Luận văn thạc sĩ: Đánh giá sức khỏe đường ruột heo giai đoạn cai sữa bằng các chỉ tiêu sinh học

Luận văn thạc sĩ thú y phân tích chỉ tiêu sinh học đánh giá sức khỏe đường ruột heo giai đoạn cai sữa, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành chăn nuôi.

• Tác giả: Hoàng Thanh Giang
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Quỳnh Lan
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Thú Y
• Đề tài: Đánh Giá Sức Khỏe Đường Ruột Heo Cai Sữa Qua Các Chỉ Tiêu Sinh Học
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM TẠ
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sức khỏe đường ruột heo con và các yếu tố liên quan
• 1.1.1. Hệ vi sinh vật duy trì sức khỏe đường ruột
• 1.1.2. Sự hình thành và vai trò hệ vi sinh vật đường ruột
• 1.1.3. Vai trò của vi khuẩn Lactobacillus Spp.
• 1.2. Rối loạn hệ vi sinh vật đường ruột và tiêu chảy sau cai sữa
• 1.2.1. Stress gây rối loạn hệ vi sinh vật sau cai sữa
• 1.2.2. Bệnh tiêu chảy sau cai sữa liên quan đến hệ vi sinh vật
• 1.3. Phương pháp đánh giá sức khỏe đường ruột
• 1.3.1. Đánh giá dựa trên hệ vi sinh vật đường ruột
• 1.3.2. Đánh giá dựa trên cấu trúc ruột và miễn dịch tại chỗ
• 1.3.3. Đánh giá dựa trên tỷ lệ tiêu chảy và điểm số phân
• 1.4. Một số biện pháp giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng trên sự phát triển và hình thái nhung mao
• 1.5.1. Tuổi ảnh hưởng đến sự phát triển và hình thái nhung mao ruột
• 1.5.2. Cai sữa ảnh hưởng đến sự phát triển và hình thái nhung mao ruột
• 1.5.2.1. Cai sữa ảnh hưởng đến sự phát triển nhung mao ruột
• 1.5.2.2. Cai sữa ảnh hưởng đến sự phát triển khe ruột
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến các thông số sinh lý máu trên heo
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian và địa điểm
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Đánh giá tình trạng đường ruột qua tính chất phân, số lượng vi khuẩn Lactobacillus và coliforms
• 2.2.2. Đánh giá tình trạng sức khỏe đường ruột heo kết hợp thông số sinh lý máu và hình thái ruột
• 2.2.3. Đánh giá tình trạng sức khỏe đường ruột thông qua tình hình tiêu chảy và khả năng sinh trưởng
• 2.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá tình trạng đường ruột qua tính chất phân, số lượng vi khuẩn Lactobacillus và coliforms
• 3.1.1. Đánh giá tính chất phân
• 3.1.2. Số lượng vi khuẩn Lactobacillus và coliforms
• 3.2. Đánh giá tình trạng sức khỏe đường ruột heo kết hợp thông số sinh lý máu
• 3.3. Đánh giá tình trạng sức khỏe đường ruột liên hệ với tình trạng tiêu chảy và khả năng sinh trưởng
• 3.4. Trọng lượng và chiều dài ruột non
• 3.5. Hình thái ruột non trên heo trong thí nghiệm
• 3.6. Thông số sinh lý máu trên heo trong thí nghiệm đánh giá sức khỏe đường ruột
• DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH SÁCH CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Đánh giá sức khỏe đường ruột heo cai sữa

Sức khỏe đường ruột heo cai sữa là một yếu tố quan trọng trong chăn nuôi heo con. Sức khỏe đường ruột không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn mà còn liên quan đến sự phát triển và khả năng miễn dịch của heo. Trong giai đoạn cai sữa, heo con thường gặp phải nhiều vấn đề như tiêu chảy, do sự thay đổi đột ngột từ chế độ ăn lỏng sang rắn. Việc đánh giá sức khỏe đường ruột có thể thực hiện thông qua các chỉ tiêu sinh học như tỷ lệ Lactobacillus:coliforms, tình trạng phân và các thông số sinh lý máu. Theo nghiên cứu, heo con có tỷ lệ Lactobacillus cao thường ít gặp vấn đề về tiêu chảy, cho thấy mối liên hệ giữa sinh học và sức khỏe đường ruột. Việc sử dụng các chỉ tiêu sinh học trong đánh giá sức khỏe đường ruột giúp xác định tình trạng sức khỏe của heo con và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

1.1. Hệ vi sinh vật và sức khỏe đường ruột

Hệ vi sinh vật đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe đường ruột của heo con. Hệ vi sinh vật này giúp tiêu hóa thức ăn, sản xuất các vitamin và bảo vệ đường ruột khỏi các vi khuẩn gây bệnh. Nghiên cứu cho thấy, sự cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và có hại là rất cần thiết. Khi heo con cai sữa, sự thay đổi trong chế độ ăn uống có thể dẫn đến sự mất cân bằng này, gây ra các vấn đề như tiêu chảy. Việc bổ sung probiotic có thể giúp cải thiện tình trạng này bằng cách tăng cường số lượng vi khuẩn có lợi, như Lactobacillus, trong đường ruột. Điều này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe đường ruột mà còn nâng cao khả năng sinh trưởng của heo con.

1.2. Các chỉ tiêu sinh học trong đánh giá sức khỏe đường ruột

Đánh giá sức khỏe đường ruột heo cai sữa có thể thực hiện thông qua nhiều chỉ tiêu sinh học khác nhau. Các chỉ tiêu này bao gồm điểm phân, tỷ lệ Lactobacillus:coliforms, và các thông số sinh lý máu. Điểm phân được sử dụng để đánh giá tình trạng tiêu chảy, trong khi tỷ lệ Lactobacillus:coliforms phản ánh sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột. Kết quả nghiên cứu cho thấy, heo con có tỷ lệ Lactobacillus cao thường có điểm phân tốt hơn và ít gặp vấn đề về tiêu chảy. Ngoài ra, các thông số sinh lý máu cũng cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng sức khỏe tổng thể của heo con. Việc sử dụng các chỉ tiêu này trong đánh giá sức khỏe đường ruột giúp xác định kịp thời các vấn đề sức khỏe và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp.

1.3. Tác động của chế độ ăn đến sức khỏe đường ruột

Chế độ ăn uống có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe đường ruột của heo cai sữa. Việc chuyển đổi từ sữa mẹ sang thức ăn rắn có thể gây ra stress cho heo con, dẫn đến rối loạn hệ vi sinh vật đường ruột. Nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung probiotic và enzyme tiêu hóa vào khẩu phần ăn có thể cải thiện tình trạng này. Các thí nghiệm cho thấy, heo con được bổ sung probiotic có tỷ lệ tiêu chảy thấp hơn và tăng trưởng tốt hơn so với nhóm đối chứng. Điều này cho thấy rằng, chế độ ăn uống hợp lý và bổ sung các chất hỗ trợ tiêu hóa có thể giúp duy trì sức khỏe đường ruột tốt cho heo con trong giai đoạn cai sữa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sức khỏe đường ruột heo con giai đoạn cai sữa là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả chăn nuôi và tăng trưởng của đàn heo. Theo ước tính, tỷ lệ tiêu chảy sau cai sữa có thể ảnh hưởng đến khoảng 20-40% heo con, gây thiệt hại kinh tế đáng kể do giảm tăng trọng và tăng chi phí điều trị. Giai đoạn cai sữa từ 25 đến 55 ngày tuổi là thời điểm heo con chuyển đổi từ chế độ ăn sữa mẹ sang thức ăn rắn, đồng thời chịu nhiều áp lực stress như thay đổi môi trường, tách mẹ và ghép đàn, dẫn đến rối loạn hệ vi sinh đường ruột và suy giảm chức năng tiêu hóa. Mục tiêu nghiên cứu là sử dụng một số chỉ tiêu sinh học như điểm phân, tỷ lệ Lactobacillus:coliforms, hình thái ruột và các thông số sinh lý máu để đánh giá sức khỏe đường ruột heo con trong giai đoạn này, đồng thời khảo sát hiệu quả của việc bổ sung probiotic và enzyme tiêu hóa trong khẩu phần. Nghiên cứu được thực hiện tại Xí nghiệp heo giống Cấp I, tỉnh Bình Thuận, trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2022, với tổng số 90 heo con 25 ngày tuổi được chia thành 3 lô thí nghiệm. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp các chỉ số sinh học cụ thể giúp đánh giá và cải thiện sức khỏe đường ruột, từ đó nâng cao năng suất và giảm thiểu bệnh tật trong chăn nuôi heo con giai đoạn cai sữa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: (1) Lý thuyết về hệ vi sinh vật đường ruột và vai trò của vi khuẩn Lactobacillus spp. trong duy trì cân bằng hệ vi sinh và bảo vệ niêm mạc ruột; (2) Mô hình đánh giá sức khỏe đường ruột dựa trên các chỉ tiêu sinh học bao gồm điểm phân, tỷ lệ Lactobacillus:coliforms, hình thái học ruột (chiều cao nhung mao, độ sâu khe ruột) và các thông số sinh lý máu. Các khái niệm chính bao gồm: hệ vi sinh vật đường ruột, probiotic, enzyme tiêu hóa, tiêu chảy sau cai sữa, chỉ số Lactobacillus:coliforms, và các chỉ tiêu sinh lý máu như RBC, RETIC, BASO, PLT. Lý thuyết nhấn mạnh vai trò của hệ vi sinh vật có lợi trong việc ức chế vi khuẩn gây bệnh, tăng cường chức năng miễn dịch niêm mạc và cải thiện hấp thu dinh dưỡng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành qua hai đợt thí nghiệm với tổng cộng 90 heo con 25 ngày tuổi, chia thành 3 lô: lô 1 bổ sung probiotic (2 g/kg thức ăn), lô 2 bổ sung enzyme tiêu hóa (0,25 g/kg thức ăn), và lô 3 không bổ sung (đối chứng). Thời gian thí nghiệm kéo dài từ 25 đến 55 ngày tuổi. Mẫu phân được lấy vào các ngày 25, 31, 37, 45 và 55 để đánh giá điểm phân và đếm số lượng vi khuẩn Lactobacillus và coliforms bằng phương pháp pha loãng và nuôi cấy trên môi trường chọn lọc. Mẫu máu được lấy vào ngày 25 và 45 để phân tích các chỉ tiêu sinh lý máu như hồng cầu (RBC), bạch cầu ưa bazơ (BASO), hồng cầu lưới (RETIC) và tiểu cầu (PLT). Mẫu ruột được lấy từ 2 heo mỗi lô vào ngày 25 và 45 để khảo sát hình thái học ruột non, bao gồm trọng lượng ruột, chiều dài ruột, chiều cao nhung mao và độ sâu khe ruột. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Minitab 17 với các phương pháp thống kê One-way ANOVA, Tukey, Kruskal-Wallis và Chi-Square Test, mức ý nghĩa P < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điểm phân và tình trạng tiêu chảy: Điểm phân trung bình sau cai sữa (31, 37, 45, 55 ngày tuổi) đều trên 1 ở cả 3 lô, trong đó lô đối chứng có điểm phân cao nhất (1,22 ± 0,52 tại 31 ngày tuổi), lô bổ sung enzyme thấp nhất (1,02 ± 0,13 tại 37 ngày tuổi). Tỷ lệ ngày con tiêu chảy ở lô bổ sung enzyme và probiotic thấp hơn lô đối chứng với ý nghĩa thống kê (P < 0,05).

2. Số lượng Lactobacillus và coliforms: Số lượng Lactobacillus spp. tăng dần từ 25 đến 45 ngày tuổi, đặc biệt lô bổ sung probiotic duy trì mức > 7 log (cfu/g), cao hơn lô bổ sung enzyme và đối chứng. Tỷ lệ Lactobacillus:coliforms < 1,3 chiếm từ 16,67% đến 100% số mẫu, cho thấy nguy cơ tiêu chảy cao ở một số thời điểm. Số lượng coliforms có xu hướng giảm ở lô probiotic sau cai sữa, trong khi tăng ở lô đối chứng.

3. Hình thái ruột non: Trọng lượng ruột non tăng gấp 4,1 lần (lô probiotic), 3,9 lần (lô enzyme) và 3,3 lần (lô đối chứng) so với trước cai sữa. Chiều dài ruột non tăng 1,8 lần ở lô probiotic và enzyme, 1,6 lần ở lô đối chứng. Chiều cao nhung mao hồi tràng tăng 3,5% ở lô probiotic, giảm 2% ở lô enzyme và giảm 22,12% ở lô đối chứng.

4. Thông số sinh lý máu: 100% mẫu máu các lô đều nằm trong khoảng tham chiếu bình thường về RBC, RETIC và BASO. Thông số PLT có xu hướng tăng ở lô probiotic tại 45 ngày tuổi so với trước cai sữa, phản ánh khả năng miễn dịch được cải thiện.

Thảo luận kết quả

Điểm phân cao nhất vào 5 ngày sau cai sữa phản ánh giai đoạn stress và thay đổi môi trường ăn uống, phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy tiêu chảy thường xảy ra trong tuần đầu sau cai sữa. Việc bổ sung probiotic và enzyme tiêu hóa giúp giảm điểm phân và tỷ lệ tiêu chảy, có thể do cải thiện cân bằng hệ vi sinh và tăng cường tiêu hóa thức ăn. Số lượng Lactobacillus spp. duy trì ở mức cao trong lô probiotic cho thấy vai trò quan trọng của lợi khuẩn trong việc ức chế vi khuẩn gây bệnh như coliforms và E.coli, đồng thời hỗ trợ chức năng miễn dịch niêm mạc ruột. Hình thái ruột non cải thiện rõ rệt ở lô bổ sung probiotic và enzyme, đặc biệt chiều cao nhung mao tăng giúp tăng diện tích hấp thu, phù hợp với các nghiên cứu về tác động của probiotic lên cấu trúc ruột. Thông số sinh lý máu ổn định và tăng PLT ở lô probiotic cho thấy sức khỏe tổng thể và khả năng miễn dịch được nâng cao. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ số lượng Lactobacillus và coliforms theo thời gian, bảng so sánh điểm phân và tỷ lệ tiêu chảy giữa các lô, cũng như biểu đồ tăng trưởng và hình thái ruột.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung probiotic trong khẩu phần ăn heo con giai đoạn cai sữa: Áp dụng bổ sung probiotic với liều lượng khoảng 2 g/kg thức ăn từ 25 đến 55 ngày tuổi để duy trì cân bằng hệ vi sinh, giảm tỷ lệ tiêu chảy và cải thiện tăng trưởng. Chủ thể thực hiện: các trang trại chăn nuôi heo con.

2. Sử dụng enzyme tiêu hóa hỗ trợ tiêu hóa thức ăn: Bổ sung enzyme tiêu hóa với liều 0,25 g/kg thức ăn giúp tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, giảm stress tiêu hóa sau cai sữa, áp dụng song song với probiotic để tối ưu hiệu quả. Thời gian thực hiện tương tự giai đoạn cai sữa.

3. Theo dõi và đánh giá sức khỏe đường ruột bằng chỉ tiêu sinh học: Áp dụng hệ thống đánh giá điểm phân, tỷ lệ Lactobacillus:coliforms và phân tích hình thái ruột định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề tiêu chảy và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng kịp thời. Chủ thể: cán bộ kỹ thuật và thú y trang trại.

4. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi: Tổ chức các khóa tập huấn về quản lý stress cai sữa, dinh dưỡng và sử dụng probiotic, enzyme nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu bệnh tật. Thời gian: định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Thú y, Khoa học Nông nghiệp: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phương pháp đánh giá sức khỏe đường ruột heo con, làm cơ sở cho các đề tài tiếp theo về vi sinh vật và dinh dưỡng.

2. Chuyên gia thú y và cán bộ kỹ thuật trang trại: Áp dụng các chỉ tiêu sinh học trong đánh giá và quản lý sức khỏe đường ruột, từ đó đề xuất giải pháp dinh dưỡng phù hợp nhằm giảm thiểu tiêu chảy và tăng trưởng hiệu quả.

3. Nhà sản xuất và cung cấp probiotic, enzyme tiêu hóa: Tham khảo kết quả nghiên cứu để phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế của ngành chăn nuôi heo con giai đoạn cai sữa.

4. Chủ trang trại và người chăn nuôi heo: Nắm bắt kiến thức về tác động của probiotic và enzyme tiêu hóa, cũng như các chỉ tiêu đánh giá sức khỏe đường ruột để áp dụng trong quản lý đàn heo, nâng cao năng suất và giảm thiểu tổn thất.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giai đoạn cai sữa lại quan trọng đối với sức khỏe đường ruột heo con?
   Giai đoạn cai sữa là thời điểm heo con chuyển đổi từ sữa mẹ sang thức ăn rắn, đồng thời chịu nhiều stress như thay đổi môi trường và tách mẹ, gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột và suy giảm chức năng tiêu hóa, dễ dẫn đến tiêu chảy và giảm tăng trưởng.

2. Chỉ số Lactobacillus:coliforms có ý nghĩa gì trong đánh giá sức khỏe đường ruột?
   Tỷ lệ này phản ánh cân bằng giữa vi khuẩn có lợi (Lactobacillus) và vi khuẩn gây hại (coliforms). Tỷ lệ > 1,3 cho thấy nguy cơ tiêu chảy thấp, trong khi tỷ lệ < 1,3 cảnh báo nguy cơ tiêu chảy cao, giúp dự đoán và quản lý bệnh hiệu quả.

3. Bổ sung probiotic và enzyme tiêu hóa có tác dụng như thế nào?
   Probiotic giúp tăng số lượng vi khuẩn có lợi, cải thiện cân bằng hệ vi sinh và tăng cường miễn dịch niêm mạc ruột. Enzyme tiêu hóa hỗ trợ phân giải thức ăn, tăng hấp thu dinh dưỡng và giảm áp lực lên hệ tiêu hóa, từ đó giảm tiêu chảy và tăng trưởng tốt hơn.

4. Làm thế nào để đánh giá tình trạng tiêu chảy ở heo con?
   Sử dụng thang điểm phân từ 0 đến 3, trong đó 0 là phân bình thường, 1 phân mềm, 2 tiêu chảy nhẹ và 3 tiêu chảy nặng. Điểm phân trung bình > 1 cho thấy có hiện tượng tiêu chảy cần được kiểm soát.

5. Các chỉ số sinh lý máu nào quan trọng trong đánh giá sức khỏe heo con?
   Các chỉ số như hồng cầu (RBC), hồng cầu lưới (RETIC), bạch cầu ưa bazơ (BASO) và tiểu cầu (PLT) phản ánh tình trạng miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Mức bình thường của các chỉ số này cho thấy heo con không bị stress hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng.

Kết luận

• Sử dụng các chỉ tiêu sinh học như điểm phân, tỷ lệ Lactobacillus:coliforms, hình thái ruột và thông số sinh lý máu là phương pháp hiệu quả để đánh giá sức khỏe đường ruột heo con giai đoạn cai sữa.
• Bổ sung probiotic và enzyme tiêu hóa trong khẩu phần giúp cải thiện cân bằng hệ vi sinh, giảm tỷ lệ tiêu chảy và tăng trưởng tốt hơn so với không bổ sung.
• Hình thái ruột non được cải thiện rõ rệt ở các lô bổ sung, đặc biệt chiều cao nhung mao tăng, góp phần nâng cao khả năng hấp thu dinh dưỡng.
• Thông số sinh lý máu ổn định và tăng tiểu cầu ở lô probiotic phản ánh sức khỏe và miễn dịch được cải thiện.
• Đề xuất áp dụng bổ sung probiotic và enzyme tiêu hóa trong chăn nuôi heo con giai đoạn cai sữa, đồng thời theo dõi các chỉ tiêu sinh học để quản lý sức khỏe hiệu quả.

Tiếp theo, cần mở rộng nghiên cứu với quy mô lớn hơn và đa dạng điều kiện chăn nuôi để khẳng định kết quả và tối ưu hóa liều lượng sử dụng. Các trang trại và nhà nghiên cứu được khuyến khích áp dụng và phát triển các giải pháp dựa trên kết quả này nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi heo con.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN 1.1 Sức khỏe đường ruột heo con và các yếu tố liên quan Thông thường heo con chịu tác động của nhiều yếu tổ stress trong khoảng thời gian chuyền sang cai sữa, trong số đó quan trọng nhất là thay đôi đột ngột thức ăn từ sữa sang thức ăn cứng có nguồn gốc thực vat. Cai sữa gây ra những thay đổi sinh lý trong cấu trúc và chức năng của ruột. Hơn nữa, hệ vi sinh vật đường ruột của heo con chịu những tác động liên tiếp nhau làm thay đổi nhanh chóng môi trường đường ruột trong thời kỳ cai sữa. Thay đổi thành phan hệ vi sinh vật khu trú đường ruột dẫn đến sự mat cân bằng giữa hệ vi sinh vật có lợi và vi sinh vật gây bệnh, đây chính là nguyên nhân gây tiêu chảy trên heo con sau cai sữa (Chen Yuan và cs.1 Hệ vi sinh vật duy trì sức khỏe đường ruột Sức khỏe đường ruột là trạng thái khỏe mạnh khi không có các vấn đề trên đường tiêu hóa, không có dấu hiệu hoặc nguy co mắc bệnh đường ruột.

Hệ vi sinh vật trong sức khỏe đường ruột là một vấn đề cần quan tâm trên heo, đặc biệt là heo con cai sữa. Heo con có hệ vi sinh vật đường ruột cân bằng thì có thể kiểm soát và phòng tránh bệnh nhờ duy trì các chức năng sinh lý bình thường để phát triển. Tuy nhiên, khi bắt đầu thay đổi môi trường sống, thay đổi thức ăn hoặc tách mẹ đều có thé dẫn tới sự xáo trộn hệ vi sinh đường ruột cũng như biến đồi cấu trúc đường ruột. Theo Bischoff (2011), có 5 tiêu chí chính về sức khỏe đường ruột bao gồm: 1) tiêu hóa và hấp thu thức ăn hiệu quả, 2) không mắc bệnh đường tiêu hóa, 3) hệ vi sinh vật đường ruột bình thường và én định, 4) tình trạng miễn dịch hiệu quả và 5) động thái linh hoạt.

Ngoài vai trò của hệ vi sinh vật, sức khỏe đường ruột còn liên quan đến hệ thống miễn dịch tại chỗ của cơ thé thông qua hàng rào biểu mô ruột. Đường tiêu hóa của heo con lúc cai sữa trải qua những thay đổi nhanh chóng về kích thước, tốc độ luân chuyền protein, khối lượng và thành phan vi sinh vật, và những thay đổi nhanh chóng và rõ rệt trong hệ tiêu hóa, chức năng hấp thụ, rào cản và miễn dịch (Moeser và cs., 2013; Boudry và cs. Theo một số nghiên cứu về hệ vi sinh và sức khỏe đường ruột tập trung chủ yếu vào vi khuẩn có lợi và có hại dựa trên tác động của những vi khuẩn này đối với cau trúc chức năng của đường tiêu hóa. Tuy nhiên, sự hiện diện hay vắng mặt của một vi sinh vật gây bệnh có thể không nhất thiết dự báo bệnh sẽ xảy ra trừ khi số lượng vi sinh vật có hại tăng lên đến mức lấn at quần thé vi sinh vật bình thường trong đường tiêu hóa hoặc tại một vùng cục bộ trong đường tiêu hóa (Hopwood và cs.

Sức khỏe đường ruột được duy trì khi dam bảo không đề xảy ra nhưng thay đổi đột ngột và nhanh chóng nhằm duy trì trạng thái cân bằng hệ vi sinh vật.1 Sự hình thành và vai trò hệ vi sinh vật đường ruột Nghiên cứu sự phát triển hệ vi sinh vật đường ruột ở heo cho thấy hệ vi sinh vật trong mẫu phân heo con mới sinh có sự thay đôi so với hệ vi sinh vật thu nhận từ mẫu phân khảo sát trong thời kỳ heo con theo mẹ (Wang và cs. Mặc dù các mẫu phân được thu thập trong vòng 6 giờ sau khi sinh, các tác giả cho rằng hệ vi sinh vật phân dau có thé được truyền từ heo nai trong tử cung. Khi mới sinh, heo con phải đối mặt với một lượng vi sinh vật dang kể từ âm đạo và phân của heo nái (Nowland và cs. Trong điều kiện thương mại, heo con theo mẹ được nuôi trong cùng với heo mẹ và tiếp xúc với phân, bề mặt niêm mạc, da và chất dịch cho đến khi cai sữa (Nowland và cs.

Hơn nữa, người ta đã chứng minh rằng hệ vi sinh vật âm đạo đóng một vai trò quan trọng trong quá trình xâm nhập sớm của hệ vi sinh vật đường ruột của heo con (Pena Cortes và cs., 2018) với hệ vi sinh vật âm đạo cũng bi ảnh hưởng bởi phân của heo nai (Chen và cs. Do đó, hệ vi sinh vật trong phân của heo nái góp phần rất lớn vào sự phát triển của hệ vi sinh vật con cái trong những ngày tiếp theo sau khi sinh (Morissette và cs. Ngay sau khi sinh, heo con bắt đầu dinh dưỡng đường ruột bằng cách bú sữa mẹ đề lấy sữa non và sữa. Sữa mẹ cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng bao gồm lactose, oligosaccharides trong sữa, axit amin va chat béo (Kim, 2013) giúp kích hoạt các chức năng tiêu hóa và lần lượt thay đổi môi trường cho sự xâm nhập của hệ vi sinh vật đường ruột (Liu và cs., 2019; Everaert và cs.

Cac tác gia cho rằng lượng sữa ăn vào trong thời kỳ cho con bú có thé ảnh hưởng đến sức khỏe và hoạt động của vật chủ thông qua sự điều chỉnh của hệ vi sinh vật đường ruột. Các thành phần dinh dưỡng trong sữa mẹ bao gồm các oligosaccharide góp phan rất lớn vào sự phát triển của hệ vi sinh vật đường ruột (Salcedo và cs. Ngoài ra, việc sử dụng fructooligosaccharide đường uống cho heo con đã làm tăng sự phong phú tương đối của họ Lactobacillus spp. va Bifidobacterium spp.

trong hệ tiêu hóa ruột kết và tăng cường chức năng hàng rao trong khi làm giảm sự biểu hiện của tín hiệu cytokine trong niêm mạc (Schokker cs. Bên cạnh các chất dinh dưỡng trong sữa non và sữa, các hợp chất hoạt tính sinh học bao gồm immunoglobulin, các yếu tố kháng khuẩn, chống viêm và hệ vi sinh vật cũng góp phần vào việc hình thành và phát triển hệ vi sinh vật đường ruột, đặc biệt là ở heo sơ sinh có hệ miễn dịch chưa trưởng thành (Chen và cs. Trong khi đó, thành phần của sữa non có sự khác biệt rõ rệt so với sữa (Kim. Sự đa dạng vi sinh vật của heo con giảm mạnh vào ngày 11 của thời kỳ tiết sữa và tăng lên vào ngày 20 trước khi cai sữa (Wang và cs.

Khi cai sữa, heo con phải đối mặt với những thách thức về dinh dưỡng, môi trường, sinh lý và tâm lý gây ra stress khi cai sữa. Stress khi cai sữa có thể dẫn đến sự gián đoạn hoặc rối loạn hệ vi sinh vật đường ruột, yếu tố chính góp phần gây ra các bệnh nhiễm trùng sau cai sữa. Chế độ ăn và khả năng tiêu hóa là yếu tố chính trong việc điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột (Pluske JR và cs. Sự thay đổi trong cấu trúc hệ vi sinh vật đường ruột chủ yếu là do sự chuyền đổi đột ngột từ lỏng (sữa) sang chế độ đặc (thức ăn) làm tác động đến các môi trường hóa lý và chất nền sẵn có trong ruột (Bian và cs.

Sự thay đôi của hệ vi sinh vật đường ruột do stress khi cai sữa cũng liên quan đến các hợp chất hoạt tính sinh học (Li và cs., 2018) và sự biểu hiện của các gen liên quan đến chuyên hóa chất dinh dưỡng (Meng và cs. Điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột hướng tới một cộng đồng vi sinh vật có lợi hơn có thé là yếu tố then chốt trong việc tăng cường sức khỏe đường ruột và từ đó làm tăng năng suất tăng trưởng của heo con. Vai trò của hệ vi sinh vật liên quan nhiều đến chức năng tiêu hóa, tạo ra các chất chuyên hóa có thé tương tác với vật chủ. Trong khi đó, hệ vi sinh vật liên kết với niêm mạc ruột tương tác trực tiếp với các tế bào biểu mô trong ruột bằng cách sử dụng hệ thống bám dính và bằng cách tạo ra các chất chuyền hóa được phân tiết trực tiếp trên các tế bảo ruột.

Hệ vi sinh vật trên niêm mạc ruột cũng điều chỉnh việc sản xuất chat nhay, một hàng rào vật lý chống lại sự bám dính của mam bệnh. Các vi khuẩn có lợi như Prevotella spp. và Bifidobacterium spp. có rất nhiều trong niêm mạc ruột và có lợi cho sức khỏe đường ruột, trong đó đặc biệt nhóm vi khuẩn Lactobacillus spp.

đại điện cho lợi khuan chính trong hệ vi sinh vật đường ruột giúp tiêu hóa chất đinh dưỡng, bảo vệ màng nhay va chống lại vi khuan gây bệnh khác như nhóm vi khuẩn đường ruột Enterobacteria và coliforms (điển hình là E. Những vi khuẩn này có thé được sử dụng như một chi thị sinh học dé dự đoán khả năng đáp ứng với các thay đổi về đinh dưỡng và các yêu tố gây stress từ môi trường chăn nuôi .2 Vai trò của vi khuẩn Lactobacillus spp. Những khả năng của vi khuân Lactobacillus spp. chống lại nhiễm trùng va bệnh đường tiêu hóa bao gồm hoạt động chống mam bệnh (Yang và cs., 2015; Bomba và cs., 1999), bám dính vào lớp chất nhay (Valeriano va cs., 2017; Lee va Puong., 2002), chống oxy hóa năng lực (Wang và cs., 2013) và điều hòa hệ thống miễn dich (Suda và cs.

Tat cả những đặc điểm nay tac động đến quan thé vi sinh vật đường ruột như các mầm bệnh cơ hội bao gồm nhóm vi khuẩn coliforms như E.coli, Salmonella, Clostridium và vì khuân đường ruột được kiểm soát, do đó ngăn ngừa nhiễm trùng và rối loạn đường ruột (Liu và cs., 2014; Gebru và cs., 2010; Nemcova và cs. Sự gia tăng số lượng Lactobacillus spp. trong manh trang của heo làm tăng tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng cũng như tăng sản sinh các axit béo bay hơi từ đó làm tăng chuyên hóa thức ăn và sức khỏe đường ruột heo (Vigors và cs., 2016; Heinritz và cs., 2016; Hou và cs. Vi khuẩn Lactobacillus spp.

sinh ra các enzym hoạt động tốt trong sự có mặt của các enzyme tiêu hóa hỗ trợ quá trình tiêu hóa va hấp thụ chất dinh dưỡng trong ruột (Kim và cs. Mặt khác các Lactobacillus spp. có vai trò trong điều hòa sản xuất các cytokine tiền viêm và các chất trung gian gây viêm giúp bảo vệ tính toàn vẹn và chức của biểu mô ruột từ đó làm tăng sự vận chuyên chất dinh dưỡng qua niêm mạc ruột (Liu và cs., 2014; Zhang và cs.3 Vi khuẩn Escherichia coli E.coli khu trú thường xuyên trong đường tiêu hóa của heo phan lớn thuộc hệ vi sinh vật tự nhiên đường ruột (Rajkhowa và Sarma., 2014; Abley và cs., 2013), tuy nhiên một số chủng có khả năng phân tiết độc tố và gây bệnh trên đường ruột và các cơ quan khác.