Nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần theo pháp luật Việt Nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần ở việt nam, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực luật học tại

• Tác giả: Đỗ Minh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Phan Chí Hiếu
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
• 1.1. Giới thiệu chung
• 1.2. Các công trình công bố ở trong nước
• 1.3. Đánh giá kết quả nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài
• 1.4. Cơ sở lý thuyết, câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI QUẢN LÝ CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ PHÁP LUẬT VỀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI QUẢN LÝ CÔNG TY CỔ PHẦN
• 2.1. Khái quát chung về công ty cổ phần và người quản lý công ty cổ phần
• 2.2. Vai trò của người quản lý công ty cổ phần
• 2.3. Nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 2.3.1. Khái niệm và đặc điểm của nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 2.3.2. Nội dung cấu thành nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 2.3.3. Những vấn đề lý luận về pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI QUẢN LÝ CÔNG TY CỔ PHẦN
• 3.1. Thực trạng nguồn luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần ở Việt Nam
• 3.2. Khái niệm người quản lý công ty cổ phần trong pháp luật hiện hành của Việt Nam
• 3.3. Quy định pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 3.3.1. Nghĩa vụ thực hiện quyền, nhiệm vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất vì lợi ích tốt nhất của công ty (nghĩa vụ cẩn trọng)
• 3.3.2. Nghĩa vụ trung thành với lợi ích của công ty và của cổ đông (nghĩa vụ trung thành)
• 3.3.3. Nghĩa vụ thực hiện các quyền, nhiệm vụ được giao theo đúng quy định của pháp luật
• 3.3.4. Nghĩa vụ tuân thủ theo điều lệ công ty và quyết định của Đại hội đồng cổ đông
• 3.3.5. Nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần đối với người thứ ba
• 3.4. Quy định về trách nhiệm pháp lý của người quản lý công ty cổ phần
• 3.4.1. Trách nhiệm dân sự
• 3.4.2. Trách nhiệm kỷ luật và trách nhiệm hành chính
• 3.4.3. Trách nhiệm hình sự
• 3.5. Miễn trách nhiệm đối với người quản lý công ty cổ phần
• 3.6. Các quy định về cơ chế bảo đảm thực thi pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 3.6.1. Giám sát và bảo đảm thực thi pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần bởi cơ quan hành chính nhà nước
• 3.6.2. Giám sát và bảo đảm thực thi pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần bởi tổ chức xã hội – nghề nghiệp và tổ chức tự quản
• 3.6.3. Cơ chế giải quyết tranh chấp về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 3.7. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI QUẢN LÝ CÔNG TY CỔ PHẦN
• 4.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 4.2.1. Nguồn luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 4.2.2. Chỉnh sửa khái niệm người quản lý doanh nghiệp trong pháp luật thực định
• 4.2.3. Hoàn thiện một số quy định của pháp luật về nghĩa vụ cẩn trọng của người quản lý công ty cổ phần
• 4.2.4. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về trách nhiệm pháp lý của người quản lý công ty cổ phần
• 4.2.5. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về giải quyết tranh chấp về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 4.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần
• 4.3.1. Nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật của các chủ thể liên quan
• 4.3.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động hậu kiểm của các tổ chức đại diện người lao động trong doanh nghiệp, các tổ chức bảo vệ nhà đầu tư và các tổ chức xã hội
• 4.3.3. Nâng cao vai trò của các cơ quan nhà nước trong hoạt động hậu kiểm
• 4.4. Kết luận chương 4
• Danh mục các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án đã được công bố
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần tại Việt Nam

Nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần tại Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp. Theo quy định của pháp luật, người quản lý có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi của công ty và cổ đông. Điều này bao gồm việc thực hiện các quyết định của Đại hội đồng cổ đông, tuân thủ các quy định trong quy định pháp luật và điều lệ công ty. Sự rõ ràng trong các nghĩa vụ này không chỉ giúp người quản lý thực hiện tốt vai trò của mình mà còn bảo vệ lợi ích hợp pháp của công ty và các bên liên quan. Việc xác định rõ ràng các nghĩa vụ này là cần thiết để tránh những rủi ro pháp lý có thể xảy ra trong quá trình hoạt động của công ty.

1.1. Khái niệm và vai trò của người quản lý công ty cổ phần

Khái niệm về người quản lý công ty cổ phần được quy định trong Luật Doanh nghiệp. Họ là những cá nhân có quyền hạn và trách nhiệm trong việc điều hành và quản lý hoạt động của công ty. Vai trò của người quản lý không chỉ dừng lại ở việc thực hiện các quyết định mà còn bao gồm việc đảm bảo rằng các hoạt động của công ty tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Điều này có nghĩa là họ phải có kiến thức vững về quy định pháp luật và các quy trình quản lý nội bộ. Sự thành công của công ty phụ thuộc rất nhiều vào khả năng và trách nhiệm của người quản lý trong việc thực hiện các nghĩa vụ của mình.

II. Nghĩa vụ pháp lý của người quản lý công ty cổ phần

Nghĩa vụ pháp lý của người quản lý công ty cổ phần bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau. Đầu tiên, họ phải thực hiện nghĩa vụ trung thành với lợi ích của công ty và cổ đông. Điều này có nghĩa là họ không được phép thực hiện các hành vi có thể gây thiệt hại cho công ty vì lợi ích cá nhân. Thứ hai, người quản lý phải thực hiện các quyền và nhiệm vụ được giao một cách trung thực và cẩn trọng. Điều này bao gồm việc đưa ra các quyết định dựa trên thông tin đầy đủ và chính xác. Cuối cùng, họ cũng có trách nhiệm báo cáo về tình hình tài chính và hoạt động của công ty một cách minh bạch. Những nghĩa vụ này không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là những tiêu chuẩn đạo đức mà người quản lý cần tuân thủ.

2.1. Trách nhiệm quản lý tài chính

Một trong những nghĩa vụ quan trọng của người quản lý là quản lý tài chính của công ty. Họ phải đảm bảo rằng các hoạt động tài chính được thực hiện một cách hợp pháp và hiệu quả. Điều này bao gồm việc lập kế hoạch tài chính, kiểm soát chi phí và đảm bảo rằng công ty có đủ nguồn lực để hoạt động. Việc quản lý tài chính không chỉ giúp công ty duy trì hoạt động mà còn bảo vệ quyền lợi của cổ đông. Nếu người quản lý không thực hiện tốt nghĩa vụ này, họ có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý về những thiệt hại gây ra cho công ty.

III. Trách nhiệm xã hội của người quản lý công ty cổ phần

Ngoài các nghĩa vụ pháp lý, người quản lý còn có trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng và môi trường. Họ cần phải xem xét tác động của các quyết định kinh doanh đến xã hội và môi trường. Điều này bao gồm việc thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường, đảm bảo quyền lợi của người lao động và tham gia vào các hoạt động cộng đồng. Trách nhiệm xã hội không chỉ giúp công ty xây dựng hình ảnh tích cực mà còn tạo ra giá trị bền vững cho công ty trong dài hạn. Việc thực hiện trách nhiệm xã hội cũng có thể giúp người quản lý tránh được những rủi ro pháp lý và tăng cường sự tin tưởng từ phía cổ đông và khách hàng.

3.1. Nghĩa vụ bảo vệ môi trường

Nghĩa vụ bảo vệ môi trường là một phần quan trọng trong trách nhiệm xã hội của người quản lý. Họ cần phải đảm bảo rằng các hoạt động của công ty không gây hại đến môi trường. Điều này có thể bao gồm việc thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, sử dụng tài nguyên một cách bền vững và tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường. Việc thực hiện tốt nghĩa vụ này không chỉ giúp công ty tránh được các vấn đề pháp lý mà còn tạo ra giá trị cho cộng đồng và xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ luật học với đề tài "Pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần ở Việt Nam" được nghiên cứu sinh Đỗ Minh Tuấn thực hiện tại Trường Đại học Luật Hà Nội, thuộc chuyên ngành Luật Kinh tế, mã số 62 38 01 07, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Phan Chí Hiếu và PGS. TS. Phạm Thị Giang Thu (năm 2017).

Tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của người quản lý công ty cổ phần (NQLCTCP) đối với sự thành bại của doanh nghiệp và sự an toàn của thị trường. Pháp luật Việt Nam đã từng bước ghi nhận các nghĩa vụ của NQLCTCP trong Luật Doanh nghiệp và các văn bản liên quan nhằm bảo vệ công ty và nhà đầu tư. Tuy nhiên, qua quá trình áp dụng, hệ thống pháp luật thực định đã bộc lộ 7 hạn chế và khoảng trống nghiên cứu chính sau:

1. Khái niệm NQLCTCP trong Luật Doanh nghiệp năm 2014 khó hiểu và khó vận dụng; chưa bao quát được nhóm "người thực tế quản lý" (không mang chức danh nhưng thực tế điều hành hoặc chi phối các quyết định của Hội đồng quản trị và người điều hành cấp cao), tạo kẽ hở cho hành vi trục lợi.
2. Các nghĩa vụ của NQLCTCP trong Luật Doanh nghiệp và Thông tư số 121/2012/TT-BTC ngày 26/7/2012 của Bộ Tài chính chủ yếu mới dừng lại ở việc đặt tên, thiếu các nội dung quy định cụ thể, dẫn đến tính khả thi khi thi hành không cao.
3. Pháp luật còn bỏ ngỏ cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thứ ba (chủ nợ, người lao động, môi trường, cộng đồng xã hội) trước các quyết định quản lý vì lợi ích cục bộ hoặc nhóm lợi ích.
4. Các quy định về trách nhiệm pháp lý của NQLCTCP chưa đầy đủ, còn hiện tượng chồng chéo, gây khó khăn cho việc xử lý vi phạm trong thực tiễn.
5. Thiếu các tiêu chí phân định rõ ràng giữa rủi ro kinh doanh thông thường với hành vi vi phạm nghĩa vụ; thiếu các quy định về trường hợp không vi phạm và cơ chế miễn trừ trách nhiệm, dẫn đến nguy cơ hình sự hóa các quan hệ kinh tế (như tội danh "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng").
6. Chưa làm rõ sự khác biệt về nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý giữa nhóm người điều hành trực tiếp (nắm thực quyền quản lý hàng ngày) với các thành viên Hội đồng quản trị không tham gia điều hành.
7. Nguồn luật điều chỉnh quan hệ nghĩa vụ của NQLCTCP thiếu tính đồng bộ, mâu thuẫn giữa luật chung và luật chuyên ngành, thiếu thứ bậc hiệu lực hợp lý.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm ra các giải pháp nhằm xây dựng, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật Việt Nam về nghĩa vụ của NQLCTCP. Để đạt mục đích này, luận án xác định các nhiệm vụ nghiên cứu:

• Xây dựng cơ sở lý luận về NQLCTCP, làm rõ bản chất mối quan hệ giữa NQLCTCP với công ty và người thứ ba;
• Làm sáng tỏ nội dung của các nhóm nghĩa vụ cơ bản của NQLCTCP;
• Xây dựng các nguyên tắc cơ bản và lý luận về nguồn luật điều chỉnh;
• Phân tích nội dung pháp luật về nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý và quyền khởi kiện của cổ đông;
• Đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về nghĩa vụ của NQLCTCP (cả trạng thái tĩnh và trạng thái động), so sánh với pháp luật của Hoa Kỳ, Úc, Anh, Đức, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc và chuẩn mực quản trị của OECD;
• Đề xuất phương hướng và hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật cùng các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành.

Đối tượng nghiên cứu là các quy định pháp luật về nghĩa vụ của NQLCTCP và thực tiễn áp dụng các quy định đó tại Việt Nam, kết hợp khảo cứu luật pháp, thực tiễn xét xử của một số quốc gia và chuẩn mực của OECD.

Phạm vi nghiên cứu: Về mặt chủ thể, luận án tập trung nghiên cứu nghĩa vụ của thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT) và người điều hành (NĐH) trong công ty cổ phần. Về mặt thời gian, luận án khảo sát hệ thống pháp luật và thực tiễn thi hành tại Việt Nam từ khi Luật Công ty năm 1990 có hiệu lực cho đến năm 2017.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã phân loại và điểm cứu các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan trực tiếp đến đề tài:

Các công trình công bố trong nước tiêu biểu gồm:

• Về bảo vệ cổ đông và quản trị công ty: Bùi Xuân Hải (2009, 2010), Cao Thị Kim Trinh (2004), Đào Thúy Anh (2014), Nguyễn Thị Thùy Linh (2014), Nguyễn Thị Kim Chi (2015), Phạm Thị Tâm (2015).
• Về kiểm soát giao dịch có nguy cơ tư lợi: Ngô Thị Bích Phương (2007), Phan Nữ Hiền Oanh (2014), Nguyễn Thị Vân Anh (2015).
• Về nghĩa vụ của người quản lý và quản trị nội bộ: Nguyễn Hoàng Duy (2015), Trần Thị Kiều Oanh (2013), Ngô Huy Cương (2013), Phạm Duy Nghĩa (2004, 2009), Nguyễn Ngọc Bích và Nguyễn Đình Cung (2009), Phạm Trí Hùng và Nguyễn Trung Thăng (2012), Ngô Viễn Phú (2005).
• Về nghiên cứu so sánh và nghĩa vụ thành viên HĐQT viết bằng tiếng Anh: Toan Le Minh & Gordon Walker (2008), Jeremy Pearce (2010), Van Ngoc Vu (2013).

Các công trình công bố ở nước ngoài tiêu biểu gồm:

• Về nghĩa vụ cẩn trọng và quy tắc quyết định kinh doanh (Business Judgment Rule): Alice Eastman Helle (1986), Emily E. Cassel (2004), Fred W. Triem (2007), Michael Bradley & Cindy A. Schipani (1989), Clark W. Furlow (2009), D. Jeremy Telman (2007), Johneth Chongseo Par & Doo-Ah Lee (2003), Mirko Vasiljevic (2012), Klaus J. Hopt (2011).
• Về nghĩa vụ trung thành và xung đột lợi ích: Dr Yawa Wei (2006), Edwin W. Hecker, Jr. (2013), Jae Yeol Kwon (2004), Hideki Kanda & Curtis J. Milhaupt (2008), John Lowry & Rod Edmunds (2000).
• Về nghĩa vụ của người điều hành (Officers): A. Gilchrist Sparks, III & Lawrence A. Hamermesh (1992), Paul Graf (2011), Mark Byrne (2006), Lyman P. Johnson & David Millon (2005), Megan Wischmeier Shane (2010), Z. Jill Barclift (2006).
• Về nghĩa vụ và trách nhiệm đối với người thứ ba (chủ nợ, bảo vệ môi trường): Andrew Keay & Hao Zhang (2008), Helen Anderson (2006), Dr. Helen Anderson (2009), George S. Wayne Marr, Jr & Michael F. Spivey (1991), Jay Marshall Wallace (1992), John H. Farrar (1997), L. S. Sealy (1987), Lawrence E. Mitchell (1990), Martin Petrin (2010), Maya K. van Rossum (1993), Michelle Welsh & Helen Anderson (2005), Norman J. Fry (1994), Thomas E. Stagg & Scott Ferrett (1989), Nancy T. Oliver (1989).
• Về miễn trừ trách nhiệm và chế tài: Bernard Black và cộng sự (2006, 2007), Michael J. Whincop (2000), R. Baxt (1978), Rebecca G. DiStefano (2006), Ronald E. Evans (1987), Nancy R. Fier (2012).

Khoảng trống nghiên cứu được luận án lựa chọn giải quyết:

• Xây dựng hệ thống tiêu chí kinh tế và tiêu chí pháp lý để nhận diện đầy đủ NQLCTCP, bao gồm người quản lý thực tế và người quản lý giấu mặt;
• Làm rõ cấu thành pháp lý của nghĩa vụ cẩn trọng và nghĩa vụ trung thành gắn liền với chức năng thực tế của từng nhóm chức danh (thành viên HĐQT và NĐH);
• Xác lập cơ sở pháp lý về nghĩa vụ và trách nhiệm của NQLCTCP đối với người thứ ba (đặc biệt là chủ nợ trong giai đoạn công ty đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán);
• Nghiên cứu cơ sở tiếp thu có chọn lọc "quy tắc quyết định kinh doanh" vào hệ thống pháp luật Việt Nam;
• Hệ thống hóa các chế tài pháp lý, cơ chế miễn trừ trách nhiệm và giải pháp thúc đẩy quyền khởi kiện phái sinh của cổ đông nhằm giải thích, hoàn thiện các đạo luật mới như Luật Doanh nghiệp 2014, Bộ luật Dân sự 2015 và Bộ luật Hình sự 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên các nền tảng lý thuyết và nguyên tắc pháp lý sau:

• Thuyết đại diện (Agency Theory) do Michael C. Jensen, William H. Meckling và các nhà kinh tế học phát triển: Giải thích bản chất mối quan hệ giữa người ủy quyền (cổ đông) và người đại diện (người quản lý), trong đó luôn tiềm ẩn xung đột lợi ích và bất cân xứng thông tin. Luận án chọn thuyết đại diện làm nền tảng thay vì thuyết người quản gia (Stewardship Theory) vì không lý tưởng hóa sự tận tâm của NQLCTCP.
• Lý thuyết pháp nhân và trách nhiệm gián tiếp của pháp nhân (Vicarious Liability): Làm rõ sự độc lập về tài sản, quyền và nghĩa vụ giữa công ty với cổ đông và người quản lý.
• Nguyên tắc công bằng: Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công ty, cổ đông và người thứ ba, đồng thời không tạo gánh nặng rủi ro pháp lý bất hợp lý cho NQLCTCP.
• Nguyên tắc thiện chí, trung thực: Nền tảng pháp lý chi phối mọi hành vi xử sự và quyết định quản lý trong luật tư.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trên nền tảng chủ nghĩa duy vật biện chứng, kết hợp các phương pháp cụ thể:

• Phương pháp nghiên cứu liên ngành: Kết hợp lý thuyết kinh tế (quản trị công ty, cấu trúc vốn, chi phí đại diện) và lý thuyết pháp lý (ủy quyền, quan hệ ủy thác, chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng).
• Phương pháp so sánh luật học: So sánh luật thực định và thực tiễn áp dụng của Việt Nam với các nước thuộc hệ thống thông luật (Hoa Kỳ, Anh, Úc), hệ thống dân luật (Đức, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Trung Quốc) và các nguyên tắc quản trị của OECD.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Mổ xẻ các quy phạm, luận chứng pháp lý và tình huống thực tiễn để khái quát hóa thành các kết luận khoa học.
• Phương pháp lịch sử và thống kê: Khảo sát quá trình phát triển của pháp luật công ty từ Luật Công ty năm 1990 đến năm 2017.

Nguồn tư liệu sử dụng bao gồm: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam (Luật Công ty 1990, Luật Doanh nghiệp 1999, 2005, 2014, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, các văn bản của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước); các đạo luật, án lệ của nước ngoài; các tài liệu hướng dẫn quản trị của OECD; các luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, giáo trình và bài viết khoa học chuyên ngành trong và ngoài nước.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu của luận án: Luận án giải quyết 7 câu hỏi nghiên cứu được đánh số trong văn bản:

1. Cần phải có những tiêu chí gì để xác định một người là NQLCTCP?
2. Bản chất mối quan hệ giữa NQLCTCP với CTCP là gì? Vì sao NQLCTCP lại có nghĩa vụ đối với CTCP?
3. NQLCTCP có những nghĩa vụ gì đối với CTCP và nội dung của nghĩa vụ đó?
4. Bên cạnh nghĩa vụ của NQLCTCP đối với CTCP, NQLCTCP có nghĩa vụ đối với người thứ ba không? Vì sao?
5. Pháp luật về nghĩa vụ của NQLCTCP đối với CTCP có cấu trúc như thế nào?
6. Pháp luật về nghĩa vụ của NQLCTCP của Việt Nam đã đạt được kết quả gì và còn những tồn tại gì cần phải khắc phục, hoàn thiện?
7. Cần những giải pháp gì để hoàn thiện pháp luật về nghĩa vụ của NQLCTCP của Việt Nam?

Giả thuyết nghiên cứu: Nghĩa vụ của NQLCTCP cùng với trách nhiệm pháp lý do vi phạm nghĩa vụ và cơ chế thực thi pháp luật về nghĩa vụ của NQLCTCP là công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích tốt nhất của công ty, cổ đông cũng như bảo đảm lợi ích hợp pháp của người thứ ba.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu và các vấn đề liên quan

Chương này tập hợp và phân tích có hệ thống các công trình nghiên cứu khoa học trong nước và quốc tế theo từng mảng chủ đề: khái niệm NQLCTCP, bản chất quan hệ ủy thác và đại diện, nội dung nghĩa vụ cẩn trọng và nghĩa vụ trung thành, nghĩa vụ đối với người thứ ba, trách nhiệm pháp lý và các cơ chế bảo đảm thực thi.

Chương 1 chỉ ra rằng các công trình tại Việt Nam trước đây chủ yếu tiếp cận nghĩa vụ của người quản lý dưới góc độ quản trị nội bộ chung hoặc tập trung vào một số khía cạnh riêng lẻ như kiểm soát giao dịch tư lợi, bảo vệ cổ đông thiểu số, mà chưa xây dựng một hệ thống lý luận toàn diện về cấu trúc nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của NQLCTCP. Trên cơ sở đó, tác giả xác định khung lý thuyết nghiên cứu, hệ thống 7 câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học cho toàn bộ luận án.

Chương 2: Những vấn đề lý luận về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần và pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần

Chương 2 làm sáng tỏ các nền tảng lý luận về công ty cổ phần và NQLCTCP:

• 5 đặc điểm pháp lý cơ bản của CTCP: (1) Công ty là một pháp nhân độc lập; (2) Có sự tách bạch về tài sản và trách nhiệm trả nợ giữa công ty và cổ đông; (3) Cổ phần được tự do chuyển nhượng; (4) Quản lý tập trung; (5) Công ty tồn tại độc lập với sự thay đổi của cổ đông. Ngoài ra, CTCP được phân tích dưới góc độ là "phức hợp của nhiều hợp đồng" và phức hợp các mối quan hệ lợi ích.
• Cơ cấu quản lý nội bộ: Luận án phân tích hai mô hình quản lý cơ bản trên thế giới gồm mô hình một hội đồng (one-tier system) tại các nước thông luật và mô hình hai hội đồng (two-tier system) có nguồn gốc từ Đức dựa trên học thuyết cùng xem xét (co-determination). Đồng thời, tác giả chỉ ra 4 mô hình quản lý phái sinh trong thực tiễn:

Mô hình quản trị	Cấu trúc hội đồng	Mối quan hệ giữa Chủ tịch HĐQT và Giám đốc
Mô hình 1	Một hội đồng (One-tier)	Chủ tịch HĐQT độc lập với Giám đốc/Tổng Giám đốc
Mô hình 2	Một hội đồng (One-tier)	Chủ tịch HĐQT kiêm nhiệm Giám đốc/Tổng Giám đốc
Mô hình 3	Hai hội đồng (Two-tier)	Chủ tịch HĐQT độc lập với Giám đốc/Tổng Giám đốc
Mô hình 4	Hai hội đồng (Two-tier)	Chủ tịch HĐQT kiêm nhiệm Giám đốc/Tổng Giám đốc

• Tiêu chí nhận diện NQLCTCP: Phân biệt người có chức danh quản lý, người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền. Luận án xác lập 2 tiêu chí nhận diện: Tiêu chí kinh tế (dựa vào thẩm quyền đưa ra hoặc tham gia đưa ra các quyết định quan trọng tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh hoặc tình trạng tài chính của công ty, kế thừa quan điểm của Mark Byrne) và tiêu chí pháp lý; nhận diện nhóm người quản lý thực tế (de facto manager) và người quản lý giấu mặt (shadow manager).
• Nội dung cấu thành nghĩa vụ: Phân tích 4 nhóm nghĩa vụ gồm: Nghĩa vụ cẩn trọng (duty of care); Nghĩa vụ trung thành (duty of loyalty - kiểm soát giao dịch có nguy cơ tư lợi, cơ hội kinh doanh, thù lao, không cạnh tranh); Nghĩa vụ tuân thủ pháp luật; Nghĩa vụ tuân thủ Điều lệ và nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông.
• Nghĩa vụ đối với bên thứ ba và nghĩa vụ của người điều hành: Xác định nghĩa vụ của người quản lý đối với chủ nợ khi công ty rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán (tư cách người quản lý thực tế tài sản của chủ nợ - de facto trustee). Đối với người điều hành, xác lập hai nghĩa vụ bắt buộc là nghĩa vụ chấp hành (duty of obedience) và nghĩa vụ cung cấp thông tin (duty to inform/duty of candor).
• Quy tắc quyết định kinh doanh (Business Judgment Rule): Luận án tiếp cận quy tắc này dưới góc độ là căn cứ xác định hành vi không vi phạm nghĩa vụ cẩn trọng thay vì xem là một trường hợp miễn trừ trách nhiệm pháp lý.

Chương 3: Thực trạng pháp luật Việt Nam về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần

Chương 3 phân tích thực trạng pháp luật thực định và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam:

• Nguồn luật: Chỉ ra tình trạng thiếu đồng bộ, mâu thuẫn giữa Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn dưới luật.
• Khái niệm NQLCTCP: Quy định tại Luật Doanh nghiệp 2014 còn nặng về liệt kê chức danh bổ nhiệm và quyền nhân danh ký kết giao dịch, bỏ lọt các cá nhân thực tế chi phối và điều hành công ty.
• Thực trạng quy định các nhóm nghĩa vụ: Nghĩa vụ cẩn trọng còn chung chung, thiếu tiêu chuẩn khách quan; nghĩa vụ trung thành chưa kiểm soát chặt chẽ các giao dịch tư lợi gián tiếp và chưa có cơ chế xử lý việc chiếm đoạt cơ hội kinh doanh; nghĩa vụ với chủ nợ khi công ty gặp khó khăn tài chính chưa được quy định rõ ràng.
• Trách nhiệm pháp lý: Trách nhiệm dân sự thiếu cơ chế tính toán mức bồi thường và thủ tục thu hồi lợi ích tư lợi bất hợp pháp (disgorgement); trách nhiệm hình sự có nguy cơ lạm dụng tội danh "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" đối với các tổn thất do rủi ro thị trường; thiếu các quy định về giới hạn trách nhiệm thông qua hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm người quản lý (D&O insurance) hoặc thỏa thuận miễn trừ tự nguyện.
• Cơ chế thực thi: Vai trò giám sát của cơ quan nhà nước, tổ chức tự quản chưa phát huy hiệu quả; thủ tục khởi kiện phái sinh của cổ đông còn gặp rào cản về tỷ lệ sở hữu cổ phần tối thiểu và quy trình tố tụng dân sự.

Chương 4: Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần

Chương 4 xác định các phương hướng và giải pháp cụ thể:

• 3 phương hướng hoàn thiện: (1) Phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN và tái cơ cấu nền kinh tế; (2) Phù hợp với chuẩn mực quản trị công ty tốt của quốc tế (OECD); (3) Phù hợp với trình độ phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật:
  • Sửa đổi khái niệm NQLCTCP trong Luật Doanh nghiệp theo hướng bổ sung tiêu chí người thực tế quản lý và người có thẩm quyền ra quyết định quan trọng;
  • Hoàn thiện thứ bậc hiệu lực của nguồn luật, làm rõ mối quan hệ giữa luật doanh nghiệp, luật chuyên ngành và Điều lệ công ty;
  • Cụ thể hóa tiêu chuẩn đánh giá nghĩa vụ cẩn trọng dựa trên cách tiếp cận khách quan (objective test); luật hóa các yếu tố của quy tắc quyết định kinh doanh như một căn cứ xác định không vi phạm nghĩa vụ;
  • Bổ sung quy định chi tiết về kiểm soát giao dịch có nguy cơ tư lợi, nghĩa vụ không chiếm đoạt cơ hội kinh doanh của công ty và nghĩa vụ đối với chủ nợ khi công ty có nguy cơ phá sản;
  • Hoàn thiện chế tài dân sự (cơ chế bồi hoàn lợi nhuận thu lợi bất chính), cho phép áp dụng bảo hiểm trách nhiệm người quản lý;
  • Sửa đổi Bộ luật Tố tụng Dân sự nhằm đơn giản hóa điều kiện và thủ tục khởi kiện phái sinh của cổ đông.
• Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành: Nâng cao nhận thức pháp luật cho doanh nghiệp và cổ đông; tăng cường vai trò hậu kiểm của các tổ chức đại diện người lao động và tổ chức bảo vệ nhà đầu tư; nâng cao hiệu lực thanh tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước).

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận:

• Xây dựng khái niệm khoa học về NQLCTCP dựa trên sự kết hợp giữa tiêu chí kinh tế (thẩm quyền ra quyết định quan trọng) và tiêu chí pháp lý (tư cách đại diện và thẩm quyền được trao), bao quát được cả người quản lý thực tế và người quản lý giấu mặt.
• Xác định và làm rõ mối quan hệ giữa các căn cứ xác lập nghĩa vụ của NQLCTCP gồm pháp luật, điều lệ công ty và tập quán quản trị, trong đó nhấn mạnh vai trò của Điều lệ công ty như một nguồn luật nội bộ quan trọng.
• Phát triển hệ thống lý luận toàn diện về pháp luật điều chỉnh nghĩa vụ của NQLCTCP, bao gồm: xác lập các nguyên tắc pháp lý nền tảng; làm rõ nội dung nghĩa vụ cẩn trọng, nghĩa vụ trung thành và nghĩa vụ tuân thủ; lý giải cơ sở khoa học về nghĩa vụ của NQLCTCP đối với người thứ ba (chủ nợ) trong tình huống phá sản; xác lập các nghĩa vụ đặc thù của người điều hành (nghĩa vụ chấp hành và nghĩa vụ cung cấp thông tin); xây dựng cơ sở lý luận về chế tài dân sự, miễn giảm trách nhiệm và bản chất của quy tắc quyết định kinh doanh.

Đóng góp về mặt thực tiễn:

• Phân tích có hệ thống các vướng mắc, tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế trong hệ thống pháp luật Việt Nam về nghĩa vụ của NQLCTCP giai đoạn 1990 - 2017.
• Đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng Dân sự và các văn bản hướng dẫn về: khái niệm NQLCTCP, nội dung nghĩa vụ cẩn trọng, kiểm soát xung đột lợi ích, bảo vệ chủ nợ, trách nhiệm bồi hoàn lợi ích và quyền khởi kiện phái sinh của cổ đông.
• Cung cấp tài liệu tham khảo cho các công ty cổ phần trong việc soạn thảo, hoàn thiện Điều lệ công ty và các quy chế quản lý nội bộ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Luận án giới hạn phạm vi chủ thể nghiên cứu chủ yếu ở hai nhóm chức danh là thành viên Hội đồng quản trị và người điều hành trong loại hình công ty cổ phần, chưa mở rộng nghiên cứu chuyên sâu sang các chức danh quản lý khác hoặc các loại hình doanh nghiệp khác (công ty TNHH, công ty hợp danh).
• Dữ liệu thực tiễn và hệ thống văn bản pháp luật được khảo sát, đánh giá dừng lại ở mốc thời gian hoàn thành luận án (năm 2017).

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn thi hành các quy định về nghĩa vụ người quản lý sau khi Luật Doanh nghiệp và các bộ luật liên quan được sửa đổi, bổ sung;
• Nghiên cứu sâu hơn về án lệ và thực tiễn xét xử các vụ án tranh chấp trách nhiệm của người quản lý và các vụ kiện phái sinh của cổ đông tại Tòa án Việt Nam;
• Mở rộng phạm vi nghiên cứu về nghĩa vụ và trách nhiệm của người quản lý trong mô hình tập đoàn kinh tế, nhóm công ty mẹ - công ty con và các định chế tài chính đặc thù.

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo đối với các nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Thương mại và Quản trị kinh doanh: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu về cơ sở lý luận và so sánh luật học đối với chế định nghĩa vụ của người quản lý doanh nghiệp.
• Giảng viên và chuyên gia nghiên cứu pháp luật: Tham khảo khung phân tích lý thuyết đại diện, lý thuyết pháp nhân và các chuẩn mực quản trị công ty của OECD.
• Cơ quan lập pháp và hoạch định chính sách (Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước): Tham khảo các luận cứ khoa học để phục vụ công tác sửa đổi Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Luật sư, thẩm phán, trọng tài viên: Tham khảo các tiêu chí nhận diện người quản lý thực tế, tiêu chuẩn đánh giá nghĩa vụ cẩn trọng, nghĩa vụ trung thành và các căn cứ xem xét trách nhiệm pháp lý trong giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại.
• Doanh nghiệp và cổ đông: Tham khảo để xây dựng Điều lệ công ty, quy chế nội bộ về quản trị và bảo vệ quyền lợi cổ đông.

Phần nội dung có giá trị tham khảo cao nhất là các tiêu chí nhận diện NQLCTCP tại Chương 2 và hệ thống giải pháp hoàn thiện quy định về nghĩa vụ cẩn trọng, nghĩa vụ trung thành và quyền khởi kiện phái sinh tại Chương 4.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chí kinh tế được luận án sử dụng để nhận diện người quản lý công ty cổ phần là gì? Tiêu chí kinh tế dựa trên tầm quan trọng của vị trí quản lý, được phản ánh qua thẩm quyền đưa ra hoặc tham gia đưa ra các quyết định quan trọng tác động đến toàn bộ hoặc một bộ phận đáng kể của hoạt động kinh doanh, hoặc có khả năng tác động đáng kể đến tình trạng tài chính của công ty (kế thừa quan điểm của Mark Byrne). Các quyết định này bao gồm việc xác định mục tiêu chiến lược, kế hoạch kinh doanh, cơ cấu tổ chức và các giao dịch tài sản lớn.

2. Luận án phân biệt mô hình một hội đồng và mô hình hai hội đồng trong quản trị công ty cổ phần như thế nào? Mô hình một hội đồng (one-tier system, phổ biến ở các nước thông luật) chỉ tồn tại một Hội đồng quản trị do Đại hội đồng cổ đông bầu ra, đảm nhiệm đồng thời hai chức năng là quản lý và giám sát hoạt động của bộ máy điều hành. Mô hình hai hội đồng (two-tier system, bắt nguồn từ Đức dựa trên thuyết cùng xem xét) tách bạch rõ ràng giữa hai cơ quan: Hội đồng giám sát (gồm đại diện cổ đông và đại diện người lao động) thực hiện chức năng giám sát, và Hội đồng quản lý thực hiện chức năng quản lý điều hành công ty.

3. Quan điểm của luận án về việc tiếp thu "quy tắc quyết định kinh doanh" (Business Judgment Rule) vào pháp luật Việt Nam là gì? Luận án chủ trương tiếp thu quy tắc quyết định kinh doanh nhưng không xem đây là một trường hợp miễn trừ trách nhiệm pháp lý, mà tiếp cận dưới góc độ là căn cứ xác định NQLCTCP không vi phạm nghĩa vụ cẩn trọng. Nếu người quản lý đưa ra quyết định kinh doanh trên cơ sở có đầy đủ thông tin, thiện chí, trung thực và hoàn toàn không có tư lợi thì hành vi đó được coi là đã thực hiện đúng nghĩa vụ cẩn trọng, ngay cả khi quyết định đó mang lại rủi ro hoặc thiệt hại cho công ty.

4. Vì sao luận án lựa chọn thuyết đại diện (Agency Theory) làm nền tảng lý thuyết thay vì thuyết người quản gia (Stewardship Theory)? Thuyết người quản gia giả định rằng người quản lý luôn nỗ lực hành động vì lợi ích chung và tự động hài hòa lợi ích cá nhân với lợi ích công ty, điều này mang tính lý tưởng hóa. Trong khi đó, thuyết đại diện phản ánh đúng thực tế khách quan rằng giữa người sở hữu (cổ đông) và người quản lý luôn tiềm ẩn sự xung đột lợi ích và bất cân xứng thông tin, từ đó giải thích sự cần thiết phải có các quy định pháp luật ràng buộc nghĩa vụ, trách nhiệm và thiết lập cơ chế giám sát người quản lý.

5. Theo luận án, NQLCTCP phát sinh nghĩa vụ đối với người thứ ba (chủ nợ) trong trường hợp nào? Trong điều kiện hoạt động bình thường, NQLCTCP chỉ có nghĩa vụ đối với công ty. Tuy nhiên, khi công ty lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán hoặc đứng trước nguy cơ phá sản, NQLCTCP sẽ gánh vác nghĩa vụ của người quản lý thực tế tài sản của chủ nợ (de facto trustee) và phải thực hiện các hành vi nhằm bảo toàn tài sản vì lợi ích hợp pháp của các chủ nợ, không được phân tán tài sản hoặc ưu tiên thanh toán trái pháp luật.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Đỗ Minh Tuấn đã xây dựng một hệ thống lý luận toàn diện và chuyên sâu về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần, giải quyết mối quan hệ giữa người quản lý, công ty, cổ đông và người thứ ba dựa trên thuyết đại diện và các nguyên tắc luật tư. Công trình đã phân tích rõ nét những khoảng trống của pháp luật Việt Nam giai đoạn 1990 - 2017, từ khái niệm người quản lý thực tế đến các tiêu chuẩn đánh giá nghĩa vụ cẩn trọng, nghĩa vụ trung thành và cơ chế khởi kiện phái sinh. Hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành được đề xuất trong luận án có giá trị khoa học và thực tiễn cao, đóng góp cơ sở lý luận cho quá trình sửa đổi các đạo luật kinh tế và hoàn thiện thể chế quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu và các van đề liên quan Chương 2: Những vẫn đề lý luận về nghĩa vụ của người quản lý công ty cỗ phan và pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cỗ phan Chương 3: Thực trạng pháp luật Việt Nam về nghĩa vụ của người quản lý công ty cỗ phan Chương 4: Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về nghĩa vụ của người quan lý công ty cỗ phan 7 CHUONG 1 TONG QUAN VE TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC VÁN ĐÈ LIÊN QUAN 1.GIÓI THIỆU CHUNG Dé tài “Pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phan ở Việt Nam” là đề tài chưa được nghiên cứu ở trình độ tiễn sĩ luật học. Tuy nhiên, cùng với sự phát trién của pháp luật doanh nghiệp hàng trăm năm trên thế giới và gần 30 năm ở Việt Nam, thì những công trình khoa học liên quan đến đề tài rất phong phú. Có thể tạm chia các công trình nghiên cứu thành hai nhóm là các công trình trong nước và các công trình nước ngoài. Qua khảo cứu, NCS nhận thấy các công trình nghiên cứu khoa học được công bố ở trong nước và nước ngoài liên quan đến nghĩa vụ của NQLCTCP rất đa dạng, với nhiều luéng quan điểm khác nhau.

Điều này xuất phát từ việc mỗi luồng quan điểm khoa học được dựa trên nền tảng lý luận khác nhau. Như vậy, trên cơ sở kế thừa những hệ thống lý luận và quan điểm khoa học hợp lý đã được công bố cùng với những phân tích, đánh giá của riêng mình, NCS đưa ra những kết quả khoa học độc lập. Trong chương này, NCS tiến hành khảo cứu các công trình khoa học sau: 1. Các công trình công bố ở trong nước Cho đến nay đã có nhiều công trình khoa học được công bé ở trong nước có liên quan đến đề tài luận án.

Dưới đây là một số công trình tiêu biểu: Bùi Xuân Hải (2009), Bảo vệ cô đông: May van dé lý luận và thực tiễn trong Luật Doanh nghiệp 2005, Tạp chí Khoa học pháp lý số 1/2009 (Sau đây viết tắt là Bùi Xuân Hải (2009)) Bùi Xuân Hải (2010), Một số van dé lý luận và thực tiễn về bảo vệ cô đông thiêu số, Tạp chí Khoa học Pháp lý số 2/2010 (Sau đây viết tắt là Bùi Xuân Hải (2010)) Cao Thị Kim Trinh (2004), Tổ chức quản lý nội bộ công ty cô phần những van đề lý luận và thực tiễn, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Cao Thị Kim Trinh (2004)) Đào Thúy Anh (2014), Hoàn thiện pháp luật Việt Nam về tô chức quản lý công ty cô phần — Góc nhìn từ kinh nghiệm của Nhật Bản, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Đào Thúy Anh (2014)) 8 Ngô Thi Bích Phương (2007), Kiểm soát các giao dịch có nguy cơ phát sinh tư lợi theo quy định của LDN năm 2005, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Ngô Thị Bích Phương (2007)) Ngô Viễn Phú (2005), Nghiên cứu so sánh quản lý công ty cổ phan theo pháp luật CHXHCN Việt Nam và pháp luật CHND Trung Hoa, Luận án tiến sĩ luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Ngô Viễn Phú (2005)) Nguyễn Hoàng Duy (2015), Nghĩa vụ của NQLCTCP theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ luật hoc, Khoa Luật — Dai học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Nguyễn Hoàng Duy (2015)) Nguyễn Ngoc Bích, Nguyễn Đình Cung (2009), Công ty — vốn, quản lý & tranh chấp theo LDN năm 2005, Nhà xuất bản Tri thức (sau đây viết tắt là Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Đình Cung (2009)) Nguyễn Thị Kim Chi (2015), Pháp luật về bảo vệ cô đông nhỏ ở Việt Nam — Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là “Nguyễn Thị Kim Chi (2015)”) Nguyễn Thị Thùy Linh (2014), Hoàn thiện pháp luật về quản trị nội bộ công ty cô phần, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tat là Nguyễn Thị Thùy Linh (2014)) Nguyễn Thị Vân Anh (2015), Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát giao dịch giữa công ty với người có liên quan, Luận án tiễn sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (sau đây viết tắt là Nguyễn Thị Vân Anh (2015)) Ngô Huy Cương (2013), Giáo trình luật thương mại (phần chung và thương nhân), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Ngô Huy Cương (2013)) Phạm Duy Nghĩa (2009), Luật Doanh nghiệp, Tình huống — phân tích — bình luận, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Phạm Duy Nghĩa (2009)) Pham Thi Tâm (2015), Pháp luật về bảo vệ quyền lợi của cô đông cô phần — Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội Phạm Trí Hùng, Nguyễn Trung Thăng (2012), CEO và Hội đồng quản trị, Nhà xuất bản Lao động — xã hội (sau đây viết tắt là Pham Tri Hùng, Nguyễn Trung Thang (2012)) 9 Phan Nữ Hiền Oanh (2014), Kiểm soát giao dịch có nguy cơ phát sinh tư lợi trong công ty cổ phan theo pháp luật Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Phan Nữ Hiền Oanh (2014)) Tran Thị Kiều Oanh (2013), Nghĩa vụ của NQLCTCP cô phan theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Trần Thị Kiều Oanh (2013)) Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo luật kinh tế (Chương trình sau Đại học), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Phạm Duy Nghĩa (2004)) 1. Các công trình được công bố ở nước ngoài Các công trình khoa học được công bố ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án rất phong phú va đa dạng. Dưới đây là một số công trình biêu biểu: A. Gilchrist Sparks, HI and Lawrence A.

Hamermesh (1992), Common Law Duties of Non-Director Corporate Officers (nghia vu cua NDH khong phai 1a thanh viên HĐQT), The Business Lawyer, Vol. 48 (Sau đây viết tắt là A. Gilchrist Sparks, IH and Lawrence A. Hamermesh (1992)) Alice Eastman Helle (1986), Directors’ liability for breach of the duty of care: the corporate crisis and legislative responses in Delaware and Iowa (Trach nhiệm của thành viên HĐQT do vi phạm nghĩa vụ can trọng: khủng hoảng công ty và phản ứng lập pháp ở Delaware va Iowa), Drake Law Review, Vol.

36 (Sau đây viết tắt là Alice Eastman Helle (1986)) Andrew Keay & Hao Zhang (2008), Incomplete contracts, contingent fiduciaries and director’s duty to creditors (Hop đồng không hoàn thiện, quan hệ ủy thác có điều kiện và nghĩa vụ của thành viên HĐQT với chủ nợ), Melbourne University Law Review , Vol. 32 (Sau đây viết tắt là Andrew Keay & Hao Zhang (2008)) Bernard Black, Brian Cheffins, Martin Gelter, Hwa-Jin Kim, Richard Nolan, Mathias Siems & Linia Prava Law Firm (2007), Legal liability of directors and company officials — Part 1: Substantive grounds for liability (report to the Russian securities agency) (Trách nhiệm pháp lý của thành viên HĐQT va NDH - Phan 1: Cơ sở nội dung của trách nhiệm (báo cáo cho Ủy ban chứng khoán Nga), Columbia Business Law Review, Vol. Black (2006), Outside Director Liability Across Countries (Trach nhiệm của thành viên HDQT bên ngoài ở các nước), Texas Law Review, Volume 84, Number 6 (Sau đây viết tắt là Brian R. Furlow (2009), Good faith, fiduciary duties, and the business judgment rule in Delaware (Thién chi trung thuc, nghia vu thu thac va quy tac quyét định kinh doanh), Utah Law Review, No.3 (Sau đây viết tat là Clark W.

Jeremy Telman (2007), The Business Judgment Rule, Disclosure, and Executive Compensation (Quy tắc quyết định kinh doanh, công bố thông tin và lương thưởng của NĐH), Tulane Law Review, Vol. 81 (Sau đây viết tắt là D. Jeremy Telman (2007)) Dr Yawa Wei (2006), Director’s duties under Chinese law: A comparative view (Nghĩa vụ cua thành viên HĐQT: Một cách nhìn so sánh), (2006) 3 UNELJ (Sau đây viết tắt là Dr Yawa Wei (2006)) Dr. Helen Anderson (2009), Director’s liability for corporate faults and defaults — an international comparison (Trach nhiệm của thành viên HĐQT đối với vi phạm của công ty — so sánh quốc tế), Pacific Rim Law & Policy Journal, Vol.1 (Sau đây gọi tắt là Dr.

Helen Anderson (2009)) Edwin W Hecker, Jr. (2013), Fiduciary Duties in Business Entities Revisited (Xem xét lại nghĩa vu thu thác trong các pháp nhân kinh doanh), Kansas Law Review, Vol. 61 (Sau đây viết tắt là Edwin W Hecker, Jr. Cassel (2004), Applying the Business Judgment Rule Fairly: A Clarification for Kansas Courts (Ap dụng quy tắc quyết định kinh doanh một cách công bằng: Làm rõ cho các tòa án Kansas), Kansas Law Review, Vol.

52 (Sau đây viết tắt là Emily E. Triem (2007), Judicial schizophrenia in corporate law: confusing the standard of care with the business judgment rule (Chứng tâm than phan liệt của tư pháp trong luật công ty: sự nhằm lẫn giữa tiêu chuẩn cân trọng với quy tắc quyết định kinh doanh), Alaska Law Review, Vol. 24 (Sau đây viết tắt là Fred W. Wayne Marr, Jr & Michael F.

Spiveyare (1991), Bondholders owed a fiduciary duty? (Liệu rằng có nghĩa vu thụ thác đối với người lãi sở hữu trái phiéu?), Florida State University Law Review, Vol. 18 (Sau đây viết tắt la George S. Wayne Marr, Jr & Michael F. Spiveyare (1991)) Helen Anderson (2006), Creditors’ rights of recovery: Economic theory, corporate jurisprudence and the role of fairness (Quyền được bồi thường của chủ nợ: Lý thuyết kinh tế, lý thuyết luật học về công ty và vai trò của sự công bằng), Melbourne University Law Review, Vol.

30 (Sau đây viết tắt là Helen Anderson (2006)) Hideki Kanda & Curtis J. Milhaupt (2008), Re-examining Legal Transplants: The Director's Fiduciary Duty in Japanese Corporate Law (Xem lại van dé cấy ghép pháp luật: Nghia vu thu thác của thành viên HĐQT trong Luật công ty của Nhat Bản), The American Journal of Comparative Law, [Vol. 51] (Sau đây viết tắt là Hideki Kanda & Curtis J. Milhaupt (2008)) Jae Yeol Kwon (2004), Corporate governance from a comparative perspective: specific application of the duty of loyalty in Korea (Quan tri công ty từ góc nhìn so sánh: áp dung đặc thù nghĩa vu trung thành ở Han Quốc), Pacific Basin Law Journal, Vol.

22 (Sau đây viết tắt là Jae Yeol Kwon (2004)) James Jackson (1991), The Liability of Executive Officers under the Corporations Law (Trach nhiệm cua NDH theo luật công ty), Bond Law Review, Vol. 7 (Sau day viét tat 1a James Jackson (1991)) Jay Marshall Wallace (1992), How CERCLA circumvents the corporate shield: Liability of officers, shareholders and parent corporations (CERCLA gỡ bỏ màng chắn pháp nhân như thé nào: Trách nhiệm của NDH, cô đông và công ty mẹ), State Bar of Texas Environmental Law Journal, Vol.