Chương 1: Tổng quan về năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thƣơng mại 1. Cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng 1. Cạnh tranh và lợi thế cạnh tranh Khái niệm cạnh tranh Theo từ điển Bách khoa Việt Nam “Cạnh tranh trong kinh doanh là một hoạt động ganh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất.
Qua định nghĩa trên có thể tiếp cận về cạnh tranh như sau: Cạnh tranh là một hoạt động ganh đua, cố gắng giành lấy phần lợi hơn về mình. Cạnh tranh có sự tham gia của nhiều chủ thể. Đó là các chủ thể có cùng các mục đích, mục tiêu như thị phần, lợi nhuận, vốn, nhân lực, hay đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh… Cạnh tranh diễn ra trong môi trường cụ thể và có những qui định chung mà các chủ thể tham gia phải tuân thủ. Lợi thế cạnh tranh Theo Giáo sư Michael E.: “Lợi thế cạnh tranh là những gì làm cho doanh nghiệp nổi bật hay khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh.
Đó là những thế mạnh mà tổ chức có hoặc khai thác tốt hơn những đối thủ cạnh tranh”. Có hai loại lợi thế cạnh tranh: + Dẫn đầu về giá (giá rẻ nhất): Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp sẽ theo đuổi mục tiêu giảm chi phí đến mức thấp nhất có thể được. Doanh nghiệp nào có chi phí thấp thì doanh nghiệp đó có nhiều lợi thế hơn trong quá trình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp. Chi phí thấp mang lại cho doanh nghiệp tỷ lệ lợi nhuận cao hơn mức bình quân trong ngành bất chấp sự hiện diện của các lực lượng cạnh tranh mạnh mẽ.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 + Sự khác biệt hóa: là lợi thế cạnh tranh có được từ những khác biệt xoay quanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp bán ra thị trường. Doanh nghiệp sẽ cạnh tranh tốt hơn nếu các sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp có nhiều những tính năng khác biệt, độc đáo và tiện ích hơn so với đối thủ. Trong môi trường cạnh tranh gay gắt, công ty nào sở hữu càng nhiều lợi thế cạnh tranh thì càng có nhiều cơ hội giành phần thắng so với đối thủ. Lợi thế cạnh tranh là việc sở hữu những giá trị đặc thù, có thể sử dụng để nắm bắt cơ hội, để kinh doanh có lãi.
Cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng Cạnh tranh trong lĩnh vực Ngân hàng là sự ganh đua xảy ra giữa các Ngân hàng nhằm tranh giành thị phần, củng cố gia tăng vị thế so với đối thủ. Các biện pháp mà Ngân hàng thường áp dụng để tranh với đối thủ là: giảm lãi suất cho vay, tăng lãi suất tiền gửi… Thị trường Ngân hàng là một loại thị trường đặc biệt, do vậy sự cạnh tranh diễn ra trong thị trường này luôn phải hướng tới một thị trường lành mạnh, tránh xảy ra rủi ro hệ thống. Cạnh tranh trong lĩnh vực Ngân hàng được Ngân hàng nhà nước và các cơ quan chức năng giám sát rất chặt chẽ, bởi việc đổ vỡ một ngân hàng sẽ làm mất lòng tin của khách hàng đối với toàn hệ thống, kéo theo sự đổ vỡ dây chuyền trong hệ thống Ngân hàng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống tài chính của đất nước. Bên cạnh đó việc cạnh tranh trong lĩnh vực Ngân hàng không phải là cạnh tranh một mất một còn, sự cạnh tranh này nhằm giúp hệ thống Ngân hàng sàng lọc các tổ chức tín dụng yếu kém.
Trong các cuộc cạnh tranh, chính khách hàng được hưởng lợi nhiều nhất vì được phục vụ tốt hơn. Qua cạnh tranh, các Ngân hàng nhỏ hoạt động kinh doanh yếu kém sẽ thực hiện sáp nhập với các Ngân hàng lớn để hoạt động kinh doanh tốt hơn và phục vụ khách hàng tốt hơn. Năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thƣơng mại 1. Năng lực cạnh tranh Năng lực cạnh tranh là khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp so với đối thủ dựa trên những lợi thế cạnh tranh mà doanh nghiệp sẵn có với mục đích là tăng lợi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 nhuận duy trì và mở rộng thị phần, gia tăng vị thế so với đối thủ.
Năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thƣơng mại Theo PGS.TS Nguyễn Thị Quy trong Tạp Chí Phát Triển Kinh Tế số 223, Tháng 5 năm 2009: “Năng lực cạnh tranh của NHTM là khả năng do chính ngân hàng tạo ra trên cơ sở duy trì và phát triển những lợi thế vốn có, nhằm củng cố và mở rộng thị phần; gia tăng lợi nhuận và khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh” Vậy có thể hiểu rằng Năng lực cạnh tranh của NHTM là khả năng NHTM sử dụng các lợi thế cạnh tranh của mình trên thị trường để đạt được mức lợi nhuận và thị phần nhất định hoặc khả năng chống lại một cách thành công sức ép của các đối thủ cạnh tranh khác. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thƣơng mại 1. Năng lực tài chính Năng lực tài chính của một ngân hàng là nguồn lực tài chính của bản thân ngân hàng, là khả năng tạo lập, bảo toàn, bổ sung nguồn vốn đủ để đảm bảo và duy trì quá trình hoạt động kinh doanh của ngân hàng một cách bình thường. Năng lực tài chính của ngân hàng thể hiện qua các chỉ tiêu: + Quy mô vốn: Vốn là yếu tố tài chính quan trọng nhất của NHTM.
Vốn ngân hàng là điều kiện cơ bản đảm bảo tiền gởi của khách hàng một khi gặp rủi ro trong kinh doanh. Vốn tự có cung cấp năng lực tài chính cho quá trình tăng trưởng, mở rộng quy mô, phạm vi hoạt động cũng như cho sự phát triển của các sản phẩm dịch vụ mới của ngân hàng. Vốn tự có được hình thành từ nguồn Vốn điều lệ (Vốn tự có cấp 1 và vốn tự có cấp 2), các quỹ dự trữ bổ sung các tài sản nợ khác như lợi nhuận chưa chia, giá trị tăng thêm do đánh giá lại tài sản, trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi. + Chất lƣợng tài sản: Tài sản của một ngân hàng thể hiện ở tài sản có trên bảng cân đối kế toán của ngân hàng đó.
Quy mô, cơ cấu và chất lượng của tài sản có sẽ quyết định đến sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Tài sản có bao gồm: tài TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 sản sinh lời (chiếm từ 80-90% tài sản có) và tài sản không sinh lời (chiếm từ 10- 20% tổng tài sản có). Tài sản sinh lời gồm các khoản cho vay, cho thuê tài chính, các khoản đầu tư vào giấy tờ có giá, chứng khoán, góp vốn liên doanh, liên kết…Chất lượng của tài sản là một chỉ tiêu tổng hợp nói lên khả năng bền vững về tài chính, năng lực quản lý của một ngân hàng. Hầu hết các rủi ro trong kinh doanh của ngân hàng đều tập trung ở tài sản có.
+ Khả năng sinh lời: sử dụng tài sản có của ngân hàng. Để đánh giá khả năng sinh lời của một ngân hàng, người ta thường sử dụng các chỉ tiêu lợi nhuận ròng/tổng tài sản (ROA), lợi nhuận ròng/vốn tự có (ROE). ROA là chỉ tiêu tốt nhất đo luờng hiệu quả của ngân hàng. ROA lớn chứng tỏ hiệu quả kinh doanh của NHTM tốt, cơ cấu tài sản hợp lý.
Tuy nhiên nếu ROA quá lớn làm cho các nhà quản trị lo lắng vì rủi ro nhìn chung luôn đi song hành với lợi nhuận. ROE là tỷ lệ thu nhập sau thuế trên vốn chủ sở hữu, trong đó thu nhập sau khi đã bù đắp toàn bộ chi phí và thuế chia cho vốn chủ sở hữu. Tỉ số ROE về mặt quản trị cho biết khả năng, mức độ kiếm được lợi nhuận tính trên giá trị sổ sách của vốn sở hữu đầu tư vào ngân hàng. Sự đo lường này cũng phản ảnh doanh thu, hiệu quả hoạt động đạt được.
+ Khả năng thanh khoản: là khả năng thanh toán, khả năng sẵn sàng chi trả cho khách hàng và khả năng bù đắp những tổn thất xảy ra rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Khả năng thanh khoản của NHTM được xem như khả năng tức thời để đáp ứng nhu cầu rút tiền gửi và giải ngân các khoản tín dụng đã cam kết. Việc quản trị rủi ro thanh khoản có tính chất vô cùng quan trọng đối với ngân hàng nói riêng và toàn bộ nền kinh tế nói chung. Nếu thanh khoản của một ngân hàng có vấn đề, người gửi tiền sẽ mất lòng tin đối với hệ thống ngân hàng, gây ra tình trạng rút tiền ồ ạt, gây đổ vỡ dây chuyền trong hệ thống ngân hàng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ nền kinh tế.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Năng lực quản trị điều hành Năng lực quản trị điều hành thể hiện ở khả năng quản lý điều hành của Ban lãnh đạo ngân hàng đảm bảo được hoạt động của ngân hàng được an toàn và nâng cao giá trị tăng trưởng. Năng lực quản trị của một ngân hàng thể hiện ở tầm nhìn, mục tiêu chiến lược cũng như khẩu vị rủi ro của ngân hàng đó. Các ngân hàng với đặc thù là các tổ chức kinh doanh tiền, có độ rủi ro và mức độ ảnh hưởng lớn thì vấn đề quản trị lại càng có ý nghĩa rất lớn, đặc biệt là một nước đang phát triển như Việt Nam, khi ngân hàng là một nguồn tài chính cực kỳ quan trọng với doanh nghiệp.
Một ngân hàng yếu kém trong quản trị không những gây rủi ro cho chính ngân hàng đó mà còn ảnh hưởng lan rộng đến các ngân hàng khác trong hệ thống và ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ nền kinh tế. Để đánh giá năng lực quản trị của ngân hàng, người ta thường xem xét đến mục tiêu và tầm nhìn, chiến lược kinh doanh, hệ thống quản lý chất lượng, quản lý rủi ro, sự phù hợp của cơ cấu tổ chức của ngân hàng.