hồi hạt oxit sắt siêu phân tán theo tốc độ ly tâm khác nhau. Hiệu suất thu hồi hạt đồng siêu phân tán theo tốc độ ly tâm khác nhau. Hiệu suất thu hồi hạt kẽm siêu phân tán theo tốc độ ly tâm khác nhau. Hiệu suất thu hồi hạt selen siêu phân tán theo tốc độ ly tâm khác nhau.
Hiệu suất thu hồi hạt sắt siêu phân tán theo thời gian ly tâm khác nhau. 74 vii luan an 4. Hiệu suất thu hồi hạt đồng siêu phân tán theo thời gian ly tâm khác nhau. Hiệu suất thu hồi hạt oxit kẽm siêu phân tán theo thời gian ly tâm khác nhau.
Hiệu suất thu hồi hạt selen siêu phân tán theo thời gian ly tâm khác nhau. Thành phần các nguyên tố trong mẫu Fe2O3 sau khi rửa siêu âm. Thành phần các nguyên tố trong mẫu Cu sau khi rửa siêu âm. Thành phần các nguyên tố trong mẫu ZnO sau khi rửa siêu âm.
Thành phần các nguyên tố trong mẫu selensau khi rửa siêu âm.