Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Công cuộc đổi mới kinh tế xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp dat nước, do vậy can phải có những lớp người lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo, dám nghĩ đám làm, thích ứng với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và phát trién. Nhu cau này đòi hỏi ngành giáo duc va đào tạo phải có sự thay đôi cho phù hợp với tình hình đất nước. Và thực sự ngành giáo dục và dao tạo đã từng bước đổi mới, thé hiện qua việc xác định mục đích giáo dục và dao tạo, hay nói đúng hơn là phát triển toan điện về nhân cách con người thê hiện qua hai mặt Tài và Đức.
Dù ở xã hội nào thì dao đức vẫn luôn được coi trọng vi Đức là gốc. Vi vậy việc giáo dục đạo đức cho học sinh là một yêu cầu quan trọng, đang trở thành một van đề bức xúc mà xã hội quan tâm. Tình trạng này không chỉ xuất hiện ngoài xã hội mà còn len lỏi vào trong trường học. Biểu hiện rõ nhất là trong các lớp học vẫn còn cỏ những học sinh chưa ngoan, yếu kém về đạo đức.
Từ đó dẫn đến tình trạng học lực yếu, học lực kém, tiếp theo đó là hàng loạt các vấn dé khác trong xã hội như tình trạng trộm cướp, đánh nhau, vi phạm pháp luật trầm trọng. Bà Trương Thị Mai, chủ tịch Hội LHTN Việt Nam nói: ' Trẻ em chưa ngoan là vấn đề rất lớn, được nha nước va nhiều lực lượng xã hội quan tam”. Nhận thấy tầm quan trọng của công tác giáo dục học sinh chưa ngoan, nhiều tác giá đã lựa chọn nghiên cứu về nội dung nay, có thé kể đến các tác giả: Thạc sĩ Đào Thị Vân Anh với “Tim hiểu nhận thức vẻ lỗi sống và hành vi đạo đức của học sinh THCS".[ | Nguyễn Hữu Minh với luận văn thạc sĩ giáo dục học “Thue trang quản ly giao dục học sinh chưa ngoan tại các trưởng trưng học cơ sở huyện Vinh Thạnh thành phó Can Tho” [14] Nguyễn Thị Đáp với luận văn thạc sĩ “Thue trang quan lý giáo dục đạo đức cho học sinh trưng học phé thông huyện Long Thanh và một sé giải phap" {3} Luan van thac si ve giao duc hoc cua Hồ Van Thom “Thực trang quan lý sự phối hop giữa nhà trường, gia đình trong công tác gido due học sinh ở trưởng THPT huyện Can Đước, Long An°.[\7] Lê Thanh Hùng với luận văn thạc sĩ “Hoc sinh chưa ngoan ở các trường THCS trên địa bàn thành phó Long Xuyén-An Giang, nguyên nhân và biện pháp giáo duc” [5] Qua nghiên cứu, các tác giả nhìn nhận rằng học sinh chưa ngoan có nhiều biểu hiện khác nhau. Song, họ đã đưa ra một cách khái quát cơ sở lý luận vé hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan bao gồm: Khái niệm học sinh chưa ngoan, các biểu hiện và nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh chưa ngoan.
Và đặc biệt là đề xuất những giải pháp tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp với đôi tượng này. Hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan Thực hiện mục tiêu giáo dục phô thông "giúp học sinh phát triển toan diện vẻ sức khỏe, thé chat, đạo đức, trí tuệ, thâm mÿ.hình thành nhân cách con người Việt Nam, xây dựng tu cách và trách nhiệm công dân." (Luật Giáo duc - 2010), Bộ Giáo dục và Dao tạo đã xác định “giáo dục đạo đức, loi song cho học sinh” là nhiệm vụ trọng tâm va thường xuyên của các trường. Hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan là một bộ phận quan trọng trong hoạt động giáo dục nha trường. Như đã dé cập, qua trình giáo dục hưởng vảo việc hình thanh va phát triển toản điện nhân cách của học sinh.
Bên cạnh những học sinh có kết quả học tập và kết quả vê mặt hạnh kiêm, đạo đức tot, thì vẫn luôn tồn tại một số học sinh có những hành vi, thói quen không phi hợp với các chuẩn mực đạo đức của xã hội, đó là những học sinh chưa ngoan. Hoạt động giáo dục học sinh chưa ngoan nhằm hướng vào sự thay đôi những quan điểm, những phán đoán va đánh giá không đúng đắn của học sinh, loại bỏ và làm thay đôi những hành vi thói quen không phù hợp với các chuẩn mực xã hội. Công tác giáo dục thực sự có kết quả khi khắc phục được tình trạng học sinh chưa ngoan trong nhà trường đặc biệt là các trường THCS. Học sinh chưa ngoan 1.
Khái niệm học sinh chưa ngoan Trong ngôn ngữ thường ngày trẻ chưa ngoan còn được gọi là trẻ “khó day”, “Chm tiến vé đạo đức”.tùy theo mức độ, quan điểm khác nhau của các nha giáo duc, các co sở giáo dục. Tuy nhiên về nội dung và tính chất của các biéu hiện của loại học sinh này thường giống nhau. “Hoc sinh chưa ngoan” là học sinh có những hành vi thói quen không phủ hợp với các chuẩn mực đạo đức”. “Hoe sinh chưa ngoan ” là những học sinh có những hành vi sai lam và theo thời gian các hành vi sai lệch này trở thành thói quen, tích tụ hình thành ở trẻ tam ly chong đối mọi diéu bình thường: chủ yếu là lười học, trồn học, né tránh các hoạt động tập thể, nói dỗi, chửi tục.
sông vô tổ chức - kỳ luật. và những hành vi này được lặp đi lặp lại một cách có hệ thong và trở thành yếu 16 thong tri moi hanh vi ctia ching, quyết định mục đích, động cơ hành vi của trẻ". [4,914] © trẻ "chưa ngoan” còn bộc lộ cách suy nghĩ và hành vi thê hiện sự không 6n định của tính cách. Cuối cùng dẫn đến tính vô kỷ luật, vô nguyên tắc và hình thành tính liều lĩnh, tùy tiện nhưng lại nhát gan, nhu nhược trước những khó khăn.
