LỜI MỞ ĐẦU 1. Về tính cấp thiết của đề tài: Đối với hoạt động ngân hàng, vốn là yếu tố quyết định mọi hoạt động kinh doanh. Thực tế tại các ngân hàng thương mại hiện nay vốn tự có chỉ chiếm một tỷlệ nhỏ còn lại là tiền gửi, vốn đi vay và vốn khác. Trong các nguồn huy động từ bên ngoài , nguồn huy động từ tiền gửi có vai trò to lớn quyết định đến khả năng hoạt động và phát triển của ngân hàng.
Lý do chính là: - Đây là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh. - Nó quyết định đến quy mô hoạt động tín dụng và các hoạt động khác của ngân hàng. - Nó quyết định đến năng lực thanh toán và đảm bảo uy tín của ngân hàng. - Nền khách hàng từ huy động tiền gửi lớn, tập trung vào dân cư, là cơ sở để ngân hàng phát triển, các nguồn huy động khác như: tín dụng, thẻ … - Đây là nguồn tiền có sự ổn định tương đối, là nguồn vốn lõi trong ngân hàng Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt – chi nhánh Đông Đô (LVPB Đông Đô) đươc̣ thành lâp̣ và đi vào hoạt động từ năm 2011 (trước kia là ngân hàng TMCP Liên Việt được thành lập vào ngày 28/3/2008 và chính thức đi vào hoạt động từ tháng 5/2008).
Hiện nay, Liên Việt Post Bank đang thực hiện cơ chế điều chuyển vốn tập trung. Theo đó, toàn bộ nguồn vốn chi nhánh huy động được sẽ bán cho Hôịsởchinh́ˆ và rủi ro thanh khoản sẽ được tập trung toàn bộ ở Hôịsở chính. Ngoài ra , huy đông̣ tiền gửi cũng là một hoạt động vô cùng cấp thiết góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu hoạt đông̣ kinh doanh cho Chi nhánh. Trong 3 năm qua, mặc dù phần sử dụng vốn của ngân hàng gặp nhiều khó khăn do các doanh nghiệp 1 làm ăn thua lỗ và kém hiệu quả, một phần nguồn huy động tiền gửi phải chuyển lên hội sở chính, chi nhánh hoạt động tại địa bàn quận Ba Đình nên có nhiều doanh nghiệp cũng như là hộ kinh doanh có nhu cầu về tín dụng lớn.
Do vậy huy động tiền gửi tại chi nhánh là rất cần thiết để tạo nguồn ổn định lâu dài cho các nhu cầu tín dụng trong tương lai gần. Với những kiến thức được trang bị trong quá trình học tập chuyên ngành Tài chính ngân hàng, và thông qua hoạt động thực tiễn, tôi đã lựa chọn đề tài: “ Huy động tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt – chi nhánh Đông Đô ” 1. Tình hình nghiên cứu: - Trên lý thuyết : Nhiều tài liệu đã nghiên cứu các vấn đề về huy động tiền gửi (khái niệm, đặc điểm, phân loại tiền gửi) như : (Rose, 2002), (Phan Thị Thu Hà, 2007), (Nguyễn Thị Mùi, 2010)… - Thực tế : Đã có nhiều công trình tại Việt Nam nghiên cứu về huy động tiền gửi, tại một số NHTM lớn như : BIDV, VIETCOMBANK hoặc LIENVIET POSTBANK chi nhánh Kim Liên ( Mai Hoa, 2010), (Hoàng Tuấn, 2012), (Lan Hương, 2012), (Kim Dung, 2012)…Tuy nhiên tại LIENVIET POSTBANK – Chi nhánh Đông Đô chưa được nghiên cứu, từ đó tạo khoảng trống để nghiên cứu phân tích tiền gửi tại chi nhánh trong giai đoạn 2011-2013 1.3 Các câu hỏi nghiên cứu và hướng giải quyết : Luận văn này sẽ đánh giá được tình hình huy động tiền gửi tại Lienviet Post Bank – Đông Đô thông qua trả lời được các câu hỏi : + Huy động tiền gửi đối với ngân hàng thương mại gồm những nguồn nào? Đặc trưng là gì? Các nhân tố ảnh hưởng? + Thực trạng huy động tiền gửi tại chi nhánh trong thời gian qua ra sao? Những kết quả đạt được? Các mặt hạn chế? Các nguyên nhân? 2 + Cần thực hiện những biện pháp gì để tăng cường huy động tiền gửi tại chi nhánh trong thời gian tới? 1. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hóa, luận giải những vấn đề cơ bản về huy động tiền gửi của - Phân tích, đánh giá thực trạng huy động tiền gửi của NHTMCP Bưu điện Liên Việt - Đông Đô giai đoạn từ năm 2011- 2013 - Đề xuất giải pháp tăng cường huy động tiền gửi tại NHTMCP Bưu điện Liên Việt - Đông Đô .5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là: Vấn đề huy động tiền gửi của NHTM.
- Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi không gian: Tại NHTMCP Bưu điện Liên Việt – Đông Đô. + Phạm vi thời gian : từ năm 2011– 2013 1. Phương pháp nghiên cứu: - Sử dụng phương pháp thu thập thông tin - Phương pháp thu thập số liệu - Dựa vào số liệu, phân tích số liệu. - Từ đó sử dụng phương pháp so sánh để có thể so sánh các chỉ tiêu đạt được so với các chi nhánh khác trên địa bàn Hà nội.
Kết cấu của luận văn: Phần giới thiệu Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về huy động tiền gửi và tổng quan tình hình nghiên cứu. Chƣơng 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu. 3 Chƣơng 3: Thực trạng huy động tiền gửi tại NHTMCP Bưu điện Liên Việt – chi nhánh Đông Đô. Chƣơng 4: Giải pháp tăng cường huy động tiền gửi tại NHTMCP Bưu điện Liên Việt – chi nhánh Đông Đô.
4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG TIỀN GỬI VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1.1 Tổng quan vềNHTM 1. Khái niệm NHTM NHTM đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trường thì NHTM cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu được. Rose: “Ngân hàng là loại hình tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán – và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”.
Theo luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam 2010: “Ngân hàng là một loại hình Tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Luật này còn định nghĩa (Quốc hội, 2010): Tổ chức tín dụng là loại hình doanh nghiệp được thành lập theo quy định của luật này và các quy định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”. Từ đó: “Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận” (Quốc hội, 2010). Trong đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận 5 tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán.2 Đặc trƣng của ngân hàng thƣơng mại.
NHTM có 6 đặc trưng cơ bản như sau ( Rose, 2002): Thứ nhất: Đối tượng kinh doanh của NHTM là tiền tệ, là một hàng hóa đặc biệt, đặc điểm của tiền tệ là rất nhạy cảm và dễ bị tác động ảnh hưởng bởi những biến động, những thay đổi của các yếu tố môi trường bên trong hoặc bên ngoài. Thứ hai: Nguồn vốn kinh doanh của ngân hàng chủ yếu là vốn đi vay dưới hình thức tiền gửi. Bản chất của nó là nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi do đó tính ổn định tương đối thấp. Thứ ba: Sử dụng vốn chủ yếu là cấp tín dụng cho các doanh nghiệp, các tổ chức và các cá nhân, hoặc đầu tư vào các tài sản tài chính.
Đó là hoạt động kinh doanh tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu cho mỗi ngân hàng. Thứ tư: Cường độ canh tranh trong lĩnh vực ngân hàng ngày càng cao: (cạnh tranh giữa các ngân hàng trong nước, với các ngân hàng nước ngoài, và với các tổ chức tài chính phi ngân hàng…). Thứ năm: Mức độ rủi ro trong kinh doanh ngân hàng là rất cao. Vì vậy các NHTM luôn phải đối đầu với rủi ro phải có những biện pháp hữu hiệu để phòng ngừa và hạn chế rủi ro (rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro thị trường…).
Thứ sáu: NHTM phải chịu sự giám sát chặt chẽ và thường xuyên của các cơ quan quản lý vĩ mô. Các NHTM mặc dù cạnh tranh gay gắt với nhau nhưng lại cần phải có sự thống nhất về một số nghiệp vụ, phải hỗ trợ nhau về thanh khoản, vốn kinh doanh, chia sẻ rửi ro, để đảm bảo an toàn cho từng ngân hàng như cho từng hệ thống và cho nền kinh tế. Các hoạt động cơ bản của NHTM Vai trò to lớn của NH đối với sự phát triển kinh tế xã hội xuất phát từ chính đặc trưng của hoạt động NH. NHTM giống như các tổ chức kinh doanh khác là hoạt động vì mục đích lợi nhuận song lại ở lĩnh vực kinh doanh đặc biệt: kinh doanh tiền tệ, một lĩnh vực cực kỳ nhạy cảm trong nền kinh tế và có tác động tới mọi hoạt động khác.
Do nhu cầu tất yếu của nền kinh tế thị trường, các NH không ngừng tăng cường mở rộng các danh mục các sản phẩm NH nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng, sử dụng nguồn vốn có hiệu quả và thu lợi nhuận cao. Tuy nhiên, về cơ bản chúng ta có thể sắp xếp các hoạt động đó vào một trong ba nhóm sau: - Hoạt động huy động vốn - Hoạt động sử dụng vốn - Hoạt động cung cấp các dịch vụ tài chính Ba hoạt động này có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau và có vai trò quan trọng trong việc quyết định đến sự thành công trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. Hoạt động huy động vốn Một đặc trưng quan trọng trong hoạt động kinh doanh của NHTM tạo nên sự khác biệt so với các doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực phi tài chính là hoạt động huy động vốn, một nghiệp vụ kinh doanh hết sức quan trọng của NHTM. NHTM sử dụng uy tín và điều kiện sẵn có của mình để tiến hành huy động vốn.
Hoạt động này tạo nguồn vốn cho NHTM, vì vậy đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của NH.