Luận văn nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của công ty cổ phần gốm xây dựng thanh sơn

Luận văn phân tích cách nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty Cổ phần Gốm Xây dựng Thanh Sơn, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Cảnh
• Trường học: Trường Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Quảng Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM GẠCH XÂY DỰNG
• 1.1. Khái niệm và các cấp độ năng lực cạnh tranh
• 1.2. Các cấp độ năng lực cạnh tranh
• 1.3. Năng lực cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng
• 1.4. Khái niệm về năng lực cạnh tranh, và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng
• 1.5. Chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng
• 1.7. Công cụ phân tích năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng
• 1.8. Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm đối với doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM GẠCH XÂY DỰNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN GỐM XÂY DỰNG THANH SƠN
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 2.3. Các lĩnh vực sản xuất và kinh doanh chính của Công ty
• 2.4. Kết quả sản xuất kinh doanh nói chung và gạch xây dựng nói riêng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 2.5. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 2.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty Cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 2.6.1. Các nhân tố bên ngoài
• 2.6.2. Các nhân tố bên trong
• 2.7. Đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 2.7.1. Những kết quả đạt được
• 2.7.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM GẠCH XÂY DỰNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN GỐM XÂY DỰNG THANH SƠN
• 3.1. Dự báo thị trường vật liệu xây dựng nói chung và gạch xây dựng nói riêng tại tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020
• 3.2. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng tại Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn
• 3.3.1. Hạ thấp giá thành sản phẩm
• 3.3.2. Phát triển các yếu tố nguồn nội lực của Công ty
• 3.3.3. Tổ chức có hiệu quả các hoạt động quảng cáo, nghiên cứu thị trường, phát triển hệ thống phân phối, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng
• 3.3.4. Đa dạng hóa chủng loại, mẫu mã sản phẩm
• 3.3.5. Nâng cao năng lực cạnh tranh chất lượng sản phẩm
• 3.3.6. Nâng cao năng lực cạnh tranh sức mạnh thương hiệu của sản phẩm
• 3.3.7. Các giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng

Năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Công ty Gốm Xây Dựng Thanh Sơn trong bối cảnh thị trường ngày càng khốc liệt. Năng lực cạnh tranh không chỉ phản ánh chất lượng sản phẩm mà còn liên quan đến giá thành, dịch vụ khách hàng và chiến lược marketing. Để nâng cao năng lực cạnh tranh, công ty cần phải hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sản phẩm gạch xây dựng. Theo Michael Porter, việc tạo ra giá trị và giảm chi phí là hai yếu tố chính trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Do đó, việc phân tích và đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng là rất cần thiết.

1.1. Khái niệm và các cấp độ năng lực cạnh tranh

Khái niệm năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của một doanh nghiệp trong việc cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ tốt hơn so với đối thủ. Các cấp độ năng lực cạnh tranh bao gồm: cấp độ sản phẩm, cấp độ doanh nghiệp và cấp độ ngành. Đối với sản phẩm gạch xây dựng, việc nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ dựa vào chất lượng mà còn phải chú trọng đến giá thành và dịch vụ hậu mãi. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất cũng là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh.

II. Thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty Gốm Xây Dựng Thanh Sơn

Công ty Gốm Xây Dựng Thanh Sơn đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Theo báo cáo, doanh thu từ sản phẩm gạch xây dựng trong những năm qua có sự tăng trưởng, nhưng chưa đạt được mức kỳ vọng. Các yếu tố như chất lượng sản phẩm, giá thành và dịch vụ khách hàng cần được cải thiện. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Công ty cần phải đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tạo ra những sản phẩm mới, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

