Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong bối cảnh hội nhập ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics việt nam trong bối cảnh việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Sầm Thị Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tiến Minh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP LOGISTICS
• 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3. Tổng quan về tình hình nghiên cứu nước ngoài
• 1.4. Khoảng trống cho nghiên cứu luận văn
• 1.5. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.5.1. Khái niệm logistics
• 1.5.2. Vai trò của logistics
• 1.5.3. Khái niệm về năng lực cạnh tranh và các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics
• 1.5.4. Các yếu tố tác động tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.5.4.1. Các yếu tố bên trong của doanh nghiệp
• 1.5.4.2. Các yếu tố bên ngoài của doanh nghiệp
• 1.5.5. Bài học kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Singapore và Thái Lan
• 1.5.5.1. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Singapore
• 1.5.5.2. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Thái Lan
• 1.5.5.3. Bài học rút ra cho Việt Nam từ kinh nghiệm phát triển logistics của Singapore và Thái Lan
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2. Phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh
• 2.3. Sử dụng mô hình phân tích khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp (mô hình SWOT)
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CỦA NGÀNH LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Tổng quan về thị trường logistics Việt Nam
• 3.2. Cầu dịch vụ logistics trên thị trường Việt Nam
• 3.3. Cung dịch vụ logistics tại Việt Nam
• 3.4. Thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.5. Thị phần và tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp logistics Việt Nam
• 3.6. Năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ của các doanh nghiệp logistics Việt Nam
• 3.7. Quy mô của doanh nghiệp logistics Việt Nam
• 3.8. Khả năng thích ứng và đổi mới doanh nghiệp
• 3.9. Khả năng thu hút nguồn nhân lực
• 3.10. Khả năng liên kết và hợp tác với các doanh nghiệp dịch vụ logistics
• 3.11. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 4.1. Xu hướng vận động của môi trường kinh doanh ảnh hưởng đến phát triển logistics ở Việt Nam đến năm 2020
• 4.2. Xu hướng phát triển logistics thế giới trong thời gian tới
• 4.3. Cơ hội đối với doanh nghiệp logistics Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế
• 4.4. Thách thức đối với doanh nghiệp logistics Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế
• 4.5. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics
• 4.6. Một số kiến nghị đối với chính phủ để hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics ở Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics Việt Nam

Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Với sự gia tăng của các hiệp định thương mại tự do, doanh nghiệp logistics cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics tại Việt Nam.

1.1. Khái niệm và vai trò của logistics trong kinh tế

Logistics không chỉ là một phần của chuỗi cung ứng mà còn là yếu tố quyết định trong việc tối ưu hóa chi phí và thời gian. Vai trò của logistics trong nền kinh tế ngày càng được khẳng định, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập.

1.2. Tình hình phát triển ngành logistics tại Việt Nam

Ngành logistics Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để nâng cao năng lực cạnh tranh.

II. Thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics

Các doanh nghiệp logistics Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Những thách thức này không chỉ đến từ nội tại doanh nghiệp mà còn từ môi trường bên ngoài.

2.1. Cạnh tranh từ doanh nghiệp nước ngoài

Sự gia nhập của các doanh nghiệp logistics nước ngoài với kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến đã tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp trong nước.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao

Ngành logistics cần một lực lượng lao động có trình độ cao để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Tuy nhiên, hiện tại, nguồn nhân lực trong ngành vẫn còn hạn chế.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp logistics cần áp dụng một số phương pháp và chiến lược cụ thể. Những phương pháp này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.1. Đổi mới công nghệ trong logistics

Công nghệ thông tin và tự động hóa là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp logistics nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí.

3.2. Tăng cường đào tạo nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo kỹ năng cho nhân viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong ngành logistics

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh đã mang lại những kết quả tích cực cho nhiều doanh nghiệp logistics tại Việt Nam.

4.1. Các mô hình thành công trong ngành logistics

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công các mô hình logistics hiện đại, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu điển hình

Các nghiên cứu điển hình cho thấy rằng việc cải cách chính sách và đầu tư vào công nghệ đã giúp nhiều doanh nghiệp logistics tăng trưởng mạnh mẽ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành logistics Việt Nam

Ngành logistics Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh là điều cần thiết để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững.

5.1. Triển vọng phát triển ngành logistics

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các chính sách hợp lý, ngành logistics Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

5.2. Những khuyến nghị cho doanh nghiệp logistics

Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới và áp dụng các chiến lược phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- SẦM THỊ QUỲNH NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ Hà Nội - 2016 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- SẦM THỊ QUỲNH NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ Chuyên ngành : Kinh tế quốc tế Mã số : 60 31 01 06 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN TIẾN MINH XÁC NHẬN CỦA XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CÁN BỘ HƢỚNG DẪN CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép của ai. Trong nội dung luận văn có tham khảo và sử dụng các tài liệu, sách báo, thông tin đƣợc đăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và trang web theo danh mục tài liệu tham khảo của luận văn. Tác giả luận văn Sầm Thị Quỳnh LỜI CẢM ƠN Qua quá trình nghiên cứu và viết luận văn, tôi xin đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Tiến Minh, ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn, định hƣớng và giúp đỡ tôi về chuyên môn trong suốt thời gian hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi cũng xin chân thành cám ơn tập thể các thầy cô giáo đang công tác tại Bộ phận sau đại học, phòng Đào tạo, các anh/chị chuyên viên văn phòng Khoa Kinh tế quốc tế Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để tôi thực hiện tốt luận văn này. Trong quá trình thực hiện, luận văn khó tránh khỏi những sai sót, rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và bạn đọc để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Xin chân thành cám ơn! Tác giả luận văn Sầm Thị Quỳnh MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.i DANH MỤC BẢNG.iii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.iv LỜI MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP LOGISTICS. Tổng quan về tình hình nghiên cứu. Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước. Tổng quan về tình hình nghiên cứu nước ngoài. Khoảng trống cho nghiên cứu luận văn. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Khái niệm logistics. Vai trò của logistics. Khái niệm về năng lực cạnh tranh và các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics. Các yếu tố tác động tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Các yếu tố bên trong của doanh nghiệp. Các yếu tố bên ngoài của doanh nghiệp. Bài học kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Singapore và Thái Lan. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Singapore. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Thái Lan. Bài học rút ra cho Việt Nam từ kinh nghiệm phát triển logistics của Singapore và Thái Lan.33 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp thu thập số liệu. Phƣơng pháp phân tích tổng hợp, so sánh. Sử dụng mô hình phân tích khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp (mô hình SWOT). 37 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CỦA NGÀNH LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ. Tổng quan về thị trƣờng logistics Việt Nam. Cầu dịch vụ logistics trên thị trường Việt Nam. Cung dịch vụ logistics tại Việt Nam. Thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Thị phần và tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp logistics Việt Nam. Năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ của các doanh nghiệp logistics Việt Nam. Quy mô của doanh nghiệp logistics Việt Nam. Khả năng thích ứng và đổi mới doanh nghiệp. Khả năng thu hút nguồn nhân lực. Khả năng liên kết và hợp tác với các doanh nghiệp dịch vụ logistics . Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics Việt Nam. 55 CHƢƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ. Xu hƣớng vận động của môi trƣờng kinh doanh ảnh hƣởng đến phát triển logistics ở Việt Nam đến năm 2020. Xu hướng phát triển logistics thế giới trong thời gian tới. Cơ hội đối với doanh nghiệp logistics Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Thách thức đối với doanh nghiệp logistics Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics. Một số kiến nghị đối với chính phủ để hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics ở Việt Nam. 80 TÀI LIỆU THAM KHẢO.81 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Tiếng anh Tiếng việt 1 2 PL The Second Party Logistics Logistics bên thứ hai 2 3 PL The Third Party Logistics Logistics bên thứ ba 3 4PL The Fourth Party Logistics Logistics bên thứ tƣ Asean Economic 4 AEC Cộng đồng kinh tế Asean Community Asia-Pacific Economic Diễn đàn Hợp tác Kinh tế 5 APEC Cooperation Châu Á – Thái Bình Dƣơng Association of Southeast Hiệp hội các quốc gia Đông 6 ASEAN Asia nationas Nam Á 7 ASEM The Asia-Europe Meeting Diễn Đàn Hợp tác Á - Âu Tiền hàng, bảo hiểm và cƣớc 8 CIF Cost, Insurance and Freight phí (Incoterm 2010) 9 CNTT Công nghệ thông tin 10 EDI Electronic Data Interchange Trao đổi dữ liệu điện tử Giao hàng lên tàu (Incoterm 11 FOB Free On Board 2010) 12 FTA Free Trade Agreement Hiệp định thƣơng mại tự do 13 GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội i 14 GTVT Giao thông vận tải Logistics Performance 15 IPL Chỉ số hiệu quả logistics Index Nhà cung cấp dịch vụ 16 LSP Logistics Service Provider logistics 17 NCKH Nghiên cứu khoa học Singapore Logistics 18 SLA Hiệp hội Logistics Singapore Association Strengths, Weaknesses, 19 SWOT Mô hình phân tích SWOT Opportunities, Threats Trans-Pacific Strategic Hiệp định đối tác kinh tế 20 TPP Economic Partnership xuyên Thái Bình Dƣơng Agreement 21 WB World Bank Ngân hàng thế giới 22 WTO World Trade Oranization Tổ chức thƣơng mại thế giới ii DANH MỤC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang Đánh giá về khả năng truy xuất đơn hàng của 1 Bảng 1.1 Phân tích mô hình SWOT 38 Xếp hạng năng lực cạnh tranh của các doanh 3 Bảng 3.1 50 nghiệp logistics Việt Nam giai đoạn 2007-2016 So sánh năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp 4 Bảng 3.2 51 logistics khối ASEAN giai đoạn 2007-6/2016 iii DANH MỤC BIỂU ĐỒ STT Biểu đồ Nội dung Trang 1 Biểu đồ 3.1 Chi phí logistics theo %GDP năm 2014 45 Thị phần vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu 2 Biểu đồ 3.3 Tổng sản lƣợng hàng hóa năm 2015 46 4 Biểu đồ 3.4 Cơ cấu hàng hóa vận chuyển năm 2015 47 Thực trạng phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh 5 Biểu đồ 3.5 53 vực logistics tháng 12/2014 iv LỜI MỞ ĐẦU Trong đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã đề ra đƣờng lối đối ngoại của Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới, trong đó có chủ trƣơng quan trọng là "chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực khác". Hiện nay, Việt Nam đã là thành viên chính thức của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dƣơng (APEC), Diễn đàn Hợp tác Á – Âu (ASEM), Tổ chức Thƣơng mại Thế giới (WTO) và gần đây nhất là Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Việc hội nhập kinh tế quốc tế, mở rộng giao lƣu mối quan hệ thƣơng mại với các nƣớc, đã giúp cho hoạt động sản xuất và trao đổi hàng hóa – dịch vụ giữa các quốc gia đƣợc mở rộng, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đƣa hàng hoá của mình vƣợt ra khỏi biên giới quốc gia. Sự phát triển mạnh mẽ của xuất nhập khẩu những năm qua, đã tạo cho ngành logistics trở thành ngành dịch vụ quan trọng của hoạt động thƣơng mại quốc tế. Với bờ biển dài khoảng 3260 km trải dài từ Bắc đến Nam, nằm ở trung tâm khu vực Châu Á - Thái Bình Dƣơng, trên tuyến hàng hải quốc tế, Việt Nam là quốc gia có điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý rất thuận lợi để phát triển dịch vụ logistics. Tuy nhiên, trong thời gian qua các doanh nghiệp logistics Việt Nam chƣa thực sự tìm đƣợc tiếng nói chung với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, chƣa tạo ra sự gắn bó đầy đủ, thúc đẩy phát triển chung cho cộng đồng doanh nghiệp logistics Việt Nam. Năm 2015, Việt Nam chính thức gia nhập AEC và ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng (TPP) sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp logistics Việt Nam phát huy khả năng của mình nhƣng môi trƣờng cạnh tranh cũng khốc liệt hơn, các doanh nghiệp logistics Việt Nam cũng đối mặt với 1 những thách thức vô cùng to lớn với các tập đoàn, công ty nƣớc ngoài có kinh nghiệm và năng lực cạnh tranh cao. Đòi hỏi các doanh nghiệp logistics Việt Nam phải năng động, sáng tạo, học hỏi để có thể tồn tại. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu luận văn với đề tài: "NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ" có ý nghĩa rất quan trọng và cần thiết.Về tính cấp thiết của đề tài: Lý do chọn đề tài: Logistics là một mắt xích quan trọng trong quá trình phân phối hàng hoá từ nơi sản xuất đến ngƣời tiêu dùng. Hoạt động logistics ngày nay không chỉ gắn liền với hoạt động kho vận, giao nhận vận tải, mà còn lên kế hoạch, sắp xếp dòng chảy nguyên, vật liệu từ nhà cung ứng đến nhà sản xuất, sau đó luân chuyển hàng hóa từ khâu sản xuất đến ngƣời tiêu dùng cuối cùng, tạo nên sự liên thông trong toàn xã hội theo những phƣơng án tối ƣu hóa, giảm chi phí luân chuyển và lƣu kho. Với tầm quan trọng của mình, ngành logistics nói chung và các doanh nghiệp logistics Việt Nam nói riêng cần phải đƣợc nghiên cứu để tìm ra và khắc phục những điểm yếu, phát huy lợi thế của mình. Nhất là trong thời kỳ Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng hơn ra thế giới. Sự phù hợp của tên đề tài với chuyên ngành đào tạo: Hiểu biết về Logistics đối với một học viên cao học chuyên ngành kinh tế quốc tế là một nhu cầu thực tế.