ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- TRẦN MINH HẰNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG SÀI GÒN THƢƠNG TÍN TRONG GIAI ĐOẠN TÁI CẤU TRÚC HỆ THỐNG NGÂN HÀNG LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Hà Nội – 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- TRẦN MINH HẰNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG SÀI GÒN THƢƠNG TÍN TRONG GIAI ĐOẠN TÁI CẤU TRÚC HỆ THỐNG NGÂN HÀNG Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60 34 02 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH XUÂN CƢỜNG XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ XÁC NHẬN CỦA CHẤM LUẬN VĂN CÁN BỘ HƢỚNG DẪN PGS. TRẦN THỊ THANH TÚ TS. ĐINH XUÂN CƢỜNG Hà Nội – 2015 LỜI CAM ĐOAN Tác giả luận văn: Tôi – Trần Minh Hằng, xin cam đoan: Những nội dung trong luận văn, cụ thể là những phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của NHTM cổ phần Sài Gòn Thƣơng Tín, cùng những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tại Ngân hàng này là do tôi tự nghiên cứu và thực hiện, không sao chép nội dung của công trình nghiên cứu nào.
Các tài liệu tham khảo để thực hiện luận văn đều đƣợc trích dẫn nguồn gốc đầy đủ và rõ ràng. Hà Nội, tháng 8 năm 2015 TÁC GIẢ LUẬN VĂN TRẦN MINH HẰNG LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô, Giảng viên Trƣờng Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy và hƣớng dẫn cho tôi nhiều kiến thức bổ ích trong suốt thời gian tham gia lớp cao học Tài chính – Ngân hàng Khóa 22 đƣợc tổ chức tại Hà Nội 2013-2015. Đặc biệt, Tôi xin trân trọng cảm ơn Thầy giáo - TS. Đinh Xuân Cƣờng, ngƣời đã nhiệt tình hƣớng dẫn tôi hoàn thành tốt luận văn này.
Ngoài ra, tôi xin dành lời cảm ơn sâu sắc tới các thầy cô trong hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp đã có những nhận xét đóng góp thiết thực giúp cho bài luận văn của tôi thêm hoàn chỉnh. Cuối cùng, tôi cũng xin bày tỏ lời cảm ơn tới Ban Lãnh đạo và các anh chị cán bộ nhân viên đang làm việc tại Ngân hàng Sài Gòn Thƣơng Tín đã hỗ trợ tài liệu và thông tin cho tôi thực hiện luận văn này. MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. i DANH MỤC BẢNG.
ii DANH MỤC HÌNH VẼ. iii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NHTM. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của NHTM.
Khái quát về năng lực cạnh tranh của NHTM. Khái niệm cạnh tranh và các loại hình cạnh tranh. Khái niệm năng lực cạnh tranh của NHTM. Sự khác nhau giữa cạnh tranh trong hoạt động ngân hàng với cạnh tranh trong lĩnh vực khác:.
Các yếu tố môi trƣờng nội bộ ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM 10 1. Năng lực tài chính. Tính đa dạng của sản phẩm dịch vụ. Hệ thống mạng lƣới.
Trình độ nhân lực. Năng lực công nghệ. Năng lực quản trị điều hành Ngân hàng. Danh tiếng, uy tín và khả năng hợp tác.
Các yếu tố môi trƣờng bên ngoài ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM. Các nhân tố thuộc môi trƣờng vĩ mô. Các nhân tố thuộc môi trƣờng vi mô.18 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp.
Thu thập dữ liệu sơ cấp.Xử lý dữ liệu sơ cấp. Thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp. Thu thập dữ liệu thứ cấp. Xử lý dữ liệu thứ cấp.
Phƣơng pháp mô hình SWOT. 23 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG SÀI GÒN THƢƠNG TÍN. NHTM Việt Nam và vấn đề tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Tình hình thực hiện tái cấu trúc ngân hàng tại Việt Nam.
Kết quả của quá trình tái cấu trúc ngân hàng 2011-2014. Sự cần thiết của việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM trong giai đoạn tái cấu trúc ngân hàng. Kinh nghiệm của nƣớc ngoài trong việc tái cấu trúc ngân hàng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tổng quan về Ngân hàng Sacombank.
Lịch sử hình thành và phát triển của Sacombank. Kết quả kinh doanh của Sacombank. Thực trạng năng lực cạnh tranh của Sacombank. Phân tích thực trạng các yếu tố nội bộ của Sacombank.
Phân tích tác động của các yếu tố môi trƣờng bên ngoài đến năng lực cạnh tranh của Sacombank. Đánh giá năng lực cạnh tranh của Sacombank qua mô hình SWOT.62 CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG SÀI GÒN THƢƠNG TÍN. Xu hƣớng phát triển ngành ngân hàng trong thời gian tới. Định hƣớng phát triển của Sacombank trong thời gian tới.
Định hƣớng phát triển của Sacombank trong thời gian tới. Những thuận lợi và khó khăn của Sacombank sau khi sát nhập với Southern Bank. Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Sacombank. Giải pháp tăng vốn.
Các giải pháp phát triển mạng lƣới phân phối. Các giải pháp phát triển sản phẩm, dịch vụ. Tiếp tục cũng cố, phát huy sức mạnh nguồn nhân lực. Đẩy mạnh đầu tƣ, ứng dụng công nghệ.
Kiến nghị với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nƣớc. Hoàn thiện môi trƣờng pháp lý. Nâng cao vai trò định hƣớng, quản lý, giám sát của NHNN và Chính phủ. Đối với việc xử lý nợ xấu.