Biéu hiện học sinh chưa ngoan Học sinh chưa ngoan là hậu quả của sự phá vỡ những mối liên hệ bình thường của hoc sinh với gia đình, nha trường va xã hội. Đặc trưng của học sinh chưa ngoan là thai độ bat chấp tất cả mọi ảnh hưởng của gido dục, coi thường hoặc phủ nhận các yêu câu của thay cô, các nha giáo dục. Chúng luôn tìm cách vượt ra khỏi ảnh hưởng của các tác động lành mạnh. Chúng thường xuyên phản ứng thô bạo với mọi người, một kiểu phản ứng tự vệ bat bình thường.
Học sinh chưa ngoan có nhiều biểu hiện lệch lạc trong sự phát triển nhân cách va vẻ đời sông tâm lý. Các sai lệch trong sự hình thanh và phát triển các nhu cầu thuộc về nội dung và phương thức biéu hiện. Theo thời gian, các lệch lạc, các sai lầm tích tụ và hình thành ở những học sinh này một tâm lý chống đối mọi điều bình thường. Dưới đây là những biểu hiện thường nhận thấy ở học sinh chưa ngoan: - Học sinh có những hành vi chống đối với giáo viên.
- Học sinh có xu hướng giải quyết xung đột với bạn bẻ bằng vũ lực. - Học sinh có thái độ xem thường cha me, thay cô, bạn bẻ,. - Học sinh thường xuyên ăn nói thô tục. - Học sinh thường xuyên né tránh các nghĩa vụ, trách nhiệm theo khuôn mẫu chung, không tham gia vào các hoạt động học tập của lớp.
- Học sinh thường xuyên lười học, tron học, trốn tiết. - Học sinh thường xuyên không học bai, gian lận, thiếu nghiêm túc trong thi cử. - Học sinh thường xuyên gay roi trong sinh hoạt chung của tập thê (nói chuyện, nghe, gọi điện thoại trong giờ học. trong giờ sinh hoạt tập thê).
- Học sinh vi phạm luật giao thông, tu tập hút thuốc, uống rượu. - Học sinh sông câu tha, mat vệ sinh: Quân áo, ăn mặc thiếu nghiêm túc. Tình trạng “học sinh chưa ngoan” bao giờ cũng xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan nhất định và được lý giải theo nhiều cách khác nhau. Nhìn chung, những nguyên nhân thường được dé cập là: Thứ nhất là những thiếu sót trong môi trường xã hội: Môi trường ngoài nha trường có tác động mạnh mẽ đến nhân cách trẻ.
Đỏ có thẻ là tác động tích cực nhưng cũng có khi là tác động tiêu cực ảnh hưởng lâu dài đến quá trình nhận thức. đến cách sông của trẻ. Thứ hai không thé không kể đến đó là nguyên nhân về sự phát triển tâm lý trẻ. Không it học sinh chưa ngoan có liên quan đến sự phát triển tâm lý với những nhu cầu không lảnh mạnh, những nhận thức và thái độ lệch lạc, sự bat én về tâm lý, dễ bị kích động, khả năng nhận thức học tập hạn chế.
Một số học sinh có sức khỏe tốt, phát triển cơ thể khỏe mạnh, song sự phát triển trí tuệ lại hạn chế, kết quả học tập thấp nên chán học và thường xuyên bỏ học, vi phạm nội quy trường lớp. Thứ ba là phương pháp giáo dục: Đứng ở vai trò là những nhà giáo dục, đôi khi có những cách ứng xử sư phạm không phù hợp. Họ thường đưa ra những nhận xét, đánh giá và các hình thức kỷ luật học sinh chưa ngoan một cách vội vã, thiếu khách quan, làm ảnh hưởng đến mối quan hệ thầy trò. Việc cư xử thiếu tế nhị như: thường xuyên nhắc nhở và khiển trách những khuyết điểm của học sinh, hay nhắc những khuyết điểm cũ.
Bat kế là giáo dục trên đối tượng nao thì giáo dục chỉ được xem lả có hiệu quả khi dựa trên cơ sở phát huy những ưu điểm, hạn chế nhược điểm của người được giáo dục. Con người luôn có nhu cầu tự khang định mình, đặc biệt là với học sinh THCS — đang muốn vươn lên trở thành người lớn thì nhu câu này cảng mạnh mẽ. Vì vậy, khen nhiều hơn chê, thưởng nhiều hơn phạt một cách đúng mức là con đường giáo dục đem lại hiệu quả cao. Phương pháp giáo duc học sinh chưa ngoan Phương pháp giáo dục là một nhân tô cơ bản của quá trình giáo dục, nó phan ánh cách thức tô chức va tự tổ chức các loại hình hoạt động phong phi, đa dạng của giáo viên và học sinh nhằm chuyển hóa những yêu cầu, chuẩn mực vé đạo đức, lối sóng văn hóa thẩm mỹ do xã hội quy định thành những pham chất nhân cách, những hành vi, thói quen và nếp sống văn minh của học sinh.
Phương pháp có mối quan hệ tương tác với các nhân tô khác của quá trình giáo dục, đặc biệt là mục đích, nội dung giáo duc va nhân tổ thay, trò trong quá trình giáo đục.