Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động trong doanh nghiệp

Tài liệu nghiên cứu Những biện pháp nhằm cải thiện kết quả sử dụng lao động ở công ty sản xuất xuất nhập khẩu đầu tư, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: PGS. TS Phạm Công Đoàn
• Trường học: Học viện Thanh Niên
• Chuyên ngành: Quản trị doanh nghiệp
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động trong doanh nghiệp
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI
• 1.1. Lao động thương mại
• 1.2. Phân loại lao động trong doanh nghiệp thương mại
• 1.3. Phương pháp quản lý lao động trong doanh nghiệp thương mại
• 1.3.1. Phương pháp kinh tế
• 1.3.2. Phương pháp hành chính
• 1.3.3. Phương pháp tâm lý xã hội
• 1.3.4. Phương pháp giáo dục
• 1.4. Hiệu quả sử dụng lao động trong doanh nghiệp thương mại
• 2. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY SX-XNKĐT THANH NIÊN HÀ NỘI
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TẠI CÔNG TY SX-XNKĐT THANH NIÊN HÀ NỘI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Sử Dụng Lao Động Trong Doanh Nghiệp 55 ký tự

Trong bối cảnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực trở nên vô cùng quan trọng. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống vật chất và văn hóa cho người lao động. Trong phạm vi doanh nghiệp, sử dụng lao động hiệu quả là ưu tiên hàng đầu, bởi lao động là một trong ba yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất. Tuy nhiên, việc sử dụng lao động sao cho đạt hiệu quả cao nhất lại là một thách thức riêng biệt đối với từng doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần có những biện pháp để phát huy khả năng của người lao động, hướng tới nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh doanh. Việc hiểu rõ đặc điểm của lao động trong doanh nghiệp cũng giúp tiết kiệm chi phí, thời gian, và công sức. "Trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc vµ ®æi míi, c¬ chÕ qu¶n lý vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cho ngêi lao ®éng." Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động là cơ sở để tăng lương, cải thiện đời sống, và tạo động lực phát triển cho doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và Vai Trò của Lao Động trong Doanh Nghiệp

Lao động, theo định nghĩa, là hoạt động có mục đích, có ý thức của con người nhằm tạo ra của cải vật chất phục vụ nhu cầu. Trong doanh nghiệp, lao động là yếu tố không thể thiếu, quyết định sự thành công. Dù là doanh nghiệp sản xuất hay thương mại, thiếu lao động, quá trình kinh doanh không thể thực hiện. Lao động tạo ra của cải vật chất cho doanh nghiệp và xã hội. Nguồn lao động dồi dào, có trình độ chuyên môn cao tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển mạnh. Hiệu quả lao động là thước đo quan trọng đánh giá khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

1.2. Đặc điểm của Lao Động Thương Mại và Tính Chất Thời Vụ

Lao động thương mại là bộ phận lao động xã hội cần thiết, được phân công thực hiện quá trình lưu thông hàng hóa. Bao gồm các công việc mua bán, vận chuyển, đóng gói, bảo quản, và quản lý hoạt động kinh doanh. Mục đích là đưa hàng hóa từ sản xuất đến tiêu dùng. Lao động thương mại tồn tại khách quan cùng với sự tồn tại của sản xuất và lưu thông hàng hóa. Lao động thương mại mang tính chất thời vụ cao, ảnh hưởng đến số lượng và cơ cấu lao động, vấn đề tuyển dụng và sử dụng. Quản lý nhân sự trong bối cảnh này đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng dự báo.

1.3. Phân loại lao động trong doanh nghiệp thương mại

Việc phân loại lao động trong các doanh nghiệp thương mại nhằm mục đích phục vụ cho nhu cầu quản lý , tính toán chi phí sản xuất kinh doanh, theo dõi các nhu cầu về sinh hoạt kinh doanh,về trả lương và kích thích lao động. Chúng ta có thể phân loại lao động theo nhiều tiêu thức khác nhau tuỳ theo mục đích nghiên cứu: lao động trực tiếp và lao động gián tiếp. Mục đích của phương pháp phân loại này là để tính toán, sắp xếp, và bố trí lao động trong từng nghiệp vụ chuyên môn, xác định cơ cấu lao động hợp lý từ đó có phương pháp trả lương và kích thích lao động đối với từng loại lao động của doanh nghiệp.

II. Thách Thức Trong Nâng Cao Hiệu Quả Lao Động Hiện Nay 59 ký tự

Nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với những thách thức lớn trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng lao động. Tình trạng lãng phí thời gian làm việc, thiếu động lực làm việc của nhân viên, và quy trình làm việc không hiệu quả là những vấn đề phổ biến. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm của người lao động, cũng như sự chậm trễ trong việc ứng dụng công nghệ trong quản lý cũng là những yếu tố cản trở. Doanh nghiệp cần xác định rõ nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề để có giải pháp phù hợp. "Công ty s¶n xuÊt – xuÊt nhËp khÈu ®Çu t Thanh Niªn Hµ Néi lµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt cã trang thiÕt bÞ ®Çy ®ñ, hiÖn ®¹i, mÉu m·, c«ng nghÖ lu«n lu«n thay ®æi theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng. C¸c mÆt qu¶n lý trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu tiÕn bé nhng hiÖu qu¶ vÉn cßn h¹n chÕ." Việc đo lường hiệu quả công việc một cách chính xác và đưa ra những phản hồi kịp thời cũng là một bài toán khó.

2.1. Thiếu Động Lực Làm Việc và Sự Hài Lòng Của Nhân Viên

Động lực làm việc là yếu tố quan trọng thúc đẩy năng suất lao động. Khi nhân viên cảm thấy không được đánh giá cao, không có cơ hội phát triển, hoặc môi trường làm việc không thoải mái, họ sẽ mất đi động lực làm việc. Điều này dẫn đến giảm năng suất, tăng tỷ lệ nghỉ việc, và ảnh hưởng tiêu cực đến văn hóa doanh nghiệp. Việc tạo ra một môi trường làm việc tích cực, công bằng, và có nhiều cơ hội phát triển là yếu tố then chốt.

2.2. Quy Trình Làm Việc Lạc Hậu và Ứng Dụng Công Nghệ Chậm

Quy trình làm việc lạc hậu, rườm rà không chỉ gây tốn thời gian mà còn làm giảm hiệu quả công việc. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý giúp tự động hóa các tác vụ, giảm thiểu sai sót, và tăng cường khả năng phối hợp giữa các bộ phận. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp còn chậm trễ trong việc chuyển đổi số, dẫn đến tụt hậu so với đối thủ cạnh tranh. Tự động hóa quy trình là xu hướng tất yếu để nâng cao hiệu quả.

III. Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Đo Lường Hiệu Quả Lao Động 58 ký tự

Để nâng cao hiệu quả sử dụng lao động, doanh nghiệp cần có các phương pháp đo lường hiệu quả công việc một cách chính xác và khách quan. Việc đo lường hiệu quả giúp doanh nghiệp xác định được những điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động của mình, từ đó đưa ra những giải pháp cải tiến phù hợp. Các chỉ số đo lường cần được thiết lập rõ ràng, dễ hiểu, và có thể theo dõi được theo thời gian. Đánh giá hiệu suất là một phần quan trọng của quá trình này. "Việc đo lường hiệu quả công việc một cách chính xác và đưa ra những phản hồi kịp thời cũng là một bài toán khó." Doanh nghiệp cần đầu tư vào hệ thống đo lường hiệu quả và đào tạo nhân viên về cách sử dụng hệ thống.

3.1. Thiết Lập Các Chỉ Số Đo Lường Hiệu Quả KPIs

KPIs (Key Performance Indicators) là các chỉ số quan trọng để đo lường hiệu quả công việc. Các KPIs cần được thiết lập phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp và từng bộ phận. Ví dụ, KPIs cho bộ phận bán hàng có thể là doanh số, số lượng khách hàng mới, hoặc tỷ lệ chuyển đổi. KPIs cho bộ phận marketing có thể là lượng truy cập website, số lượng lead, hoặc tỷ lệ tương tác trên mạng xã hội. Việc theo dõi KPIs giúp doanh nghiệp đánh giá được hiệu quả của các hoạt động và đưa ra những điều chỉnh kịp thời.

3.2. Sử Dụng Phần Mềm Quản Lý Hiệu Suất và Báo Cáo

Phần mềm quản lý hiệu suất giúp tự động hóa quá trình thu thập dữ liệu, phân tích, và báo cáo. Các phần mềm này cung cấp các công cụ để thiết lập KPIs, theo dõi tiến độ, và đánh giá hiệu quả công việc. Báo cáo hiệu suất giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình hoạt động và đưa ra những quyết định dựa trên dữ liệu. Chuyển đổi số trong quản lý nhân sự giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao tính chính xác.

IV. Bí Quyết Đào Tạo và Phát Triển Nguồn Nhân Lực 52 ký tự

Đào tạo nhân viên là một trong những giải pháp quan trọng nhất để nâng cao hiệu quả sử dụng lao động. Doanh nghiệp cần đầu tư vào các chương trình đào tạo để nâng cao kỹ năng chuyên môn, kỹ năng mềm, và kiến thức cho nhân viên. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp và từng vị trí công việc. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần tạo điều kiện cho nhân viên tự học hỏi và phát triển. "Trong qu¸ tr×nh qu¶n lý lao ®éng, doanh nghiÖp cã thÓ sö dông nhiÒu ph¬ng ph¸p qu¶n lý lao ®éng kh¸c nhau." Việc xây dựng văn hóa học tập trong doanh nghiệp là rất quan trọng.

4.1. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Chuyên Môn và Kỹ Năng

Chương trình đào tạo chuyên môn giúp nhân viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc. Chương trình đào tạo kỹ năng mềm giúp nhân viên nâng cao khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và quản lý thời gian. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế thực tế, có tính ứng dụng cao, và được giảng dạy bởi những người có kinh nghiệm.

4.2. Tạo Cơ Hội Cho Nhân Viên Tự Học Hỏi và Phát Triển

Doanh nghiệp cần tạo điều kiện cho nhân viên tự học hỏi và phát triển bằng cách cung cấp các nguồn tài liệu, khóa học trực tuyến, và các buổi hội thảo chuyên đề. Việc khuyến khích nhân viên tham gia các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ, và các dự án cộng đồng cũng giúp họ mở rộng kiến thức và kỹ năng. Tuyển dụng và giữ chân nhân tài đòi hỏi sự quan tâm đến phát triển cá nhân của nhân viên.

V. Phương Pháp Tạo Động Lực và Gắn Kết Nhân Viên 55 ký tự

Tạo động lực làm việc và gắn kết nhân viên là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sử dụng lao động. Khi nhân viên cảm thấy được trân trọng, được đánh giá cao, và có cơ hội phát triển, họ sẽ làm việc hết mình vì sự thành công của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần xây dựng một môi trường làm việc tích cực, công bằng, và có nhiều cơ hội phát triển. "§éng lùc ®ã cµng lín nÕu nhËn thøc ®Çy ®ñ vµ kÕt hîp ®óng ®¾n c¸c lîi Ých tån t¹i kh¸ch quan trong doanh nghiÖp." Sự hài lòng của nhân viên là thước đo quan trọng.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Thưởng Phạt Công Minh và Rõ Ràng

Hệ thống thưởng phạt công minh và rõ ràng giúp tạo động lực cho nhân viên làm việc tốt hơn. Thưởng cần được trao cho những người có thành tích xuất sắc, và phạt cần được áp dụng cho những người vi phạm quy định. Hệ thống thưởng phạt cần được xây dựng dựa trên những tiêu chí rõ ràng, khách quan, và được thông báo rộng rãi cho toàn thể nhân viên.

5.2. Tạo Cơ Hội Thăng Tiến và Phát Triển Sự Nghiệp

Cơ hội thăng tiến và phát triển sự nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng nhất để giữ chân nhân tài. Doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình thăng tiến rõ ràng cho từng vị trí công việc, và tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các khóa đào tạo để nâng cao trình độ. Việc trao quyền và giao những nhiệm vụ thử thách cũng giúp nhân viên phát triển năng lực và chứng tỏ bản thân.

VI. Tương Lai Của Hiệu Quả Sử Dụng Lao Động 50 ký tự

Trong tương lai, hiệu quả sử dụng lao động sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn. Sự phát triển của công nghệ trong quản lý và tự động hóa quy trình sẽ thay đổi cách thức làm việc và đòi hỏi người lao động phải có những kỹ năng mới. Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với những thay đổi này để duy trì lợi thế cạnh tranh. "N©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ c¬ së ®Ó n©ng cao tiÒn l¬ng, c¶i thiÖn ®êi sèng cho c«ng nh©n, gióp cho doanh nghiÖp cã bíc tiÕn lín trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh." Chính sách nhân sự cần linh hoạt để thu hút và giữ chân nhân tài.

6.1. Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo AI và Phân Tích Dữ Liệu

AI và phân tích dữ liệu sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tối ưu hóa nguồn nhân lực. AI có thể giúp tự động hóa các tác vụ, phân tích dữ liệu để đưa ra những quyết định chính xác hơn, và cá nhân hóa trải nghiệm của nhân viên. Doanh nghiệp cần đầu tư vào các công nghệ này để nâng cao năng suất lao động và giảm thiểu chi phí.

6.2. Phát Triển Kỹ Năng Mềm và Khả Năng Thích Ứng

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, kỹ năng mềm và khả năng thích ứng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Người lao động cần có khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và tư duy sáng tạo để đáp ứng yêu cầu của công việc. Doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo và phát triển những kỹ năng này cho nhân viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi nãi ®Çu Trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc vµ ®æi míi, c¬ chÕ qu¶n lý vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cho ngêi lao ®éng. Trong ph¹m vi mét doanh nghiÖp, sö dông lao ®éng ®îc coi lµ vÊn ®Ò quan träng hµng ®Çu v× lao ®éng lµ mét trong ba yÕu tè ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nhng sö dông lao ®éng sao cho cã hiÖu qu¶ cao nhÊt l¹i lµ mét vÊn ®Ò riªng biÖt ®Æt ra trong ra trong tõng doanh nghiÖp. ViÖc doanh nghiÖp sö dông nh÷ng biÖn ph¸p g×, nh÷ng h×nh thøc nµo ®Ó ph¸t huy kh¶ n¨ng cña ngêi lao ®éng nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét ®iÒu hÕt søc quan träng, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña doanh nghiÖp ®ã.

MÆt kh¸c biÕt ®îc ®Æc ®iÓm cña lao ®éng trong doanh nghiÖp sÏ gióp cho doanh nghiÖp tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ, thêi gian vµ c«ng søc v× vËy mµ viÖc thùc hiÖn môc tiªu cña doanh nghiÖp dÔ dµng h¬n. N©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng lµ c¬ së ®Ó n©ng cao tiÒn l¬ng, c¶i thiÖn ®êi sèng cho c«ng nh©n, gióp cho doanh nghiÖp cã bíc tiÕn lín trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. C«ng ty s¶n xuÊt – xuÊt nhËp khÈu ®Çu t Thanh Niªn Hµ Néi lµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt cã trang thiÕt bÞ ®Çy ®ñ, hiÖn ®¹i, mÉu m·, c«ng nghÖ lu«n lu«n thay ®æi theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng. C¸c mÆt qu¶n lý trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu tiÕn bé nhng hiÖu qu¶ vÉn cßn h¹n chÕ.

Vµ vÊn ®Ò n©ng cao hiÖu qu¶ Líp K36 A6 - Khoa QTDN 1 sö dông lao ®éng ë C«ng ty lu«n lu«n lµ vÊn ®Ò ®îc quan t©m vµ cÇn ®îc n©ng cao. VËy lý do t¹i sao? Vµ gi¶i ph¸p nh thÕ nµo h÷u hiÖu nhÊt? ThÊy ®îc ý nghÜa cña viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i nªn trong thêi gian thùc tËp t¹i c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN em thÊy: MÆc dï c«ng ty còng ®· cã mét sè biÖn ph¸p qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng nhng kh«ng phï hîp víi sù thay ®æi cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng, chÝnh v× vËy em ®· chän ®Ò tµi : “ Nh÷ng biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ë c«ng ty S¶n xuÊt – xuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ Néi” lµm ®Ò tµi cho luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Bè côc cña luËn v¨n ngoµi phÇn më ®Çu vµ phÇn kÕt luËn, luËn v¨n ®îc chia lµm 3 ch¬ng: Ch¬ng I: Lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i Ch¬ng II: Ph©n tÝch thùc tr¹ng vµ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i c«ng ty sx-xnk®t thanh niªn Hµ Néi Ch¬ng III: Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông t¹i c«ng ty SX-XNK§T thanh niªn HN Thêi gian thùc tËp lµ giai ®o¹n quan träng ®èi víi mçi sinh viªn tríc khi tèt nghiÖp ra trêng. Th«ng qua qu¸ tr×nh ®ã sinh viªn ®îc tiÕp xóc víi kiÕn thøc ®· häc, vËn dông kiÕn thøc ®ã mét c¸ch linh ho¹t, s¸ng t¹o vµo thùc tÕ.

MÆt kh¸c, qua thêi gian thùc tËp sinh viªn cã ®iÒu kiÖn rÌn luyÖn t¸c phong lµm viÖc sau nµy. Qua thêi gian thùc tËp, em ®· cã ®îc mét thêi gian thùc tÕ quý b¸u, ®îc tiÕp xóc víi mét m«i trêng lµm viÖc n¨ng ®éng. Em Líp K36 A6 - Khoa QTDN 2 xin tr©n thµnh c¶m ¬n c¸c c«, chó, anh chÞ trong c«ng ty S¶n xuÊt –XuÊt nhËp khÈu ®Çu t thanh niªn Hµ néi ®· gióp ®ì em rÊt nhiÖt t×nh trong qu¸ tr×nh em thùc tËp t¹i quý C«ng ty. Em xin tr©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o PGS- TS Ph¹m C«ng §oµn, ngêi ®· trùc tiÕp híng dÉn em hoµn thµnh luËn v¨n nµy.

Víi nhËn thøc vµ kh¶ n¨ng cßn h¹n chÕ, luËn v¨n nµy cña em kh«ng tr¸nh khái cã nh÷ng thiÕu sãt. KÝnh mong c¸c thÇy c« gi¸o gióp em söa ch÷a, bæ sung nh÷ng thiÕu sãt ®ã ®Ó néi dung luËn v¨n cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Líp K36 A6 - Khoa QTDN 3 Ch¬ng I lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i I. Lao ®éng th¬ng m¹i 1.Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña lao ®éng trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i X· héi muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cÇn ph¶i cã lao ®éng “lao ®éng lµ ho¹t ®éngcã môc ®Ých,cã ý thøc cña con ngêi nh»m t¹o ra cña c¶i vËt chÊt phôc vô cho nhu cÇu cña m×nh.Nh- ng hä kh«ng thÓ trùc tiÕp s¶n xuÊt ra s¶n phÈm phôc vô nhu cÇu m×nh ®ßi hái.V× thÕ mµ trong x· héi xuÊt hiÖn sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi ®Ó phôc vô cho c¸c ®èi tîng kh¸c chø kh«ng ph¶i chØ phôc vô cho riªng m×nh.

Lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ bé phËn lao ®éng x· héi cÇn thiÕt ®îc ph©n c«ng thùc hiÖn qu¸ tr×nh lu th«ng hµng ho¸.Bao gåm lao ®éng thùc hiÖn qu¸ tr×nh mua b¸n ,vËn chuyÓn , ®ãng gãi,chän läc.b¶o qu¶n vµ qu¶n lý ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp.Môc ®Ých lao ®éng cña hä lµ nh»m ®a hµng ho¸ tõ lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Õn lÜnh vùc tiªu dïng. Lao ®éng th¬ng m¹i nãi chung vµ lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i nãi riªng tån t¹i nh mét tÊt yÕu kh¸ch quan cïng víi sù tån t¹i cña s¶n xuÊt , lu th«ng hµng ho¸ vµ th¬ng m¹i ,®ã lµ do sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi quyÕt ®Þnh.Nguån lao ®éng cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i còng ®îc tiÕp nhËn tõ thÞ trêng lao ®éng nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c.Song doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã chøc n¨ng lu th«ng hµng ho¸ nªn lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã nh÷ng ®Æc thï riªng cña nã: Líp K36 A6 - Khoa QTDN 4 * Còng nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, qu¸ tr×nh lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp gi÷a søc lao ®éng cña ngêi lao ®éng víi c«ng cô lao ®éng ®Ó t¸c ®éng vµo ®èi tîng lao ®éng song ®èi tîng lao ®éng cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ s¶n phÈm ®· hoµn chØnh,môc ®Ých lao ®éng cña nh©n viªn th¬ng m¹i kh«ng ph¶i lµ t¸c ®éng vµo s¶n vËt tù nhiªn ®Ó biÕn nã thµnh s¶n phÈm phï hîp víi nhu cÇu tiªu dïng mµ lµ t¸c ®éng vµo vËt phÈm tiªu dïng ®Ó ®a nã ®Õn ngêi tiªu dïng nh»m tho¶ m·n nhu cÇu c¸ nh©n cña hä, ®Ó cho s¶n phÈm thùc sù trë thµnh s¶n phÈm nghÜa lµ ®îc ®em ®i tiªu dïng , thùc hiÖn gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña nã.Bëi vËy lao ®éng th¬ng m¹i võa mang tÝnh chÊt lao ®éng s¶n xuÊt võa mang tÝnh chÊt lao ®éng phi s¶n xuÊt. §©y chÝnh lµ ®Æc ®iÓm c¬ b¶n nhÊt cña lao ®éng th¬ng m¹i Theo quan ®iÓm cña C.M¸c th× lao ®éng trong th ¬ng m¹i bao gåm hai bé phËn + Bé phËn thø nhÊt lµ lao ®éng tiÕp tôc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong lu th«ng , bao gåm nh÷ng ho¹t ®éng lao ®éng g¾n liÒn víi gÝa trÞ sö dông cña hµng ho¸,biÕn mÆt hµng cña s¶n xuÊt thµnh mÆt hµng kinh doanh cña th¬ng m¹i còng tøc lµ mÆt hµng cña tiªu dïng.§ã lµ bé phËn lao ®éng vËn chuyÓn , b¶o qu¶n , ph©n lo¹i , chia nhá,chän läc chØnh lý hµng hãa.Bé phËn lao ®éng nµy tuy kh«ng lµm t¨ng gi¸ trÞ sö dông nhng nã s¸ng t¹o ra gÝa trÞ míi , s¸ng t¹o ra thu nhËp quèc d©n.Nh÷ng hao phÝ cña bé phËn lao ®éng nµy ®îc bï ®¾p b»ng chÝnh thu nhËp quèc d©n míi ®îc s¸ng t¹o ra. + Bé phËn lao ®éng thø hai cña th¬ng m¹i mang tÝnh chÊt lu th«ng thuÇn tuý.

Bé phËn nµy chØ liªn quan ®Õn gÝa trÞ vµ Líp K36 A6 - Khoa QTDN 5 nh»m thùc hiÖn gi¸ trÞ cña hµng ho¸.§ã lµ nh÷ng ho¹t ®éng mua b¸n hµng ho¸ , thu tiÒn, kiÓm ng©n,kÕ to¸n vµ c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý kh¸c. Bé phËn lao ®éng nµy kh«ng s¸ng t¹o ra gÝa trÞ , kh«ng s¸ng t¹o ra thu nhËp quèc d©n.Nh÷ng hao phÝ lao ®éng cña bé phËn nµy ®îc bï ®¾p b»ng thu nhËp thuÇn tuý cña x· héi. VÒ mÆt lý thuyÕt chóng ta dÔ nhËn thÊy hai bé phËn lao ®éng nµy, nhng trong thùc tÕ khã cã thÓ t¸ch b¹ch ®îc râ rµng nÕu xÐt trong tõng hµnh vi lao ®éng cô thÓ .VÝ dô hµnh vi b¸n hµng cña nh©n viªn b¸n hµng t¹i c¸c cöa hµng b¸n lÎ.NÕu chØ xÐt b¸n hµng ®Ó thu tiÒn vÒ th× ®ã lµ lao ®éng lu th«ng thuÇn tuý ,song trong hµnh vi ®a hµng cho kh¸ch hµng cã chøa ®ùng viÖc chuyÓn hµng tõ lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Õn lÜnh vùc tiªu dïng ,mÆt kh¸c ®Ó cã hµng ho¸ b¸n nh©n viªn ph¶i b¶o qu¶n bao gãi hµng ho¸. H¬n n÷a khi ta ®Ò cËp ®Õn ®Æc ®iÓm nµy kh«ng nh»m môc ®Ých ®Ó t¸ch b¹ch hai bé phËn lao ®éng ,mµ ®iÒu quan träng h¬n lµ ®Ó thÊy ®îc b¶n chÊt cña lao ®éng th¬ng m¹i vµ sù kh¸c biÖt cña nã so víi lao ®éng trong c¸c nghµnh s¶n xuÊt vËt chÊt vµ c¸c nghµnh dÞch vô kh¸c.

* Lao ®éng th¬ng m¹i lµ lo¹i h×nh lao ®éng phøc t¹p , ®ßi hái tr×nh ®é chuyªn m«n tæng hîp. Lao ®éng th¬ng m¹i lµ chiÕc cÇu nèi liÒn gi÷a ngêi s¶n xuÊt víi ngêi tiªu dïng. Mét mÆt hä ®¹i diÖn cho ngêi tiªu dïng ®Ó t¸c ®éng vµo s¶n xuÊt ,lµm cho s¶n phÈm ®¬c s¶n xuÊt ra ngµy cµng phï hîp víi tiªu dïng, mÆt kh¸c hä ®¹i diÖn cho s¶n xuÊt ®Ó híng dÉn tiªu dïng lµm cho tiªu dïng phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña s¶n xuÊt trong tõng thêi kú nhÊt ®Þnh cña ®Êt níc .§Ó gi¶i quyÕt c¸c mèi quan hÖ nµy ®ßi hái nh©n viªn th¬ng m¹i võa ph¶i cã tr×nh ®é khoa häc kü thuËt nhÊt ®Þnh,hiÓu biÕt quy tr×nh c«ng nghÖ ,tÝnh n¨ng t¸c dông cña Líp K36 A6 - Khoa QTDN 6 hµng, võa ph¶i cã tr×nh ®é gi¸c ngé chÝnh trÞ x· héi ph¶i cã kiÕn thøc cuéc sèng, hiÓu biÕt t©m lý ngêi tiªu dïng,ph¶i biÕt thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ x· héi vµ cã kh¶ n¨ng chi phèi ®îc c¸c mèi quan hÖ nµy. * Tû lÖ lao ®éng n÷ cao trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i .XuÊt ph¸t tõ tÝnh chÊt vµ ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ,nhÊt lµ tÝnh chÊt x· héi cña c¸c ho¹t ®éng nµy ,lao ®éng th¬ng m¹i rÊt phï hîp víi së trêng cña phô n÷.

* Lao ®éng th¬ng m¹i mang tÝnh chÊt thêi vô rÊt cao.TÝnh chÊt thêi vô nµy kh«ng nh÷ng thÓ hiÖn gi÷a c¸c mïa trong n¨m mµ cßn thÓ hiÖn râ gi÷a c¸c ngµy trong th¸ng,thËm chÝ gi÷a c¸c giê lao ®éng trong ngµy.