Chương 1: Tổng quan năng lực cạnh tranh về huy động vốn ngắn hạn tại ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh về huy động vốn ngắn hạn tại Ngân hàng TMCP A Châu — Chi nhánh Đông Đô. Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh về huy động vốn ngắn hạn tại Ngân hàng TMCP A Châu - Chi nhánh Đông Đô. SV: Nguyễn Thị Huyễn 9 MSV: 11162449 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Thị Diệu Chi CHUONG I: TONG QUAN NĂNG LỰC CẠNH TRANH VE HUY DONG VON NGAN HAN TAI NGAN HANG THUONG MAI 1.1 Tổng quan về huy động vốn ngắn hạn tại NHTM 1.1 Tổng quan về huy động vốn tại Ngân hàng thương mại 1.1 NHTM và các hoạt động cua NHTM a) Khái niệm NHTM Quá trình hình thành và hoàn thiện hệ thống Ngân hàng đã tạo ra các ngân hàng thương mại, được biết đến với chức năng kinh doanh tiền tệ. Hơn bắt cứ tô chức tài chính nào khác, NHTM luôn được coi là bách hoá tài chính, cung ứng rất nhiều các sản phẩm, dịch vụ về tài chính. Cho đến thời điểm hiện nay có rất nhiều khái niệm về NHTM: « O Mỹ: Ngân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính. e Dao luật ngân hàng của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: "Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính".
Theo luật các tổ chức tín dụng: “Ngân hàng thương mại là tổ chức tin dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật”. (Nghi định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM) Ngân hàng là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế. Với hoạt động đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi ở mọi tô chức, cá nhân, mọi thành phần kinh tế (vốn tạm thời nhàn rỗi được giải phóng từ quá trình sản xuất, từ nguồn tiết kiệm của dân cư.) thông qua nghiệp vụ tín dụng , ngân hàng thương mại đã cung cấp vốn cho nên kinh tế, đáp ứng day đủ kip thời cho quá trình tái sản xuất. Chính nhờ hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại, đặc biệt là hoạt động tín dụng, các doanh nghiệp có điều kiện cải thiện hoạt động kinh doanh của mình, góp phần nâng cao hiệu quả của cả nền kinh tế.
Vì vậy, chúng ta có thé khang định chủ thé chính đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh chính là ngân hàng thương mại. Ngân hàng thương mại là công cụ dé Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Trong sự vận hành của nên kinh tế thị trường, hoạt động của NHTM nếu có hiệu quả sẽ thực sự trở thành công cụ hữu hiệu dé Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thông qua hoạt động tin dung và thanh toán giữa các NHTM trong hệ thống, các NHTM đã SV: Nguyễn Thị Huyễn 10 MSV: 11162449 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Thị Diệu Chi góp phần mở rộng hay thu hẹp lượng tiền trong lưu thông. Hơn nữa, bằng việc cấp các khoản tín dụng cho nền kinh tế, NHTM thực hiện việc dắt dẫn các luồng tiền, tập hợp, phân chia vốn của thị trường điều khiển chúng một cách có hiệu quả, thực thi vai trò điều tiết vi mô đúng theo phương châm “Nha nước điều tiết ngân hàng, ngân hang dan dắt thị trường”. Từ những quan điểm và quy định trên có thé tổng quát: NHTM là một tổ chức tín dụng kinh doanh và cung ứng thường xuyên đa dạng các dịch vụ tài chính như nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Ngoài ra, ngân hàng còn cung cấp nhiều dich vụ khác nhằm đáp ứng nhu cau về sản phẩm dich vụ của xã hội.
b) Các hoạt động cơ bản của NHTM Ngân hàng thương mại hiện đại hoạt động với ba nghiệp vụ chính đó là nghiệp vụ huy động vốn, tín dụng và cung cấp các dịch vụ như: tư vấn, dịch vụ thanh toán, dịch vụ cất giữ hộ. Các nghiệp vụ này thường có liên quan chặt chẽ với nhau, ảnh hưởng và hỗ trợ qua lại lẫn nhau dé tạo sự phát triển lâu dai và một chỉnh thé hơp nhất trong quá trình kinh doanh, từ đó làm nên uy tín và vị thé dé các NHTM đứng vững trên thị trường cạnh tranh. -Hoạt động huy động vốn Nghiệp vụ này thể hiện sự hình thành nên nguồn vốn để làm cơ sở cho các hoạt động kinh doanh của NHTM, cụ thé bao gồm: -Hoạt động nhận tiền gửi Các cá nhân, tô chức doanh nghiệp với mục đích đảm bảo tài sản, các khoản tiền nhàn rỗi chưa sử dụng, do đó những tài sản này thường được gửi vào ngân hàng với mong muốn chúng được bảo quản an toàn và có thể hưởng lãi nhất định từ các tài sản đó qua các kỳ hạn. -Hoạt động phát hành giấy tờ có giá Hầu hết các NHTM đều thông qua nghiệp vụ này để có thể tận dụng các nguồn vốn ôn định và có kỳ hạn dai với mục đích tăng sự an toàn và tránh những rủi ro trong kinh doanh, đảm bảo khả năng đầu tư cũng như việc cung cấp các khoản tín dụng 6n định có thời hạn trung và dài tương đối cho nền kinh tế.
-Hoạt động di vay Đây là nghiệp vụ rất thường được các NHTM áp dụng trong việc cân đối nguồn vốn kinh doanh của mình, các ngân hàng thường đi vay Ngân hàng nhà nước, trên thị trường tiền tệ hay qua các tô chức tín dụng dưới nhiều hình thức như tái chiết khấu, cho vay có đảm bảo.Các khoản này hầu như đến từ NHNN là chủ yếu nhằm tạo sự cân đối trong điều hành vốn của bản thân NHTM khi mà nó không tự cân đối được nguôn vôn. SV: Nguyễn Thị Huyễn il MSV: 11162449 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Diệu Chi - Cadac hoạt động huy động vốn khác Ngoài ba nghiệp vụ huy động vốn co bản ké trên, NHTM còn có thé tạo von kinh doanh cho mình thông qua việc nhận làm đại ý ủy thác cho các tô chức, cá nhân trong và ngoài nước. Đây là khoản vốn huy động không thường xuyên của NHTM, thường dé nhận được khoản vốn này đòi hỏi các ngân hàng phải lập ra các dự án cho từng đối tượng hoặc nhóm đối tượng phù hợp với đối tượng các khoản vay.
+ Nghiệp vụ tín dụng Đây là nghiệp vụ phản ánh quá trình sử dụng vốn của NTHM với các mục đích khác nhau nhăm đảm bảo an toàn khi kinh doanh cũng như tìm kiếm lợi nhuận. Nghiệp vụ tài sản có bao gồm các nghiệp vụ cụ thể sau: + Nghiệp vụ ngân quỹ Nghiệp vụ này phản ánh các khoản vốn của NHTM được dùng vào mục đích nhằm đảm bảo an toàn về khả năng thanh toán hiện thời cũng như khả năng thanh toán nhanh của NHTM và thực hiện quy định về dự trữ bắt buộc do NHNN đề ra. + Nghiệp vụ cho vay Một trong những nghiệp vụ chủ chốt trong hoạt động điều hành quản lý các tài sản có của NHTM, thông qua đó giúp ngân hàng tăng trưởng lợi nhuận thu về từ quá trình đầu tư kinh doanh, và cũng đồng thời ngân hàng cung ứng cho mọi thành phần thuộc nền kinh tế các dịch vụ về tín dụng ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn, từ đó làm thúc đây sự phát triển kinh tế. + Nghiệp vụ dau tư tài chính Ngoài các nghiệp vụ nêu trên, NHTM cũng sử dụng nguồn vốn huy động của minh dé đầu tư bằng các hình thức như: hin vốn, góp vốn và trực tiếp thu lợi nhuận từ các khoản đầu tư đó.
+ Ngiệp vụ cung ứng dich vụ Ngoài các nghiệp vụ cơ bản nêu trên, trong hoạt động kinh doanh, các NHTM còn tiễn hành các hoạt động kinh doanh trên thị trường như: kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc và đá quý, thực hiện dịch vụ tư vấn, dịch vụ ngân quỹ, nghiệp vụ ủy thác và đại lý.và một số dịch vụ như: cho thuê két sắt, cầm đồ, đảm bảo cất giữ hộ các giấy tờ có giá. Bên cạnh đó các hoạt động ủy nhiệm chi hay ủy nhiệm thu, dịch vụ chuyên tiền nhanh, chuyền tiền liên ngân hàng ngày càng phát trién nhanh chóng về số lượng và quy mô trong nên kinh tế hàng hóa như hiện nay, điều này đòi hỏi các NHTM luôn đổi mới công nghệ và nâng cao vi thé cũng như uy tin của mình dé bắt kịp với xu thé phát triển không ngừng các hoạt động kinh doanh trên thị trường.2 Huy động vốn tại Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng trong nền kinh tế thị trường. NHTM huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội dé cấp tín dụng SV: Nguyễn Thị Huyễn 12 MSV: 11162449 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Diệu Chi và các dich vụ ngân hàng cho các doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, các cá nhân trong nên kinh tế dé góp phan phát triển kinh tế xã hội.
Hoạt động huy động vốn là một bộ phận của nghiệp vụ nguồn vốn phải trả của NHTM bao gồm vốn huy động tiền gửi của các tô chức và cá nhân, vốn vay các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, vốn vay ngân hàng Nhà Nước, phát hành giấy tờ có giá, nhăm đảm bảo cho ngân hàng có đủ vốn đề duy trì và phát triển một cách hiệu quả hoạt động kinh doanh, đồng thời đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu thanh khoản với chi phí thấp nhất. Day là nguồn vốn chủ yếu sử dụng trong hoạt động kinh doanh của NHTM, chiếm ty trọng lớn trong tổng nguồn vốn kinh doanh. Hoạt động của ngân hàng hầu như dựa han vào nguồn vốn này và đây chính là nguồn vốn tạo ra nguồn lực tài chính cho ngân hàng. Vì vậy, các ngân hàng luôn nỗ lực tìm mọi biện pháp nhằm tăng khả năng cạnh tranh, thu hút ngày càng nhiều nguồn vốn nhàn rỗi dé phục vụ hoạt động kinh doanh.2 Huy động vốn ngắn hạn tại Ngân hang thương mai 1.1 Khái niệm a) Vốn của Ngân hàng thương mại Vốn của ngân hàng thương mại là những giá trị tiền tệ do ngân hàng thương mại tạo lập hoặc huy động được dùng dé cho Vay, đầu tư hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác.