Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu

Hệ thống ngân hàng Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc huy động và phân bổ vốn cho nền kinh tế. 80 trang · Ngân hàng TMCP Á Châu · 2015.

• Tác giả: Lê Thị Bình
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Thanh Giang
• Trường học: Ngân hàng TMCP Á Châu
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của khóa luận thực tập tốt nghiệp
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÍ LUẬN CƠ BẢN VỀ NHTM VÀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại (NHTM)
• 1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Vai trò của ngân hàng thương mại
• 1.1.4. Hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại
• 1.2. Hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Nhân tố chủ quan
• 1.3.2. Nhân tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU, CHI NHÁNH THANH HÓA
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 2.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2014
• 2.2. Hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2.1. Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2012-2014
• 2.2.2. Hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2.3. Đánh giá hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU, CHI NHÁNH THANH HÓA
• 3.1. Định hướng phát triển của ngân hàng TMCP Á Châu (ACB)
• 3.1.1. Cơ hội và thách thức
• 3.1.2. Định hướng phát triển của ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng phục vụ, dịch vụ
• 3.2.2. Giải pháp về hoạch định và thực hiện chiến lược huy động vốn
• 3.2.3. Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn
• 3.2.4. Gắn liền việc huy động vốn với việc sử dụng vốn một cách hiệu quả
• 3.2.4.1. Kiến nghị với Nhà nước
• 3.2.4.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.4.3. Đối với ACB - Hội sở
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Huy Động Vốn ACB Khái Niệm Vai Trò

Hệ thống ngân hàng Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc huy động và phân bổ vốn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh hội nhập, các ngân hàng thương mại (NHTM) cần có vốn lớn, dịch vụ đa dạng để cạnh tranh. Tuy nhiên, lượng vốn huy động được còn hạn chế, gây mất cân đối và giảm uy tín. Vì vậy, nâng cao hiệu quả huy động vốn là mục tiêu cấp bách. Tại Việt Nam, việc huy động vốn của các NHTM còn chưa hợp lý, dẫn đến chi phí vốn cao và quy mô vốn không ổn định. Điều này hạn chế khả năng sinh lời và tăng rủi ro. Do đó, tăng cường huy động vốn từ bên ngoài với chi phí hợp lý và ổn định cao là yêu cầu cấp thiết. Theo Luật của các TCTD tại Việt Nam: “Ngân hàng là TCTD thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”.

1.1. Định Nghĩa Huy Động Vốn Trong Ngân Hàng TMCP Á Châu

Huy động vốn là quá trình ngân hàng thu hút các nguồn tiền nhàn rỗi từ các tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác. Mục đích là tạo nguồn vốn để thực hiện các hoạt động kinh doanh, đặc biệt là hoạt động tín dụng. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cũng không ngoại lệ, việc huy động vốn hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo khả năng thanh khoản và tăng trưởng bền vững. Các hình thức huy động vốn bao gồm nhận tiền gửi, phát hành chứng chỉ tiền gửi, vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

1.2. Vai Trò Của Huy Động Vốn Đối Với Ngân Hàng TMCP Á Châu

Huy động vốn đóng vai trò sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng TMCP Á Châu. Nguồn vốn huy động được là cơ sở để ACB thực hiện các hoạt động cho vay, đầu tư và cung cấp các dịch vụ tài chính khác. Một nguồn vốn dồi dào và ổn định giúp ACB đáp ứng nhu cầu vốn của khách hàng, mở rộng quy mô hoạt động và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đồng thời, huy động vốn hiệu quả còn giúp ACB giảm thiểu rủi ro thanh khoản và nâng cao uy tín trên thị trường tài chính.

II. Thách Thức Trong Hiệu Quả Huy Động Vốn Tại ACB Hiện Nay

Mặc dù đã đạt được những thành công nhất định, Ngân hàng TMCP Á Châu vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả huy động vốn. Các thách thức này bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, và những biến động của thị trường tài chính. Ngoài ra, tâm lý của người gửi tiền cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của ACB. Theo tài liệu, "Trên thực tế lƣợng vốn các ngân hàng huy động đƣợc là chƣa lớn. Mặt khác, không ít ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng mất cân đối trong cơ cấu vốn dẫn đến tình trạng thanh khoản của các ngân hàng không cao, uy tín giảm sút."

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác Về Lãi Suất Huy Động ACB

Thị trường ngân hàng ngày càng cạnh tranh, với nhiều ngân hàng cùng tham gia vào việc huy động vốn. Các ngân hàng thường sử dụng lãi suất huy động như một công cụ để thu hút khách hàng. Ngân hàng TMCP Á Châu phải đối mặt với áp lực tăng lãi suất để cạnh tranh với các ngân hàng khác, điều này có thể làm tăng chi phí vốn và ảnh hưởng đến lợi nhuận. Việc duy trì một mức lãi suất cạnh tranh mà vẫn đảm bảo hiệu quả hoạt động là một thách thức lớn.

2.2. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Nguồn Vốn Huy Động

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động vốn của các ngân hàng, bao gồm Ngân hàng TMCP Á Châu. Các quy định về tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lãi suất cơ bản và các công cụ điều hành tiền tệ khác có thể làm thay đổi chi phí vốn và khả năng tiếp cận nguồn vốn của ACB. Việc thích ứng với các thay đổi trong chính sách tiền tệ là một yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả huy động vốn.

2.3. Rủi Ro Từ Thị Trường Vốn Ảnh Hưởng Đến Huy Động Vốn ACB

Thị trường vốn luôn tiềm ẩn những rủi ro, bao gồm rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản. Những rủi ro này có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của Ngân hàng TMCP Á Châu. Ví dụ, khi lãi suất thị trường tăng, chi phí huy động vốn của ACB cũng tăng theo, làm giảm lợi nhuận. Hoặc khi thị trường có biến động tiêu cực, người gửi tiền có thể rút tiền hàng loạt, gây áp lực lên khả năng thanh khoản của ngân hàng.

III. Giải Pháp Chiến Lược Huy Động Vốn Hiệu Quả Cho ACB

Để vượt qua những thách thức và nâng cao hiệu quả huy động vốn, Ngân hàng TMCP Á Châu cần triển khai các giải pháp chiến lược toàn diện. Các giải pháp này bao gồm đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, tăng cường ứng dụng công nghệ và quản lý rủi ro hiệu quả. Theo tài liệu, "Do đó, việc tăng cƣờng huy động vốn từ bên ngoài với chi phí hợp lý và sự ổn định cao là yêu cầu ngày càng trở nên cấp thiết và quan trọng."

3.1. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Huy Động Vốn ACB Mới

Việc đa dạng hóa các sản phẩm huy động vốn là một giải pháp quan trọng để thu hút nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Ngân hàng TMCP Á Châu có thể phát triển các sản phẩm tiền gửi với kỳ hạn linh hoạt, lãi suất hấp dẫn và các tiện ích đi kèm. Ngoài ra, ACB cũng có thể phát hành các chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác để huy động vốn từ thị trường. Việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới cần dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường và phân tích đối thủ cạnh tranh.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Chăm Sóc Khách Hàng Huy Động Vốn

Chất lượng dịch vụ khách hàng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và giữ chân khách hàng gửi tiền. Ngân hàng TMCP Á Châu cần đào tạo đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình và am hiểu về các sản phẩm huy động vốn. Đồng thời, ACB cần cải thiện quy trình giao dịch, giảm thiểu thời gian chờ đợi và cung cấp các kênh hỗ trợ khách hàng đa dạng. Sự hài lòng của khách hàng là yếu tố then chốt để đảm bảo nguồn vốn huy động ổn định.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Huy Động Vốn ACB

Ứng dụng công nghệ là một xu hướng tất yếu trong ngành ngân hàng hiện nay. Ngân hàng TMCP Á Châu có thể sử dụng các nền tảng Digital Banking ACB, ứng dụng di động và các kênh trực tuyến khác để cung cấp các dịch vụ huy động vốn tiện lợi và nhanh chóng. Việc ứng dụng công nghệ giúp ACB tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, giảm chi phí hoạt động và nâng cao hiệu quả quản lý vốn. Ngoài ra, công nghệ còn giúp ACB phân tích dữ liệu khách hàng để đưa ra các quyết định huy động vốn chính xác hơn.

IV. Tối Ưu Chi Phí Huy Động Vốn Cho Ngân Hàng TMCP Á Châu

Tối ưu hóa chi phí huy động vốn là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ngân hàng TMCP Á Châu. Việc giảm chi phí huy động vốn giúp ACB tăng lợi nhuận và cải thiện khả năng cạnh tranh. Các giải pháp tối ưu hóa chi phí bao gồm đàm phán lãi suất với khách hàng, quản lý hiệu quả các kênh huy động vốn và giảm thiểu chi phí hoạt động. Theo tài liệu, "Việc tài trợ vốn cho các danh mục tài sản không phù hợp với quy mô, kết cấu vốn từ đó làm hạn chế khả năng sinh lời, buộc ngân hàng phải đối mặt với nhiều loại rủi ro phát sinh."

4.1. Quản Lý Lãi Suất Huy Động ACB Hiệu Quả

Quản lý lãi suất huy động là một yếu tố quan trọng để tối ưu hóa chi phí vốn. Ngân hàng TMCP Á Châu cần theo dõi sát sao diễn biến lãi suất trên thị trường và điều chỉnh lãi suất huy động một cách linh hoạt. Đồng thời, ACB cần đàm phán lãi suất với các khách hàng lớn để đạt được mức lãi suất tốt nhất. Việc quản lý lãi suất hiệu quả giúp ACB giảm chi phí vốn mà vẫn đảm bảo khả năng thu hút khách hàng.

4.2. Tối Ưu Hóa Các Kênh Marketing Huy Động Vốn

Các kênh huy động vốn khác nhau có chi phí hoạt động khác nhau. Ngân hàng TMCP Á Châu cần phân tích hiệu quả của từng kênh và tập trung vào các kênh có chi phí thấp và hiệu quả cao. Ví dụ, ACB có thể khuyến khích khách hàng sử dụng các kênh trực tuyến để giảm chi phí giao dịch. Đồng thời, ACB cần đàm phán với các đối tác để giảm chi phí hoa hồng và các chi phí liên quan khác.

4.3. Giảm Thiểu Chi Phí Vận Hành Huy Động Vốn ACB

Giảm thiểu chi phí vận hành là một giải pháp quan trọng để tối ưu hóa chi phí huy động vốn. Ngân hàng TMCP Á Châu cần rà soát và cải tiến quy trình hoạt động, giảm thiểu các thủ tục rườm rà và tăng cường tự động hóa. Đồng thời, ACB cần quản lý hiệu quả chi phí nhân sự, chi phí thuê mặt bằng và các chi phí hoạt động khác. Việc giảm thiểu chi phí vận hành giúp ACB tăng lợi nhuận và cải thiện khả năng cạnh tranh.

V. Đánh Giá Phân Tích Hiệu Quả Huy Động Vốn ACB

Đánh giá và phân tích hiệu quả huy động vốn là một bước quan trọng để Ngân hàng TMCP Á Châu có thể đưa ra các quyết định chính xác và cải thiện hoạt động. Việc đánh giá hiệu quả cần dựa trên các chỉ số tài chính và phi tài chính, bao gồm quy mô vốn huy động, chi phí vốn, cơ cấu vốn và sự hài lòng của khách hàng. Theo tài liệu, "- Đánh hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2014."

