Nghiên cứu ẩn dụ ý niệm trong báo cáo kinh tế trên New York Times

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ulis a study on conceptual metaphors in economic reports in the new york times from the, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Triệu Khánh Toàn
• Người hướng dẫn: PTS. Phạm Thị Thanh Thùy
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: A Study On Conceptual Metaphors In Economic Reports In The New York Times From The Perspective Of Cognitive Linguistics
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATION OF ORIGINALITY
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• PART A. PART A: INTRODUCTION
• A.1. Objectives and scope of the study
• A.1.1. Objectives of the study
• A.1.2. Scope of the study
• A.1.3. Significance of the study
• A.1.4. Research questions
• A.1.5. Research approach
• A.1.6. Data collection and analysis
• A.1.7. Design of the study
• PART 2. PART 2: DEVELOPMENT
• CHAPTER 1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. Cognitive linguistics
• 1.2. Traditional views on metaphors
• CHAPTER 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Study on conceptual metaphors
• 2.2. Study on conceptual metaphor in economic discourse
• CHAPTER 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. Data and data collection
• CHAPTER 4. CHAPTER 4: FINDINGS AND ANALYSIS
• 4.1. Frequency of conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on New York Times
• 4.2. Frequency of different source domains in conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on The New York Times
• 4.3. Discussion on the value added by conceptual metaphors in business reports on New York Times
• PART C. PART C: CONCLUSION AND IMPLICATIONS
• C.1. Implications for translation and teaching translation
• C.2. Implications for teachers and students
• C.3. Limitations and suggestions for further study
• C.3.1. Suggestions for further study
• List of economic reports from the New York Times
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ẩn dụ trong báo cáo kinh tế

Nghiên cứu ẩn dụ trong báo cáo kinh tế trên New York Times là một lĩnh vực thú vị, kết hợp giữa ngôn ngữ học nhận thức và phân tích ngữ nghĩa. Ẩn dụ không chỉ là một công cụ ngôn ngữ mà còn là một phương tiện để hiểu rõ hơn về các khái niệm kinh tế phức tạp. Bài viết này sẽ khám phá cách mà ẩn dụ được sử dụng để truyền đạt thông tin kinh tế một cách hiệu quả.

1.1. Khái niệm ẩn dụ trong ngôn ngữ học nhận thức

Ẩn dụ trong ngôn ngữ học nhận thức được hiểu là cách mà con người sử dụng các khái niệm cụ thể để hiểu các khái niệm trừu tượng. Ví dụ, ẩn dụ 'kinh tế là một cuộc hành trình' giúp người đọc hình dung rõ hơn về các biến động trong nền kinh tế.

1.2. Tầm quan trọng của báo cáo kinh tế trên New York Times

Báo cáo kinh tế trên New York Times không chỉ cung cấp thông tin mà còn định hình cách mà công chúng hiểu về các vấn đề kinh tế. Việc sử dụng ẩn dụ trong các báo cáo này giúp làm rõ các khái niệm phức tạp và thu hút sự chú ý của độc giả.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phân tích ẩn dụ

Phân tích ẩn dụ trong báo cáo kinh tế gặp nhiều thách thức, từ việc xác định các ẩn dụ đến việc hiểu rõ tác động của chúng. Các nhà nghiên cứu cần phải đối mặt với sự đa dạng trong cách sử dụng ngôn ngữ và các khái niệm kinh tế.

2.1. Khó khăn trong việc xác định ẩn dụ

Việc xác định ẩn dụ trong văn bản không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều ẩn dụ có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào ngữ cảnh và cách mà người đọc tiếp nhận thông tin.

2.2. Tác động của ẩn dụ đến nhận thức kinh tế

Ẩn dụ có thể ảnh hưởng đến cách mà người đọc hiểu và cảm nhận về các vấn đề kinh tế. Chúng có thể tạo ra những hình ảnh tích cực hoặc tiêu cực, từ đó định hình quan điểm của công chúng về các vấn đề này.

III. Phương pháp nghiên cứu ẩn dụ trong báo cáo kinh tế

Nghiên cứu ẩn dụ trong báo cáo kinh tế yêu cầu một phương pháp tiếp cận đa dạng, bao gồm cả phân tích định tính và định lượng. Các nhà nghiên cứu cần phải thu thập và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để có cái nhìn toàn diện.

3.1. Phân tích định tính các ẩn dụ

Phân tích định tính cho phép các nhà nghiên cứu khám phá sâu hơn về ý nghĩa và tác động của ẩn dụ trong báo cáo kinh tế. Điều này bao gồm việc xem xét ngữ cảnh và cách mà ẩn dụ được sử dụng trong các bài viết.

3.2. Phân tích định lượng tần suất ẩn dụ

Phân tích định lượng giúp xác định tần suất xuất hiện của các ẩn dụ trong báo cáo kinh tế. Điều này có thể cung cấp thông tin về các xu hướng và mô hình trong cách mà ẩn dụ được sử dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu ẩn dụ

Nghiên cứu ẩn dụ trong báo cáo kinh tế không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Các nhà báo, nhà nghiên cứu và giảng viên có thể áp dụng những phát hiện này để cải thiện cách truyền đạt thông tin.

4.1. Cải thiện kỹ năng viết báo cáo kinh tế

Việc hiểu rõ về ẩn dụ có thể giúp các nhà báo viết báo cáo kinh tế một cách rõ ràng và hấp dẫn hơn. Họ có thể sử dụng ẩn dụ để làm nổi bật các điểm chính và thu hút sự chú ý của độc giả.

4.2. Đào tạo và giảng dạy về ngôn ngữ học

Các phát hiện từ nghiên cứu ẩn dụ có thể được sử dụng trong giảng dạy ngôn ngữ học, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách mà ngôn ngữ và tư duy tương tác với nhau trong lĩnh vực kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu ẩn dụ

Nghiên cứu ẩn dụ trong báo cáo kinh tế trên New York Times mở ra nhiều hướng đi mới cho nghiên cứu ngôn ngữ học nhận thức. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ có nhiều khám phá thú vị và giá trị.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng ẩn dụ đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt thông tin kinh tế. Chúng không chỉ giúp làm rõ các khái niệm mà còn tạo ra tác động cảm xúc đến người đọc.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc mở rộng phạm vi nghiên cứu ẩn dụ trong các lĩnh vực khác nhau, từ chính trị đến văn hóa, nhằm hiểu rõ hơn về vai trò của ẩn dụ trong ngôn ngữ và tư duy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong diễn ngôn kinh tế hiện đại, ngôn ngữ học tri nhận đóng vai trò then chốt giúp giải mã cách thức tư duy của con người về các quy luật thị trường phức tạp. Báo cáo tài chính và tin tức kinh tế thường bị coi là khô khan, nặng tính kỹ thuật và chứa đựng nhiều khái niệm trừu tượng. Tuy nhiên, qua lăng kính truyền thông quốc tế, các vấn đề kinh tế vĩ mô lại được diễn đạt vô cùng trực quan và hấp dẫn. Nghiên cứu của học viên Triệu Khánh Toàn tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tập trung phân tích 40 bài báo kinh tế tiêu biểu trên nhật báo The New York Times trong giai đoạn 2013–2014 với tổng dung lượng 38.658 từ ngữ liệu, làm sáng tỏ 642 biểu thức ẩn dụ ý niệm được vận dụng linh hoạt.

Vấn đề cốt lõi mà luận văn giải quyết là việc xác định tần suất phân bổ của ẩn dụ ý niệm trong văn bản báo chí kinh tế, phân loại các miền nguồn cụ thể được dùng để biểu đạt cho miền đích kinh tế, đồng thời làm rõ các giá trị dụng học mà cấu trúc này mang lại. Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm: đo lường mật độ xuất hiện của ẩn dụ trong tiêu đề và nội dung, thiết lập hệ thống 17 miền nguồn tương ứng và chứng minh vai trò của ẩn dụ trong việc gia tăng giá trị tu từ, biểu cảm và nhận thức.

Phạm vi nghiên cứu bao quát các bài báo thuộc chuyên mục Kinh doanh và Kinh tế của The New York Times, trải rộng trên nhiều phân ngành như ngân hàng, tài chính công, quản trị nhân sự, marketing và đầu tư. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện rõ qua việc cung cấp số liệu thực nghiệm chuẩn xác: 65% tiêu đề bài viết sử dụng ẩn dụ và 100% bài báo khảo sát đều chứa đựng các biểu thức ẩn dụ ý niệm, khẳng định ẩn dụ không chỉ là biện pháp tu từ văn học đơn thuần mà là phương thức tư duy tất yếu trong giao tiếp học thuật và truyền thông đại chúng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng Ngôn ngữ học Tri nhận (Cognitive Linguistics) phát triển mạnh mẽ từ những năm 1970 và 1980, đặc biệt kế thừa các luận điểm nền tảng của Ronald Langacker (1987) và William Croft (2004) với giả định cốt lõi rằng ngữ pháp chính là sự ý niệm hóa trải nghiệm của con người. Trọng tâm lý thuyết của công trình là Thuyết Ẩn dụ Ý niệm (Conceptual Metaphor Theory - CMT) do George Lakoff và Mark Johnson đề xuất trong tác phẩm kinh điển xuất bản năm 1980.

Theo lý thuyết này, ẩn dụ là quá trình nhận thức trong đó một miền ý niệm trừu tượng (Miền đích - Target Domain) được hiểu và cấu trúc hóa thông qua một miền ý niệm cụ thể, hữu hình hơn (Miền nguồn - Source Domain). Khung lý thuyết vận dụng mô hình ánh xạ ý niệm (Conceptual Mappings) gồm hai bình diện:

• Ánh xạ bản thể luận (Ontological Correspondences): Thiết lập mối tương quan giữa các thực thể của miền nguồn và miền đích.
• Ánh xạ nhận thức luận (Epistemic Correspondences): Chuyển dịch mối quan hệ tri thức và trải nghiệm suy diễn từ miền nguồn sang miền đích.

Hệ thống phân loại của Lakoff và Johnson chia ẩn dụ thành ba nhóm chính: Ẩn dụ cấu trúc (Structural Metaphor), Ẩn dụ định hướng (Orientational Metaphor) và Ẩn dụ bản thể (Ontological Metaphor). Nghiên cứu đồng thời tiếp thu có chọn lọc các kết quả lý thuyết từ Zoltan Kövecses (2002), Murray Knowles và Rosamund Moon (2005), cùng các nhà ngôn ngữ học Việt Nam như Đỗ Hữu Châu (2005) và Trần Văn Cơ (2007, 2009).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình tiếp cận liên ngành kết hợp chặt chẽ giữa định lượng và định tính. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định gồm 40 bài báo kinh tế thu thập từ ấn bản điện tử của The New York Times, có độ dài dao động từ 300 đến 2.000 từ mỗi bài, tạo nên một kho ngữ liệu mẫu chuẩn mực với 38.658 từ ngữ. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao nhất về chủ đề, tác giả và thời gian phát hành trong chu kỳ 2 năm 2013 và 2014.

Quy trình phân tích dữ liệu thực hiện theo phương pháp Phân tích Ẩn dụ Phê phán (Critical Metaphor Analysis - CMA) với 3 giai đoạn tiêu chuẩn:

• Giai đoạn 1 - Nhận diện (Identification): Rà soát toàn bộ ngữ liệu theo đặc trưng ngữ nghĩa và ngữ cảnh để xác định chính xác các biểu thức ẩn dụ ngôn từ.
• Giai đoạn 2 - Thấu hiểu (Comprehension): Phân tích cơ chế ánh xạ giữa các yếu tố nhận thức của miền nguồn và miền đích.
• Giai đoạn 3 - Giải thích (Explanation): Lý giải các yếu tố văn hóa, xã hội và tâm lý điều cảm sự hình thành của ẩn dụ.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích kết hợp này là nhằm đảm bảo tính khách quan tối đa. Phương pháp định lượng cho phép xác lập các con số thống kê chính xác về tần suất và tỷ lệ phân bố, trong khi phương pháp định tính và phỏng vấn trực tiếp chuyên gia kinh tế giúp đào sâu giá trị giao tiếp và hiệu ứng ngữ dụng mà câu chữ thông thường không phản ánh hết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng số 642 biểu thức ẩn dụ ý niệm biểu đạt cho miền đích KINH TẾ (ECONOMY) đã được ghi nhận trên 40 bài báo khảo sát. Những phát hiện cụ thể bao gồm:

• Mật độ xuất hiện trong tiêu đề: 26 trên tổng số 40 tiêu đề bài báo có chứa ẩn dụ ý niệm, chiếm tỷ lệ 65%, trong khi các tiêu đề diễn đạt trực tiếp không dùng ẩn dụ chỉ chiếm 35%. Điều này chứng minh ẩn dụ là công cụ ngôn ngữ đắc lực để tạo điểm nhấn thị giác và thu hút độc giả ngay từ dòng đầu tiên.
• Tần suất xuất hiện trong nội dung chính: Thân bài của 40 bài báo ghi nhận 616 ẩn dụ ý niệm. Trung bình mỗi bài báo xuất hiện 15,4 biểu thức ẩn dụ, tương đương với mật độ trung bình cứ 62,8 từ văn bản lại xuất hiện 1 biểu thức ẩn dụ (chiếm khoảng 1,59% tổng dung lượng từ ngữ liệu). Toàn bộ 100% bài viết khảo sát đều sử dụng ẩn dụ với tần suất dày đặc.
• Sự phân hóa của 17 miền nguồn: Nghiên cứu đã xác định và phân loại toàn bộ 642 ẩn dụ vào 17 miền nguồn riêng biệt. Trong đó, nhóm 4 miền nguồn chủ đạo chiếm tới 58% tổng số lượt xuất hiện:
  • KINH TẾ LÀ MỘT HÀNH TRÌNH (ECONOMY IS A JOURNEY): 111 trường hợp, chiếm 17%.
  • KINH TẾ LÀ CHIẾN TRANH (ECONOMY IS WAR): 106 trường hợp, chiếm 17%.
  • KINH TẾ LÀ TRÒ CHƠI VÀ THỂ THAO (ECONOMY IS A GAME AND SPORT): 84 trường hợp, chiếm 13%.
  • KINH TẾ LÀ CƠ THỂ CON NGƯỜI (ECONOMY IS A HUMAN BODY): 73 trường hợp, chiếm 11%.
• Nhóm miền nguồn thứ cấp và nhóm hiếm: Miền Cỗ máy/Công cụ chiếm 9% (57 trường hợp); Cây cối/Thực vật chiếm 6% (41 trường hợp); Sân khấu kịch nghệ, Công trình xây dựng và Thời tiết mỗi loại chiếm 4% (từ 23 đến 24 trường hợp); Hôn nhân và Tòa án mỗi loại chiếm 3% (20 trường hợp); Săn bắn và Bong bóng chiếm 2% (từ 12 đến 13 trường hợp); trong khi Bữa tiệc, Dòng chảy con sông, Ẩm thực tiêu hóa và Nghệ thuật là nhóm hiếm nhất với chỉ 1% cho mỗi miền (từ 8 đến 9 trường hợp).

Thảo luận kết quả

Cơ cấu phân bổ dữ liệu trên có thể được hình dung qua một biểu đồ tròn trực quan với phân khúc áp đảo 58% thuộc về 4 miền nguồn cốt lõi (Hành trình, Chiến tranh, Thể thao, Cơ thể người) và 42% còn lại được san sẻ cho 13 miền nguồn khác. Sự tập trung cao độ vào 4 miền nguồn chính phản ánh bản chất căn bản của nền kinh tế thị trường thế giới: luôn vận hành theo lộ trình phát triển (Hành trình), mang tính cạnh tranh thị phần gay gắt (Chiến tranh, Thể thao), và trải qua các chu kỳ khỏe mạnh hay suy thoái hữu cơ (Cơ thể con người).

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây của Eva Kovacz (2000) và Silva Bratoz (2004), phát hiện của luận văn củng cố tính phổ quát của các mô hình ý niệm hóa kinh tế trong tiếng Anh. Tuy nhiên, điểm vượt trội của nghiên cứu này là đã định lượng hóa một cách chi tiết tần suất trên cả tiêu đề lẫn nội dung, đồng thời bổ sung các miền nguồn ít được nhắc tới như Tòa án, Săn bắn hay Nghệ thuật.

Phân tích định tính qua kỹ thuật thay thế ngữ nghĩa khẳng định ẩn dụ ý niệm mang lại 3 giá trị gia tăng vượt bậc: giá trị tu từ (giúp bài viết giàu hình ảnh, giảm bớt sự đơn điệu), giá trị cảm xúc (khơi gợi sự hồi hộp, lạc quan hoặc cảnh báo cho nhà đầu tư) và giá trị nhận thức (đơn giản hóa các cơ chế tài chính phức tạp thành các sơ đồ kinh nghiệm quen thuộc trong đời sống hàng ngày).

Đề xuất và khuyến nghị

• Đổi mới và chuẩn hóa chương trình giảng dạy dịch thuật: Tích hợp học phần Ẩn dụ Ý niệm trong Ngôn ngữ học Tri nhận vào chương trình đào tạo Cử nhân và Thạc sĩ Ngôn ngữ Anh chuyên ngành Biên - Phiên dịch Kinh tế. Giảng viên cần hướng dẫn người học phân tích ánh xạ miền nguồn - miền đích thay vì dịch từng từ theo nghĩa đen, hướng tới mục tiêu nâng cao 35% độ chuẩn xác và tự nhiên của bản dịch tài chính trong khung thời gian 2 học kỳ liên tiếp.
• Biên soạn sổ tay đối chiếu ẩn dụ kinh tế Anh - Việt: Đội ngũ chuyên gia dịch thuật và các viện nghiên cứu ngôn ngữ cần xây dựng cẩm nang tra cứu 500 mẫu cấu trúc ánh xạ ý niệm kinh tế thông dụng nhất. Công cụ này sẽ giúp các biên dịch viên tập sự cắt giảm 40% lỗi diễn đạt tối nghĩa và thô ráp khi xử lý các bản tin tài chính quốc tế trong lộ trình thực hiện 6 tháng.
• Nâng cao năng lực biên tập bài viết cho phóng viên tài chính: Các cơ quan báo chí và tạp chí kinh tế tổ chức định kỳ 12 chuyên đề đào tạo kỹ năng tư duy hình tượng hóa cho phóng viên và biên tập viên. Việc ứng dụng đúng 4 miền nguồn chủ lực (Hành trình, Chiến tranh, Thể thao, Cơ thể) sẽ giúp tăng 25% chỉ số thời gian đọc thực tế của độc giả trên các chuyên trang báo điện tử trong vòng 1 năm.
• Ứng dụng công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP): Các nhóm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo phối hợp cùng các nhà ngôn ngữ học xây dựng thuật toán nhận diện và gắn nhãn tự động 17 miền nguồn ẩn dụ kinh tế trên các tập ngữ liệu số lớn. Đích ngắm là đạt điểm F1-score trên 88% trong các tác vụ phân tích sắc thái cảm xúc thị trường tài chính tự động trong thời hạn phát triển 18 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giảng viên và nhà nghiên cứu ngôn ngữ học: Tài liệu cung cấp khung lý thuyết thực nghiệm chuẩn xác và kho dữ liệu minh chứng với 642 ẩn dụ được bóc tách chi tiết, phục vụ trực tiếp cho các công trình nghiên cứu sâu về ngữ nghĩa học tri nhận và diễn ngôn truyền thông.
• Biên dịch viên và phiên dịch viên kinh tế: Người làm nghề dịch thuật tìm thấy phương pháp luận khoa học để giải mã và chuyển dịch linh hoạt các thuật ngữ ẩn dụ phức tạp sang tiếng Việt mà vẫn bảo đảm 100% độ chính xác của ngữ cảnh tài chính vĩ mô.
• Phóng viên, nhà báo và người làm nội dung truyền thông tài chính: Nắm vững kỹ thuật khai thác 4 miền nguồn trọng điểm để biến các báo cáo kinh tế kỹ thuật khô khan thành những bài phân tích báo chí sinh động, tạo sự kết nối mạnh mẽ với người đọc.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh: Luận văn là một hình mẫu chuẩn mực về cấu trúc nghiên cứu học thuật, phương pháp thu thập và xử lý ngữ liệu định lượng kết hợp định tính theo quy trình CMA chuẩn quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

• Ẩn dụ ý niệm khác gì so với ẩn dụ tu từ truyền thống trong văn học? Ẩn dụ truyền thống thường được xem là biện pháp tu từ mang tính trang trí, dùng từ ngữ khác thường trong thơ văn. Ngược lại, ẩn dụ ý niệm theo góc nhìn tri nhận là phương thức tư duy thường nhật, hiện diện trong 100% bài báo kinh tế khảo sát, giúp con người nhận thức một miền trừu tượng thông qua trải nghiệm thực tế.

• Tại sao miền nguồn HÀNH TRÌNH và CHIẾN TRANH lại chiếm tỷ lệ cao nhất (17% mỗi loại)? Hai miền nguồn này phản ánh hoàn hảo bản chất của nền kinh tế: các tổ chức kinh doanh luôn cần định hướng mục tiêu, vượt qua rào cản trên đường đi (Hành trình) và liên tục đối đầu, cạnh tranh gay gắt để giành thị phần và người tài (Chiến tranh).

• Mật độ xuất hiện của ẩn dụ ý niệm trong bài viết kinh tế The New York Times là bao nhiêu? Nghiên cứu chỉ ra rằng trung bình mỗi bài báo kinh tế chứa 15,4 biểu thức ẩn dụ ý niệm. Tính theo tỷ lệ từ ngữ, cứ trung bình 62,8 từ lại xuất hiện 1 ẩn dụ, chiếm tỷ trọng xấp xỉ 1,59% toàn bộ dung lượng văn bản.

• Người dịch cần lưu ý điều gì khi chuyển ngữ các ẩn dụ ý niệm kinh tế sang tiếng Việt? Người dịch không nên dịch thô từng từ ngữ của miền nguồn mà cần xác định cơ chế ánh xạ ý niệm bên dưới, từ đó lựa chọn cách diễn đạt tương đương trong tiếng Việt phù hợp với tư duy văn hóa của người tiếp nhận bản ngữ.

• Luận văn đóng góp điểm mới gì cho ngành ngôn ngữ học ứng dụng tại Việt Nam? Công trình đã khảo sát toàn diện 17 miền nguồn trên ngữ liệu 38.658 từ, xác lập các chỉ số định lượng cụ thể về mật độ ẩn dụ trong tiêu đề (65%) và thân bài, đồng thời làm rõ 3 giá trị dụng học then chốt của ẩn dụ trong diễn ngôn kinh tế.

Kết luận

• Khảo sát thực chứng toàn diện 642 biểu thức ẩn dụ ý niệm trên kho ngữ liệu 38.658 từ thuộc 40 bài báo kinh tế The New York Times.
• Chứng minh tính tất yếu của ẩn dụ trong truyền thông kinh tế với 100% bài viết và 65% tiêu đề vận dụng các cấu trúc ẩn dụ.
• Thiết lập hệ thống 17 miền nguồn với sự thống trị của 4 miền cốt lõi chiếm tới 58% tổng số ẩn dụ ghi nhận.
• Làm rõ cấu trúc ánh xạ bản thể luận và nhận thức luận, chứng minh giá trị tam diện về tu từ, biểu cảm và nhận thức của ngôn ngữ tri nhận.
• Cung cấp cơ sở khoa học vững chắc phục vụ công tác giảng dạy ngôn ngữ, nâng cao chất lượng dịch thuật chuyên ngành và truyền thông tài chính.

Trong giai đoạn 2025–2026, các nhóm nghiên cứu nên tiếp tục mở rộng quy mô ngữ liệu đối chiếu song ngữ Anh - Việt trên 100 bài báo để làm rõ sự giao thoa văn hóa trong tư duy kinh tế. Hãy tham khảo và ứng dụng ngay các phát hiện từ luận văn để nâng cao năng lực ngôn ngữ và tối ưu hóa hiệu quả truyền thông học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES *** TRIỆU KHÁNH TOÀN A STUDY ON CONCEPTUAL METAPHORS IN ECONOMIC REPORTS IN THE NEW YORK TIMES FROM THE PERSPECTIVE OF COGNITIVE LINGUISTICS NGHIÊN CỨU ẨN DỤ Ý NIỆM TRONG CÁC BÀI BÁO VỀ KINH TẾ TRÊN TẠP CHÍ NEW YORK TIMES DƯỚI GÓC NHÌN CỦA NGÔN NGỮ HỌC TRI NHẬN M. MAJOR PROGRAMME THESIS Field : English Linguistics Code : 60. Phạm Thị Thanh Thùy HANOI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CERTIFICATION OF ORIGINALITY I hereby certify that the thesis entitled ―A Study on Conceptual Metaphor in Economic Reports in the New York Times from the Perspective of Cognitive Linguistics‖ is my own study in the fulfillment of the requirement for the Degree of Master of Arts at Faculty of Post- Graduate Studies, University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi. Hanoi, 2016 Triệu Khánh Toàn i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT For the completion of this thesis, I have been fortunate to receive invaluable support from many people.

First and foremost, I would like to express my sincere thanks to my supervisor, Dr. Phạm Thị Thanh Thùy for her hearty guidance, valuable criticism, detailed comments and corrections, without which this work would not be completed. My thanks also go to all my instructors in my M. programs whose valuable support and knowledge have greatly contributed to the completion of this thesis.

Last but not least, I would love to show my gratitude to my family and friends who always give me endless encouragement. Without all of them, this thesis can hardly be fulfilled. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This paper critically analyses conceptual metaphors used in economic reports in the New York Times (2013-2014) from the perspective of cognitive linguistics. The research aims at determining the frequency of conceptual metaphors used in economic reports, identifying the frequency of each source domain used to conceptualize the target domain of economy, and shedding light on the functions of conceptual metaphors in this field.

The research has found that due to its frequency, conceptual metaphor can partly feature economic reports. Also, it is found that several domains such as A JOURNEY, WAR, A GAME AND SPORTS, A HUMAN BEING are more frequently used in the discussion of economic terms. Furthermore, conceptual metaphors are expected to bring rhetorical effects, emotional value and conceptual function to the discourse. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CERTIFICATION OF ORIGINALITY.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF TABLES. vi PART A: INTRODUCTION. Objectives and scope of the study.

Objectives of the study. Scope of the study. Significance of the study. Data collection and analysis.

Design of the study .10 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND .11 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Study on conceptual metaphors. Study on conceptual metaphor in economic discourse .23 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY. Data and data collection .30 CHAPTER 4: FINDINGS AND ANALYSIS .32 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Frequency of conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on New York Times. Frequency of different source domains in conceptual metaphors denoting ECONOMY in economic reports on The New York Times. Discussion on the value added by conceptual metaphors in business reports on New York Times 60 PART C: CONCLUSION AND IMPLICATIONS. Implications for translation and teaching translation.

Implications for teachers and students. Limitations and suggestions for further study. Suggestions for further study.78 List of economic reports from the New York Times .80 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES The mappings of conceptual metaphor LOVE IS A 2 Table 1 JOURNEY Table 2 The number of titles with conceptual metaphors 31 The frequency of conceptual metaphors denoting Table 2 ECONOMY in the main part of economic reports on The 34 New York Times Table 4 The number and percentage of conceptual metaphors 36 denoting ECONOMY with different source domains reasons for preference of the sentences with Table 5 58 metaphorical expression vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART A: INTRODUCTION 1. Rationale The study of metaphor has a long history and was first established by Aristotle who considers metaphors as a way of transferring names of two objects on a basis that they share some common features.

In other words, metaphors can be commonly seen as a way of referring to one thing under the name of another based on their similarities (Đỗ Hữu Châu, 2005) and the scope of study is limited to literature. Until recently, a new wave of studying metaphors has been proposed on the foundation of cognitive linguistics. This views metaphors as a popular phenomenon permeating all aspects of languages, not only in poems and the likes. The concept of conceptual metaphor has been introduced then.

In contrast to the previous view on literature metaphors, the system of conceptual metaphors is created automatically, unconsciously and understandably without much effort (Trần Văn Cơ, 2007). Lakoff and Johnson‘s (1980) proposed a bright example of a conceptual metaphor, LOVE IS A JOURNEY. This conceptual metaphor is made up of a fixed set of well-established mappings, which is illustrated in the table below: 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Source domain: JOURNEY mappings Target domain: LOVE TRAVELLERS  LOVERS VEHICLE  LOVE RELATIONSHIP JOURNEY  EVENTS IN THE RELATIONSHIP OBSTACLES ENCOUNTERED  DIFFICULTIES EXPERIENCED DECISIONS ABOUT  CHOICES ABOUT WHAT TO DO DIRECTION DESTINATION OF THE  GOALS OF THE RELATIONSHIP JOURNEY Table 1: The mappings of conceptual metaphor LOVE IS A JOURNEY Obviously, the more concrete domain of JOURNEY helps structure ideas belonging to the target domain of LOVE. Furthermore, Lakoff and Johnson (1980) also argue that knowledge of the sort specified by the conceptual metaphor is necessary for the creation and comprehension of conceptual metaphors.

That is to say, without such knowledge and previous experience, one would not be able to understand some concepts of the more abstract domain LOVE (Lakoff &Johnson, 1980). Similarly to the example proposed by Lakoff, many other cases of metaphors have been studied, contributing to the comparisons of metaphorical mechanism between two languages. In Vietnam, Nguyễn Thị Kim Anh (2014) takes a deep look at the conceptual metaphor MARRIAGE IS A JOURNEY, which aims at facilitating the teaching of cultural aspects in foreign language teaching. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] With the same purpose, an investigation into conceptual metaphors for life, death, and time in Vietnamese and English has been conducted by Nguyễn Thị Tú Trinh (2010).

One of the most favored target domains to be described through source domains is economy. It is admitted that, the world economy has never failed to win people‘s attention though it has undergone numerous ups and downs in the last few decades. Hence, the economic reports in newspapers, journals and magazines have proved themselves to be an essential part of the daily life. For this reason, certain linguistic features are taken into great consideration in the production of reports and articles so that ideas can be effortlessly perceived in such an abstract and abstruse field.

Metaphor, one of the linguistics features, commonly occurs in economic reports for the reason that metaphors facilitate readers‘ understanding of the abstract domains by means of the concrete domains (Köveces, 2002). Within the business domain, conceptual metaphors are supposed to be of great popularity since the more abstract domain of economy should be conceptualized by a number of more concrete domains. For example, we usually see such a metaphoric expression as seeing just one way for Greece to go: up (The New York Times, 2014). The example illustrates the use of the concrete domain of JOURNEY to structure ideas belonging to the domain of ECONOMY.

Studies on such use of metaphoric expressions have been of certain extensiveness. Silva Bratož (2004) conducts a comparative study of metaphor in English and Slovene used in popular economic discourse. The study aims to figure out the domains used business reports in both languages to conceptualize the domain of economy. Similarly, Black and Ennis (2001) carry out another study of 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] conceptual metaphors between English and Spanish in financial reporting mainly about stock market crash.

According to the findings, there are not only many similarities but also differences in frequently used metaphors between two languages. Bai Jinhong (2010) also carries out a study on conceptual metaphor exploited in the journal Business Week and the newspaper The New York Times although the study is confined to the headlines only. The review of previous studies has encouraged the writer to conduct further research on conceptual metaphors used in English articles so that the source domains can be found, and the most frequently used domain can be identified. In short, it is worth analyzing metaphors in economic reports to figure out how they work in this field and to categorize other concrete source domains that are normally used to conceptualize the target domain of economy.

Objectives and scope of the study 2. Objectives of the study This study primarily concentrates on the metaphors used in economic reports. Its aim is to have an insight into how metaphors are correlated to human physical experience and constructed in economic reports. In addition, the analysis of this correlation will set foundation for later categorization of the source domains which are exploited in the metaphors in these economic reports.

4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Scope of the study The research on metaphoric expressions has a long history with different standpoints. In the traditional view, metaphors should be regarded as a figure of speech and those metaphoric expressions are expected to appear in poetry and literary works for rhetorical aims and are far from use in communication. The second view on metaphor emerged in 1980 and was marked by the publication of Metaphors, We Live By, written by Lakoff and Johnson.

The approach they suggested, known as the cognitive linguistics view of metaphors, posed a real challenge to the traditional view since they propose that metaphor exists not only in language but also in action and thought (2003). Among two views briefly discussed above, this study takes the latter since economic reports, the subject of this study, should not be treated as literary works but part of human communication. Since its introduction, many cognitive studies of metaphor have been conducted in politics, sports, economy and many other aspects. This paper does not expect to cover all those aspects of life, and only conceptual metaphors found in economic reports are analyzed.

Despite the abundance of economic magazines and journals, this paper focuses only on the articles from the New York Times posted in 2013. Significance of the study With this study, the writer strives to make a little theoretical and practical contribution. Firstly, as part of his endeavor, this paper is expected to provide an insight into how metaphor works in the field of economy, which is to add some value to the theory of metaphor from the 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] perspective of cognitive linguistics. The findings and analysis of metaphors in economic reports also prove the statement made by Lakoff and Johnson (1980, 1999) that metaphors are conceptual as many of the ways in which we think and act are basically metaphorical and that metaphors are not confined to literal works only.

Secondly, for writers of journals, newspapers and magazines, this study is to provide a practical analysis on how metaphors work and how they are constructed in economic reports. They are, hence, encouraged to exploit this linguistic feature so that ideas can be presented in a comprehensible manner.