CHƯƠNG 1. TONG QUAN CHUNG VE QUAN LÝ CHAT LƯỢNG THI CONG 1. Chất lượng thi công xây dựng công trình 1. Chất lượng thi công xây dựng công trình 1.
Khái niệm về chất lượng Chất lượng sản phẩm là một phạm trù rất rộng và phức tạp mà con người thường gặp trong lĩnh vực hoạt động của mình, phản ánh tong hợp các nội dung kỹ thuật, kinh tế, xã hội. Do liên quan tới nhiều đối tượng khác nhau, cũng có nhiều khái niệm khác nhau về chât lượng sản phâm. Theo quan điểm của các nhà sản xuất: Chất lượng sản phẩm là sự phù hợp của sản phẩm với một tập hợp các yêu cầu, tiêu chuân hoặc quy cách đã được xác định trong thiết kế. - Với người bán lẻ: “Chât lượng sản phâm năm trong con mắt và túi tiên của người » mua”.
- Đối với người tiêu dùng: Chất lượng sản phẩm là năng lực của một sản phẩm thỏa mãn những nhu cầu đòi hỏi của người tiêu dùng. - Theo quan điểm cạnh tranh của sản phẩm thì chất lượng cung cấp những thuộc tính mang lại lợi thế cạnh tranh nhằm phân biệt nó với sản phẩm cùng loại trên thị trường. Ngày nay chất lượng sản phẩm trở thành nhân tố quan trọng để hình thành khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Theo đó tổ chức Tiêu chuan hóa quốc tế ISO đưa ra định nghĩa như sau: Chất lượng là “mức độ của một tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng các nhu cầu hay mong đợi đã được công bố, nhằm hiểu chung hay bắt buộc (TCVN ISO 9001:2008) Trong đó, “đặc tính vốn có” được hiểu là đặc trưng dé phan biét tồn tại trong thực thể (đối tượng), đặc biệt là đặc trưng ton tại lâu bền hay vĩnh viễn.
Nhu cầu hay mong đợi được “ngầm hiểu chung” là những gi, là những thứ mang tính thông lệ hay pho biến đối với một tổ chức, khách hàng của tổ chức và các bên quan tâm khác. Nhu cầu mong đợi đã được quy định là yêu cầu “đã được công bố”. Chất lượng sản phẩm là thước đo của giá trị sử dụng, cùng một giá trị sử dụng sản phâm có mức độ hữu ích khác nhau, có mức chât lượng khác nhau. Quan niệm này đã làm thay đổi cách nhận thức của mọi người trong quá trình làm thé nào tạo ra chất lượng và thay đổi vị trí của người tiêu dùng trong các quan hệ chất lượng.
Khái niệm về chất lượng thi công xây dựng công trình Thi công xây dựng công trình là các công việc xây dựng và lắp đặt thiết bị đối với các công trình xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi, phá dỡ công trình, bảo hành, bảo trì công trình. Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật, mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng kinh tế. Chất lượng thi công xây dựng công trình là tổng hợp tất cả các đặc tính phản ánh công trình xây dựng đã được thi công, đáp ứng các yêu cầu trong thiết kế, các quy định của tiêu chuẩn, quy phạm thi công và nghiệm thu, kỹ thuật chuyên môn liên quan và các điều khoản giao ước trong hợp đồng về các mặt mỹ thuật, độ bền vững, công năng sử dụng và bảo vệ môi trường, được thể hiện ra bên ngoài hoặc được giấu kín bên trong từng kết cau hay từng bộ phận công trình. Chất lượng thi công xây dựng công trình phải được kiểm soát từ công đoạn mua sắm, sản xuất, chế tạo các sản phẩm xây dựng, vật liệu xây dựng, cấu kiện và thiết bị được sử dụng vào công trình cho tới công đoạn thi công xây dựng, chạy thử và nghiệm thu đưa hạng mục công trình, công trình hoàn thành vào sử dụng.
Trình tự và trách nhiệm thực hiện của các chủ thê được quy định như sau: - Quản lý chất lượng đối với vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị sử dụng cho công trình xây dựng. - Quản lý chất lượng của nhà thầu trong quá trình thi công xây dựng công trình. - Giám sát thi công xây dựng công trình của chủ đầu tư, kiểm tra và nghiệm thu công việc xây dựng trong quá trình thi công xây dựng công trình. - Giám sát tác giả của nhà thầu thiết kế trong thi công xây dựng công trình.
- Thí nghiệm đối chứng, thí nghiệm thử tải và kiểm định xây dựng trong quá trình thi công xây dựng công trình. - Nghiệm thu giai đoạn thi công xây dựng, bộ phận (hạng mục) công trình xây dựng (nếu có). - Nghiệm thu hạng mục công trình, công trình hoàn thành để đưa vào khai thác, sử dụng. - Kiểm tra công tác nghiệm thu công trình xây dựng của cơ quan nhà nước có thâm quyền.
- Lập hồ sơ hoàn thành công trình xây dựng, lưu trữ hồ sơ của công trình và bàn giao công trình xây dựng. Theo TCVN ISO 8402-1994 hướng dẫn: “Quản lý chất lượng là tập hợp những hoạt động của chức năng quản lý chung, xác định chính xác chất lượng, mục đích và trách nhiệm, thực hiện chúng thông qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ hệ thống chất lượng ". Oakland, Quản lý chất lượng đồng bộ (1994) thì: “Quản lý chất lượng về cơ bản là những hoạt động và kỹ thuật được sử dụng nhằm đạt được và duy trì chat lượng của một sản phẩm, quy trình hoặc dịch vụ". Việc đó không bao gồm việc theo dõi, mà cả việc tìm hiểu và loại trừ các nguyên nhân gây ra những trục trặc về chất lượng để các yêu cầu của khách hàng luôn được đáp ứng.
Khái niệm về quản lý chất lượng công trình Theo TCVN ISO 8402-1994 hướng dẫn: "Quản lý chất lượng là tập hợp những hoạt động của chức năng quản lý chung, xác định chính xác chất lượng, mục đích và trách nhiệm, thực hiện chúng thông qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ hệ thống chất lượng". Oakland, Quản lý chất lượng đồng bộ (1994) thì: "Quản lý chất lượng về cơ bản là những hoạt động và kỹ thuật được sử dụng nham dat được va duy tri chat lượng của một san phẩm, quy trình hoặc dịch vu". Việc đó không bao gồm việc theo dõi, mà cả việc tìm hiểu và loại trừ các nguyên nhân gây ra những trục trặc về chất lượng để các yêu cầu của khách hàng luôn được đáp ứng. Những tiêu chí đặc trưng của chất lượng thi công xây dựng công trình Chat lượng thi công xây dựng công trình có đặc trưng sau: 1.
Tính phù hợp Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thê bao gồm phan dưới mặt dat, phần trên mặt dat, phần dưới mặt nước và phan trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế. Công trình xây dựng bao gồm công trình dân dụng, công trình công nghiệp, giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn, công trình hạ tầng kỹ thuật và công trình khác. Theo như định nghĩa này thì chất lượng thi công phụ thuộc vào năng lực của những người tham gia xây dựng (lập dự án đầu tư xây dựng, khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, quản lý dự án đầu tư xây dựng, giám sát thi công xây dựng công trình), phụ thuộc vào chất lượng vật liệu, vật tư, thiết bị lắp đặt đưa vào sử dụng trong công trình, phụ thuộc vào chất lượng thi công xây dựng, chất lượng khảo sát, thiết kế, công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng, chất lượng khảo sát, thiết kế, công tác quản lý chất lượng các khâu trong quá trình lập và thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình. Thi công xây dựng công trình phải phù hợp với các giải pháp quy hoạch, kiến trúc, kết cấu và công năng sử dụng, tính pháp lý, môi trường, kinh tế, xã hội nhăm đảm bảo chất lượng thi công đạt hiệu quả nhất.
Độ bên vững Độ bên vững là tiêu chí quan trong của chất lượng thi công xây dựng công trình. Công trình xây dựng cần đạt được sự bền vững, chắc chắn, phát huy được hết công năng sử dụng trong suốt thời gian vận hành, đảm bảo tính kinh tế, hiệu quả cao nhất. Cần phải chú ý đến cả tính bền vững của biện pháp thi công. Tính bảo toàn Tính bảo toàn nhằm giữ được các tiêu chí vận hành trong và sau thời gian thi công xây dựng công trình.
Chất lượng thi công xây dựng công trình phải đạt được tính bảo toàn cho dự án, công trình nhằm đạt được tính năng, công năng, mục đích sử dụng. Phòng ngừa sự cố Sự cố là sự mat khả năng làm việc của công trình hay bộ phận công trình mà không thé sửa chữa được. Theo Luật Xây dựng (2014), sự cố công trình là những hư hỏng vượt quá giới hạn cho phép làm cho công trình có nguy cơ sập đồ, đã sập đỗ một phần hoặc toàn bộ công trình hoặc công trình không sử dụng được theo thiết kế. Theo đó có 4 loại sự cố bao gồm: - Sự cô sập đô - Sự có về biến dạng - Sự cô về sai lệch vị trí - Sự cô về công năng Về cấp độ có các cấp I, II, II, IV tùy thuộc vào mức độ hư hỏng công trình và thiệt hai về người.
Chính vì vậy mà mức độ an toàn, bền vững của công trình là điều cần phải được xem xét chặt chẽ, nghiêm túc. Mức độ thực hiện công việc Mức độ thực hiện công việc là sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình chất lượng, các biện pháp thi công, các quy định an toàn, về phòng cháy chữa cháy. của những người trực tiếp làm tham gia làm nên sản phẩm xây dựng. Đánh giá sự đáp ứng của công trình với các quy định về quy chuẩn xây dựng với các tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng được phép áp dụng cho riêng công trình đã nêu trong hợp đồng.
Mức độ thực hiện công việc là yếu tố quan trọng mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội cho môi dự án, chủ đâu tư. Tóm lại, 5 tiêu chí đặc trưng của chất lượng thi công xây dựng công trình được trình bày tại (hình 1. Tính phù hợp Độ bền vững Tính bảo toàn Phòng ngừa sự Mức độ thực cô hiện công việc Hình 1.1 Tiêu chí đặc trưng xây dựng chat lượng thi công xây dựng công trình 1.