2.1. Đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng

Đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng cần dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Chất lượng sản phẩm, giá thành, và dịch vụ khách hàng là những yếu tố quan trọng nhất. Theo khảo sát, khách hàng đánh giá cao về chất lượng nhưng lại chưa hài lòng với giá thành. Điều này cho thấy công ty cần phải xem xét lại chiến lược giá của mình. Ngoài ra, việc phát triển thương hiệu cũng là một yếu tố không thể thiếu trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Công ty cần có những chiến lược marketing hiệu quả để quảng bá sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

III. Định hướng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng

Để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng, Công ty Gốm Xây Dựng Thanh Sơn cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, công ty cần hạ thấp giá thành sản phẩm mà vẫn đảm bảo chất lượng. Việc này có thể thực hiện thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm chi phí nguyên liệu. Thứ hai, công ty cần phát triển các yếu tố nguồn nội lực, bao gồm đào tạo nhân lực và cải tiến công nghệ. Cuối cùng, việc tổ chức các hoạt động quảng cáo và nghiên cứu thị trường cũng rất quan trọng để nâng cao nhận thức của khách hàng về sản phẩm.

3.1. Các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể để nâng cao năng lực cạnh tranh bao gồm: Đầu tư vào công nghệ mới để cải thiện chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường, và nâng cao dịch vụ khách hàng. Công ty cũng cần xây dựng một hệ thống phân phối hiệu quả để sản phẩm đến tay người tiêu dùng một cách nhanh chóng và thuận tiện. Việc này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn tạo dựng lòng tin từ phía khách hàng, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của ngành xây dựng tại Việt Nam, năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng trở thành yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp trong ngành. Theo kế hoạch tổng thể vùng đô thị đến năm 2025, số lượng đô thị dự kiến tăng từ 813 lên 1000, tạo ra nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng, đặc biệt là gạch xây dựng. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước đặt ra thách thức lớn cho các công ty sản xuất gạch xây dựng trong nước.

Luận văn tập trung nghiên cứu năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn trong giai đoạn 2013-2017, với mục tiêu phân tích thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm đến năm 2020. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại tỉnh Quảng Ninh, nơi Công ty hoạt động chính, và phạm vi thời gian từ năm 2013 đến 2017, nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc phát triển bền vững sản phẩm gạch xây dựng của Công ty.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực giúp Công ty nâng cao thị phần, doanh thu và uy tín thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Qua đó, nghiên cứu góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành vật liệu xây dựng tại địa phương và quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về năng lực cạnh tranh, bao gồm:

• Lý thuyết năng lực cạnh tranh của Michael Porter: Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh ngành giúp phân tích các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm, gồm khách hàng, đối thủ cạnh tranh, nhà cung cấp, sản phẩm thay thế và đối thủ tiềm ẩn.

• Mô hình kim cương của Porter về lợi thế cạnh tranh quốc gia: Phân tích các yếu tố như chính sách nhà nước, cơ sở hạ tầng, công nghệ và nguồn nhân lực ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cấp quốc gia và ngành.

• Khái niệm năng lực cạnh tranh sản phẩm: Được hiểu là khả năng sản phẩm đáp ứng nhu cầu khách hàng về chất lượng, giá cả, tính năng và thương hiệu vượt trội so với sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: năng lực cạnh tranh cấp quốc gia, cấp ngành, cấp doanh nghiệp và cấp sản phẩm; các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh như thị phần, doanh số, tỷ suất lợi nhuận, năng suất lao động, giá thành sản xuất; các yếu tố ảnh hưởng bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và hệ thống hóa các lý thuyết, mô hình và nghiên cứu trước đây liên quan đến năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng.

• Phương pháp nghiên cứu kết hợp lý luận và thực tiễn: Áp dụng các lý thuyết vào phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn.

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Sử dụng số liệu thống kê từ báo cáo sản xuất kinh doanh của Công ty giai đoạn 2013-2017 để phân tích các chỉ tiêu như doanh thu, sản lượng, thị phần, năng suất lao động.

• Phương pháp hệ thống hóa: Trình bày các nội dung nghiên cứu theo trình tự logic, từ cơ sở lý thuyết đến thực trạng và giải pháp.

• Phương pháp so sánh và thống kê: So sánh các chỉ tiêu qua các năm và với các đối thủ cạnh tranh để đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu sản xuất kinh doanh của Công ty trong giai đoạn 2013-2017, kết hợp khảo sát thực tế tại Công ty và phân tích thị trường tại tỉnh Quảng Ninh. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, tập trung vào dữ liệu có sẵn và các đối tượng liên quan trực tiếp đến sản phẩm gạch xây dựng. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, ma trận EFE, IFE và mô hình 5 lực lượng cạnh tranh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh thu và sản lượng ổn định: Doanh thu của Công ty tăng từ 4.250 triệu đồng năm 2013 lên 12.250 triệu đồng năm 2017, tương đương mức tăng 303,14%. Sản lượng gạch xây dựng cũng tăng từ 18 triệu viên năm 2013 lên khoảng 23 triệu viên năm 2017, tăng 124,98%. Điều này cho thấy sự phát triển tích cực của Công ty trong giai đoạn nghiên cứu.

2. Thị phần còn hạn chế và cạnh tranh gay gắt: Thị phần sản phẩm gạch xây dựng của Công ty tại Thành phố Uông Bí chỉ chiếm khoảng 2,4%, thấp so với các đối thủ cạnh tranh. Công ty đang đối mặt với sức ép cạnh tranh từ các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là các sản phẩm gạch xây dựng có chất lượng và mẫu mã đa dạng hơn.

3. Chất lượng sản phẩm và công nghệ sản xuất: Công ty sử dụng công nghệ khai thác lộ thiên và phương pháp tạo hình truyền thống, phù hợp với điều kiện vốn nhỏ nhưng chưa tối ưu về năng suất và an toàn lao động. Thành phần đất sét Khe Rang có chất lượng đồng nhất, sạch với hàm lượng SiO2 đạt 66,10%, đảm bảo chất lượng gạch xây dựng. Tuy nhiên, công nghệ sản xuất cần được cải tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh.

4. Các yếu tố nội bộ và bên ngoài ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh: Hệ thống kênh phân phối còn hạn chế, chính sách tiêu thụ và dịch vụ bán hàng chưa phát huy tối đa hiệu quả. Về bên ngoài, các yếu tố như chính sách Nhà nước về vật liệu xây dựng, biến động kinh tế, đối thủ cạnh tranh và khách hàng có ảnh hưởng lớn đến năng lực cạnh tranh sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng doanh thu và sản lượng cho thấy Công ty đã có những bước tiến trong việc mở rộng sản xuất và đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, thị phần thấp phản ánh sự cạnh tranh khốc liệt và hạn chế trong chiến lược marketing, phân phối và phát triển sản phẩm. Công nghệ sản xuất truyền thống, mặc dù phù hợp với điều kiện hiện tại, nhưng chưa đủ để tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững khi các đối thủ áp dụng công nghệ hiện đại hơn.

Phân tích ma trận EFE và IFE cho thấy Công ty cần tận dụng các cơ hội từ chính sách phát triển vật liệu xây dựng và nhu cầu tăng cao của thị trường đô thị, đồng thời khắc phục điểm yếu về công nghệ, quản lý và kênh phân phối. So sánh với các nghiên cứu trong ngành vật liệu xây dựng cho thấy các doanh nghiệp thành công thường tập trung vào đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao dịch vụ khách hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu, sản lượng, bảng so sánh thị phần và ma trận đánh giá các yếu tố nội bộ, bên ngoài để minh họa rõ ràng hơn về thực trạng và tiềm năng phát triển của Công ty.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới công nghệ sản xuất: Áp dụng công nghệ khai thác theo lớp bằng thay vì lớp xiên tầng nhỏ để nâng cao an toàn lao động và năng suất khai thác. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, do Phòng Kỹ thuật phối hợp với Ban Giám đốc Công ty chủ trì.

