Luận án tiến sĩ về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại tỉnh Hưng Yên

Luận án tiến sĩ phân tích chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại tỉnh Hưng Yên, đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả.

• Tác giả: Đỗ Thị Minh Nhâm
• Người hướng dẫn: Đỗ Thị Hải Hà
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Chính Sách Phát Triển Bền Vững Ngành Chăn Nuôi Lợn Tại Hưng Yên
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CHĂN NUÔI LỢN
• 1.1. Các công trình nghiên cứu của nước ngoài
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về phát triển bền vững và bền vững ngành
• 1.3. Các công trình nghiên cứu về phát triển bền vững ngành chăn nuôi
• 1.4. Các công trình nghiên cứu về chính sách phát triển bền vững và bền vững ngành chăn nuôi
• 1.5. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.6. Các công trình nghiên cứu về phát triển bền vững ngành
• 1.7. Các công trình nghiên cứu về ngành chăn nuôi và phát triển bền vững ngành chăn nuôi
• 1.8. Các công trình nghiên cứu về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi
• 1.9. Kết luận rút ra từ tổng quan nghiên cứu
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CHĂN NUÔI LỢN
• 2.1. Ngành chăn nuôi lợn và phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.2. Ngành chăn nuôi lợn
• 2.3. Phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.4. Chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.5. Khái niệm và vai trò của chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.6. Quan điểm, mục tiêu và tiêu chí đánh giá chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.7. Nguyên tắc của chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.8. Các chính sách bộ phận phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 2.10. Kinh nghiệm về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn của một số quốc gia và bài học cho Việt Nam
• 2.10.1. Kinh nghiệm về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn của một số quốc gia
• 2.10.2. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 2.10.3. Kinh nghiệm của Thái Lan
• 2.10.4. Bài học cho Việt Nam
• 2.11. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả nghiên cứu
• 3.2. Khung nghiên cứu của luận án
• 3.3. Về quy trình nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu, cách tiếp cận và chọn địa điểm nghiên cứu
• 3.5. Xây dựng mô hình nghiên cứu mối quan hệ giữa các chính sách bộ phận với phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 3.6. Lựa chọn mô hình và các biến trong mô hình
• 3.7. Kiểm định mô hình hồi quy
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CHĂN NUÔI LỢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HƯNG YÊN
• 4.1. Tổng quan thực trạng phát triển ngành chăn nuôi lợn ở tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011 - 2017
• 4.2. Thực trạng phát triển ngành chăn nuôi lợn trên toàn quốc
• 4.3. Thực trạng phát triển ngành chăn nuôi lợn ở tỉnh Hưng Yên
• 4.4. Thực trạng chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011 - 2017
• 4.5. Quan điểm, mục tiêu chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
• 4.6. Các chính sách bộ phận của nhà nước đối với phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
• 4.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
• 4.8. Đánh giá chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011 - 2017
• 4.9. Đánh giá chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên theo tiêu chí
• 4.10. Đánh giá tác động của các chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn đến quyết định đầu tư chăn nuôi theo phương thức trang trại tập trung trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
• 4.11. Đánh giá chung về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
• 4.12. Tiểu kết chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CHĂN NUÔI LỢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HƯNG YÊN
• 5.1. Căn cứ hoàn thiện chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 5.2. Bối cảnh chính sách
• 5.3. Dự báo nhu cầu về tiêu dùng thịt lợn và năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi lợn
• 5.4. Thực trạng phát triển ngành chăn nuôi lợn và hạn chế của chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 5.5. Phân tích SWOT đối với chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 5.6. Chủ trương, định hướng của Nhà nước và chính quyền tỉnh Hưng Yên đối với phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn đến năm 2030
• 5.7. Hoàn thiện chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 5.8. Quan điểm hoàn thiện chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn
• 5.9. Đề xuất hoàn thiện chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
• 5.10. Tiểu kết chương 5
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn

Chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế nông nghiệp. Ngành chăn nuôi lợn không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm mà còn tạo ra nguồn thu nhập cho người dân. Theo số liệu, năm 2016, tỉnh Hưng Yên có đàn lợn đạt 625,43 nghìn con, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 110,95 nghìn tấn. Tuy nhiên, ngành này vẫn gặp nhiều thách thức như quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh. Chính sách phát triển bền vững cần được hoàn thiện để giải quyết những vấn đề này, nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

1.1. Vai trò của ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp của Hưng Yên. Nó không chỉ cung cấp thực phẩm cho người dân mà còn tạo ra việc làm và thu nhập cho nhiều hộ gia đình. Theo thống kê, ngành chăn nuôi lợn chiếm khoảng 75% giá trị sản xuất của ngành chăn nuôi tại tỉnh. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại.

1.2. Thực trạng phát triển ngành chăn nuôi lợn

Thực trạng ngành chăn nuôi lợn tại Hưng Yên cho thấy nhiều vấn đề cần giải quyết. Quy mô chăn nuôi còn nhỏ lẻ, phân tán, dẫn đến khó khăn trong việc kiểm soát dịch bệnh và ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, chất lượng giống lợn chưa đáp ứng nhu cầu, năng suất thấp. Chính sách phát triển bền vững cần tập trung vào việc quy hoạch lại ngành, khuyến khích đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

II. Các chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn

Chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại Hưng Yên bao gồm nhiều nội dung quan trọng như quy hoạch, khuyến khích đầu tư và kiểm soát chất lượng. Các chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người chăn nuôi, đồng thời bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách này còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và sự đồng bộ trong triển khai.

2.1. Chính sách quy hoạch

Chính sách quy hoạch ngành chăn nuôi lợn cần được thực hiện một cách đồng bộ và cụ thể. Quy hoạch không chỉ tập trung vào số lượng đàn lợn mà còn cần chú trọng đến chất lượng và quy trình sản xuất. Việc quy hoạch hợp lý sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

2.2. Chính sách khuyến khích đầu tư

Chính sách khuyến khích đầu tư vào ngành chăn nuôi lợn cần được tăng cường. Các biện pháp như ưu đãi về lãi suất, hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo cho người chăn nuôi sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất. Đặc biệt, cần có các chương trình hỗ trợ cho các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ để họ có thể tiếp cận công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất.

III. Đánh giá hiệu quả của chính sách

Đánh giá hiệu quả của chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại Hưng Yên cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng còn nhiều hạn chế. Các chính sách đã góp phần nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách còn thiếu đồng bộ và chưa thực sự đi vào cuộc sống.

3.1. Kết quả đạt được

Các chính sách phát triển bền vững đã giúp nâng cao sản lượng và chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Người chăn nuôi đã có ý thức hơn trong việc áp dụng các biện pháp an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, cần có thêm các chương trình hỗ trợ để duy trì và phát triển bền vững hơn nữa.

3.2. Hạn chế và nguyên nhân

Hạn chế lớn nhất trong việc thực hiện chính sách là thiếu nguồn lực và sự đồng bộ trong triển khai. Nhiều chính sách còn mang tính chung chung, chưa cụ thể hóa được các biện pháp hỗ trợ cho người chăn nuôi. Điều này dẫn đến việc các chính sách chưa phát huy được hết hiệu quả và chưa thực sự đi vào cuộc sống.

IV. Đề xuất hoàn thiện chính sách

Để phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại Hưng Yên, cần hoàn thiện các chính sách hiện có. Các đề xuất bao gồm việc cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ, tăng cường nguồn lực cho ngành và xây dựng hệ thống giám sát hiệu quả. Điều này sẽ giúp ngành chăn nuôi lợn phát triển bền vững hơn, đáp ứng nhu cầu thực phẩm và bảo vệ môi trường.

4.1. Cụ thể hóa chính sách

Cần cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ cho người chăn nuôi, từ quy hoạch đến khuyến khích đầu tư. Việc này sẽ giúp người chăn nuôi dễ dàng tiếp cận các nguồn lực và công nghệ mới, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Tăng cường giám sát và đánh giá

Tăng cường hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả của các chính sách là rất cần thiết. Việc này sẽ giúp phát hiện kịp thời những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách, từ đó có những điều chỉnh phù hợp để đảm bảo tính bền vững cho ngành chăn nuôi lợn.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp khoảng 60% tổng giá trị toàn ngành chăn nuôi và cung ứng tới 74% tổng sản lượng thịt tiêu thụ nội địa (Tổng cục Thống kê, 2012). Tại vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH), tỉnh Hưng Yên sở hữu vị trí địa kinh tế chiến lược với quy mô đàn lợn năm 2016 đạt 625,43 nghìn con, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 110,95 nghìn tấn (chiếm 8,4% về số lượng đàn và 9,7% về sản lượng của toàn vùng ĐBSH, xếp thứ 4 toàn vùng và thứ 12 trên phạm vi toàn quốc). Giá trị sản xuất ngành chăn nuôi chiếm tới 51,3% giá trị sản xuất nông nghiệp của tỉnh, trong đó chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng áp đảo 75% (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên, 2017). Mặc dù đạt tốc độ tăng trưởng nhanh, ngành chăn nuôi lợn Hưng Yên đối mặt với cuộc khủng hoảng phát triển thiếu bền vững: hơn 90% cơ sở chăn nuôi nằm xen kẹt trong khu dân cư, quy mô nông hộ nhỏ lẻ tự phát chiếm đa số, dịch bệnh lây lan nghiêm trọng (điển hình dịch tả lợn châu Phi từ ngày 01/02/2019 đến 14/06/2019 đã lan rộng tới 13.479 hộ tại 156 xã thuộc 10 huyện/thị xã/thành phố, buộc tiêu hủy 163.740 kg lợn), cùng tình trạng ô nhiễm nước mặt và không khí đe dọa sinh kế lẫn an toàn sinh học.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) trọng tâm nằm ở sự thiếu vắng các công trình đánh giá toàn diện hệ thống chính sách công đối với phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn dưới góc độ tích hợp 3 nhóm chính sách bộ phận: (1) Chính sách quy hoạch, (2) Chính sách khuyến khích hỗ trợ - ưu đãi, và (3) Chính sách kiểm soát. Phần lớn các công trình trước đây chỉ tiếp cận đơn lẻ từng khía cạnh kỹ thuật, an toàn dịch bệnh hoặc khảo sát kinh tế hộ mà chưa xây dựng được ma trận đánh giá chuẩn hóa theo 4 tiêu chí quản lý công: Tính phù hợp, Tính hiệu lực, Tính hiệu quả và Tính bền vững, đồng thời chưa lượng hóa được cơ chế tác động của các chính sách này đến hành vi đầu tư chuyển dịch sang mô hình trang trại tập trung xa khu dân cư của các chủ thể sản xuất.

Luận án xác lập hệ thống 11 câu hỏi nghiên cứu và giải quyết 5 giả thuyết nghiên cứu chính ($H_1$ đến $H_5$) xoay quanh mối quan hệ giữa chính sách đất đai, ưu đãi tín dụng, hỗ trợ kỹ thuật - giống, kiểm soát môi trường - thú y với xác suất ra quyết định đầu tư chăn nuôi quy mô trang trại tập trung của người dân.

Khung lý thuyết của nghiên cứu tích hợp Lý thuyết Phát triển Bền vững (WCED, 1987; FAO, 1989), Lý thuyết Chính sách Công (Jenkins, 1978; Dye, 1984; Đoàn Thị Thu Hà & Nguyễn Ngọc Huyền, 2010), và Lý thuyết Kinh tế học Nông nghiệp theo quy mô (Szymańska, 2012). Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thứ cấp và sơ cấp giai đoạn 2011–2017 tại 4 địa bàn trọng điểm chăn nuôi của tỉnh Hưng Yên (Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ), thiết lập tầm nhìn và lộ trình giải pháp chính sách đến năm 2030.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn được cấu trúc theo 3 nhánh lý thuyết chính:

Nhánh thứ nhất tiếp cận khái niệm và khung đo lường phát triển bền vững: Khái niệm nền tảng của Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới xác định: "Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu trong tương lai" (WCED, 1987). Định nghĩa này được FAO (1989), Julian Dumanski & cộng sự (1998), Steven Van Passel (2007) mở rộng vào nông nghiệp thông qua việc tích hợp ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường. Tại Việt Nam, GS.TS Lê Viết Ly (2009) khẳng định: "Phát triển chăn nuôi bền vững phải bảo đảm về mặt kinh tế có hiệu quả lâu dài cho cả tương lai; về mặt xã hội không làm gay gắt sự phân hoá giàu nghèo, không gây ra những tệ nạn xã hội nghiêm trọng; về mặt tài nguyên môi trường, không làm cạn kiệt tài nguyên, không làm suy thoái và huỷ hoại môi trường".

Nhánh thứ hai tập trung vào các tranh luận học thuật về xung đột giữa tối ưu hóa kinh tế và kiểm soát ngoại ứng tiêu cực: Một luồng quan điểm đại diện bởi Elżbieta Szymańska (2012) tại Ba Lan và Ceyhan (2010) tại Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh lợi thế kinh tế theo quy mô (economies of scale), cho rằng gia tăng quy mô trang trại công nghiệp giúp hạ thấp chi phí biên trên một đơn vị sản phẩm và tăng năng suất tổng nhân tố (TFP). Ngược lại, luồng quan điểm của Strid Eriksson & cộng sự (2004), Susmita Dasgupta & cộng sự (2008), và Cao Trường Sơn & cộng sự (2011) chỉ ra rằng chăn nuôi quy mô lớn tập trung làm phát sinh tải lượng chất thải vượt quá khả năng tự làm sạch của hệ sinh thái, dẫn đến suy thoái nghiêm trọng chất lượng nước mặt và phát thải khí nhà kính nếu thiếu các ràng buộc pháp lý về công nghệ xử lý biogas và phân vùng chăn nuôi.

Nhánh thứ ba nghiên cứu về can thiệp chính sách công và kinh nghiệm quốc tế: So sánh với hai trường hợp quốc tế điển hình cho thấy:

1. Trường hợp Trung Quốc: Nghiên cứu của Jia Ren-an & cộng sự (2007) tại Lanpo chứng minh việc áp dụng mô hình động lực hệ thống (system dynamics) kết hợp chính sách hỗ trợ tài chính để thiết lập hệ thống năng lượng sinh thái khép kín (nuôi lợn quy mô 3.000 con kết hợp xử lý khí sinh học, tái chế chất thải tưới tiêu cho lúa và rau sạch) đã giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm và nâng cao thu nhập nông hộ.
2. Trường hợp Ba Lan và Liên minh Châu Âu: Nghiên cứu của Allan Buckwell & cộng sự (2015) và Elżbieta Szymańska (2012) chỉ ra rằng các chính sách nông nghiệp chung (CAP) áp đặt tiêu chuẩn chăn nuôi nghiêm ngặt về phúc lợi động vật, hạn ngạch phát thải amoniac kết hợp trợ cấp trực tiếp gắn với điều kiện bảo vệ môi trường là đòn bẩy then chốt để chuyển dịch cấu trúc ngành.

Luận án định vị khoảng trống bằng cách khắc phục sự phân mảnh của các nghiên cứu trong nước (như Lê Ngọc Hướng, 2012; Nguyễn Ngọc Xuân, 2015; Phạm Xuân Thanh, 2015) vốn chỉ sử dụng mô hình hồi quy phân tích các nhân tố nội tại của hộ nuôi mà bỏ qua việc định lượng tác động tương tác của các công cụ chính sách quản lý nhà nước.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án bổ sung và hoàn thiện hệ thống lý luận về quản lý kinh tế và chính sách công trong nông nghiệp thông qua việc:

• Mở rộng Lý thuyết Chính sách Công của William Jenkins (1978) và Thomas Dye (1984), kết hợp với khung logic quản lý công của Đoàn Thị Thu Hà & Nguyễn Ngọc Huyền (2010), xây dựng mô hình chuỗi giá trị tích hợp cấu trúc nội dung chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn gồm 5 thành tố logic: Đầu vào (Input) $\rightarrow$ Hoạt động (Activities) $\rightarrow$ Đầu ra (Output) $\rightarrow$ Kết quả (Outcomes) $\rightarrow$ Tác động dài hạn (Impacts).
• Phát triển hệ thống 4 tiêu chí đánh giá chính sách công chuyên biệt cho ngành chăn nuôi: (1) Tính phù hợp (sự tương thích với nhu cầu thực tiễn và chiến lược phát triển địa phương); (2) Tính hiệu lực (mức độ tuân thủ, phạm vi tiếp cận và thực thi của đối tượng thụ hưởng); (3) Tính hiệu quả (tương quan so sánh giữa chi phí tiếp cận và lợi ích kinh tế - môi trường đạt được); (4) Tính bền vững (khả năng duy trì các tác động tích cực về kinh tế, môi trường, an sinh xã hội trong dài hạn).
• Thiết lập khung mệnh đề lý thuyết chứng minh rằng sự dịch chuyển từ phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ sang trang trại tập trung phụ thuộc trực tiếp vào mức độ đồng bộ hóa giữa chính sách đất đai (dồn điền đổi thửa, cho thuê đất dài hạn) và chính sách tiếp cận tín dụng ưu đãi.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án kết hợp đa chiều giữa lý thuyết hệ sinh thái nông nghiệp và lý thuyết lựa chọn hợp lý của chủ cơ sở sản xuất.

                                KHUNG PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH CÔNG

Khung phân tích này đặt ra điều kiện biên (boundary conditions): Áp dụng tối ưu cho các tỉnh thuộc vùng châu thổ sông Hồng có mật độ dân số cao, quỹ đất nông nghiệp bình quân đầu người thấp, và đang chịu áp lực chuyển đổi mục đích sử dụng đất do quá trình công nghiệp hóa - đô thị hóa diễn ra nhanh chóng.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng triết lý nghiên cứu thực chứng (positivism) kết hợp thực tiễn luận (pragmatism), sử dụng thiết kế nghiên cứu hỗn hợp kết hợp tuần tự (mixed-methods design):

• Nghiên cứu định tính: Rà soát văn bản quy phạm pháp luật, khung chính sách của Trung ương và tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011–2017; thực hiện phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý ngành chăn nuôi để nhận diện các rào cản thể chế.
• Nghiên cứu định lượng: Điều tra khảo sát diện rộng bằng bảng hỏi cấu trúc để thu thập dữ liệu sơ cấp, kết hợp phân tích thống kê mô tả, kiểm định phi tham số và mô hình kinh tế lượng.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược chọn mẫu kết hợp phân tầng ngẫu nhiên và chọn mẫu mục tiêu tại 4 huyện trọng điểm có quy mô chăn nuôi lợn lớn nhất tỉnh Hưng Yên: Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ.

• Quy mô mẫu khảo sát sơ cấp ($N = 184$):
  • 120 cơ sở chăn nuôi lợn (bao gồm cả hình thức trang trại tập trung và nông hộ gia trại).
  • 16 cơ sở giết mổ lợn.
  • 16 cơ sở chế biến sản phẩm thịt lợn.
  • 32 cán bộ quản lý nhà nước chuyên trách nông nghiệp, thú y và tài nguyên môi trường từ cấp tỉnh, huyện đến xã.
• Quy trình kiểm soát chất lượng dữ liệu: Bảng hỏi được thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ để đo lường 4 tiêu chí chính sách. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha ($\alpha > 0,70$) và độ giá trị hội tụ trước khi tiến hành phân tích chính thức. Triệt tiêu sai số chọn mẫu bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp tại cơ sở sản xuất.

Data và phân tích

Luận án thiết lập mô hình hồi quy Logistic nhị phân (Binary Logistic Regression) nhằm phân tích tác động của các chính sách bộ phận đến hành vi của chủ cơ sở chăn nuôi:

$$\ln\left(\frac{P_i}{1 - P_i}\right) = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + \beta_3 X_{3i} + \beta_4 X_{4i} + \beta_5 X_{5i} + \epsilon_i$$

Trong đó:

• Biến phụ thuộc ($Y$): Xác định quyết định của chủ cơ sở chăn nuôi ($Y = 1$: Đầu tư phát triển chăn nuôi theo phương thức trang trại tập trung xa khu dân cư; $Y = 0$: Duy trì chăn nuôi nhỏ lẻ phân tán trong khu dân cư).
• Các biến độc lập ($X_j$): Thang đo đánh giá tính tiếp cận và tác động của: Chính sách quy hoạch ($X_1$), Chính sách hỗ trợ con giống và khoa học kỹ thuật ($X_2$), Chính sách ưu đãi đất đai ($X_3$), Chính sách ưu đãi vốn/tín dụng ($X_4$), Chính sách kiểm soát dịch bệnh và môi trường ($X_5$).
• Công cụ phần mềm xử lý: Dữ liệu được mã hóa, làm sạch và xử lý trên phần mềm SPSS 20.0 và Microsoft Excel. Các kiểm định mức độ phù hợp của mô hình được báo cáo đầy đủ thông qua chỉ số $-2\text{ Log Likelihood}$, hệ số xác định $R^2$ hiệu chỉnh (Cox & Snell $R^2$, Nagelkerke $R^2$), và kiểm định độ chuẩn xác của ma trận phân loại (Classification Table).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Nghịch lý trong thực thi chính sách quy hoạch: Tỉnh Hưng Yên đã ban hành đầy đủ quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung xa dân cư, tuy nhiên hiệu lực thực tế đạt rất thấp. Tỷ lệ cơ sở chăn nuôi tiếp cận và dịch chuyển vào khu quy hoạch chỉ đạt dưới 25%. Nguyên nhân cốt lõi là chỉ tiêu quy hoạch được lập mang tính áp đặt cơ học từ trên xuống, thiếu gắn kết với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện/xã và thiếu hạ tầng điện, giao thông kết nối.
2. Nút thắt kép về đất đai và tín dụng ưu đãi: Mặc dù chính sách hỗ trợ lãi suất và ưu đãi thuê đất đã được ban hành, có tới 78,3% hộ chăn nuôi được khảo sát phản ánh không thể tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng do không có tài sản bảo đảm trên đất nông nghiệp hoặc thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trang trại kéo dài. Chi phí phi chính thức và thời gian thực hiện thủ tục hành chính làm suy giảm nghiêm trọng tính hiệu quả của chính sách khuyến khích.
3. Sự thiếu đồng bộ và phân mảnh trong chính sách kiểm soát: Hệ thống kiểm soát dịch bệnh và môi trường bộc lộ lỗ hổng lớn. Công tác kiểm soát giết mổ nhỏ lẻ bị buông lỏng; tỷ lệ giết mổ tập trung có kiểm soát thú y chỉ chiếm một phần nhỏ sản lượng. Nghiên cứu xác nhận thực trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng: trích dẫn nghiên cứu của Cao Trường Sơn & cộng sự (2011), "hầu hết nước mặt tại các khu vực trang trại đều bị ô nhiễm trầm trọng bởi hàm lượng DO trung bình đều rất thấp, nhưng nồng độ trung bình của COD, NH4+, PO43- đều vượt quá nhiều lần so với quy chuẩn Việt Nam (QCVN08)". Sự lỏng lẻo này dẫn đến thiệt hại nặng nề khi xảy ra dịch tả lợn châu Phi năm 2019.
4. Bằng chứng thực nghiệm từ mô hình hồi quy Logit: Ưu đãi tiếp cận đất đai ($X_3$) và hỗ trợ vốn tín dụng ($X_4$) là hai nhân tố có tác động tích cực mạnh nhất và có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$, hệ số $\beta > 0$) đến xác suất quyết định đầu tư chuyển đổi sang trang trại chăn nuôi tập trung của người dân. Ngược lại, chính sách kiểm soát ($X_5$) nếu chỉ dừng lại ở xử phạt vi phạm hành chính mà thiếu cơ chế hỗ trợ kỹ thuật xử lý chất thải sinh học sẽ tạo ra hiệu ứng ngược, khiến nông hộ bỏ chăn nuôi thay vì nâng cấp quy mô bền vững.

Implications đa chiều

• Hàm ý lý thuyết: Khẳng định tính tất yếu của việc tích hợp đồng thời 3 công cụ chính sách (Quy hoạch định hướng - Khuyến khích kích cầu - Kiểm soát cưỡng chế) trong một khung điều phối nhất quán, thay vì thực thi phân tán theo từng sở ban ngành.
• Hàm ý phương pháp luận: Cung cấp bộ công cụ định lượng chuẩn hóa kết hợp giữa thang đo 4 tiêu chí chính sách và mô hình lựa chọn nhị phân, có khả năng chuyển giao áp dụng cho việc đánh giá chính sách nông nghiệp tại các địa phương khác.
• Hàm ý thực tiễn và chính sách:
  1. Quy hoạch: Điều chỉnh quy hoạch chăn nuôi gắn liền với kế hoạch dồn điền đổi thửa và tích tụ đất đai nông nghiệp, công khai minh bạch bản đồ phân vùng chăn nuôi tập trung cấp xã.
  2. Tài chính - Đất đai: Thiết lập cơ chế công nhận tài sản gắn liền trên đất nông nghiệp (chuồng trại, công trình biogas, nhà chế biến) làm tài sản thế chấp vay vốn ngân hàng thương mại; hỗ trợ bù lãi suất cho các khoản vay đầu tư công nghệ cao xử lý chất thải.
  3. Kiểm soát chuỗi giá trị: Xóa bỏ dần các điểm giết mổ tự phát trong khu dân cư; thiết lập chuỗi liên kết giá trị khép kín giữa cơ sở sản xuất giống - hộ nuôi trang trại - doanh nghiệp chế biến và kênh phân phối hiện đại theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và an toàn sinh học.

Limitations và Future Research

1. Hạn chế về quy mô mẫu và phạm vi không gian: Nghiên cứu thực hiện khảo sát sơ cấp trên địa bàn 4 huyện thuộc tỉnh Hưng Yên ($N = 184$), do đó khả năng suy rộng cho toàn bộ các vùng sinh thái nông nghiệp khác trên cả nước (như Trung du miền núi phía Bắc hay Tây Nguyên) cần được diễn giải cẩn trọng dựa trên các điều kiện biên tương đồng.
2. Hạn chế về tính biến động của bối cảnh dịch bệnh: Dữ liệu nghiên cứu phản ánh giai đoạn trước và trong thời điểm bùng phát dịch tả lợn châu Phi (ASF) 2019, các cú sốc cung cầu thị trường có thể tạo ra độ nhiễu nhất định đối với tâm lý đầu tư dài hạn của chủ trang trại.
3. Định hướng nghiên cứu tương lai:
   • Mở rộng phạm vi khảo sát liên tỉnh trên toàn bộ vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
   • Ứng dụng mô hình Phương trình Cấu trúc Tuyến tính (SEM-PLS) để phân tích sâu hơn các biến trung gian như nhận thức rủi ro sinh học và niềm tin thể chế của người chăn nuôi.
   • Xây dựng mô hình cân bằng tổng thể động lực học (Dynamic CGE) để dự báo tác động kinh tế vĩ mô khi áp thuế môi trường đối với các cơ sở xả thải chăn nuôi chưa qua xử lý.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Công trình đặt nền móng lý luận và thực nghiệm cho chuyên ngành Khoa học Quản lý và Quản lý Kinh tế Nông nghiệp tại Việt Nam, cung cấp khung tài liệu tham khảo giá trị cho các chương trình đào tạo sau đại học.
• Ảnh hưởng chính sách: Các khuyến nghị của luận án trực tiếp đóng góp vào quá trình xây dựng và điều chỉnh Kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2021–2025, định hướng đến năm 2030, hỗ trợ Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành các văn bản hướng dẫn Luật Chăn nuôi 2018 phù hợp với thực tiễn địa phương.
• Tác động kinh tế - xã hội - môi trường: Thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu ngành chăn nuôi từ hình thức tự phát sang sản xuất hàng hóa tập trung, giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước ngầm và nước mặt, bảo vệ sức khỏe cộng đồng nông thôn, và tạo việc làm bền vững cho người lao động.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên chuyên ngành Quản lý Kinh tế / Kinh tế Nông nghiệp: Tiếp cận khung phương pháp luận đánh giá chính sách công chuẩn hóa và mô hình kinh tế lượng ứng dụng.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ NN&PTNT, Sở NN&PTNT, Chi cục Chăn nuôi và Thú y): Sở hữu căn cứ khoa học và luận cứ thực tiễn vững chắc để ban hành chính sách phân vùng chăn nuôi, cấp phép xả thải và gói hỗ trợ tái đàn an toàn sinh học.
• Chủ trang trại, Hợp tác xã và Doanh nghiệp Chăn nuôi: Nắm bắt định hướng chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn sinh học và lộ trình tiếp cận ưu đãi tài chính - đất đai để tối ưu hóa quyết định đầu tư mở rộng sản xuất.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Luận án đã mở rộng Lý thuyết Quản lý Chính sách Công trong Nông nghiệp bằng cách tích hợp Lý thuyết Phát triển Bền vững 3 trụ cột (WCED, 1987) với Khung logic phân tích chính sách (Đoàn Thị Thu Hà & Nguyễn Ngọc Huyền, 2010). Điểm đột phá là xây dựng ma trận đánh giá tương tác giữa 3 nhóm chính sách bộ phận (Quy hoạch, Khuyến khích, Kiểm soát) qua 4 tiêu chí định lượng chuẩn hóa (Phù hợp, Hiệu lực, Hiệu quả, Bền vững) gắn liền với mô hình quyết định hành vi đầu tư của người sản xuất.

2. Đổi mới phương pháp luận của luận án so với các nghiên cứu trước đây là gì? So với nghiên cứu của Lê Ngọc Hướng (2012) và Nguyễn Ngọc Xuân (2015) vốn chỉ dừng lại ở việc dùng mô hình Logit đánh giá đặc điểm hộ cá thể (tuổi, trình độ, quy mô vốn), luận án đã đổi mới bằng cách lượng hóa trực tiếp các biến số thực thi chính sách công (mức độ tiếp cận đất đai, thủ tục tín dụng, tiêu chuẩn kiểm soát dịch bệnh) vào hàm hồi quy nhị phân đa biến, kết hợp với phương pháp đánh giá chính sách đa tiêu chí.

3. Phát hiện nào từ dữ liệu thực nghiệm mang tính bất ngờ nhất? Phát hiện bất ngờ là chính sách hỗ trợ lãi suất tín dụng và ưu đãi đất đai vốn được kỳ vọng là đòn bẩy mạnh nhất lại có tỷ lệ nông dân tiếp cận thực tế thấp nhất (chỉ dưới 20% đối tượng khảo sát thụ hưởng trọn vẹn), do rào cản về cơ chế thế chấp tài sản trên đất nông nghiệp và sự chồng chéo thẩm quyền giữa ngành Nông nghiệp và ngành Tài nguyên Môi trường.

4. Luận án có cung cấp quy trình và công cụ để lặp lại nghiên cứu (Replication Protocol) không? Có. Toàn bộ cấu trúc bảng hỏi khảo sát (Likert 5 điểm), danh mục 5 nhóm biến độc lập trong mô hình Binary Logit, tiêu chí chọn mẫu tại 4 huyện trọng điểm và quy trình kiểm định độ tin cậy thang đo đều được mô tả chi tiết, cho phép các nhà nghiên cứu khác áp dụng nguyên vẹn quy trình để kiểm chứng tại các tỉnh thành khác.

5. Chương trình nghiên cứu dài hạn trong 10 năm tới được phác thảo như thế nào? Luận án định hình chương trình nghiên cứu tiếp nối gồm: (1) Đánh giá tác động của kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị thịt lợn carbon thấp; (2) Nghiên cứu cơ chế tài chính xanh và bảo hiểm nông nghiệp chỉ số sinh học đối với rủi ro dịch bệnh quy mô lớn; (3) Số hóa quy trình truy xuất nguồn gốc và cấp phép môi trường tự động trong quản lý chăn nuôi trang trại.

Kết luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn, khẳng định vai trò điều tiết bắt buộc của Nhà nước thông qua bộ ba công cụ chính sách đồng bộ: Quy hoạch, Khuyến khích và Kiểm soát.
2. Thiết lập thành công hệ thống tiêu chí đánh giá chuẩn hóa 4 chiều (Tính phù hợp, Tính hiệu lực, Tính hiệu quả, Tính bền vững) đối với chính sách công trong lĩnh vực chăn nuôi.
3. Phân tích thực trạng thực thi chính sách tại tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011–2017, nhận diện rõ nét các "nút thắt cổ chai" về thủ tục giao đất, tiếp cận vốn tín dụng và lỗ hổng kiểm soát dịch bệnh, ô nhiễm môi trường nước mặt.
4. Đo lường định lượng thành công tác động của các chính sách bộ phận đến quyết định đầu tư phương thức chăn nuôi trang trại tập trung xa khu dân cư thông qua mô hình hồi quy Binary Logit ($p < 0,05$).
5. Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp khả thi, có căn cứ khoa học vững chắc nhằm hoàn thiện chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tỉnh Hưng Yên đến năm 2030, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu hiện đại hóa nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGÀNH CHĂN NUÔI LỢN Trong quá trình nghiên cứu luận án, nghiên cứu sinh khảo cứu các công trình khoa học đã công bố có nội dung liên quan đến các vấn đề của luận án. Kết quả nghiên cứu khoa học của các công trình này được tổng hợp lại theo những vấn đề sau. Các công trình nghiên cứu của nước ngoài Kể từ đầu thập kỷ 17 cho đến nay nghiên cứu về vấn đề phát triển bền vững đã được nhiều nhà khoa học, các tổ chức trên toàn cầu với nhiều quan điểm và cách tiếp cận khác nhau đã phân tích, khám phá những vấn đề liên quan ở nhiều cấp độ, quy mô và các ngành kinh tế, trong đó có ngành chăn nuôi. Nhiều nghiên cứu đã cho rằng, hậu quả của việc tìm kiếm lợi nhuận trong sản xuất kinh doanh và tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá đã đưa đến các sự cố về ô nhiễm môi trường và tác động tiêu cực không nhỏ tới đời sống dân cư và tới sự ổn định kinh tế - xã hội của quốc gia.

Với ngành chăn nuôi, thách thức mới đặt ra là “làm thế nào để ngành chăn nuôi có thể phát triển bền vững” và Chính phủ phải làm gì để ngành này có thể phát triển bền vững trong dài hạn. Trong nghiên cứu tổng quan của luận án chia thành ba nhóm chính: (i) Nhóm nghiên cứu về phát triển bền vững ngành, (ii) Nhóm nghiên cứu về phát triển bền vững ngành chăn nuôi, (iii) Nhóm nghiên cứu về chính sách phát triển bền vững ngành chăn nuôi. Các công trình nghiên cứu về phát triển bền vững và bền vững ngành Năm 1972 Liên Hợp Quốc đã tổ chức Hội thảo về vấn đề môi trường sống của con người, đánh dấu sự nỗ lực khởi đầu của cộng đồng quốc tế trong việc nghiên cứu, đề cập những vấn đề thời sự liên quan đến môi trường. Hội thảo có sự tham dự của 173 quốc gia, ở đó đã làm rõ những vấn đề căn bản về phát triển bền vững nhằm kết nối chặt chẽ hơn giữa chất lượng cuộc sống và chất lượng môi trường.

Một trong những văn bản ra đời sớm nhất đề cập thuật ngữ “Phát triển bền vững” dưới một tiêu đề phụ của chiến lược bảo tồn thế giới năm 1980 của IUCN/WWF/UNEP đã khái niệm rằng, “Phát triển bền vững để bảo tồn nguồn lực sống”. Trên cơ sở đó, năm 1983 Liên Hợp Quốc thành lập “Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới (WCED)” tập trung vào những vấn đề của phát triển bền vững. Ủy ban đã chỉ ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường trong mối tương quan của sự phát triển bền vững. luan an 8 Năm 1987 khái niệm phát triển bền vững được phổ biến rộng rãi do Ủy ban Môi trường và Phát triển thế giới (WCED) của Liên Hiệp Quốc đưa ra trong báo cáo “Tương lai của chúng ta” như sau: “Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu trong tương lai”.

Định nghĩa này được nhiều người, nhiều tổ chức tán đồng bởi nó bao quát được sự lâu dài việc đáp ứng thỏa mãn mọi nhu cầu của con người ở nhiều thế hệ. Theo đó phát triển bền vững phải dựa trên ba trụ cột: bền vững về kinh tế, môi trường và xã hội. Năm 1992, tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất, vấn đề phát triển bền vững đã tập trung vào phát triển môi trường, xã hội và kinh tế. Cũng từ đó xuất hiện ngày càng nhiều các công trình nghiên cứu đến vấn đề này.

FAO (1989) định nghĩa “phát triển bền vững là việc quản lý và bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên, sự định hướng của công nghệ và thay đổi thể chế theo cách đảm bảo đạt được và tiếp tục đáp ứng nhu cầu của con người cho các thế hệ hiện tại và tương lai”. Theo định nghĩa này, phát triển bền vững trong mọi lĩnh vực đều nhằm vào bảo tồn đất, nước, thực vật và nguồn gen động vật, không làm suy giảm tài nguyên, hệ sinh thái môi trường với kỹ thuật phù hợp, đạt hiệu quả cao mang lại phúc lợi cho toàn xã hội. Theo Adamowicz & Dresler (2006) và Majewski (2008) phát triển bền vững nên tăng cường phương pháp tiếp cận dựa vào chất lượng cuộc sống hiện tại cũng như tương lai qua sự tích hợp năm vấn đề: kinh tế, sinh thái, xã hội, thể chế và không gian với một tỷ lệ thích hợp trong việc nuôi trồng. Các tác giả cho rằng chỉ có thể thông qua sự tích hợp các chính sách liên quan đến các vấn đề trên mới có thể đạt được mục tiêu của phát triển bền vững đặt ra.

Tóm lại các khái niệm về phát triển bền vững đề cập tới tất cả các hoạt động của con người phải đảm bảo tính thích ứng với tự nhiên, để đảm bảo an toàn sinh thái và được xã hội chấp nhận. Tác giả Steven Van Passel (2007) cho rằng để đạt được phát triển bền vững cần phải tích hợp những thành tựu của ba trụ cột bền vững. Stern, (2004); Susmita Dasgupta & cộng sự (2008); Esty & cộng sự (2008) cũng khẳng định để phát triển bền vững cần thiết phải duy trì sự tồn tại và cân bằng tích cực giữa các hệ thống kinh tế, xã hội và môi trường. Vấn đề phát triển bền vững đã được triển khai đến các ngành, lĩnh vực khác nhau, cụ thể: Phát triển bền vững ngành nông nghiệp, các chuyên gia quốc tế thuộc Ban cố vấn kỹ thuật về nghiên cứu nông nghiệp định nghĩa như sau “Nông nghiệp bền vững phải bao hàm sự quản lý thành công tài nguyên nông nghiệp nhằm thỏa mãn nhu cầu của luan an 9 con người đồng thời cải tiến chất lượng môi trường và gìn giữ được tài nguyên thiên nhiên”.

Các tác giả Julian Dumanski & cộng sự (1998) cho rằng nông nghiệp bền vững sẽ cung cấp cơ hội kinh tế và xã hội cho con người ở mọi thời đại, đồng thời bảo vệ được môi trường và tài nguyên quốc gia. Theo kết quả thảo luận Bộ nông nghiệp của Cộng Hòa Nam Phi năm 2002 về chính sách phát triển nông nghiệp bền vững phải đáp ứng những thách thức kinh tế, xã hội và sinh thái. Theo chương trình nghiên cứu của Thụy Điển (FOOD 21- Sustainable Food Production 1997-2004) phát triển bền vững là đảm bảo cho người nông dân sản xuất, ổn định và cải thiện cuộc sống, sản phẩm tạo ra được người tiêu dùng chấp nhận. Các tác giả Olaf Christen & Zita O’Halloranetholtz (2002) khẳng định nông nghiệp được cho là phát triển bền vững nếu có sự tích hợp ba trụ cột bền vững.

Đồng thời theo các tác giả, bền vững về kinh tế đo lường qua các tiêu chí như (năng suất của việc sử dụng tài nguyên đất, được đo bằng sản lượng đầu ra trên mỗi đơn vị diện tích); mô hình thâm canh và tần suất sử dụng; sự lựa chọn đa dạng và di truyền; cân bằng phân bón với dinh dưỡng và hiệu quả kinh tế (lợi nhuận). Ceyhan (2010) các chỉ số đo tính bền vững về mặt kinh tế bao gồm (Lợi nhuận trên tài sản; hiệu quả kinh tế; năng suất tổng hợp các nhân tố (TFP); % rủi ro; thu nhập thuần từ trang trại bình quân đầu người; sử dụng tín dụng ($/ha); tỷ lệ nông dân có tỷ lệ đất nông nghiệp trống; tỷ lệ các trang trại có kế hoạch hoạt động đầu tư; tỷ lệ các trang trại mở rộng đất nông nghiệp và tỷ lệ trang trại đầu tư vốn cho lĩnh vực phi nông nghiệp. Để đo lường bền vững về mặt xã hội trong phát triển nông nghiệp, các tác giả Olaf Christen & Zita O’Halloranetholtz (2002) đã sử dụng các chỉ tiêu về: tình hình người lao động như (Phân phối thu nhập, chỉ số phúc lợi, số lượng việc làm, thu nhập trên đầu người, trình độ giáo dục, đào tạo thêm). Về môi trường, tính bền vững được đo bởi các chỉ tiêu như: Lượng hóa chất sử dụng; theo dõi nồng độ khí; đa dạng sinh học, việc sử dụng nguồn lực tự nhiên; tác hại đến môi trường bên ngoài; chăm sóc động vật tốt và theo quy luật tự nhiên).

Ceyhan (2010) đo lường bằng các tiêu chí: Hiệu quả kỹ thuật; quy mô diện tích canh tác áp dụng phân bón trên tổng diện tích gieo trồng tổng hợp; tỷ lệ diện tích canh tác sử dụng hóa chất; tỷ lệ nông trang sử dụng phân bón tổng hợp nhiều hơn mức cho phép; tỷ lệ nông trang sử dụng thuốc trừ sâu hơn mức cho phép; số lượng các nhà máy thành lập trong khu vực; luan an 10 tỷ lệ trang trại được phép phá rừng để được thêm đất nông nghiệp; tỷ lệ trang trại được phép xây dựng nhà máy trên đất nông nghiệp; quy mô khu vực nông nghiệp hữu cơ; tỷ lệ các khu định cư được xây dựng trên đất nông nghiệp hạng nhất và thứ hai. Về phát triển bền vững ngành thực phẩm, nhóm tác giả Yakovleva & Flynn (2004), Joseph Sarkis Thomas Sloan (2010) đo tính bền vững về kinh tế bằng các chỉ số gồm: Đóng góp vào GDP; năng suất; lợi nhuận; đa dạng và cấu trúc của thị trường; tỷ lệ sản phẩm sản xuất được so với nhập khẩu và cách phân phối hàng nhập khẩu. Nhìn chung các nghiên cứu trên đều khẳng định và chỉ ra rằng phát triển bền vững của ngành nào đó đều phải có sự tích hợp các mặt kinh tế, xã hội và môi trường. Tuy nhiên các nghiên cứu đó chưa đánh giá tính bền vững một cách đồng bộ.

Các công trình nghiên cứu về phát triển bền vững ngành chăn nuôi Về phát triển bền vững ngành chăn nuôi: Theo nghiên cứu của Devendra (1993) cho rằng trong tương lai những khó khăn ngành chăn nuôi lợn cần phải giải quyết hài hòa đó là các vấn đề liên quan đến môi trường, hiệu quả kinh tế và xã hội. Do đó, chiến lược phát triển bền vững ngành chăn nuôi ngoài việc tăng khả năng đóng góp cho nền kinh tế, còn phải cân bằng giữa các trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái. Với các tác giả Thompson & Nardoneb (1999) cho rằng chăn nuôi bền vững về cơ bản phải gắn với khía cạnh sinh thái. Hoạt động này phải lập kế hoạch phát triển một cách tổng thể, đồng bộ, chi tiết, dựa trên sự hiểu biết về lựa chọn thị trường và các khả năng xem xét, điều chỉnh kế hoạch khi cần thiết.