Chương 1: Lý luận cơ bản về hiệu quả huy động tiền gửi vốn tại ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng hiệu quả huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng – Chi nhánh Thăng Long Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng – Chi nhánh Thăng Long LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Vốn và huy động vốn tiền gửi của Ngân hàng Thƣơng mại 1. Khái quát về vốn của Ngân hàng thương mại 1. Khái quát về Ngân hàng thương mại Ngân hàng là một trong những tổ chức quan trọng nhất của nền kinh tế.
Hàng triệu cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp đều gửi tiền tại ngân hàng, nó được ví như thủ quỹ của toàn xã hội. Ngân hàng là tổ chức cho vay chủ yếu đối với các doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình và một phần đối với Nhà nước. Ngoài việc nhận tiền gửi và cung cấp các phương thức thanh toán, ngân hàng còn thực hiện nhiều chính sách quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt là chính sách tiền tệ. Cách tiếp cận thận trọng nhất là có thể xem xét các tổ chức này trên phương diện những loại hình dịch vụ mà chúng cung cấp.
Ngân hàng là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, và dịch vụ thanh toán – và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. Một số định nghĩa dựa trên các hoạt động chủ yếu, ví dụ Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi: “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cung cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”. Trong khi nhiều người tin rằng các ngân hàng chỉ đóng một vai trò nhỏ trong nền kinh tế - nhận tiền gửi và cho vay – thì trên thực tế ngân hàng hiện đang phải thực hiện nhiều vai trò để có thể duy trì khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu của xã hội. Những vai trò cơ bản đó là: vai trò trung gian trung chuyển vốn giữa đối tượng có vốn nhàn rỗi đến các đối tượng cần vốn để sản xuất kinh doanh; vai trò thanh toán dành cho khách hàng mua sắm hàng hóa dịch vụ; vai trò đại lý, bảo lãnh; vai trò điều tiết nền kinh tế vĩ mô cùng với các chính sách khác của Nhà nước/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Khái niệm về vốn tiền gửi của Ngân hàng thương mại Vốn của ngân hàng thương mại là toàn bộ giá trị bằng tiền mà một ngân hàng thương mại có được bằng cách tạo lập, huy đồng và được dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các nhiệm vụ khác của NHTM theo quy định của Nhà nước. Vốn tiền gửi của NHTM là toàn bộ số tiền ngân hàng có được bằng cách huy động tiền gửi của các chủ thể trong nền kinh tế như: khách hàng cá nhân, khách hàng doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, tổ chức tín dụng… 1. Huy động vốn tiền gửi của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Theo quan niệm của các nhà kinh tế học và các nhà Ngân hàng trong tổng nguồn vốn của Ngân hàng, ngoài nguồn vốn thuộc chủ sở hữu, thì tất cả các nguồn vốn còn lại được coi là nguồn vốn huy động.
Như vậy, nguồn vốn huy động của các Ngân hàng thương mại chiếm tỷ trọng tới hơn 90% trong tổng nguồn vốn. Vì vậy các hoạt động sử dụng vốn của Ngân hàng tồn tại và phát triển được là nhờ nguồn vốn huy động này. Huy động vốn tiền gửi là một hoạt động quan trọng hàng đầu của NHTM và được xem là một trong những nghiệp vụ xuất hiện sớm nhất trong hoạt động của NHTM. Đây là hoạt động quan trọng và tiền đề để ngân hàng thương mại tồn tại và phát triển.
NHTM huy động các khoản vốn nhàn rỗi từ dân cư, tổ chức gửi vào ngân hàng, sau đó sử dụng chính những nguồn vốn huy động được để đầu tư và cho vay các đối tượng cần vốn khác để hưởng chênh lệch lãi suất, tất nhiên lãi cho vay luôn lớn hơn lãi suất huy động. Bên cạnh việc hoạt động tìm kiếm lợi nhuận, NHTM tham gia vào việc phát triển thúc đẩy các thành phần kinh tế, các vùng, địa phương theo chỉ đạo của NN và nhu cầu vốn của xã hội. Do vậy, hoạt động huy động vốn tiền gửi là một trong những hoạt động chủ yếu và quan trọng nhất của NHTM. Thông qua NHTM, lượng vốn nhàn rỗi được tập hợp lại để chuyển đến các nhà kinh doanh, đầu tư để đáp ứng kịp thời hoạt động sản xuất kinh doanh, giúp phát triển kinh tế xã hội.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phân loại Vốn trong ngân hàng thương mại được phân loại theo nhiều hình thức khác nhau. Ở bài nghiên cứu này, tác giả tập trung nghiên cứu hiệu quả nguồn vốn huy động từ các cá nhân và tổ chức trong nền kinh tế. Đó chính là nguồn tiền gửi nhàn rỗi từ các cá nhân và tổ chức.
Đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất của ngân hàng thương mại, là nền tảng cho sự thịnh vượng và phát triển của ngân hàng. Đây là khoản mục duy nhất trên bảng cân đối kế toán giúp phân biệt ngân hàng với các loại hình doanh nghiệp khác. Tiền gửi là cơ sở chính của các khoản cho vay, và do đó nó là nguồn gốc sâu xa của lợi nhuận và sự phát triển của ngân hàng. Khả năng huy động vốn với mức lãi suất hợp lý cũng như khả năng đáp ứng các yêu cầu xin vay của khách hàng là những chỉ số đánh giá tính hiệu quả trong quản lý ngân hàng.
Ngân hàng thương mại cung cấp nhiều các loại tiền gửi khác nhau và cũng có rất nhiều cách để phân loại các loại hình tiền gửi của ngân hàng: Phân oại theo đối tƣợng khách hàng Tiền gửi của dân cư (cá nhân): Tiền gửi của khách hàng cá nhân luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tiền gửi của ngân hang. Đây là nguồn vốn được huy động nhàn rỗi từ khu vực dân cư, người tham gia gửi tiền tại ngân hàng có thể dùng với mục đích thanh toán hoặc để hưởng lãi suất, thay vì không biết phải đầu tư tiền vào lĩnh vực nào. Đối với tiền gửi tại ngân hàng, sẽ được đảm bảo về vốn (không sợ bị mất vốn) mà vẫn được hưởng một phần lãi suất. Các chi nhánh đều triển khai nhiều chính sách theo chiều rộng và cả chiều sâu để hút vốn từ nguồn này, bởi lẽ đây là nguồn ổn định lâu dài, chi phí trả lãi thấp nhất.
Vì vậy, các chi nhánh ngân hàng luôn mong muốn khai thác triệt để khoản tiền nhàn rỗi trong dân để có lượng vốn ổn định, phục vụ nhu cầu cho vay và đầu tư của ngân hàng. Tiền gửi của doanh nghiệp: Khác với tiền gửi của khách hàng cá nhân, tiền gửi của khách hàng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng không nhỏ trong vốn huy động của ngân hàng. Tuy nhiên, đối với khoản vốn này, các doanh nghiệp thường sư dụng tài khoản tiền gửi với mục LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 đích thanh toán, trong trường hợp nếu khoản tiền chưa cần thiết được sử dụng, doanh nghiệp sẽ chuyển đổi sang kì hạn ngắn như 1 tuần, 1 tháng hoặc 3 tháng. Mặc dù lượng tiền gửi của khách hàng doanh nghiệp lớn so với lượng tiền huy động từ 1 cá nhân, song các doanh nghiệp chỉ sử dụng nhiều tiện ích thanh toán của ngân hàng hơn là gửi tiền có kì hạn.
Vì các khoản tiền gửi ngắn, nên ngân hàng sẽ khó chuyển đổi các khoản tiền gửi này để chuyển đổi sang các khoản cho vay dài hạn để sinh lời. Tiền gửi của các tổ chức tín dụng khác: Tiền gửi của các tổ chức tín dụng thực chất là khoản vay của NHTM đối với các TCTD khác trong trường hợp NHTM gặp khó khăn trong thanh toán. Các ngân hàng thương mại không huy động được tiền gửi kì hạn dài trong khi các khoản tài trợ vốn là trung và dài hạn, do đó bắt buộc NHTM phải chuyển đổi từ tiền gửi kì hạn ngắn sang cho vay dài hạn. Trong trường hợp khách hàng gửi tiền không kì hạn, rút tiền ồ ạt với mục đích thanh toán, ngân hàng sẽ gặp khó khăn trong thanh toán, do đó NH sẽ đi vay của các TCTD khác.
Trường hợp ngược lại, nếu vốn huy động của NHTM dư thừa nhiều so với sử dụng vốn, NHTM có thể đem lượng vốn dư thừa gửi tại các TCTD khác để hưởng lãi suất, bởi lẽ đối với các khoản vốn huy động NH luôn phải trả lãi cho các khoản này, nên khi đem gửi các TCTD khác sẽ hỗ trợ phần chi trả lãi đối với khoản vốn huy động dư thừa. Phân oại theo mục đích huy động Tiền gửi thanh toán Là tiền gửi của khách hàng gửi vào ngân hàng với mục đích thanh toán, để nhờ ngân hàng giữ và thanh toán hộ, trên nguyên tắc số tiền thanh toán nhỏ hơn số dư trong tài khoản của khách hàng. Nhìn chung, lãi suất của loại tiền gửi này rất thấp nhưng thay vào đó chủ tài khoản có thể được hưởng những dịch vụ ngân hàng cùng những tiện ích khi thanh toán với mức chi phí thấp. Tiền gửi c k hạn Đây là khoản tiền gửi có kì hạn, được hưởng lãi suất cao hơn so với tiền gửi thanh toán, phần lớn đây là tiền gửi của các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp gửi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 với thời hạn ngắn, không phải mục đích tiết kiệm lâu dài, tuy nhiên nhìn chung loại tiền gửi này cơ bản giống với tiền gửi tiết kiệm.
Tiền gửi tiết kiệm Đây là khoản tiền nhàn rỗi, với mục đích tiết kiệm lâu dài và được ghi rõ thời hạn gửi tiền của khách hàng, thường đây là khoản tiền gửi của khu vực dân cư. Đối với hầu hết các ngân hàng thương mại thì nguồn tiền gửi này chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu tiền gửi của ngân hàng. Đối với các khoản tiền gửi này, lãi suất ngân hàng chi trả là cao nhất trong quá trình huy động vốn.