2. Mở rộng và tối ưu hóa hệ thống kênh phân phối: Phát triển mạng lưới đại lý tại các tỉnh lân cận, tăng cường quản lý và hỗ trợ đại lý để nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu tăng thị phần lên ít nhất 5% trong 3 năm tới, do Phòng Kinh doanh và Marketing thực hiện.

3. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Đào tạo nhân viên bán hàng, xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, đảm bảo phản hồi nhanh và giải quyết khiếu nại hiệu quả. Thời gian triển khai 1 năm, do Phòng Kinh doanh và Phòng Hành chính phối hợp thực hiện.

4. Đa dạng hóa chủng loại và mẫu mã sản phẩm: Nghiên cứu phát triển các loại gạch xây dựng mới phù hợp với xu hướng thị trường và nhu cầu khách hàng, tăng tính cạnh tranh về sản phẩm. Kế hoạch thực hiện trong 2 năm, do Phòng Nghiên cứu và Phát triển sản phẩm chủ trì.

5. Giảm giá thành sản phẩm: Tối ưu hóa quy trình sản xuất, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng để giảm chi phí sản xuất, từ đó giảm giá bán cạnh tranh hơn trên thị trường. Mục tiêu giảm giá thành ít nhất 5% trong 2 năm, do Ban Quản lý sản xuất và Phòng Tài chính phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn: Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

2. Các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng trong nước: Tham khảo mô hình phân tích năng lực cạnh tranh và các giải pháp thực tiễn để áp dụng vào quản trị và phát triển sản phẩm.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Marketing và Kinh tế: Tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu, phân tích thị trường và xây dựng chiến lược cạnh tranh trong ngành vật liệu xây dựng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách phát triển ngành xây dựng: Cung cấp thông tin thực tiễn về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành, hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng được đánh giá bằng những chỉ tiêu nào?
   Năng lực cạnh tranh được đánh giá qua các chỉ tiêu định lượng như thị phần, doanh số bán ra, tỷ suất lợi nhuận, năng suất lao động, giá thành sản xuất và các chỉ tiêu định tính như uy tín doanh nghiệp, chất lượng dịch vụ, lợi thế thương mại. Ví dụ, thị phần sản phẩm gạch xây dựng của Công ty Thanh Sơn hiện khoảng 2,4% tại thị trường địa phương.

2. Các yếu tố bên trong nào ảnh hưởng lớn nhất đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm gạch xây dựng?
   Hệ thống kênh phân phối, chính sách tiêu thụ, dịch vụ bán hàng và công nghệ sản xuất là những yếu tố nội bộ quan trọng. Ví dụ, kênh phân phối chưa đa dạng và dịch vụ khách hàng chưa chuyên nghiệp làm giảm khả năng tiếp cận thị trường.

3. Công nghệ sản xuất hiện tại của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn có điểm gì cần cải tiến?
   Công ty đang sử dụng công nghệ khai thác lộ thiên theo lớp xiên tầng nhỏ và phương pháp tạo hình truyền thống, chưa tối ưu về năng suất và an toàn lao động. Đề xuất chuyển sang khai thác theo lớp bằng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4. Làm thế nào để Công ty tăng thị phần sản phẩm gạch xây dựng trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay?
   Cần mở rộng hệ thống phân phối, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng và giảm giá thành sản phẩm. Ví dụ, phát triển mạng lưới đại lý tại các tỉnh lân cận giúp tăng khả năng tiếp cận khách hàng.

5. Vai trò của chính sách Nhà nước trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng là gì?
   Chính sách Nhà nước tạo môi trường pháp lý ổn định, hỗ trợ phát triển công nghệ, bảo vệ thương hiệu và thúc đẩy tiêu chuẩn chất lượng. Ví dụ, các pháp lệnh về xóa bỏ lò gạch thủ công giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Kết luận

• Năng lực cạnh tranh sản phẩm gạch xây dựng của Công ty cổ phần gốm xây dựng Thanh Sơn đã có sự tăng trưởng tích cực về doanh thu và sản lượng trong giai đoạn 2013-2017.
• Thị phần sản phẩm còn hạn chế, công nghệ sản xuất và hệ thống phân phối cần được cải tiến để nâng cao sức cạnh tranh.
• Các yếu tố nội bộ như chính sách tiêu thụ, dịch vụ khách hàng và công nghệ sản xuất đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Đề xuất các giải pháp đổi mới công nghệ, mở rộng kênh phân phối, nâng cao dịch vụ khách hàng và đa dạng hóa sản phẩm nhằm tăng thị phần và lợi nhuận đến năm 2020.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho Công ty và các bên liên quan trong việc phát triển bền vững sản phẩm gạch xây dựng, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng công nghệ mới và chiến lược marketing hiệu quả hơn.

Học viên và các nhà quản lý được khuyến khích áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần phát triển ngành vật liệu xây dựng trong nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM GẠCH XÂY DỰNG 1. Khái niệm và các cấp độ năng lực cạnh tranh 1. Khái niệm “Cạnh tranh “ là một khái niệm xuất phát từ nền sản xuất hàng hóa, tuy nhiên cho đến nay được sử dụng rất phổ biến trong nhiều lĩnh vực kinh tế, thương mại, luật, chính trị, quân sự, sinh thái; thường xuyên được nhắc tới trong các diễn đàn kinh tế cũng như trên các phương tiện thông tin đại chúng, được sự quan tâm của nhiều đối tượng, từ nhiều góc độ khác nhau, dẫn đến có nhiều khái niệm khác nhau về cạnh tranh cụ thể như sau: Theo C.Mac “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất tiêu thụ hàng hóa để thu lợi nhuận siêu ngạch”. (Hội đồng Trung Ương chỉ đạo giáo trình quốc gia, 2014, p.

57) Theo cuốn Kinh tế học của P. Samuelson thì “cạnh tranh là sự kình địch giữa các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau để giành khách hàng, thị trường”. 105) Theo Từ điển bách khoa của Việt Nam thì: “Cạnh tranh là hoạt động ganh đua hoặc tranh giành ít nhất giữa hai đối thủ nhằm có được những nguồn lực hoặc ưu thế về sản phẩm hoặc khách hàng về phía mình, đạt được lợi ích tối đa”. (Hội đồng Quốc gia chỉ đạo biên soạn, 2005, p.

85) Theo Michael Porter thì: Cạnh tranh là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có. Kết quả của quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi. 98) Theo cuốn Business Edge (2006), quan niệm cạnh tranh được hiểu là “Một phương thức thích ứng với thị trường của xí nghiệp, mà thực mục đích là dành được hiệu quả hoạt động thị trường làm cho người ta tương đối thỏa mãn nhằm đạt được 9 lợi nhuận bình quân và đủ để có lợi ích cho việc kinh doanh bình thường và thù lao cho những rủi ro trong việc đầu tư, đồng thời hoạt động của đơn vị sản xuất cũng đạt được hiệu suất cao, không có hiện tượng quá dư thừa về khả năng sản xuất trong một thời gian dài, tính chất sản phẩm đạt trình độ hợp lý”.

75) Từ những phân tích trên, học viên đưa ra khái niệm về cạnh tranh như sau: Cạnh tranh là một phạm trù chỉ sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế của nền kinh tế thị trường trong việc tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để cùng theo đuổi mục đích tối đa hóa lợi nhuận. Thông thường các mục tiêu này là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách hàng cũng như các điều kiện sản xuất, khu vực thị trường có lợi nhất. Các cấp độ năng lực cạnh tranh Năng lực cạnh tranh được phân chia thành bốn cấp độ: Năng lực cạnh tranh cấp quốc gia, năng lực cạnh tranh cấp ngành, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Bốn cấp độ này có mối liên quan mật thiết, phụ thuộc lẫn nhau không thể tách rời.

Một doanh nghiệp không thể tự trở thành có khả năng cạnh tranh nếu thiếu môi trường hỗ trợ bao gồm các nhà cung cấp, dịch vụ phục vụ sản xuất cũng như áp lực cạnh tranh từ các đối thủ trong nước. Một môi trường duy trì cạnh tranh bắt nguồn từ hệ thống quốc gia các chuẩn mực, luật lệ và thiết chế xác định, khuyến khích định hình các hành vi của doanh nghiệp. Vai trò của Nhà nước trong việc phát triển và tái cơ cấu doanh nghiệp là không thể phủ định. Khi có một tập hợp doanh nghiệp đủ mạnh và có năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp tại các quốc gia khác thì năng lực cạnh tranh của một ngành so với ngành đó ở quốc gia khác sẽ tăng lên.

Năng lực cạnh tranh cấp quốc gia Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đã nêu ra trong báo cáo về tính cạnh tranh tổng thể năm 1997 “năng lực cạnh tranh của một quốc gia là năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc dân nhằm đạt được và duy trì mức tăng trưởng cao trên cơ sở các chính sách, thể chế bền vững tương đối và các đặc trưng kinh tế khác” (Diễn đàn kinh tế thế giới WEF, 1997, p. 47) 10 Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đã chọn tám nhân tố thể hiện năng lực cạnh tranh quốc gia để đánh giá như sau: - Mức độ mở của của nền kinh tế; - Vai trò Chính phủ; - Tài chính – Tiền tệ; - Kết cấu hạ tầng; - Công nghệ, nghiên cứu và triển khai; - Quản lý của doanh nghiệp; - Lao động; - Thể chế. Năng lực cạnh tranh quốc gia có thể hiểu là việc xây dựng môi trường cạnh tranh kinh tế chung, đảm bảo phân bố có hiệu quả các nguồn lực nhằm đạt được và duy trì mức tăng trưởng cao, bền vững. Trên thực tế có nhiều quan niệm khác nhau về năng lực cạnh tranh của một quốc gia phản ánh từng khía cạnh cụ thể khác nhau được đề cập trong các khái niệm đã nêu.

Một số quan điểm cho rằng năng lực cạnh tranh quốc gia là sức cạnh tranh dựa vào yếu tố sản xuất như vốn, lao động, công nghệ, tài nguyên thiên nhiên. Hay một số quan điểm khác cho rằng năng lực cạnh tranh quốc gia được xác định trên cơ sở tăng trưởng kinh tế hay đơn thuần là sự phản ánh thông qua các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô. Năng lực cạnh tranh của nền kinh tế được thể hiện thông qua các chỉ tiêu về trình độ công nghệ, môi trường kinh tế vĩ mô về tài chính và mức độ hội nhập quốc tế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, sản phẩm và môi trường kinh doanh. Năng lực cạnh tranh của nền kinh tế cũng thể hiện qua các yếu tố về công nghệ kỹ thuật, môi trường kinh tế vĩ mô về tài chính, sự hội nhập quốc tế và vai trò của chính phủ tác động trực tiếp đến bốn yếu tố cơ bản của môi trường kinh doanh: Chiến lược của doanh nghiệp; cơ cấu và sự cạnh tranh; các điều kiện về cầu, các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan; các điều kiện về yếu tố sản xuất.

Năng lực cạnh tranh cấp ngành Theo United Nations: “Năng lực cạnh tranh của một ngành là khả năng sinh lời của các doanh nghiệp trong ngành, cán cân thương mại của ngành, cán cân đầu tư nước ngoài (đầu tư ra nước ngoài và đầu tư từ nước ngoài vào) và những thước đo trực tiếp về chi phí và chất lượng ở cấp ngành (United Nations, 2001). Theo Van Duren, “Năng lực cạnh tranh cấp ngành là năng lực duy trì được lợi nhuận trên thị trường trong nước và quốc tế” (Van Duren, 1991) Như vậy, bản chất của năng lực cạnh tranh ngành là năng lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong các ngành sản xuất khác nhau nhằm mục đích đầu tư có lợi hơn. Năng lực cạnh tranh của một ngành thường xuyên vận động chứ không bất biến, cấu trức của ngành luôn vận động, biến đổi. Năng lực cạnh tranh cấp ngành phụ thuộc vào 4 yếu tố sau: - Nhóm yếu tố do ngành tự quyết định; - Nhóm yếu tố do Chính phủ quyết định; - Nhóm yếu tố mà Chính phủ và ngành chỉ quyết định được một phần; - Nhóm yếu tố hoàn toàn không thể quyết định được.

Năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp Một doanh nghiệp muốn có vị trí vững chắc và thị trường ngày càng mở rộng thì cần có một tiềm lực đủ mạnh để có thể cạnh tranh trên thị trường. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được biểu hiện ở khả năng của doanh nghiệp trong việc duy trì và mở rộng thị phần, mức doanh lợi, lợi nhuận của doanh nghiệp trên thị trường trong nước, khu vực và thế giới. Theo Fafchamps cho rằng: “Khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp là khả năng của doanh nghiệp đó có thể sản xuất sản phẩm với chi phí biến đổi trung bình thấp hơn giá của nó trên thị trường” ( Michael E. Theo nhà quản trị Micheal Poter: năng lực cạnh tranh của công ty có thể hiểu là khả năng chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ các sản phẩm cùng loại (hay sản phẩm thay thế) của công ty đó.

Năng lực giành giật và chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ cao thì doanh nghiệp đó có năng lực cạnh tranh cao. 12 Hoặc năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp được hiểu là sức sản xuất ra thu nhập tương đối cao trên cơ sở sử dụng các yếu tố sản xuất có hiệu quả giúp cho doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế. Các định nghĩa trên cho thấy, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp tạo ra được lợi thế cạnh tranh, có khả năng tạo ra được năng suất và chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh, chiếm lĩnh thị phần lớn, tạo ra thu nhập cao và phát triển bền vững. Để đánh giá được năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp, có thể sử dụng hệ thống chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh, các yếu tố tác động và mô hình lý thuyết để xây dựng và lựa chọn giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó giúp doanh nghiệp triển khai các hoạt động đạt được hiệu suất cao hơn các đối thủ cạnh tranh, tạo ra giá trị cho khách hàng dựa trên sự khác biệt hóa trong các yếu tố của chất lượng hoặc chi phí thấp, hoặc cả hai.

Năng lực cạnh tranh cấp sản phẩm Bất kỳ một loại sản phẩm nào khi đưa ra thị trường đều có một năng lực cạnh tranh nhất định. Sản phẩm và dịch vụ có ưu thế cạnh tranh là loại sản phẩm hoặc dịch vụ chiếm thị phần lớn trên thị trường. Nếu sản phẩm và dịch vụ có lợi thế cạnh tranh về những khía cạnh như: giá cả, tính năng, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng, chất lượng sản phẩm, dịch vụ hậu mãi hoặc về tính năng khác biệt thì sản phẩm hoặc dịch vụ sẽ chiếm thị phần cao trên thị trường quốc tế hoặc thị trường nội địa. Nói cách khác, loại sản phẩm và dịch vụ đó có tính cạnh tranh cao.

Sản phẩm được coi là có năng lực cạnh tranh khi nó đáp ứng được nhu cầu của khách hàng về giá cả, chất lượng, tính năng, kiểu dáng hay sự khác biệt trong bao bì, thương hiệu… so với các sản phẩm cùng loại. Tuy nhiên năng lực cạnh tranh của sản phẩm được định đoạt bởi năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.