đặt vấn đề nghiên cứu. Khi đang nghiên cứu sẽ giúp củng cố các luận cứ, luận chứng, bổ sung các đánh giá phê bình khoa học. Và khi kết thúc nghiên cứu sẽ giúp tạo hình mẫu, tiêu chuẩn để soạn thảo và trình bày kết quả nghiên cứu. Và kết quả của việc nghiên cứu tài liệu là xác định được dư địa nghiên cứu cho luận án.
Bước tiếp theo là xây dựng mô hình nghiên cứu thông qua việc xây dựng hệ thống cơ sở lý luận cho luận án. Từ những vấn đề lý thuyết về CGT, CCU, NLCU; luận án xác định những thành phần trong mô hình nghiên cứu và mối quan hệ giữa chúng. Mô hình nghiên cứu là căn cứ để NCS đề xuất những giả thuyết nghiên cứu nhằm xây dựng phiếu hỏi để thu thập dữ liệu sơ cấp. Song song với đó, những dữ liệu thứ cấp có liên quan tới mô hình cũng được thu thập để phục vụ cho việc phân tích thực trạng.
Đối với việc thu thập dữ liệu sơ cấp: - Từ các giả thuyết nghiên cứu, tác giả xây dựng các thang đo, xác định mẫu khảo sát và thiết kế phiếu khảo sát trong các bước tiếp theo. Phiếu khảo sát sẽ được điều chỉnh và chuẩn hóa thông qua khảo sát thử, để sau đó có thể tiến hành khảo sát trên diện rộng với phiếu hỏi đã hoàn chỉnh. - Phân tích dữ liệu thu thập là bước tiếp sau của quy trình nghiên cứu sau khảo sát. Thống kê mô tả, kiểm định thang đo, phân tích hồi quy với phần mềm SPSS và AMOS là những kỹ thuật sẽ được sử dụng trong bước này.
Những kỹ thuật phân tích định tính như tổng hợp, so sánh cũng sẽ được áp dụng. - Kết quả phân tích dữ liệu sẽ là cơ sở cho việc phân tích, thảo luận và kiểm định các giả thuyết đã trình bày trong mô hình nghiên cứu, xác định xem giả thuyết luan an 9 nào được chấp nhận, giả thuyết nào không được chấp nhận và từ đó đưa ra được những kết luận cho vấn đề nghiên cứu. Việc phân tích dữ liệu sơ cấp cần được kết hợp với phân tích dữ liệu thứ cấp để đưa ra được những kết luận về thực trạng vấn đề nghiên cứu. Những kết quả đã đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân.
Bước cuối cùng của quy trình nghiên cứu là việc đề xuất các giải pháp nâng cao NLCU cho các DN CNHT Việt Nam trong CCU SPCK. Một số kiến nghị đối với các bên liên quan cũng được trình bày ở bước này. Phương pháp nghiên cứu 5. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu Phương pháp luận nghiên cứu của luận án bao gồm kết hợp giữa phương pháp diễn dịch và quy nạp khoa học.
Phương pháp diễn dịch được sử dụng nhiều trong nghiên cứu khoa học, có liên quan đến việc phát triển lý thuyết thông qua nhiều bước kiểm định nghiêm ngặt. Phương pháp diễn dịch bao gồm việc phát triển các giả thuyết nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết đã có, đưa ra các giả thuyết có thể kiểm định được bằng cách đo lường các biến và đề xuất mối quan hệ giữa các biến số, tiến hành kiểm định các giả thuyết dựa trên số liệu thu thập được, phân tích kết quả thu được xem kết quả đó củng cố lý thuyết đã có hay cần chỉnh sửa bổ sung, cuối cùng chỉnh sửa, bổ sung lý thuyết dựa trên các kết quả nghiên cứu. Phương pháp quy nạp được sử dụng nhiều hơn trong lĩnh vự khoa học tự nhiên. Tuy nhiên, phương pháp này cũng được sử dụng phổ biến trong khoa học xã hội từ thế kỷ 20.
Mục đích của phương pháp là phát hiện những mối quan hệ giữa các sự vật, hiện tượng chưa được biết, trả lời các câu hỏi như điều gì đang xảy ra, để hiểu được bản chất của vấn đề. Bước tiếp theo của phương pháp sẽ là tìm cách lý giải cho những điều mới được quan sát và phát hiện tiến tới việc xây dựng và phát triển các lý thuyết mới. Trong phạm vi luận án, tác giả sử dụng phương pháp cả hai phương pháp diễn dịch và quy nạp. Phương pháp diễn dịch để tổng quan lý thuyết về các nội luan an 10 dung liên quan tới NLCU của DN như năng lực cấu thành, yếu tố tác động, chỉ tiêu đo lường NLCU.
Từ đó, NCS phát triển các giải thuyết nghiên cứu và tiến hành kiểm định thông qua số liệu điều tra. Kết quả phân tích sẽ được áp dụng phương pháp quy nạp để lý giải về mối quan hệ giữa các yếu tố trong mô hình nghiên cứu. Từ đó là cơ sở để đưa ra các ngụ ý và đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn. Phương pháp thu thập dữ liệu 5.
Thu thập dữ liệu thứ cấp NCS bắt đầu quá trình nghiên cứu luận án này với việc nghiên cứu các nguồn dữ liệu thứ cấp, bao gồm: - Các lý thuyết nền tảng liên quan đến chủ đề nghiên cứu như năng lực DN, CGT, CCU; tiêu chí đo lường kết quả cung ứng, các yếu tố tác động tới NLCU. - Các nghiên cứu khoa học trong nước và quốc tế về chủ đề này. - Các bài báo, tài liệu hội thảo trong và ngoài nước. Mục tiêu của việc nghiên cứu tài liệu là giúp NCS xây dựng được mô hình nghiên cứu và phát triển được các giả thuyết nghiên cứu được kiểm định liên quan tới nội dung nghiên cứu.
Thu thập dữ liệu sơ cấp Dữ liệu sơ cấp sẽ được NCS thu thập bằng một số phương pháp sau: a. Phương pháp phỏng vấn sâu Phỏng vấn sâu là phương pháp điều tra qua đánh giá của các chuyên gia trong lĩnh vực về vấn đề, một sự kiện khoa học của lĩnh vực đó. Thực chất đây là phương pháp sử dụng trí tuệ, khai thác ý kiến đánh giá của các chuyên gia có trình độ cao để xem xét, nhận định một vấn đề, một sự kiện khoa học để tìm ra giải pháp tối ưu cho vấn đề, sự kiện đó. Phỏng vấn là phương pháp rất phù hợp để khám phá quan điểm và suy nghĩ của đối tượng nghiên cứu (Phạm Văn Thắng, 2014).
Trong nghiên cứu của tác giả, phương pháp phỏng vấn sâu được sử dụng để thực hiện những nội dung công việc sau: - Đánh giá, đưa ra ý kiến xây dựng mô hình nghiên cứu của luận án về các yếu tố nguồn lực của DN, các năng lực thành phần của NLCU, các chỉ tiêu đo lường luan an 11 KQCU, các yếu tố tác động tới NLCU và KQCU. Xem chi tiết trong phụ lục số 01 và phụ lục số 02 của luận án. - Đánh giá, tư vấn hoàn thiện phiếu khảo sát. Xem chi tiết trong phụ lục số 04 của luận án.
Tác giả đã có những buổi làm việc trực tiếp (trao đổi trực tiếp, trao đổi online, trao đổi điện thoại) hoặc gián tiếp (gửi email, gửi bảng hỏi) với các chuyên gia để thu thập những thông tin cần thiết cho nghiên cứu. Các chuyên gia mà tác giả tham vấn gồm giáo viên hướng dẫn; những nhà hoạch định chính sách về CNHT; những nhà nghiên cứu về CNHT, CCU, ngành cơ khí; những cán bộ/giám đốc (kỹ thuật) tại các DN CNHT. Số lượng chuyên gia theo Connelly (2008) phải đảm bảo ít nhất là 10% mẫu nghiên cứu chính; còn theo Hill (1998) thì cần từ 10 đến 30 người. Do vậy, tác giả lựa chọn phỏng vấn 20 người.
Danh sách chuyên gia được thống kê trong phụ lục số 06 của luận án. Khảo sát thử (pilot survey) Trước khi được phát rộng rãi tới mẫu khảo sát, NCS đã phát phiếu cho 10 DN để đánh giá sơ bộ xem các câu hỏi đặt ra có dễ hiểu không, cần bổ sung hoặc loại bỏ những câu hỏi nào. Đồng thời NCS cũng đã gửi phiếu hỏi tới các chuyên gia, giảng viên về quản trị để tham vấn và hoàn thiện phiếu khảo sát (số lượng 10 người). Phương pháp khảo sát trên diện rộng Phương pháp khảo sát bằng phiếu hỏi (questionnare survey) là một phương pháp phỏng vấn viết, được thực hiện cùng một lúc với nhiều người theo một bảng hỏi in sẵn.
Người được hỏi trả lời ý kiến của mình bằng cách đánh dấu vào các ô tương ứng theo một quy ước nào đó. Đây là phương pháp nghiên cứu được sử dụng rộng rãi và ngày càng phổ biến trong các lĩnh vực nghiên cứu kinh tế xã hội (Nguyễn Thị Tuyết Mai và cộng sự, 2015). Để kiểm định các giả thuyết nêu ra từ mô hình nghiên cứu của luận án này, NCS đã thiết kế và phát một phiếu hỏi định lượng tới các DN khảo sát. luan an 12 - Mẫu khảo sát: + Các DN sản xuất linh kiện, chi tiết cơ khí cung ứng cho các nhà thầu/nhà thầu phụ lắp ráp ô tô ở trên toàn quốc sẽ được gửi phiếu khảo sát.
Số lượng DN gửi đi dự kiến khoảng trên 400 DN. + Kênh thu thập dữ liệu chính là thông qua các Hiệp hội DN ở 03 miền Bắc (Hà Nội) – Trung (Đà Nẵng) – Nam (Hồ Chí Minh). Song song với đó là việc khảo sát và phỏng vấn trực tiếp một số DN trong quá trình NCS thực hiện nghiên cứu một vài dự án liên quan về CCU. Ngoài ra, theo danh sách các DN CNHT của Sidec (2017) và của Jetro (2012) thống kê, NCS cũng gửi email bảng hỏi để đề nghị trả lời.
Kỹ thuật Snow-ball được áp dụng đối các DN hoặc chuyên gia mà NCS gửi phiếu hỏi, để tiếp tục giới thiệu các DN CNHT khác tham gia khảo sát. + Nhằm đảm bảo tính bí mật của thông tin, giúp cho DN hoàn toàn an tâm khi trả lời phiếu khảo sát, việc thu thập qua tất cả các kênh đều ưu tiên sử dụng bảng hỏi trực tuyến. Việc sử dụng bảng hỏi trực tuyến cũng giúp cho thông tin thu thập được minh bạch và khách quan hơn; đồng thời cũng giúp cho việc khảo sát được tiến hành nhanh chóng và thuận lợi hơn, hạn chế được việc thiếu dữ liệu trả lời (do tính năng bắt buộc trả lời ở bảng hỏi). Tham khảo link bảng hỏi trực tuyến tại đây: http://bit.
- Số lượng phiếu trả lời hợp lệ cần đạt trên 200 để đảm bảo độ tin cậy theo yêu cầu tỷ lệ mẫu n ≥ 8m+50 với m là số biến độc lập (theo Tabachnick & Fidell, 2007). Hoặc theo tác giả Nguyễn Văn Thắng (2014) thì quy mô mẫu thông thường có thể phân tích hồi quy, tương quan hay kiểm định nhóm là từ 100 quan sát trở lên. - Người điền phiếu: Giám đốc DN hoặc Giám đốc/Trưởng phòng kỹ thuật hoặc Giám đốc/Trưởng phòng kinh doanh. - Thang đo: ngoài một số câu hỏi lựa chọn thì phiếu hỏi sử dụng thang đo chính là thang Likert 5 bậc (từ 1 đến 5) cho đa số các câu hỏi.