Chương 1: Cơ sở lý luận về Quản lý ngân quỹ trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng quản lý ngân quỹ tại Tổng công ty Bảo hiểm Petrolimex Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân quỹ tại Tổng công ty Bảo hiểm Petrolimex. Tổng quan nghiên cứu Nghiên cứu về ngân quỹ hiện tại đang là vấn đề cấp thiết trong doanh nghiệp, do đó có rất nhiều nghiên cứu đi sâu vào tăng tính hiệu quả của việc quản lý ngân quỹ. Một trong những nghiên cứu đi sâu vào việc tăng hiệu quả của hoạt động quản lý ngân quỹ là nghiên cứu “Ứng dụng mô hình Miller – Orr để quản lý ngân quỹ của doanh nghiệp: Nghiên cứu tại công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long” của Tiến sỹ Phan Hồng Mai, Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2011 đã chỉ ra những điểm không hiệu quả của hoạt động ngân quỹ, từ đó tác giả ứng dụng mô hình Miller – Orr khuyến nghị phương pháp quản lý và sử dụng ngân quỹ hiệu quả nhất. Một số luận văn tốt nghiệp như: Chuyên đề “Hoàn thiện công tác quản lý ngân quỹ tại công ty Điện lực 1” của tác giả Trần Thị Đào Viên năm 2007 đã phân tích khá chi tiết các chỉ tiêu đánh giá thực trạng ngân quỹ tuy nhiên đề tài đi sâu vào đánh giá hiệu quả mà chưa có những phân tích cụ thể về hoạt động ngân quỹ của doanh nghiệp.
Tương tự như vậy đối với luận văn tốt nghiệp “Quản lý ngân quỹ tại công ty Thiết bị giáo dục I” của tác giả Đoàn Thị Thanh Mai năm 2005 cũng đi sâu vào phân tích thực trạng và hiệu quả của vấn đề quản lý ngân quỹ của công ty đặc thù kinh doanh lĩnh vực thiết bị giáo dục. 3 Ngoài ra nghiên cứu về lĩnh vực ngân quỹ còn khá nhiều đề tài khác đi sâu vào đánh giá hiệu quả của hoạt động này mà chưa xem xét những vấn đề tồn tại trong hoạt động ngân quỹ và giải quyết vấn đề đó trong từng trường hợp cụ thể. Nghiên cứu về doanh nghiệp bảo hiểm hiện nay cũng có rất nhiều nghiên cứu nhưng các nghiên cứu thường đi sâu vào phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp. Cụ thể như nghiên cứu “Phân tích tài chính công ty TNHH bảo hiểm nhân thọ AIA” của tác giả Ngô Thị Tân Thành, Đại học Kinh tế, 2010 hay nghiên cứu “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần bảo hiểm dầu khí Sông Tiền khu vực Trà Vinh” của tác giả Nguyễn Huỳnh Thị Hoài Thương, Huỳnh Liễu Thường, trường Đại học Trà Vinh năm 2011 đi sâu vào phân tích các đặc điểm trong chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm, các nghiên cứu cũng cho thấy được tài chính là vấn đề quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp bảo hiểm.
Nghiên cứu về ngân quỹ trong lĩnh vực bảo hiểm thì hiện tại các nghiên cứu hiện tại chưa đi sâu vào để đánh giá dự báo dòng tiền đảm bảo hoạt động ngân quỹ, đặc biệt là dòng tiền chi bồi thường chiếm tỷ lệ lớn. Đây là một ngành đang có xu hướng phát triển trong giai đoạn hiện nay, đến thời điểm này số lượng công ty liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm tại Việt Nam từ năm 1993, tính đến nay doanh thu ngành bảo hiểm đã xấp xỉ 5% GDP ( giai đoạn 2010-2013). Điều này thể hiện mức hấp dẫn của ngành bảo hiểm, tuy nhiên trong trình hình hiện tại, để phát triển được, các doanh nghiệp bảo hiểm cần có chiến lược phát triển rõ ràng và quản lý hiệu quả. Hoạt động ngân quỹ là một khâu quan trọng trong quá trình phát triển, mang lại hiệu quả kinh doanh cho bản thân doanh nghiệp.
Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát: Hoàn thiện vấn đề quản lý ngân quỹ của Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex Mục tiêu cụ thể: Nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến quả lý ngân quỹ và xem xét thực trạng ngân quỹ tại Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex, từ đó đưa ra những khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động ngân quỹ tại Tổng công ty. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Quản lý ngân quỹ trong doanh nghiệp - Phạm vi nghiên cứu: Quản lý ngân quỹ tại Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex - Thời gian: năm 2011- 2013 5. Phương pháp nghiên cứu – Nghiên cứu số liệu thứ cấp – Tổng quan tài liệu : nghiên cứu phương pháp luận và kinh nghiệm – Phân tích thống kê : phân tích số liệu thực trạng trong giai đoạn 201-2013 6. Nội dung luận văn gồm có 3 chương: – Chương 1: Lý luận cơ bản về Quản lý ngân quỹ trong doanh nghiệp – Chương 2: Thực trạng quản lý ngân quỹ tại Tổng công ty Bảo hiểm Petrolimex – Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân quỹ tại Tổng công ty Bảo hiểm Petrolimex.
5 CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NGÂN QUỸ TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về công tác quản lý ngân quỹ trong hoạt động tài chính doanh nghiệp 1.1 Vai trò quản lý ngân quỹ trong hoạt động tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm ngân quỹ Ngân quỹ là khái niệm dùng để chỉ tiền (bao gồm tiền mặt trong két tại doanh nghiệp và tiền gửi ngân hàng) và các khoản tương đương tiền như chứng khoán dễ bán. Các loại chứng khoán giữ vai trò như một “bước đệm” cho tiền mặt, vì nếu số dư tiền mặt nhiều doanh nghiệp có thể đầu tư vào chứng khoán có khả năng thanh khoản cao, nhưng khi cần thiết cũng có thể chuyển đổi chúng sang tiền mặt một cách dễ dàng và ít tốn kém chi phí. Những khoản phải thu có khả năng thu hồi được tiền ngay khi cần cũng được coi là một phần của ngân quỹ. Ngân quỹ cũng được hiểu là khoản chênh lệch giữa phần thực thu và thực chi tại một thời điểm nhất định của doanh nghiệp.
Ngân quỹ tác động tới cả đầu vào và đầu ra của hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp thực hiện việc thanh toán các khoản chi, trao đổi hàng hóa…nhằm mục tiêu sinh lợi. Doanh nghiệp luôn để một mức dự trữ tiền dương là nhằm làm phương tiện giao dịch giúp doanh nghiệp mua sắm hàng hóa, nguyên vật liệu và thanh toán các khoản chi cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong hiện tại cũng như những khoản chi bất thường hay những nhu cầu về tiền đột xuất trong tương lai. Tiền giúp doanh nghiệp thực hiện được điều đó vì tiền có các chức năng 6 chủ yếu: tiền là phương tiện lưu thông, phương tiện thanh toán, phương tiện đo lường giá trị, phương tiện dự trữ về mặt giá trị.2 Vai trò công tác quản lý ngân quỹ trong hoạt động tài chính doanh nghiệp Chu trình tài chính của doanh nghiệp có 3 chu kỳ: Chu kỳ tạo vốn, chu kỳ sử dụng vốn, chu kỳ phân chia thu nhập.
Đối với một doanh nghiệp đang hoạt động thì ba chu kỳ này đan xen nhau, có lúc kế tiếp, có lúc song hành và cũng có lúc gián đoạn. Điều này tương ứng với tính chất đan xen trong việc hình thành nhu cầu cũng như khả năng tài trợ của doanh nghiệp trong suốt một thời kỳ nhất định. Trong giai đoạn ngắn hạn, việc đảm bảo cân bằng giữa khả năng và nhu cầu tài trợ thường xuyên được xem là mục tiêu chính của quản lý tài chính. Việc đảm bảo cân bằng tài chính ngắn hạn sẽ giúp cho doanh nghiệp hoạt động ổn định, có hiệu quả, cơ sở của sự tăng trưởng đều đặn và liên tục theo định hướng chiến lược.
Vì vậy, ngân quỹ đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp, với mục tiêu kiểm soát quá trình hoạt động của doanh nghiệp theo thời gian. Các doanh nghiệp dự trữ tiền mặt vì 3 động lực: động lực giao dịch, động lực dự phòng, động lực đầu cơ. Động lực dự trữ tiền để giao dịch là doanh nghiệp dự trữ tiền để có thể mua sắm hàng hóa, nguyên vật liệu và thanh toán các chi phí cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tùy vào đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mà doanh nghiệp có thể cần nhiều tiền hay ít.
Đối với các doanh nghiệp bảo hiểm, dự trữ tiền là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong thời điểm khi ý thức của con người về rủi ro ngày càng tăng dẫn đến nhu cầu bảo hiểm tăng lên, dự trữ tiền cho những giai đoạn quá trình bồi thường và đầu tư là vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp bảo hiểm. 7 Ngoài ra, khi ngân quỹ thặng dư, tiền sẽ giúp doanh nghiệp có khả năng thanh toán nhanh cho nhà cung ứng, điều này có thể là thuận lợi cho doanh nghiệp vì uy tín doanh nghiệp được nâng cao và doanh nghiệp có thể hưởng lợi thế chiết khấu. Đồng thời làm tăng khả năng tín nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm. Doanh nghiệp giữ tiền nhằm phòng ngừa khả năng thu chi tiền trong tương lai biến động không thuận lợi như sự thay đổi các chính sách của Nhà nước, đình công, hỏa hoạn, khó khăn do yếu tố thời vụ và chu kỳ kinh doanh.
Điều đó cũng có nghĩa là nếu khả năng dự báo thu chi bằng tiền trong tương lai của doanh nghiệp kém thì nhu cầu tiền dự phòng là cao và ngược lại, nếu doanh nghiệp nắm rõ được dòng tiền vào ra trong thời gian tới thì nhu cầu tiền dự phòng sẽ thấp…. Doanh nghiệp sẽ không thể duy trì hoạt động bình thường để tồn tại và cạnh tranh trên thị trường nếu không có một mức tồn quỹ rộng rãi đủ để bù đắp sự mất mát về tài sản, máy móc, nguyên vật liệu… Ngoài ra, doanh nghiệp giữ tiền vì động lực đầu cơ nhằm chuẩn bị sẵn sàng để tận dụng ngay các cơ hội tốt trong kinh doanh, đầu tư khi phát sinh những cơ hội đem lại lợi nhuận, thường là đầu tư vào các chứng khoán dễ bán. Việc đầu tư vào chứng khoán dễ bán còn nhằm mục đích dự phòng mà không phải giữ tiền mặt. Như vậy, ngân quỹ đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động của một doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp bảo hiểm, khi mà nhu cầu bảo hiểm ngày càng tăng trong giai đoạn hiện nay, là phương tiện giúp doanh nghiệp duy trì được hoạt động sản xuất kinh doanh và đảm bảo khả năng thanh toán.
Doanh nghiệp sẽ phải làm thế nào để ổn định mức cân đối ngân quỹ, tránh những trường hợp biến động bất thường xảy ra. Điều này đòi hỏi phải quản lý tốt ngân quỹ. 8 Mục tiêu của quản lý tài chính là cực đại hóa giá trị của doanh nghiệp.