Luận án tiến sĩ về vai trò quốc tế của Nhật Bản từ năm 2001 đến 2016

• Tác giả: Dang Hoang Ha
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Công Tuấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản (2001-2016)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• 1.1. Nghiên cứu về vai trò của Nhật Bản trong chính trị, đối ngoại
• 1.2. Nghiên cứu về vai trò của Nhật Bản trong kinh tế và văn hóa
• 1.3. Đánh giá về các nghiên cứu đã có
• 1.4. Về quá trình nâng cao vai trò của Nhật Bản
• 1.5. Điểm cần bổ sung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC NÂNG CAO VAI TRÒ QUỐC TẾ
• 2.1. Lý thuyết vai trò trong khoa học xã hội
• 2.2. Lý thuyết vai trò trong quan hệ quốc tế
• 2.3. Cơ sở thực tiễn
• 2.3.1. Vai trò quốc tế của Nhật Bản trước năm 2001
• 2.3.2. Vai trò quốc tế của Nhật Bản trước năm 1945
• 2.3.3. Vai trò quốc tế của Nhật Bản từ năm 1945 đến trước năm 2001
• 2.3.4. Bối cảnh trong nước tác động đến quá trình nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản từ năm 2001 đến năm 2016
• 2.3.4.1. Tình hình kinh tế - chính trị của Nhật Bản
• 2.3.4.2. Xu thế chủ đạo trong quan điểm, tư tưởng ở Nhật Bản
• 2.3.4.3. Nhu cầu bảo đảm lợi ích, an ninh quốc gia và nguồn nguyên, nhiên liệu từ nước ngoài
• 2.3.4.4. Lòng tự tôn quốc gia của Nhật Bản
• 2.3.5. Bối cảnh quốc tế tác động đến quá trình nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản từ năm 2001 đến năm 2016
• 2.3.5.1. Những điều chỉnh chiến lược của Mỹ
• 2.3.5.2. Sự trỗi dậy của Trung Quốc
• 2.3.5.3. Vấn đề an ninh trên bán đảo Triều Tiên
• 2.3.5.4. Những vấn đề an ninh phi truyền thống
• 2.3.5.5. Sự chuyển biến trong thái độ của các nước trong khu vực đối với vai trò đang lên của Nhật Bản
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIAI ĐOẠN NÂNG CAO VAI TRÒ QUỐC TẾ CỦA NHẬT BẢN TỪ 2008 ĐẾN 2012
• 3.1. Vai trò kinh tế của Nhật Bản trên phạm vi quốc tế
• 3.2. Vai trò chính trị
• 3.3. Gia tăng sức mạnh
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT QUÁ TRÌNH NHẬT BẢN NÂNG CAO VAI TRÒ QUỐC TẾ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2016, TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI KHU VỰC VÀ THẾ GIỚI
• 4.1. Nhận xét quá trình Nhật Bản nâng cao vai trò quốc tế từ năm 2001 đến năm 2016
• 4.2. Nhận xét về 2 giai đoạn 2001 — 2012 và 2012 — 2016
• 4.3. Nhận định điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ và thách thức đối với việc Nhật Bản nâng cao vai trò quốc tế
• 4.4. Tác động của việc Nhật Bản nâng cao vai trò quốc tế
• 4.4.1. Tác động đối với tình hình thế giới và khu vực
• 4.4.2. Tác động đối với Việt Nam
• 4.5. Nhật Bản nâng cao vai trò quốc tế từ năm 2016 đến năm 2020 và dự báo về quá trình nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản đến năm 2030
• 4.5.1. Dự báo về quá trình nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản đến năm 2030
• 4.6. Tiểu kết chương 4
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài

Nghiên cứu về Nhật Bản và vai trò quốc tế của nước này từ năm 2001 đến 2016 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh quốc tế học hiện nay. Sự thay đổi trong trật tự thế giới, đặc biệt là sự trỗi dậy của các cường quốc mới như Trung Quốc, đã tạo ra những thách thức và cơ hội cho Nhật Bản. Việc nâng cao vai trò quốc tế không chỉ giúp Nhật Bản khẳng định vị thế của mình mà còn góp phần vào sự ổn định của khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đề tài này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn trong việc hiểu rõ hơn về chính sách đối ngoại của Nhật Bản và tác động của nó đến các quốc gia khác trong khu vực.

II. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Luận án sử dụng lý thuyết vai trò trong khoa học xã hội để phân tích quá trình nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản. Các khái niệm như chính sách đối ngoại, hợp tác quốc tế, và phát triển kinh tế được xem xét trong bối cảnh lịch sử và hiện tại. Trước năm 2001, Nhật Bản chủ yếu tập trung vào phát triển kinh tế, nhưng sau đó, với sự thay đổi trong tình hình chính trị và an ninh khu vực, nước này đã điều chỉnh chính sách để tăng cường vai trò quốc tế. Việc nghiên cứu này giúp làm rõ hơn về các nhân tố tác động đến chính sách đối ngoại của Nhật Bản và những điều chỉnh cần thiết để thích ứng với bối cảnh toàn cầu.

III. Các giai đoạn nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản

Quá trình nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản từ năm 2001 đến 2016 có thể chia thành hai giai đoạn chính. Giai đoạn đầu (2001-2012) chứng kiến sự gia tăng hợp tác quốc tế và phát triển kinh tế thông qua các hiệp định thương mại và đầu tư. Giai đoạn thứ hai (2012-2016) đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ hơn với việc thông qua Luật An ninh mới, cho phép Nhật Bản tham gia vào các hoạt động quân sự quốc tế. Điều này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong chính sách đối ngoại mà còn cho thấy sự quyết tâm của Nhật Bản trong việc khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

IV. Tác động của việc nâng cao vai trò quốc tế

Việc Nhật Bản nâng cao vai trò quốc tế từ năm 2001 đến 2016 đã có những tác động sâu rộng đến quan hệ quốc tế và an ninh khu vực. Sự gia tăng hợp tác quốc tế đã giúp Nhật Bản củng cố mối quan hệ với các nước trong khu vực, đặc biệt là với Việt Nam. Nhật Bản trở thành đối tác kinh tế quan trọng của Việt Nam, mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, và giáo dục. Đồng thời, việc nâng cao vai trò quốc tế cũng tạo ra những thách thức mới, đòi hỏi Nhật Bản phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc điều chỉnh chính sách đối ngoại để đảm bảo lợi ích quốc gia.

V. Kết luận và dự báo

Luận án khẳng định rằng việc nâng cao vai trò quốc tế của Nhật Bản từ năm 2001 đến 2016 không chỉ là một quá trình cần thiết mà còn là một bước đi chiến lược trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Dự báo rằng trong tương lai, Nhật Bản sẽ tiếp tục điều chỉnh chính sách đối ngoại để thích ứng với những biến động mới, đồng thời củng cố vị thế của mình trong cộng đồng quốc tế. Việc nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc định hình các mối quan hệ quốc tế trong khu vực và toàn cầu.