Kiểm soát chặt chẽ vấn đề sở hữu chéo. Cần minh bạch thông tin của các tổ chức tín dụng. Tiếp tục sáp nhập, cho phá sản các ngân hàng yếu kém. Phấn đấu hình thành một số NHTM đạt tiêu chuẩn khu vực.
91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.93 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 BDH Ban điều hành 2 HDQT Hội đồng quản trị 3 NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc 4 NHTM Ngân hàng thƣơng mại 5 NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại Cổ phần 6 TCTD Tổ chức tín dụng i DANH MỤC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của Sacombank từ 2010- 35 2014 2 Bảng 3.2 Tình hình vốn chủ sở hữu của Sacombank qua các năm 37 2010-2014 3 Bảng 3.3 Chỉ số CAR của Sacombank từ năm 2010-2014 39 4 Bảng 3.4 Cơ cấu nguồn vốn huy động của Sacombank từ 2010-2014 40 5 Bảng 3.5 Các chỉ tiêu sinh lời của Sacombank từ 2010-1014 41 6 Bảng 3.6 Tình hình dƣ nợ tín dụng của Sacombank từ 2010-2014 43 7 Bảng 3.7 Mạng lƣới hoạt động của Sacombank từ 2010-2014 47 8 Bảng 3.8 Tình hình thu nhập của cán bộ và nhân viên tại ngân 48 hàng Sacombank từ 2012-2014 9 Bảng 3.9 Số lƣợng máy ATM và POS của Sacombank qua các 50 năm 2010-2014 10 Bảng 3.10 Ma trận hình ảnh cạnh tranh giữa Sacombank và một số 59 NHTM ii DANH MỤC HÌNH VẼ STT Hình Nội dung Trang 1 Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Sacombank 34 2 Hình 3.2 Tình hình vốn chủ sở hữu của một số NHTM 38 2013-2014 3 Hình 3.3 Nguồn vốn huy động của Sacombank 2010-2014 40 4 Hình 3.4 Tình hình các chỉ tiêu sinh lời của một số NHTM năm 2014 42 5 Hình 3.5 Chỉ tiêu LAR và LDR của một số NHTM năm 2014 44 6 Hình 3.6 Thị phần của một số NHTM năm 2014 56 iii LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở Việt Nam hiện nay thì vấn đề tái cấu trúc nền kinh tế luôn là mối quan tâm của nhiều ban ngành. Trong đó, hoạt động tái cấu trúc ngân hàng đã diễn ra đƣợc ba năm kể từ ngày đề án 254 “Cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011 – 2015” đƣợc thông qua với những thành công và hạn chế nhất định. Để hiện thực hóa đề án này, các NHTM Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp nhằm lành manh hóa hệ thống ngân hàng mình nhƣ tăng vốn điều lệ, cơ cấu lại nợ, làm sạch bảng cân đối, đổi mới công tác quản trị, nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực, đầu tƣ công nghệ… Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, các NHTM đã phải đối mặt với không ít những thách thức, những tác nhân gây ra sự suy giảm năng lực và lợi thế cạnh tranh, từ đó có thể gây ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của ngành Tài chính – Ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nƣớc ta nói chung.
Trƣớc bối cảnh đó, Ngân hàng Sài Gòn Thƣơng Tín tuy là một ngân hàng hoạt động có uy tín và nhiều lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ khác trong ngành, nhƣng cũng gặp không ít khó khăn mà công cuộc tái cấu trúc này đem lại. Các nhà lãnh đạo của Ngân hàng Sài Gòn Thƣơng Tín đang phải giải bài toán lớn về việc giữ vững và nâng cao sức cạnh tranh của ngân hàng trong ngành trong khuôn khổ ổn định và lành mạnh hệ thống ngân hàng. Với những yêu cầu cấp thiết xuất phát từ thực tiễn trên, Luận văn “Năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Sài Gòn Thƣơng Tín trong giai đoạn tái cấu trúc hệ thống ngân hàng” sẽ góp phần làm rõ thực trạng năng lực cạnh tranh tại Ngân hàng này, cũng nhƣ tìm ra phƣơng hƣớng giải quyết những hạn chế còn tồn tại. Câu hỏi nghiên cứu của luận văn Luận văn đƣợc thực hiện nhằm trả lời các câu hỏi sau: Những điểm mạnh và điểm yếu trong nội bộ Ngân hàng Sacombank giai đoạn tái cấu trúc ngân hàng hiện nay biểu hiện nhƣ thế nào ? Thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Sacombank trong giai đoạn tái cấu trúc ngân hàng hiện nay nhƣ thế nào ? 1 Môi trƣờng kinh tế với việc tái cấu trúc ngân hàng có tác động thế nào đến năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Sacombank ? Các giải pháp đƣa ra nhằm nâng cao năng lực cạnh của Sacombank trong giai đoạn tái cấu trúc ngân hàng hiện nay nhƣ thế nào ? 3.
Mục tiêu nghiên cứu Khái quát hóa hệ thống lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh trong kinh doanh ngân hàng, từ đó phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Sacombank, tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống Ngân hàng này, cũng nhƣ phân tích tác động của các nhân tố môi trƣờng vĩ mô và vi mô đến năng lực cạnh tranh của Ngân hàng để tìm ra những giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Sacombank, đảm bảo sự phát triển an toàn và bền vững trong giai đoạn tái cấu trúc ngân hàng. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Sacombank trong mối tƣơng quan với một số NHTM ngoài quốc doanh và Ngân hàng quốc doanh.