CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG LIÊN DOANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH NGÂN HÀNG 1.1 Tổng quan về ngân hàng liên doanh 1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại. Có nhiều khái niệm khác nhau về ngân hàng thương mai: - Theo “ Quản trị ngân hàng thương mại” của Peter Rose (2004) thì “ ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, các dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”. - Theo điều 4 Luật các tổ chức tín dụng do Quốc hội khóa XII. Kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 16 tháng 06 năm 2010 thì “ ngân hàng thương mại là một loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”.
- Luật này định nghĩa: “ tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng”. Vì vậy ta có thể hiểu tổ chức tín dụng được thành lập để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ thanh toán khác. Còn hoạt động ngân hàng theo Luật các tổ chức tín dụng là việc kinh doanh cung ứng thường xuyên hoặc một số các nghiệp vụ như nhân tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản Nếu xét về hoạt động kinh doanh thì Ngân hàng thương mại trực tiếp tiếp xúc với các công ty, xí nghiệp, tổ chức, cá nhân bằng cách nhận tiền gửi, tiền tiết kiệm rồi sử dụng vốn đó để cho vay, chiết khấu, cung ứng các dịch vụ thanh toán và dịch vụ ngân hàng cho chính các đối tượng trên. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Tóm lại, ngân hàng thương mại là tổ chức tín dụng nhận tiền gửi và cho vay tiền, là nơi trực tiếp giao dịch với công chúng để nhận kí thác, cho vay và cung ứng các dịch vụ tài chính.2 Chức năng của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế 1.1Chức năng trung gian tài chính Đây là chức năng đặc trưng và cơ bản của ngân hàng thương mại, góp phần quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế.
NHTM huy động vốn nhàn rỗi của các cá nhân, tổ chức trong nền kinh tế, cùng với vốn tự có và cơ sở nguồn vốn huy động được, các ngân hàng sẽ cho vay để đáp ứng nhu cầu về vốn của nền kinh tế. Như vậy, NHTM đã thực hiện được chức năng trung gian tài chính thông qua 2 nghiệp vụ: huy động vốn và cho vay. NHTM là chiếc cầu nối giao lưu giữa nơi cần vốn và nơi có vốn.2Chức năng trung gian thanh toán Một trong những chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế là chức năng trung gian thanh toán. Thông quan chức năng trung gian thanh toán của các ngân hàng thương mại làm giảm bớt áp lực thanh toán tiền mặt trong nền kinh tế, nhờ đó cũng giúp cho việc quản lý nền kinh tế trở nên dễ dàng hơn.
Các tổ chức, cá nhân có nhu cầu thanh toán sẽ mở tài khoản tại ngân hàng để thực hiện việc thanh toán. Ngân hàng thực hiện các dịch vụ thanh toán theo yêu cầu của khách hàng thông qua các phương tiện thanh toán như ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, cheque…. Với chức năng này, NHTM đã góp phần thúc đẩy quá trình trao đổi, mua bán hàng hòa, cung ứng dịch vụ giữa các cá nhân, tổ chức trong nền kinh tế diễn ra nhanh chóng, thuận lợi, an toàn hơn và tiết kiệm chi phí. Đặc biệt trong thời đại kinh tế quốc tế ngày nay, khi việc mua bán trao đổi hàng hóa dịch vụ không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà mở rộng ra phạm vi toàn cầu thì vai trò trung gian thanh toán của ngân hàng càng được thể hiện mạnh mẽ và rõ nét.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Chức năng trung gian thanh toán của ngân hàng đã vô hình chung thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đẩy nhanh tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển.3Cung ứng các dịch vụ khác Ngoài 2 chức năng chính là trung gian tài chính và chức năng trung gian thanh toán thì NHTM còn cung ứng các dịch vụ khác cho nền kinh tế như: cho thuê két sắt, góp vốn, mua cổ phần, tham gia thị trường tiền tệ, tư vấn đầu tư tài chính, kinh doanh ngoại hối, cung ứng các nghiệp vụ phóng ngừa rủi ro tiền tệ cho các doanh nghiệp như SWAP, FORWARD, OPTION… 1.3 Ngân hàng liên doanh và đặc điểm của ngân hàng liên doanh Theo định nghĩa tại điều 7 nghị định 22/2006/NĐ-CP thì “ ngân hàng liên doanh là ngân hàng được thành lập tại Việt Nam, bằng vốn góp của Bên Việt Nam (gồm một hoặc nhiều ngân hàng Việt Nam) và Bên nước ngoài (gồm một hoặc nhiều ngân hàng nước ngoài) trên cơ sở hợp đồng liên doanh. Ngân hàng liên doanh được thành lập dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn, là pháp nhân Việt Nam, có trụ sở chính tại Việt Nam”. Ngân hàng liên doanh được thành lập dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn nhưng nó vẫn là một loại hình ngân hàng nên có đầy đủ các đặc diểm của một ngân hàng thương mại. NHTM là một doanh nghiệp đặc thù kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ- tín dụng.
Các hoạt động của NHTM nhằm thúc đẩy và lưu chuyển các dòng tiền tệ phục vụ cho việc giao dịch, thanh toán phát sinh hằng ngày trong nền kinh tế, đồng thời thông qua các hoạt động huy động vốn và cho vay, các NHTM có khả năng tạo tiền từ các nghiệp vụ kinh doanh của mình thông qua các công cụ lãi suất và tỉ giá. Vì vậy, NHTM là một mắc xích góp phần ổn định chính sách quốc gia, đặc biệt là đối với các quốc gia chuyển đổi nền kinh tế để tham gia hội nhập khu vực và quốc tế như Việt nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Sản phẩm mà ngân hàng kinh doanh và làm dịch vụ là hàng hóa tài chính. Nói cách khác, đó là tiền và các chứng từ có giá như cổ phiếu, thương phiếu, hối phiếu… Đây là những sản phẩm cao cấp của nền kinh tế thị trường, vì vậy, vận hành theo một quy trình và phải được điều hành bởi một nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn nhất định dựa trên những cơ sở pháp lý do luật pháp quy định.
Trong quá trình hoạt động, NHTM tạo ra sản phầm và dịch vụ trực tiếp cung ứng cho người tiêu dùng khi có nhu cầu. Do vậy, hoạt động của ngân hàng dựa vào thương hiệu và uy tín tạo ra đối với khách hàng. Vì thế, hoạt động của NHTM là một chuỗi không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ cung ứng và quảng bá thương hiệu, tiếp thị hình ảnh của ngân hàng tới khách hàng. Hoạt động của NHTM là cầu nối giữa các nhà đầu tư, các doanh nghiệp, những cá nhân có vốn nhàn rỗi và các nhà đầu tư, các doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu vay vốn.
các NHTM góp phần không nhỏ vào việc giải quyết nạn thất nghiệp, nâng cao thu nhập và mức sống của dân cư cũng như góp phần bảo đảm vốn đối với các ngành kinh tế nhằm phát triển ngành nghề, chuyển dịch cơ cấu kinh tế một quốc gia. Ngoài ra, các ngân hàng liên doanh còn có những đặc điểm riêng: + Hoạt động của ngân hàng liên doanh không chỉ giới hạng trong phạm vi lãnh thổ mà còn mở rộng ra bên ngoài thông qua quan hệ vay vốn từ đối tác nước ngoài, thông qua mối quan hệ của đối tác nước ngoài trong liên doanh. + Phân khúc thị trường của ngân hàng liên doanh là các doanh nghiệp, cá nhân có cùng quốc tịch với ngân hàng mẹ hoặc đối tác tại Việt Nam của các doanh nghiệp này. Cùng với đó các NHLD vẫn có thể mở rộng thị phần trong nước.
+ Hội đồng quản trị, bộ máy quản lý của ngân hàng liên doanh do các bên trong liên doanh đề cử nên có nhiều người nước ngoài trong ban lãnh đạo; do đó, kinh nghiệm quản lý và quản trị tương đối tốt hơn, ngôn ngữ trong giao tiếp cũng như trong lưu trữ chứng từ là ngôn ngữ tiếng Anh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Chính những đặc điểm riêng này là thế cạnh năng lực cạch tranh của NHLD so với các NHTMCP khác. + Các NHLD có thị phần rộng hơn so với các NHTMCP, khả năng tiếp xúc với khách hàng nhiều hơn, đối tượng khách hàng đa dạng + Lượng khách hàng tương đối ổn định và ít có sự thay đổi + Đội ngũ nhân viên cũng như quản lý có cơ hội nhiều hơn trong việc tiếp xúc với đối tác nước ngoài, yêu cầu tính chuyên nghiệp cao. + khả năng ngoại ngữ cũng là thế mạnh của đội ngũ nhân viên tại các NHLD.
Hầu hết các nhân viên tại các NHLD đều thông thạo từ 2 ngoại ngữ trở lên. Đây là yêu cầu cơ bản của các NHLD.2 Tổng quan về năng lực cạnh tranh 1. Khái niệm năng lực cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của các ngân hàng Trong nhiều thập niên qua, mặc dù có rất nhiều công trình nghiên cứu về năng lực hay lợi thế cạnh tranh song cho đến nay, tất cả các công trình đều thống nhất cho rằng rất khó có thể đưa ra một định nghĩa chuẩn về khái niệm năng lực cạnh tranh đúng cho mọi trường hợp. Trong các tác phẩm của mình, Micheal Porter cũng thừa nhận không thể đưa ra một định nghĩa tuyệt đối về khái niệm năng lực cạnh tranh.
Theo ông “ để có thể cạnh tranh thành công, các doanh nghiệp phải có lợi thế cạnh tranh dưới hình thức hoặc là có được chi phí sản xuất thấp hơn hoặc là có khả năng khác biệt hóa sản phẩm để đạt được mức giá cao hơn trung bình. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, các doanh nghiệp cần ngày càng đạt được những lợi thế cạnh tranh tinh vi hơn, qua đó có thể cung cấp hàng hóa hay dịch vụ có chất lượng cao hơn hoặc sản xuất có hiệu quả hơn” LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.