5.1. Các Chỉ Số Đánh Giá KPI Huy Động Vốn ACB

Để đánh giá hiệu quả huy động vốn, Ngân hàng TMCP Á Châu cần sử dụng các chỉ số KPI phù hợp. Các chỉ số này có thể bao gồm: (1) Tỷ lệ tăng trưởng vốn huy động, (2) Chi phí vốn bình quân, (3) Tỷ lệ vốn huy động trên tổng tài sản, (4) Tỷ lệ khách hàng mới và (5) Mức độ hài lòng của khách hàng. Việc theo dõi và phân tích các chỉ số này giúp ACB đánh giá được hiệu quả của các chiến lược huy động vốn và đưa ra các điều chỉnh cần thiết.

5.2. Phân Tích Dữ Liệu Huy Động Vốn ACB Để Ra Quyết Định

Phân tích dữ liệu là một công cụ quan trọng để hiểu rõ hơn về hành vi của khách hàng và xu hướng thị trường. Ngân hàng TMCP Á Châu có thể sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để xác định các phân khúc khách hàng tiềm năng, đánh giá hiệu quả của các sản phẩm huy động vốn và dự báo nhu cầu vốn trong tương lai. Việc phân tích dữ liệu giúp ACB đưa ra các quyết định huy động vốn chính xác hơn và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

5.3. Báo Cáo Kiểm Soát Nội Bộ Huy Động Vốn ACB

Báo cáo và kiểm soát nội bộ là một phần quan trọng của quản lý rủi ro. Ngân hàng TMCP Á Châu cần thiết lập hệ thống báo cáo định kỳ về tình hình huy động vốn, chi phí vốn và các rủi ro liên quan. Đồng thời, ACB cần thực hiện kiểm soát nội bộ chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật và ngân hàng. Việc báo cáo và kiểm soát nội bộ giúp ACB phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động.

VI. Tương Lai Phát Triển Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng ACB

Trong tương lai, Ngân hàng TMCP Á Châu cần tiếp tục đổi mới và cải tiến hoạt động huy động vốn để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc tập trung vào khách hàng, ứng dụng công nghệ và quản lý rủi ro hiệu quả là những yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững. Theo tài liệu, "- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa."

6.1. Ứng Dụng AI Trong Dự Báo Nhu Cầu Vốn ACB

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp Ngân hàng TMCP Á Châu dự báo nhu cầu vốn một cách chính xác hơn. AI có thể phân tích dữ liệu lịch sử, dữ liệu thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô để đưa ra các dự báo về nhu cầu vốn trong tương lai. Việc dự báo chính xác giúp ACB chủ động trong việc huy động vốn và quản lý rủi ro thanh khoản.

6.2. Phát Triển Hệ Sinh Thái Huy Động Vốn ACB

Phát triển hệ sinh thái huy động vốn là một xu hướng mới trong ngành ngân hàng. Ngân hàng TMCP Á Châu có thể hợp tác với các đối tác khác để cung cấp các dịch vụ huy động vốn tích hợp và tiện lợi cho khách hàng. Ví dụ, ACB có thể hợp tác với các công ty fintech để cung cấp các sản phẩm tiền gửi trực tuyến hoặc hợp tác với các nhà bán lẻ để cung cấp các chương trình khuyến mãi cho khách hàng gửi tiền.

6.3. Tuân Thủ Quy Định Pháp Luật Huy Động Vốn ACB

Tuân thủ các quy định của pháp luật là một yếu tố quan trọng để đảm bảo hoạt động huy động vốn an toàn và bền vững. Ngân hàng TMCP Á Châu cần cập nhật thường xuyên các quy định mới và đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về huy động vốn, quản lý rủi ro và bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Việc tuân thủ pháp luật giúp ACB tránh được các rủi ro pháp lý và duy trì uy tín trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập quốc tế, hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò nòng cốt trong việc huy động và phân bổ nguồn lực tài chính cho nền kinh tế. Để gia tăng năng lực cạnh tranh và củng cố vị thế thị trường, các ngân hàng thương mại đòi hỏi phải xây dựng một quy mô vốn đủ lớn, đi kèm cơ cấu dịch vụ đa dạng và chi phí hợp lý. Tuy nhiên, thực tế hoạt động huy động vốn tại nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam vẫn bộc lộ những hạn chế như: quy mô vốn chưa tương xứng, cơ cấu vốn mất cân đối, chi phí vốn cao, danh mục tài sản sinh lời chưa phù hợp với kết cấu nguồn vốn, từ đó làm suy giảm tính thanh khoản và gia tăng các rủi ro hoạt động. Do đó, nâng cao hiệu quả huy động vốn là yêu cầu cấp thiết và mang tính sống còn.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) - Chi nhánh Thanh Hóa được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 27/12/2008 (theo Giấy phép kinh doanh số 0301452948-042 cấp ngày 16/12/2008). Sau hơn 7 năm hoạt động trên địa bàn, chi nhánh đã đóng góp tích cực vào mạng lưới chung của ACB nhưng đồng thời cũng đối mặt với nhiều khó khăn, áp lực cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Đề tài khóa luận "Một số giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa" do sinh viên Lê Thị Bình thực hiện (dưới sự hướng dẫn của ThS. Phạm Thị Thanh Giang) nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 3 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Thanh Hóa trong giai đoạn 2012 - 2014.
3. Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Thanh Hóa trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Thanh Hóa (Địa chỉ: 180 Tống Duy Tân, phường Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động kinh doanh và huy động vốn trong giai đoạn 3 năm (2012 - 2014).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại thông qua các văn bản pháp luật và học thuyết ngân hàng kinh điển:

• Khái niệm ngân hàng thương mại: Trích dẫn định nghĩa theo Luật Ngân hàng Đan Mạch năm 1930, Luật Ngân hàng Pháp năm 1941 và Luật các Tổ chức tín dụng tại Việt Nam. Khái quát bản chất của NHTM là định chế tài chính thực hiện nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn để sử dụng vào hoạt động cấp tín dụng, đầu tư và cung ứng dịch vụ thanh toán vì mục tiêu lợi nhuận.
• Chức năng cơ bản của NHTM: Bao gồm 3 chức năng chính là trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và tạo tiền (phụ thuộc vào tỷ lệ dự trữ bắt buộc do Ngân hàng Trung ương quy định).
• Vai trò của NHTM: Cung cấp nguồn vốn cho nền kinh tế, công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô của Nhà nước và là cầu nối giữa nền tài chính quốc gia với thị trường tài chính quốc tế.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn:
  1. Quy mô và tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động: Đánh giá mức độ tăng giảm vốn theo công thức tính tốc độ tăng trưởng vốn qua các năm $\text{Tốc độ tăng trưởng năm } i = (\text{Vốn năm } i / \text{Vốn năm } i-1) \times 100%$.
  2. Cơ cấu nguồn vốn huy động: Tỷ trọng từng loại vốn trong tổng nguồn vốn huy động $(\text{Tỷ trọng loại vốn } i = \text{Quy mô vốn } i / \text{Tổng vốn huy động})$.
  3. Chi phí huy động nguồn vốn: Tính toán dựa trên lãi trả cho nguồn huy động $(\text{Quy mô} \times \text{Lãi suất})$ cộng với các chi phí huy động khác.
  4. Sự phù hợp giữa mục đích huy động với yêu cầu sử dụng vốn: Khả năng đáp ứng kịp thời, chuyển hóa nguồn vốn thành các tài sản sinh lời (cho vay, đầu tư).
• Nhóm nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn:
  • Nhân tố chủ quan: Chiến lược kinh doanh, chính sách lãi suất, uy tín và vị thế ngân hàng, tính đa dạng của sản phẩm và dịch vụ kèm theo, mạng lưới chi nhánh/phòng giao dịch, cơ sở vật chất - công nghệ và chất lượng đội ngũ cán bộ nhân viên, hoạt động marketing ngân hàng.
  • Nhân tố khách quan: Môi trường chính trị - pháp luật, môi trường kinh tế, môi trường dân số, môi trường văn hóa - xã hội (thói quen dùng tiền mặt, tác động tâm lý từ các biến cố lịch sử như đổi tiền 1985 - 1986, lạm phát 600 - 700%, đổ vỡ quỹ tín dụng nhân dân, vụ án Minh Phụng - EPCO, Dệt Nam Định), môi trường công nghệ và môi trường cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong khóa luận:

• Phương pháp luận duy vật biện chứng: Xem xét hoạt động huy động vốn trong mối quan hệ vận động, tương tác đa chiều với sự tăng trưởng kinh tế và cơ chế thị trường.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính nội bộ của ACB - Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2014; tổng hợp tài liệu, sách báo chuyên ngành và các công trình khóa trước.
• Phương pháp phân tích, thống kê mô tả và so sánh: Sử dụng các bảng biểu thống kê, tính toán tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu nguồn vốn, phân tích biến động theo chuỗi thời gian để đưa ra các nhận định thực chứng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những lí luận cơ bản về NHTM và hiệu quả huy động vốn của NHTM

Chương 1 tập trung xây dựng nền tảng lý luận toàn diện về hoạt động của ngân hàng thương mại. Tác giả làm rõ 4 nhóm hoạt động cốt lõi của NHTM gồm: hoạt động huy động vốn (tiền gửi tổ chức, cá nhân, phát hành giấy tờ có giá, vay liên ngân hàng, vay Ngân hàng Nhà nước); hoạt động tín dụng (cho vay ngắn, trung và dài hạn, bảo lãnh, chiết khấu thương phiếu); hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ; và các hoạt động khác (kinh doanh ngoại hối, tư vấn tài chính, bảo hiểm, đầu tư cổ phần).

Chương này luận giải bản chất của "hiệu quả huy động vốn" dựa trên sự so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra dưới góc độ toán học (dạng thương số thay vì hiệu số đơn thuần). Hiệu quả này được phân tích đồng thời trên ba phương diện: đối với xã hội (tập hợp vốn nhàn rỗi, thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm), đối với khách hàng (tối đa hóa lợi ích sinh lời và tiện ích an toàn), và đối với chính ngân hàng thương mại (đáp ứng tối đa nhu cầu sử dụng vốn với chi phí đầu vào tối ưu).

Chương 2: Thực trạng hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa

Chương 2 trình bày tổng quan về tổ chức, mạng lưới và thực trạng hoạt động huy động vốn của ACB - Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2014. Cơ cấu tổ chức chi nhánh gồm Ban Giám đốc và 6 phòng nghiệp vụ: Phòng Khách hàng doanh nghiệp (Bộ phận tín dụng DN, Thanh toán quốc tế, Dịch vụ khách hàng DN); Phòng Khách hàng cá nhân (Bộ phận tín dụng cá nhân, Dịch vụ khách hàng cá nhân, Western Union - Thẻ); Phòng Thẩm định tài sản; Phòng Hành chính; Phòng Kế toán; và Phòng Công nghệ thông tin. Các Phòng giao dịch trực thuộc vận hành với các chức danh chuẩn hóa gồm Ban Giám đốc PGD, Kiểm soát viên, Nhân viên tư vấn tài chính (PEC), Nhân viên tư vấn khách hàng (RA), Giao dịch viên (Teller), Nhân viên dịch vụ khách hàng (CSR) và Thủ quỹ.

Kết quả hoạt động kinh doanh chung của chi nhánh trong giai đoạn 2012 - 2014 được tổng hợp qua bảng số liệu sau:

Chỉ tiêu (ĐVT: Tỷ đồng)	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014
Tổng thu	87,050	142,000	182,925
- Thu lãi cho vay	51,975	85,475	103,800
- Thu lãi tiền gửi	12,925	30,625	48,025
- Thu từ nghiệp vụ bảo lãnh	0,800	0,600	2,075
- Thu từ kinh doanh ngoại tệ	6,750	8,800	10,925
- Thu về các dịch vụ khác	14,275	15,250	16,800
- Thu khác về HĐKD	0,000	0,475	0,375
Tổng chi	63,925	121,300	152,057
- Chi cho hoạt động kinh doanh (trả lãi tiền gửi, tiền vay...)	52,475	91,975	122,625
- Chi nộp thuế	0,625	0,875	1,025
- Chi cho quản lý	11,225	20,375	23,150
- Chi khác	0,125	0,700	0,800
Lợi nhuận thu được	22,375	20,700	22,525

Về quy mô và cơ cấu nguồn vốn huy động, số liệu thống kê cho thấy sự tăng trưởng liên tục về giá trị tuyệt đối qua các năm:

Chỉ tiêu	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014
Tổng vốn huy động (Tỷ đồng)	1.659,275	2.408,850	2.464,575
Tốc độ tăng trưởng so với năm trước (%)	21,36%	31,12% (145,17%)	2,26% (102,31%)
1. Tiền gửi thanh toán (Tỷ đồng)	609,030	609,175	628,625
- Tỷ trọng trong tổng vốn (%)	36,72%	25,29%	25,51%
- Trong đó: Tiền gửi không kỳ hạn (Tỷ đồng)	538,875	464,075	553,325
- Trong đó: Tiền gửi có kỳ hạn (Tỷ đồng)	70,425	145,100	75,300
2. Tiền gửi tiết kiệm dân cư (Tỷ đồng)	878,600	1.592,075	1.604,975
- Tỷ trọng trong tổng vốn (%)	52,95%	66,09%	65,12%
- Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn (Tỷ đồng)	4,950	13,300	16,350
- Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn (Tỷ đồng)	873,650	1.578,775	1.588,625
+ Kỳ hạn 1 - 3 tháng	76,125	113,450	81,375
+ Kỳ hạn 6 - 9 tháng	183,125	273,475	280,875
+ Kỳ hạn trên 12 tháng	598,900	1.171,075	1.208,025
+ Kỳ hạn khác	15,500	20,775	18,350
3. Tiền gửi của tổ chức tín dụng khác (Tỷ đồng)	2,525	5,100	5,900
- Tỷ trọng trong tổng vốn (%)	0,15%	0,21%	0,24%
4. Nguồn vốn khác (Tỷ đồng)	168,850	202,500	217,575
- Tỷ trọng trong tổng vốn (%)	10,18%	8,41%	8,83%

Phân tích cơ cấu nguồn vốn huy động theo loại tiền tệ và theo kỳ hạn thời gian:

• Theo loại tiền tệ: Nội tệ (VNĐ) luôn giữ vai trò chủ đạo, năm 2012 đạt 1.289,2 tỷ đồng (77,70%), năm 2013 đạt 1.900,1 tỷ đồng (78,88%), năm 2014 đạt 1.911,325 tỷ đồng (77,56%). Ngoại tệ duy trì tỷ trọng ổn định quanh mức 21 - 22%, đạt 395,075 tỷ đồng năm 2012, tăng lên 508,75 tỷ đồng năm 2013 (tăng 28,7%) và đạt 553,25 tỷ đồng năm 2014 (tăng 8,75%).
• Theo thời hạn huy động: Tiền gửi có kỳ hạn chiếm tỷ trọng áp đảo, năm 2012 chiếm 59,09% (944,075 tỷ đồng), tăng vọt lên 80,18% năm 2013 (1.723,875 tỷ đồng) và đạt 76,82% năm 2014 (1.663,925 tỷ đồng). Tiền gửi không kỳ hạn giảm từ 40,91% (678,825 tỷ đồng) năm 2012 xuống 19,82% (477,375 tỷ đồng) năm 2013 và phục hồi lên mức 23,11% (569,675 tỷ đồng) năm 2014.
• Thực trạng phát triển khách hàng: Đến năm 2014, chi nhánh quản lý trên 3.000 tài khoản cá nhân Việt Nam mở bằng VNĐ. Về khối doanh nghiệp, chi nhánh thiết lập quan hệ với 327 doanh nghiệp nhà nước (chiếm 5,1%) và 1.054 công ty TNHH, công ty cổ phần, hợp tác xã (chiếm 15,7%). Khối tổ chức tín dụng có quan hệ giao dịch còn rất thấp (chỉ chiếm 0,27%).

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa

Dựa trên phân tích bối cảnh kinh tế, cơ hội và thách thức cũng như định hướng phát triển của hệ thống ACB và chi nhánh Thanh Hóa, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Nâng cao chất lượng phục vụ và dịch vụ: Chuẩn hóa văn hóa giao dịch, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục tại quầy, tăng cường đào tạo kỹ năng tư vấn cho đội ngũ CSR, Teller, RA, PEC. Đẩy mạnh các dịch vụ giá trị gia tăng như chuyển tiền kiều hối Western Union tận nhà, mở rộng các sản phẩm thẻ nội địa và quốc tế.
2. Hoạch định và thực hiện chiến lược huy động vốn linh hoạt: Xây dựng chính sách lãi suất cạnh tranh nhưng đảm bảo chi phí đầu vào tối ưu; nghiên cứu sâu phân khúc thị trường dân cư và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
3. Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn: Triển khai và đẩy mạnh các gói sản phẩm đặc thù của ACB như tiết kiệm lãi suất thả nổi, tiết kiệm - bảo hiểm "Lộc Bảo Toàn", tiết kiệm trực tuyến (online), đi kèm các chính sách chăm sóc khách hàng và hậu mãi.
4. Gắn liền công tác huy động vốn với sử dụng vốn hiệu quả: Đảm bảo tính cân đối giữa kỳ hạn huy động và kỳ hạn cấp tín dụng nhằm giảm thiểu rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất, tối ưu hóa danh mục cho vay để bù đắp chi phí trả lãi tiền gửi có kỳ hạn.

Đồng thời, khóa luận đưa ra các nhóm kiến nghị cụ thể:

• Kiến nghị với Nhà nước: Hoàn thiện khung khổ pháp lý, duy trì môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và kiểm soát lạm phát.
• Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước: Điều hành chính sách tiền tệ và công cụ lãi suất linh hoạt, hỗ trợ tái cấp vốn và hoàn thiện các quy định về tỷ lệ an toàn trong hoạt động ngân hàng.
• Kiến nghị với Hội sở ACB: Tiếp tục hỗ trợ vốn điều lệ, phân cấp ủy quyền linh hoạt về hạn mức tín dụng và biểu phí cho chi nhánh, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ giao dịch điện tử.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu thực chứng: Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ bức tranh tài chính và hoạt động huy động vốn của ACB - Thanh Hóa trong 3 năm liên tiếp (2012 - 2014). Tác giả đã chứng minh tổng nguồn vốn huy động tăng trưởng từ 1.659,275 tỷ đồng (2012) lên 2.464,575 tỷ đồng (2014), trong đó tiền gửi tiết kiệm dân cư giữ vai trò trụ cột (chiếm 65 - 66% tổng vốn). Khóa luận cũng chỉ ra điểm mạnh của chi nhánh trong việc duy trì lượng tiền gửi dài hạn (>12 tháng đạt 1.208,025 tỷ đồng năm 2014), tạo nguồn vốn trung - dài hạn vững chắc cho hoạt động tín dụng.
• Giải pháp và đề xuất có tính khả thi: Hệ thống 4 nhóm giải pháp bám sát đặc điểm địa bàn tỉnh Thanh Hóa và mô hình tổ chức thực tế của ACB, gắn liền việc huy động với nâng cao chất lượng dịch vụ (thẻ, Western Union, tiết kiệm online) và quản trị rủi ro kỳ hạn.
• Đóng góp của tác giả: Khóa luận cung cấp một bộ dữ liệu hoàn chỉnh, có tính hệ thống cao về cơ cấu nguồn vốn theo đối tượng, loại tiền và kỳ hạn tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần cấp tỉnh, làm sáng tỏ mối quan hệ giữa chi phí huy động và kết quả kinh doanh trong bối cảnh thị trường tiền tệ biến động giai đoạn hậu khủng hoảng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu bị giới hạn trong phạm vi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2012 - 2014 tại một chi nhánh duy nhất (ACB - Thanh Hóa). Các phân tích chủ yếu dựa trên phương pháp thống kê mô tả và so sánh số học, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng nâng cao để đo lường độ nhạy cảm của lãi suất huy động đối với dòng tiền gửi. Ngoài ra, việc tiếp cận khách hàng khối doanh nghiệp nhà nước (mới đạt 5,1%) và các tổ chức tín dụng (0,24% tổng vốn) còn hạn chế do phạm vi thẩm quyền của chi nhánh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát theo chuỗi thời gian dài hơn; nghiên cứu sâu về hành vi gửi tiền của khách hàng cá nhân khi ứng dụng các kênh ngân hàng số; đánh giá tác động tương hỗ giữa quản trị rủi ro thanh khoản theo chuẩn mực quốc tế với hiệu quả huy động vốn tại các chi nhánh NHTM cấp tỉnh.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh; các nhà nghiên cứu thực hiện chuyên đề/khóa luận về quản trị nguồn vốn và thanh khoản ngân hàng; cán bộ quản lý, nhân viên tín dụng và huy động vốn tại các chi nhánh NHTM trên địa bàn các tỉnh/thành phố.
• Nội dung giá trị: Khung lý thuyết về 4 chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn; phương pháp phân loại và bóc tách cơ cấu nguồn vốn (theo tiền tệ, kỳ hạn, chủ thể); hệ thống bảng số liệu thực tế chi tiết giai đoạn 2012 - 2014 và mô hình phân nhiệm chức danh nghiệp vụ tại phòng giao dịch ngân hàng (CSR, RA, Teller, PEC).

Câu hỏi thường gặp

1. Tình hình tăng trưởng quy mô nguồn vốn huy động của ACB - Thanh Hóa diễn biến như thế nào trong giai đoạn 2012 - 2014?
Nguồn vốn huy động tăng đều qua các năm: năm 2012 đạt 1.659,275 tỷ đồng; năm 2013 đạt 2.408,850 tỷ đồng (tăng 31,12% tương đương tăng 299,83 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng đạt 145,17%); năm 2014 đạt 2.464,575 tỷ đồng (tăng 2,26% tương đương 22,29 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng đạt 102,31%).

2. Nguồn vốn huy động của chi nhánh chủ yếu đến từ nhóm đối tượng nào?
Nguồn vốn chủ yếu đến từ tiền gửi tiết kiệm dân cư, luôn chiếm trên 50% tổng vốn huy động (năm 2012 chiếm 52,95%; năm 2013 chiếm 66,09%; năm 2014 chiếm 65,12%). Tiền gửi thanh toán từ các tổ chức kinh tế và doanh nghiệp đứng thứ hai, chiếm từ 25,29% đến 36,72%.

3. Cơ cấu kỳ hạn của tiền gửi tiết kiệm tại ACB - Thanh Hóa có đặc điểm gì nổi bật?
Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn chiếm trên 98% tổng tiền gửi tiết kiệm dân cư. Trong đó, tiền gửi có kỳ hạn dài trên 12 tháng chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng dần: năm 2012 đạt 598,900 tỷ đồng; năm 2013 đạt 1.171,075 tỷ đồng; năm 2014 đạt 1.208,025 tỷ đồng (chiếm hơn 75% tổng tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn).

4. Cơ cấu tổ chức của ACB - Thanh Hóa được phân bổ thành những phòng ban và chức danh chuyên trách nào?
Chi nhánh gồm Ban Giám đốc và 6 phòng ban: Phòng Khách hàng doanh nghiệp, Phòng Khách hàng cá nhân, Phòng Thẩm định tài sản, Phòng Hành chính, Phòng Kế toán, Phòng Công nghệ thông tin. Tại các PGD trực thuộc, cơ cấu nhân sự gồm: Ban Giám đốc PGD, Kiểm soát viên, Nhân viên tư vấn tài chính (PEC), Nhân viên tư vấn khách hàng (RA), Giao dịch viên (Teller), Nhân viên dịch vụ khách hàng (CSR) và Thủ quỹ.

5. Cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền tệ tại chi nhánh phân bổ ra sao?
Nội tệ (VNĐ) chiếm tỷ trọng chủ đạo từ 77,56% đến 78,88% (đạt 1.911,325 tỷ đồng năm 2014). Ngoại tệ chiếm tỷ trọng từ 21,12% đến 22,45% (đạt 553,250 tỷ đồng năm 2014) nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán quốc tế và kinh doanh ngoại hối của chi nhánh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Bình đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hiệu quả huy động vốn trong hệ thống ngân hàng thương mại và phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động tại ACB - Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2014. Qua hệ thống số liệu thực chứng, công trình làm nổi bật sự tăng trưởng ổn định của quy mô vốn (đạt 2.464,575 tỷ đồng năm 2014) và chỉ ra các đặc điểm nổi bật trong cơ cấu tiền gửi tiết kiệm dân cư cũng như nguồn vốn ngoại tệ. Các nhóm giải pháp và kiến nghị được xây dựng có căn cứ thực tế, đóng góp giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị nguồn vốn tại các chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn cấp tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo thì khóa luận thực tập tốt nghiệp gồm ba chương: Chƣơng 1: Những lí luận cơ bản về NHTM và hiệu quả huy động vốn của NHTM Chƣơng 2: Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Thanh Hóa Chƣơng 3: Một số giải pháp tăng cƣờng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánhThanh Hóa SVTH: Lê Thị Bình 3 Lớp: K14B – Tài chính Ngân hàng Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Thị Thanh Giang CHƢƠNG 1 : NHỮNG LÍ LUẬN CƠ BẢN VỀ NHTM VÀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM 1.1 Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại (NHTM) 1.1 Khái niệm ngân hàng thương mại Để đƣa ra đƣợc một định nghĩa về ngân hàng thƣơng mại, ngƣời ta thƣờng phải dựa vào tính chất mục đích hoạt động của nó trên thị trƣờng tài chính và đôi khi còn kết hợp tính chất, mục đích và đối tƣợng hoạt động.Với mỗi quốc gia khác nhau, hình thành một khái niệm khác nhau về NHTM. Theo Luật Ngân hàng Đan Mạch năm 1930: “Những nhà băng thiết yếu bao gồm những nghiệp vụ nhận tiền gửi, buôn bán vàng bạc, hành nghề thương mại và các giá trị địa ốc, các phương tiện tín dụng và hối phiếu, thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân, đứng ra bảo hiểm.” Theo Luật Ngân hàng Pháp năm 1941: “NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”. Theo Luật của các TCTD tại Việt Nam:“Ngân hàng là TCTD thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”.

“Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ, chủ yếu là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền đó để cho vay và thực hiện các nghiệp vụ thanh toán”. “NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện toàn bộ các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của Nhà nước”. Mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau, nhƣng khi phân tích khai thác nội dung của các định nghĩa đó, ngƣời ta dễ nhận thấy các NHTM đều có chung một tính chất, đó là: việc nhận tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn để sử dụng vào các nghiệp vụ cho vay, đầu tư và các dịch vụ kinh doanh khác của chính ngân hàng. SVTH: Lê Thị Bình 4 Lớp: K14B – Tài chính Ngân hàng Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Phạm Thị Thanh Giang 1.2 Chức năng của ngân hàng thương mại - Chức năng trung gian tín dụng Chức năng trung gian tín dụng đƣợc xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại. Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, NHTM đóng vai trò là cầu nối giữa ngƣời thừa vốn và ngƣời có nhu cầu về vốn. Với chức năng này, ngân hàng thƣơng mại vừa đóng vai trò là ngƣời đi vay, vừa đóng vai trò là ngƣời cho vay và hƣởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay, góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: ngƣời gửi tiền và ngƣời đi vay,. Cho vay luôn là hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại, nó mang đến lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng thƣơng mại.

- Chức năng trung gian thanh toán Ở đây ngân hàng thƣơng mại đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng nhƣ trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo yêu cầu của họ. Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phƣơng tiện thanh toán tiện lợi nhƣ séc, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng,.Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phƣơng thức thanh toán phù hợp. Nhờ đó mà các chủ thể kinh tế không phải giữ tiền trong túi mà vẫn có thể thanh toán ở bất cứ đâu, do vậy các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm đƣợc rất nhiều chi phí, thời gian lại đảm bảo thanh toán an toàn. Chức năng này vô hình chung đã thúc đẩy lƣu thông hàng hóa, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lƣu chuyển vốn từ đó góp phần phát triển kinh tế.

- Chức năng tạo tiền Tạo tiền là một chức năng quan trọng, phản ánh rõ bản chất của NHTM. Với mục tiêu là tìm kiếm lợi nhuận nhƣ là một yêu cầu chính cho sự tồn tại và SVTH: Lê Thị Bình 5 Lớp: K14B – Tài chính Ngân hàng Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Thị Thanh Giang phát triển của mình, các NHTM với nghiệp vụ kinh doanh mang tính chất đặc thù của mình đã thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế. Chức năng tạo tiền đƣợc thực thi trên cơ sở hai chức năng khác của NHTM là chức năng tín dụng và chức năng thanh toán.

Thông qua chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng sử dụng số vốn huy động đƣợc để cho vay, số tiền cho vạy ra lịa đƣợc khách hàng sử dụng để mua hàng hóa, thanh toán dịch vụ trong khi số dƣ trên tài khoản TGTT của khách hàng vẫn đƣợc coi là một bộ phận của tiền giao dịch. Với chức năng này, hệ thống NHTM đã làm tăng tổng phƣơng tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội. Ngân hàng thƣơng mại tạo tiền phụ thuộc vào tỷ lệ dự trữ bắt buộc của NHTW đã áp dụng đối với NHTM. Do vậy, NHTW có thể tăng tỷ lệ này khi lƣợng cung tiền vào nền kinh tế lớn.3 Vai trò của ngân hàng thương mại - Ngân hàng thương mại là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế Trong nền kinh tế thị trƣờng các doanh nghiệp cá nhân, tổ chức kinh tế muốn sản xuất kinh doanh thì cần phải có vốn để đầu tƣ mua sắm tƣ liệu sản xuất, phƣơng tiện sản xuất kinh doanh…vv mà nhu cầu về vốn của doanh nghiệp, cá nhân luôn luôn lớn hơn vốn tự có do đó phải tìm đến những nguồn vốn từ bên ngoài.

Mặt khác lại có một nguồn vốn nhàn rỗi do quá trình tiết kiệm, tích lũy của cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức khác. NHTM là chủ thể đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi đó và sử dụng nguồn vốn huy động đƣợc cấp vốn cho nền kinh tế thông qua hoạt động tín dụng. NHTM trở thành chủ thể chính đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Nhờ có hoạt động ngân hàng và đặc biệt là hoạt động tín dụng các doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến máy móc công nghệ, tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế, thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

Ngân hàng là cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trƣờng, giúp cho các nhà kinh doanh trong xây dựng chiến lƣợc quản lý trong doanh nghiệp. SVTH: Lê Thị Bình 6 Lớp: K14B – Tài chính Ngân hàng Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Thị Thanh Giang Trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng, hoạt động của các doanh nghiệp nghiệp chịu sự tác động mạnh mẽ của các quy luật kinh tế nhƣ: quy luật giá trị, quy luật cung - cầu, quy luật cạnh tranh và sản xuất phải trên cơ sở đáp ứng nhu cầu thị trƣờng, thoả mãn nhu cầu thị trƣờng về mọi phƣơng diện không chỉ: giá cả, khối lƣợng, chất lƣợng mà còn đòi hỏi thoả mãn trên phƣơng diện thời gian, địa điểm. Để có thể đáp ứng tốt nhất nhu cầu của thị trƣờng doanh nghiệp không những cần nâng cao chất lƣợng lao động, củng cố và hoàn thiện cơ cấu kinh tế, chế độ hạch toán kinh tế mà còn phải không ngừng cải tiến máy móc thiết bị, đƣa công nghệ mới vào sản xuất, tìm tòi và sử dụng nguyên vật liệu mới, mở rộng quy mô sản xuất một cách thích hợp.

Những hoạt động này đòi hỏi phải có một lƣợng vốn đầu tƣ lớn, nhiều khi vƣợt quá khả năng của doanh nghiệp. Do đó để giải quyết khó khăn này doanh nghiệp đến ngân hàng xin vay vốn để thoả mãn nhu cầu đầu tƣ của mình.Thông qua hoạt động cấp tín dụng cho doanh nghiệp ngân hàng là cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trƣờng. Nguồn vốn tín dụng của ngân hàng cung cấp cho doanh nghiệp đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao chất lƣợng về mọi mặt của quá trình sản xuất kinh doanh, đáp ứng nhu cầu của thị trƣờng và từ đó tạo cho doanh nghiệp chỗ đứng vững chắc trong cạnh tranh. - Ngân hàng thương mại là công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế.

Hệ thống NHTM hoạt động có hiệu quả sẽ thực sự là công cụ để nhà nƣớc điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thông qua hoạt động thanh toán giữa các ngân hàng trong hệ thống, NHTM đã góp phần mở rộng khối lƣợng tiền cung ứng cho lƣu thông. Thông qua việc cấp tín dụng cho nền kinh tế, NHTM đã thực hiện việc dẫn dắt các nguồn tiền, tập hợp và phân phối vốn trên thị trƣờng, điều khiển chúng một cách hiệu quả và thực thi vai trò điều tiết gián tiếp vĩ mô. Cùng với các cơ quan khác, Ngân hàng luôn đƣợc sử dụng nhƣ một công cụ quan trọng để nhà nƣớc điều chỉnh sự phát triển của nền kinh tế.

SVTH: Lê Thị Bình 7 Lớp: K14B – Tài chính Ngân hàng Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Thị Thanh Giang Khi nhà nƣớc muốn phát triển một ngành hay một vùng kinh tế nào đó thì cùng với việc sử dụng các công cụ khác để khuyến khích thì các NHTM luôn đƣợc sử dụng bằng cách NHNN yêu cầu các NHTM thực hiện chính sách ƣu đãi trong đầu tƣ, sử dụng vốn nhƣ: giảm lãi suất, kéo dài thời hạn vay, giảm điều kiện vay vốn hoặc thông qua hệ thống NHTM Nhà nƣớc cấp vốn ƣu đãi cho các lĩnh vực nhất định. Khi nền kinh tế tăng trƣởng quá mức nhà nƣớc thông qua NHTƢ thực hiện chính sách tiền tệ nhƣ: tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc để giảm khả năng tạo tiền từ đó giảm khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế để nền kinh tế phát triển ổn định vững chắc. Việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua hệ thống NHTM thƣờng đạt hiệu quả trong thời gian ngắn nên thƣờng đƣợc nhà nƣớc sử dụng.

- Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế.