Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, hiệu quả huy động vốn đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển của Maritime Bank. 86 trang · Học viện Ngân hàng · 2014.

• Tác giả: Phạm Ngọc Vân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hiền
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ VỐN HUY ĐỘNG CỦA NHTM
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm vốn huy động
• 1.1.2. Các hình thức huy động vốn của NHTM
• 1.1.3. Tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn
• 1.2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN
• 1.2.1. Khái niệm hiệu quả huy động vốn
• 1.2.2. Hệ thống các tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn của một NHTM
• 1.3. KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA MỘT SỐ NHTM VÀ BÀI HỌC CHO NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 1.3.1. Ngân hàng TMCP Quân Đội Việt Nam (MB)
• 1.3.2. Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank)
• 1.3.3. Bài học đối với Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 2.1. KHÁI QUÁT NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 2.1.1. Lược sử hình thành Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• 2.1.2. Khái quát hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• 2.1.3. Khái quát kết quả kinh doanh của ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• 2.2. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 2.2.1. Tốc độ tăng trưởng vốn huy động
• 2.2.2. Cơ cấu vốn huy động
• 2.2.3. Chi phí huy động vốn
• 2.2.4. Cân đối giữa huy động và sử dụng vốn
• 2.3. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NH TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM
• 3.2.1. Tổ chức nghiên cứu, xác định nhu cầu của khách hàng gửi tiền
• 3.2.2. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp đến khách hàng
• 3.2.4. Tăng cường mở rộng mạng lưới kênh phân phối đến khách hàng
• 3.2.5. Tăng cường công tác thông tin, quảng cáo đối với sản phẩm huy động vốn
• 3.2.6. Nâng cao trình độ kỹ năng của đội ngũ nhân viên trực tiếp thực hiện công tác huy động vốn
• 3.2.7. Đối với chính phủ
• 3.2.8. Đối với NHNN Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả huy động vốn tại Maritime Bank

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, hiệu quả huy động vốn đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển của Maritime Bank. Vốn huy động không chỉ là nguồn lực tài chính để thực hiện các hoạt động kinh doanh, mà còn là yếu tố quan trọng để ngân hàng mở rộng quy mô, nâng cao khả năng sinh lời và khẳng định uy tín trên thị trường. Việc quản lý và sử dụng vốn hiệu quả giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro, tăng cường khả năng thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vốn đa dạng của khách hàng. Theo tài liệu gốc, huy động vốn là hoạt động cơ bản, tạo tiền đề cho hoạt động kinh doanh của NHTM. Nâng cao hiệu quả huy động vốn không chỉ là mục tiêu của Maritime Bank mà còn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản trị ngân hàng trên cả phương diện vi mô và vĩ mô.

1.1. Khái niệm và đặc điểm vốn huy động tại Maritime Bank

Vốn huy động là những giá trị tiền tệ mà Maritime Bank huy động được từ các tổ chức và cá nhân trong xã hội thông qua quá trình thực hiện các nghiệp vụ tín dụng, thanh toán và các nghiệp vụ kinh doanh khác, sau đó được dùng làm vốn để kinh doanh. Bản chất của vốn huy động là các tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau. Maritime Bank chỉ có quyền sử dụng mà không có quyền sở hữu, ngân hàng có trách nhiệm hoàn trả đúng gốc và lãi khi đến hạn hoặc khi khách hàng có nhu cầu. Vốn huy động có vai trò quan trọng, là nguồn vốn chủ yếu và không ổn định của Maritime Bank, có chi phí thường cao hơn so với các nguồn vốn khác.

1.2. Tầm quan trọng của tăng trưởng vốn huy động cho Maritime Bank

Hoạt động huy động vốn có ý nghĩa quan trọng đối với Maritime Bank, đối với khách hàng và đặc biệt là đối với NHTM. Nguồn vốn huy động là tiền đề để ngân hàng tổ chức, thiết kế mọi hoạt động kinh doanh, quyết định đến quy mô hoạt động và khả năng sinh lời của ngân hàng. Nó cũng quyết định năng lực cạnh tranh và uy tín trên thị trường. Nâng cao hiệu quả huy động vốn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản trị ngân hàng trên cả phương diện vi mô và vĩ mô.

II. Thách thức trong tăng vốn huy động hiệu quả Maritime Bank

Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định, Maritime Bank vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả huy động vốn. Quy mô nguồn vốn có xu hướng biến động, phụ thuộc nhiều vào yếu tố thị trường. Cơ cấu huy động vốn chưa thực sự cân đối, thiếu sự đa dạng về sản phẩm và dịch vụ. Bên cạnh đó, chi phí huy động vốn còn ở mức cao, ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Thêm vào đó, việc cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác cũng tạo áp lực lớn lên hoạt động huy động vốn của Maritime Bank. Theo khóa luận gốc, quy mô nguồn vốn liên tục giảm qua các năm, nguồn vốn chưa ổn định, bền vững; Cơ cấu huy động vốn chưa cân đối; Các hình thức và sản phẩm huy động vốn chưa linh hoạt.

2.1. Ảnh hưởng của biến động thị trường tới huy động vốn

Sự biến động của lãi suất, tỷ giá và lạm phát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động vốn của Maritime Bank. Khi lãi suất tăng, chi phí huy động vốn của ngân hàng cũng tăng lên, gây áp lực lên lợi nhuận. Tỷ giá biến động có thể ảnh hưởng đến nguồn vốn ngoại tệ của ngân hàng. Lạm phát gia tăng có thể làm giảm sức mua của người dân, ảnh hưởng đến lượng tiền gửi vào ngân hàng. Vì vậy, Maritime Bank cần có các biện pháp để giảm thiểu tác động tiêu cực của các yếu tố này.

2.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác để thu hút nguồn vốn

Thị trường tài chính ngày càng cạnh tranh khốc liệt, với sự tham gia của nhiều ngân hàng trong và ngoài nước. Các ngân hàng này không ngừng đưa ra các sản phẩm và dịch vụ mới, cũng như các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để thu hút khách hàng. Maritime Bank cần phải nỗ lực hơn nữa trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu mạnh để có thể cạnh tranh hiệu quả trên thị trường.

III. Cách đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn tại Maritime Bank

Một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Maritime Bank là đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn. Ngân hàng cần nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới, phù hợp với nhu cầu và sở thích của từng phân khúc khách hàng. Các sản phẩm có thể bao gồm tiền gửi có kỳ hạn linh hoạt, tiền gửi tích lũy, các sản phẩm đầu tư kết hợp với tiền gửi, và các sản phẩm chuyên biệt dành cho các đối tượng khách hàng đặc thù. Bên cạnh đó, Maritime Bank cũng cần chú trọng đến việc cải tiến các sản phẩm hiện có để tăng tính cạnh tranh và hấp dẫn.

3.1. Phát triển sản phẩm tiền gửi đa dạng kỳ hạn và lãi suất

Maritime Bank cần phát triển các sản phẩm tiền gửi với nhiều kỳ hạn khác nhau, từ ngắn hạn đến dài hạn, để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Lãi suất cũng cần được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với từng kỳ hạn và điều kiện thị trường. Ngân hàng có thể áp dụng chính sách lãi suất lũy tiến, lãi suất thả nổi hoặc lãi suất ưu đãi cho các khách hàng thân thiết để khuyến khích tiền gửi.

3.2. Ra mắt sản phẩm đầu tư kết hợp tiền gửi hấp dẫn khách hàng

Maritime Bank có thể kết hợp sản phẩm tiền gửi với các sản phẩm đầu tư khác, như chứng chỉ quỹ, trái phiếu hoặc bảo hiểm, để tạo ra các sản phẩm hấp dẫn khách hàng. Các sản phẩm này không chỉ mang lại lợi nhuận ổn định cho khách hàng mà còn giúp ngân hàng huy động được nguồn vốn lớn và ổn định.

IV. Bí quyết nâng cao chất lượng dịch vụ huy động vốn

Chất lượng dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và giữ chân khách hàng. Maritime Bank cần đầu tư vào việc đào tạo đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình và tận tâm. Ngân hàng cũng cần cải tiến quy trình giao dịch, rút ngắn thời gian chờ đợi và cung cấp các kênh giao dịch đa dạng, thuận tiện cho khách hàng. Ngoài ra, Maritime Bank cần xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng hiệu quả, lắng nghe và giải quyết kịp thời các khiếu nại của khách hàng.

4.1. Đầu tư vào đào tạo nhân viên chuyên nghiệp và tận tâm

Maritime Bank cần tuyển dụng và đào tạo đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao, am hiểu về các sản phẩm và dịch vụ của ngân hàng. Đồng thời, ngân hàng cần chú trọng đến việc bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bán hàng và kỹ năng giải quyết vấn đề cho nhân viên để họ có thể phục vụ khách hàng một cách tốt nhất. Nhân viên cần được đào tạo liên tục để đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng cao.

4.2. Cung cấp kênh giao dịch đa dạng và thuận tiện cho khách hàng

Maritime Bank cần cung cấp các kênh giao dịch đa dạng, như giao dịch tại quầy, giao dịch qua internet banking, mobile banking, ATM và các kênh giao dịch tự động khác, để khách hàng có thể lựa chọn kênh giao dịch phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mình. Ngân hàng cần đảm bảo các kênh giao dịch này hoạt động ổn định, an toàn và thuận tiện.

V. Ứng dụng công nghệ tăng hiệu quả huy động vốn Maritime Bank

Việc ứng dụng công nghệ hiện đại đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Maritime Bank. Ngân hàng cần đầu tư vào việc phát triển các ứng dụng di động, các nền tảng trực tuyến và các hệ thống quản lý dữ liệu hiện đại. Công nghệ giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, cung cấp dịch vụ nhanh chóng và tiện lợi hơn, đồng thời giảm thiểu chi phí hoạt động. Ngoài ra, công nghệ còn giúp ngân hàng thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và hiệu quả hơn.

5.1. Phát triển ứng dụng di động cho khách hàng gửi tiền

Maritime Bank cần phát triển ứng dụng di động cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch tiền gửi một cách dễ dàng và nhanh chóng, như mở tài khoản, gửi tiền, rút tiền, chuyển tiền và kiểm tra số dư. Ứng dụng cần được thiết kế thân thiện, dễ sử dụng và bảo mật cao.

5.2. Sử dụng Big Data để phân tích hành vi khách hàng huy động vốn

Maritime Bank cần sử dụng công nghệ Big Data để thu thập và phân tích dữ liệu về hành vi của khách hàng, như thói quen gửi tiền, sở thích về sản phẩm và dịch vụ, và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền của khách hàng. Kết quả phân tích này giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về nhu cầu của khách hàng, từ đó đưa ra các chiến lược huy động vốn hiệu quả hơn.

VI. Kết luận và định hướng phát triển huy động vốn Maritime Bank

Việc nâng cao hiệu quả huy động vốn là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của Maritime Bank. Ngân hàng cần chủ động nắm bắt cơ hội, đối mặt với thách thức và không ngừng đổi mới để có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững. Trong tương lai, Maritime Bank cần tiếp tục tập trung vào việc đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, ứng dụng công nghệ hiện đại và xây dựng thương hiệu mạnh để thu hút và giữ chân khách hàng. Theo tài liệu gốc, Maritime Bank đã sớm xây dựng cho mình nhiều chủ trương, biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn và đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

6.1. Tầm nhìn và sứ mệnh huy động vốn của Maritime Bank

Maritime Bank cần xác định rõ tầm nhìn và sứ mệnh trong hoạt động huy động vốn, đó là trở thành ngân hàng hàng đầu trong việc cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tiền gửi đa dạng, chất lượng cao và đáp ứng nhu cầu của mọi phân khúc khách hàng. Ngân hàng cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để đảm bảo an toàn cho nguồn vốn huy động.

6.2. Cam kết tăng trưởng bền vững trong hoạt động huy động vốn

Maritime Bank cần cam kết tăng trưởng bền vững trong hoạt động huy động vốn, không chỉ tập trung vào việc tăng trưởng quy mô mà còn chú trọng đến việc nâng cao hiệu quả và chất lượng. Ngân hàng cần xây dựng một nền tảng tài chính vững mạnh để có thể đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường và các quy định của cơ quan quản lý.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò huyết mạch, là trung gian tài chính thực hiện việc tập trung, phân phối và luân chuyển các nguồn lực tiền tệ nhàn rỗi. Trong toàn bộ chuỗi hoạt động của một ngân hàng thương mại, huy động vốn là nghiệp vụ cơ bản và tiên quyết, chi phối trực tiếp đến quy mô cấp tín dụng, khả năng thanh khoản, chi phí vận hành, mức độ sinh lời và năng lực cạnh tranh trên thị trường tài chính.

Giai đoạn 2010–2013, nền kinh tế Việt Nam đối mặt với nhiều biến động kinh tế vĩ mô như lạm phát, áp lực thanh khoản và quá trình tái cấu trúc hệ thống các tổ chức tín dụng. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank), mặc dù đã chủ động áp dụng các giải pháp quản trị, hoạt động huy động vốn vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định: tổng quy mô vốn huy động có xu hướng giảm dần qua các năm, tính ổn định của nguồn vốn chưa cao, cơ cấu nguồn vốn giữa các thành phần kinh tế và kỳ hạn còn những điểm chưa cân đối, danh mục sản phẩm tiền gửi chưa thật sự linh hoạt trước áp lực cạnh tranh gay gắt của thị trường.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết 4 mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Tổng hợp, phân tích và hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về nguồn vốn và hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại.
2. Nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn về việc nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) và Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank), từ đó rút ra các bài học tham chiếu cho Maritime Bank.
3. Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam trong giai đoạn 2010–2013.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp và các kiến nghị vĩ mô nhằm nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn tại Maritime Bank trong giai đoạn tiếp theo.

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank).
  • Về thời gian: Dữ liệu và thực trạng hoạt động kinh doanh giai đoạn 2010–2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm

Khóa luận tiếp cận vốn huy động theo định nghĩa học thuật: Vốn huy động là những giá trị tiền tệ mà ngân hàng thu hút được từ các tổ chức kinh tế và cá nhân trong xã hội thông qua các nghiệp vụ tiền gửi, thanh toán, phát hành giấy tờ có giá và các nghiệp vụ đi vay khác để phục vụ cho hoạt động kinh doanh. Về bản chất, đây là nguồn tài sản thuộc sở hữu của khách hàng, ngân hàng chỉ có quyền sử dụng và có nghĩa vụ hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi theo thỏa thuận.

Đặc điểm chính của nguồn vốn huy động được xác lập gồm: chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng nguồn vốn (thường trên 80%), có tính biến động không ổn định, chịu chi phí vốn kèm chi phí dự trữ bắt buộc/bảo hiểm tiền gửi, và có độ nhạy cảm cao với các biến số kinh tế vĩ mô (lãi suất, tỷ giá, lạm phát).

Các hình thức huy động vốn cơ bản được phân loại gồm:

• Tiền gửi của tổ chức, cá nhân và TCTD khác: Tiền gửi không kỳ hạn (tiền gửi thanh toán), tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm (tiết kiệm không kỳ hạn, tiết kiệm có kỳ hạn, tiết kiệm tích lũy, tiết kiệm có mục đích).
• Phát hành giấy tờ có giá: Trái phiếu, kỳ phiếu ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi.
• Vay vốn: Vay Ngân hàng Trung ương (thông qua các hình thức tái cấp vốn: cho vay có bảo đảm bằng cầm cố giấy tờ có giá, chiết khấu giấy tờ có giá, cho vay lại theo hồ sơ tín dụng) và vay các tổ chức tín dụng khác trên thị trường liên ngân hàng (thị trường II).
• Nguồn vốn khác: Vốn tài trợ, ủy thác đầu tư, vốn đồng tài trợ.

Khái niệm hiệu quả huy động vốn được xem xét đồng thời trên 3 góc độ: đối với nền kinh tế (đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, hạn chế vốn nhàn rỗi, hỗ trợ thực thi chính sách tiền tệ), đối với khách hàng (bảo đảm an toàn tài sản, tối ưu hóa lợi tức, cung cấp tiện ích thanh toán), và đối với ngân hàng thương mại (tối đa hóa quy mô vốn huy động với chi phí bình quân hợp lý, bảo đảm an toàn thanh khoản và cân đối với đầu ra tín dụng).

Hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn:

• Nhóm tiêu chí định tính: Sự tuân thủ các quy định pháp luật và quy trình nội bộ; mức độ đáp ứng và mức độ hài lòng của khách hàng; mức độ tín nhiệm cùng uy tín hình ảnh thương hiệu ngân hàng.
• Nhóm tiêu chí định lượng:
  • Tốc độ tăng trưởng quy mô vốn và tốc độ tăng trưởng số lượng khách hàng.
  • Cơ cấu nguồn vốn huy động (theo thành phần kinh tế, theo kỳ hạn, theo loại tiền tệ).
  • Chi phí huy động vốn (đo lường qua chỉ tiêu chi phí trả lãi bình quân gia quyền kết hợp chi phí phi lãi).
  • Sự phù hợp giữa huy động vốn và sử dụng vốn: Phù hợp về quy mô (Tỷ lệ sử dụng vốn = Tổng dư nợ tín dụng và đầu tư / Tổng vốn huy động); Phù hợp về kỳ hạn (Tỷ lệ vốn ngắn hạn sử dụng cho vay trung dài hạn theo quy định tại Thông tư 15/2009/TT-NHNN với mức trần tối đa 30%); Phù hợp về lãi suất (Chênh lệch lãi suất bình quân đầu ra và đầu vào).

Các nhân tố ảnh hưởng được chia thành: nhân tố khách quan (môi trường kinh tế, môi trường chính trị - pháp luật, môi trường công nghệ thông tin, môi trường văn hóa - xã hội và tập quán thanh toán) và nhân tố chủ quan (chiến lược kinh doanh, phương thức và sản phẩm huy động, chính sách lãi suất, uy tín - thâm niên, mạng lưới chi nhánh, chính sách marketing, trình độ công nghệ, năng lực và đạo đức của đội ngũ cán bộ).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; các phương pháp phân tích - tổng hợp số liệu; phương pháp so sánh chuỗi số liệu thời gian (tuyệt đối và tương đối); phương pháp diễn dịch và quy nạp nhằm đánh giá bản chất các mối liên hệ giữa huy động và sử dụng vốn.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ Báo cáo thường niên, Báo cáo tài chính kiểm toán, Bảng cân đối kế toán và Thuyết minh báo cáo tài chính của Maritime Bank trong giai đoạn 2010–2013; các văn bản quy phạm pháp luật của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (như Thông tư 15/2009/TT-NHNN); các giáo trình và tài liệu nghiên cứu chuyên ngành ngân hàng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về hiệu quả huy động vốn của NHTM

Chương này tập trung trình bày hệ thống lý luận về vốn huy động, vai trò của vốn huy động đối với nền kinh tế, khách hàng và ngân hàng thương mại. Tác giả xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn gồm cả hai nhóm định tính và định lượng, làm rõ các nhân tố chủ quan và khách quan chi phối đến khả năng mở rộng nguồn vốn.

Đồng thời, chương 1 phân tích bài học kinh nghiệm từ hai ngân hàng thương mại:

• Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB): Giai đoạn 2010–2013, MB kiểm soát tốt nợ xấu và tăng trưởng vốn huy động đạt 152.358 tỷ đồng năm 2012 (tăng 26% so với 2011). Thành công của MB đến từ việc thành lập Ban chỉ đạo huy động vốn hệ thống, triển khai các chương trình tiền gửi chuyên biệt theo mùa vụ (như "Tiết kiệm MB, vui xuân trúng lớn", "Tiết kiệm MB, vui hè rộn ràng", "Tiết kiệm MB, tri ân lộc vàng" giúp tăng 18,6% tiền gửi dân cư và TCKT), mở rộng mạng lưới 182 điểm giao dịch (kể cả chi nhánh tại Lào và Campuchia), áp dụng tiêu chuẩn ISO, 5S, SLA và nâng cấp Core Banking T24 lên phiên bản R10.
• Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank): Năm 2012, vốn huy động tăng trên 16%; năm 2013 đạt 331.546 tỷ đồng (tăng 11,63%). Vietcombank tập trung theo sát dòng tiền để chủ động dự phòng thanh khoản, phát triển mạng lưới mạnh mẽ (được cấp phép mở thêm 15 chi nhánh và 38 phòng giao dịch năm 2013), tái cơ cấu tổ chức và áp dụng công nghệ trong tuyển dụng, đào tạo nhân sự.
• Bài học rút ra cho Maritime Bank: Cần xây dựng chiến lược huy động vốn đồng bộ, chủ động mở rộng mạng lưới phân phối về các địa bàn tiềm năng, đa dạng hóa gói sản phẩm gắn với chính sách khuyến mại linh hoạt, nâng cấp hệ thống phần mềm công nghệ ngân hàng và bám sát dự báo thanh khoản.

Chương 2: Thực trạng hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Chương 2 khái quát lịch sử hình thành của Maritime Bank (thành lập theo Giấy phép số 0001/NH-GP ngày 08/06/1991, khai trương ngày 12/07/1991 tại Hải Phòng với 24 cổ đông sáng lập và vốn điều lệ ban đầu 40 tỷ đồng; đến năm 2013 vốn điều lệ đạt 8.000 tỷ đồng, mạng lưới gần 230 điểm giao dịch). Tiếp đó, tác giả phân tích chi tiết thực trạng giai đoạn 2010–2013:

Chỉ tiêu tài chính chính	2010	2011	2012	2013
Vốn điều lệ (tỷ đồng)	5.000	8.000	8.000	8.000
Tổng vốn huy động (tỷ đồng)	107.591	102.814	97.591	93.470
- Huy động thị trường I (tỷ đồng)	60.821	69.472	61.881	68.287
- Huy động thị trường II (tỷ đồng)	45.193	32.947	35.565	25.042
Dư nợ tín dụng (tỷ đồng)	31.830	37.752	28.943	27.409
Tỷ lệ nợ xấu (%)	1,87%	2,27%	2,65%	2,71%
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	1.518	1.036	255	401

Các phát hiện trọng tâm từ số liệu thực tế:

• Tốc độ tăng trưởng và quy mô vốn: Tổng vốn huy động giảm liên tục qua các năm, từ 107.591 tỷ đồng (năm 2010) xuống 93.470 tỷ đồng (năm 2013), tương đương mức giảm 12,94%. Trong đó, vốn huy động từ thị trường II giảm mạnh từ 45.193 tỷ đồng (chiếm 40%) xuống 25.042 tỷ đồng (chiếm 26,8%). Vốn thị trường I biến động nhưng có xu hướng hồi phục vào năm 2013, đạt 68.287 tỷ đồng (tăng 10,35% so với 2012).
• Cơ cấu vốn theo thành phần kinh tế (Thị trường I): Có sự dịch chuyển rõ rệt theo định hướng bán lẻ. Tỷ trọng vốn huy động từ dân cư tăng đều đặn từ 33,26% (20.269 tỷ đồng năm 2010) lên 54,58% (37.270 tỷ đồng năm 2013). Ngược lại, tỷ trọng vốn từ các tổ chức kinh tế giảm từ 66,74% (40.595 tỷ đồng năm 2010) xuống còn 45,42% (31.017 tỷ đồng năm 2013). Các sản phẩm tiết kiệm dân cư tiêu biểu được triển khai gồm: Măng Non, Tiết kiệm Online, Ong Vàng, Định kỳ sinh lời, Rút gốc từng phần, Lãi suất cao nhất, Gửi tiền trả lãi ngay, Phú – An – Thuận.
• Cơ cấu vốn theo kỳ hạn: Nguồn vốn có kỳ hạn (CKH) chiếm tỷ trọng lớn nhưng có chiều hướng giảm từ 85,1% (91.316 tỷ đồng năm 2010) xuống 79,9% (74.683 tỷ đồng năm 2013). Tiền gửi không kỳ hạn (KKH) có xu hướng tăng tỷ trọng từ 13,6% (14.698 tỷ đồng năm 2010) lên 19,9% (18.646 tỷ đồng năm 2013), phần lớn đến từ các tổ chức kinh tế.
• Cơ cấu theo loại tiền: Tiền gửi bằng đồng Việt Nam (VND) chiếm tỷ trọng chi phối trên 80% (từ 87,2% năm 2010 xuống 81,2% năm 2013); ngoại tệ chiếm từ 12,8% đến 18,8%.
• Chất lượng tín dụng và lợi nhuận: Dư nợ tín dụng sụt giảm từ 37.752 tỷ đồng (năm 2011) xuống 27.409 tỷ đồng (năm 2013). Nợ xấu tăng từ 1,87% lên 2,71% nhưng vẫn nằm dưới trần kiểm soát 3%. Lợi nhuận trước thuế sụt giảm mạnh nhất vào năm 2012 (đạt 255 tỷ đồng) trước khi hồi phục lên 401 tỷ đồng vào năm 2013.

Tác giả đánh giá kết quả đạt được là sự chuyển dịch đúng hướng sang mảng bán lẻ, tăng tỷ trọng tiền gửi dân cư và duy trì thanh khoản; mặt hạn chế là quy mô vốn suy giảm, tiền gửi KKH từ dân cư còn thấp, chi phí huy động vốn chịu áp lực trong các đợt biến động lãi suất.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Dựa trên mục tiêu chiến lược phát triển thành ngân hàng thương mại bán lẻ đa năng, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp nghiệp vụ và các kiến nghị vĩ mô:

1. Tổ chức nghiên cứu, xác định nhu cầu của khách hàng gửi tiền: Thiết lập các phiếu điều tra khảo sát định kỳ về nhu cầu sản phẩm, lãi suất và chất lượng dịch vụ của khách hàng.
2. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn: Thiết kế thêm các sản phẩm linh hoạt như áp dụng cơ chế lãi suất lũy tiến cho tài khoản tiền gửi thanh toán, các gói tiết kiệm tích lũy kết hợp bảo hiểm hoặc quyền ưu đãi tín dụng.
3. Nâng cao chất lượng dịch vụ cung ứng: Rút ngắn thời gian xử lý giao dịch tại quầy, hoàn thiện quy trình giao dịch một cửa, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin phục vụ Internet Banking và Mobile Banking.
4. Mở rộng mạng lưới kênh phân phối: Mở thêm các phòng giao dịch tại các khu vực kinh tế trọng điểm, tăng mật độ máy ATM/POS, tối ưu hóa địa điểm giao dịch.
5. Tăng cường công tác thông tin, tiếp thị và quảng cáo: Đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm tiền gửi, chương trình khuyến mại, quay số trúng thưởng, chương trình tích lũy điểm thưởng.
6. Nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng của đội ngũ cán bộ: Đào tạo kỹ năng tư vấn, văn hóa giao tiếp và nâng cao đạo đức nghề nghiệp cho nhân viên giao dịch trực tiếp.
7. Kiến nghị:
   • Đối với Chính phủ: Duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, tạo môi trường sản xuất kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp.
   • Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, công cụ trần lãi suất, hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường liên ngân hàng và tái cấp vốn.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Khóa luận đã hệ thống hóa và phân tích cụ thể các chỉ tiêu định lượng về hiệu quả huy động vốn của Maritime Bank giai đoạn 2010–2013:
  • Xác lập dữ liệu chuyển dịch tỷ trọng vốn huy động từ dân cư trong thị trường I từ mức 33,26% (năm 2010) lên 54,58% (năm 2013), tương ứng giá trị đạt 37.270 tỷ đồng.
  • Phản ánh sự sụt giảm của vốn huy động từ thị trường liên ngân hàng (thị trường II) từ 45.193 tỷ đồng (chiếm 40% năm 2010) xuống 25.042 tỷ đồng (chiếm 26,8% năm 2013).
  • Phân tích sự biến thiên của nguồn vốn không kỳ hạn từ mức 14.698 tỷ đồng (13,6% năm 2010) lên 18.646 tỷ đồng (19,9% năm 2013).
  • Phản ánh mối tương quan giữa quy mô vốn huy động thu hẹp (tổng vốn đạt 93.470 tỷ đồng năm 2013) với chủ trương thu hẹp tín dụng toàn ngành (dư nợ giảm còn 27.409 tỷ đồng năm 2013) và nợ xấu được kiểm soát ở mức 2,71%.

Cơ cấu vốn huy động theo kỳ hạn tại Maritime Bank	2010	2011	2012	2013
Vốn không kỳ hạn (tỷ đồng)	14.698	19.489	18.059	18.646
- Tỷ trọng vốn không kỳ hạn (%)	13,6%	19,0%	18,5%	19,9%
Vốn có kỳ hạn (tỷ đồng)	91.316	82.931	79.387	74.683
- Tỷ trọng vốn có kỳ hạn (%)	85,1%	80,6%	81,3%	79,9%
Tổng vốn huy động (tỷ đồng)	107.591	102.814	97.591	93.470

Đóng góp của đề tài

• Làm sáng tỏ bức tranh hoạt động tái cơ cấu nguồn vốn của một ngân hàng thương mại cổ phần trong giai đoạn thị trường tài chính nhiều biến động.
• Đề xuất hệ thống giải pháp thiết thực, bám sát định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ của Maritime Bank, đặc biệt là cơ chế huy động vốn giá rẻ và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu thực nghiệm của đề tài giới hạn trong giai đoạn 2010–2013, phản ánh giai đoạn trước khi diễn ra các đợt sáp nhập lớn của ngân hàng; phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả và so sánh bảng biểu, chưa áp dụng mô hình kinh tế lượng để đo lường mức độ tác động của các nhân tố vi mô và vĩ mô đến lượng tiền gửi.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng chuỗi số liệu sau năm 2014; áp dụng các mô hình hồi quy đa biến định lượng tác động của chính sách lãi suất, quy mô mạng lưới và uy tín thương hiệu đến tốc độ tăng trưởng tiền gửi; nghiên cứu sâu hơn về việc quản trị rủi ro thanh khoản khi mở rộng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh ngân hàng trong việc tham khảo phương pháp đánh giá thực trạng huy động vốn tại một NHTM cụ thể.
• Các nhà nghiên cứu và cán bộ làm việc trong khối quản lý nguồn vốn (ALCO), khối ngân hàng bán lẻ cần tài liệu đối chiếu về sự chuyển dịch cơ cấu vốn trong giai đoạn tái cơ cấu hệ thống tài chính ngân hàng 2010–2013.
• Các chương mục đáng tham khảo nhất bao gồm: Hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng đánh giá hiệu quả huy động vốn (Chương 1); Phân tích chi tiết cơ cấu vốn theo kỳ hạn, loại tiền, thành phần kinh tế (Chương 2); Các mẫu phiếu khảo sát ý kiến khách hàng và bảng lãi suất lũy tiến đề xuất (Chương 3).

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng quy mô vốn huy động của Maritime Bank giai đoạn 2010–2013 biến động theo xu hướng nào? Tổng vốn huy động của Maritime Bank giảm đều qua các năm: từ 107.591 tỷ đồng (năm 2010) xuống 102.814 tỷ đồng (năm 2011), 97.591 tỷ đồng (năm 2012) và đạt 93.470 tỷ đồng (năm 2013), tương ứng giảm 12,94% sau 4 năm.

2. Cơ cấu huy động vốn từ thị trường I của Maritime Bank có sự chuyển dịch như thế nào giữa dân cư và tổ chức kinh tế? Có sự dịch chuyển mạnh từ khách hàng tổ chức kinh tế sang khách hàng dân cư: tỷ trọng vốn dân cư tăng từ 33,26% (năm 2010) lên 54,58% (năm 2013, đạt 37.270 tỷ đồng); trong khi tỷ trọng vốn từ tổ chức kinh tế giảm tương ứng từ 66,74% xuống còn 45,42%.

3. Vì sao quy mô tín dụng của Maritime Bank giảm mạnh vào năm 2012? Năm 2012, dư nợ tín dụng của ngân hàng giảm 23,33% (từ 37.752 tỷ đồng xuống 28.943 tỷ đồng) do ngân hàng thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng thấp toàn ngành, cùng với khó khăn chung của nền kinh tế khiến nhiều doanh nghiệp suy giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh và không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn.

4. Khóa luận đã rút ra những bài học kinh nghiệm cụ thể nào từ MB và Vietcombank? Tác giả rút ra 5 bài học: (1) Xây dựng chiến lược huy động vốn ngắn và dài hạn phù hợp; (2) Mở rộng mạng lưới phân phối và tập trung phân khúc khách hàng mục tiêu; (3) Đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi kết hợp ưu đãi, khuyến mại; (4) Nâng cấp hạ tầng công nghệ (như nâng cấp Core Banking) và chuẩn hóa quy trình dịch vụ; (5) Theo sát biến động dòng tiền để chủ động dự phòng thanh khoản.

5. Tác giả đề xuất giải pháp kỹ thuật nào nhằm thu hút nguồn tiền gửi thanh toán (không kỳ hạn)? Tác giả đề xuất áp dụng chính sách lãi suất lũy tiến theo số dư đối với tiền gửi thanh toán nhằm khuyến khích khách hàng duy trì số dư khả dụng cao trên tài khoản, kết hợp với việc nâng cao chất lượng dịch vụ tiện ích thanh toán và mở rộng mạng lưới giao dịch.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Ngọc Vân đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam giai đoạn 2010–2013. Bằng việc phân tích chi tiết chuỗi dữ liệu thứ cấp, công trình đã chỉ rõ sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu vốn theo hướng tăng tỷ trọng tiền gửi dân cư và tiền gửi không kỳ hạn, đồng thời nhận diện các hạn chế về quy mô và chi phí vốn trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế. Các nhóm giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính khả thi, gắn liền với mục tiêu phát triển mô hình ngân hàng bán lẻ hiện đại của Maritime Bank.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu, kết luận, bảng biểu và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của khóa luận được kết cấu thành 3 chương: Chƣơng 1: Một số vấn đề cơ bản về hiệu quả huy động vốn của NHTM Chƣơng 2: Thực trạng hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam 3 CHƢƠNG 1 : MỘT SỐ VẪN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM 1. TỔNG QUAN VỀ VỐN HUY ĐỘNG CỦA NHTM 1. Khái niệm và đặc điểm vốn huy động NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện các hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh bao gồm: nhân tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản,… nhằm mục tiêu lợi nhuận. Có thể khái quát hoạt động của một NHTM bao gồm có hai lĩnh vực kinh doanh nòng cốt là: huy động vốn và sử dụng vốn.

trong đó hoạt động huy động vốn là hoạt động cơ bản nhằm tạo tiền đề cho hoạt động còn lại, nó quyết định phạm vi hoạt động, quy mô mở rộng tín dụng , khả năng thanh toán, chi tiêu và đảm bảo hoạt động cho ngân hàng trên thị trường, quyết định khả năng cạnh tranh của NHTM.  Khái niệm vốn huy động “Vốn huy động là những giá trị tiền tệ mà các ngân hàng huy động được từ các tổ chứ và cá nhân trong xã hội thông qua quá trình thực hiện các nghiệp vụ tín dụng, thanh toán, các nghiệp vụ kinh doanh khác và được dùng làm vốn để kinh doanh ”1. Như vậy, bản chất của vốn huy động là các tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau, ngân hàng chỉ có quyền sử dụng mà không có quyền sở hữu, ngân hàng có trách nhiệm hoàn trả đúng gốc và lãi khi đến hạn hoặc khi khách hàng có nhu cầu.  Đặc điểm vốn huy động Vốn huy động có những đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu của NHTM.

Quy mô của nguồn vốn huy động thường rất lớn so với nguồn vốn khác, thông thường, chiếm khoảng hơn 80% tổng nguồn vốn, nó là công cụ chính đối với hoạt động kinh doanh của NHTM và thể hiện uy tín của ngân hàng. Nguồn vốn huy động của một ngân hàng càng lớn, ngân hàng đó càng có thể mở rộng hoạt động kinh doanh, tăng khả năng sinh lời và uy tín đối với khách hàng ngày một gia tăng. 1 Tô Ngọc Hưng, Giáo trình Ngân hàng Thương mại, NXB Thống kê 2009, trang 49. 4 Thứ hai, vốn huy động là nguồn vốn không ổn định.

Vốn huy động của ngân hàng bao gồm vốn tiền gửi, vốn tiền vay và phát hành giấy tờ có giá, trong đó chi2ếm tỷ trọng lớn nhất và chủ yếu là nguồn vốn tiền gửi từ dân cư và tổ chức kinh tế. Với vốn tiền gửi này, khách hàng có thể rút ra bất cứ lúc nào khi có nhu cầu mà không cần chờ đến hạn kể cả đối với loại tiền gửi có kỳ hạn, điều đó làm cho ngân hàng không thể đảm bảo được nguồn vốn huy động của mình là ổn định. Vì vậy, để đảm bảo an toàn cho hoạt động của ngân hàng, ngân hàng không được phép sử dụng hết số vốn đó vào hoạt động kinh doanh mà phải dự trữ với một tỷ lệ hợp lý để đảm bảo khả năng thanh toán của ngân hàng và đảm bảo tuân thủ về tỷ lệ dự trữ bắt buộc theo quy định của NHNN Thứ ba, vốn huy động là nguồn vốn có chi phí thường cao hơn so với các nguồn vốn khác do ngân hàng phải thực hiện dự trữ bắt buộc và phải mua bảo hiểm tiền gửi làm cho chi phí huy động cao hơn. Thứ tư, vốn huy động là nguồn vốn rất nhạy cảm với các biến số kinh tế như lãi suất, tỷ giá, lạm phát,…khi các biến số này biến động làm ảnh hưởng đến tâm lý và tình hình tài chính của khách hàng từ đó làm thay đổi lượng tiền gửi từ dân cư.

Mặt khác, các yếu tố này thay đổi cũng tác động đến lãi suất huy động và cho vay của ngân hàng, làm thay đổi chi phí huy động vốn nhu cầu nguồn vốn của ngân hàng. Các hình thức huy động vốn của NHTM NHTM được phép huy động vốn dưới nhiều hình thức khác nhau, Các hình thức huy động vốn của NHTM gồm : Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân, TCTD khác dưới hình thức tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn hoặc tiền gửi tiết kiệm; Phát hành giấy tờ có giá và vay vốn của NHTW và các TCTD khác. Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các TCTD khác Tiền gửi không kỳ hạn 5 Tiền gửi không kỳ hạn còn được gọi là tài khoản tiền gửi thanh toán, là loại tiền gửi mà khách 3hàng có thể nộp tiền vào tài khoản và rút ra bất cứ lúc nào, có thể yêu cầu ngân hàng trích tiền từ tài khoản này để thanh toán, chi trả cho người được hưởng về tiền hàng hóa, cung ứng dịch vụ,…, cũng như yêu cầu ngân hàng chuyển số tiền được hưởng vào tài khoản này. Đối với loại tiền gửi này, mục đích chính của người gửi tiền là để đảm bảo an toàn về tài sản và sử dụng các dịch vụ thanh toán của ngân hàng.

Mặc dù việc gửi và rút tiền có thể thực hiện vào bất kỳ lúc nào và ngân hàng khó xác định trước, nhưng trên thực tế luôn có sự chênh lệch về thời gian và số lượng giữa việc gửi và rút tiền. Do đó, tại mỗi ngân hàng luôn tồn tại một số dư tiền gửi không kỳ hạn và ngân hàng có thể sử dụng để cho vay. Hiện nay, các NHTM trả lãi cho loại tiền gửi này là rất thấp, cho nên nguồn vốn này giúp cho ngân hàng hạ thấp giá mua vốn, nâng cao khả năng cạnh tranh trong cho vay và đầu tư, trở thành nguồn vốn quan trọng đối với ngân hàng. Với mục đích chính của khách hàng là sử dụng dịch vụ thanh toán và an toàn nên giải pháp chủ yếu để tăng cường nguồn vốn này không phải là lãi suất mà là sự an toàn, thuận tiện của nguồn vốn gửi cũng như chất lượng của các dịch vụ mà ngân hàng cung cấp, đặc biệt là dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt.

Tiền gửi có kỳ hạn Là loại tiền gửi mà khách hàng gửi vào ngân hàng với sự thỏa thuận trước về thời hạn rút tiền, được gửi với mục đích hưởng lãi. Về nguyên tắc, khách hàng chỉ được rút tiền khi đến hạn, nhưng trên thực tế, do áp lực cạnh tranh giữa các ngân hàng, khách hàng vẫn được rút trước hạn khi có nhu cầu nhưng chỉ được hưởng mức lãi suất thấp hơn mức lãi suất ban đầu đã thỏa thuận do ngân hàng quy định, thường là lãi suất tiền gửi không kỳ hạn. Tiền gửi có kỳ hạn là nguồn vốn có tính ổn định cao, ngân hàng được chủ động trong quá trình sử dụng vào mục đích kinh doanh của mình. Vì vậy, các NHTM luôn 6 tìm cách đa dạng hóa loại tiền gửi này bằng việc đưa ra nhiều loại kỳ hạn khác nhau với các mức lãi suất khác nhau để phù hợp với nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư.

 Tiền gửi tiết kiệm Tiền gửi tiết kiệm là tiền để dành của dân cư được gửi vào ngân hàng nhằm mục đích hưởng lãi. Đây là hình thức huy động vốn truyền thống và phổ biến của ngân hàng, với loại tiền gửi này, người gửi tiền được ngân hàng cấp cho một sổ tiết kiệm dùng để ghi lại tiền gửi vào và rút ra, đồng thời xác nhận số tiền đã gửi. Nó có khả năng thanh toán rất cao, trong thời gian gửi tiền, sổ tiết kiệm có thể được dùng làm vật cầm cố hoặc được chiết khấu để vay vốn ngân hàng. Các hình thức tiền gửi tiết kiệm phổ biến bao gồm: - Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: Là loại tiền gửi mà khách hàng có thể gửi nhiều lần và rút ra bất cứ lúc nào, lãi suất trả cho loại tiền gửi này thấp và khách hàng không được thực hiện dịch vụ thanh toán qua ngân hàng.

- Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: Là loại tiền gửi được rút ra sau một thời hạn nhất định. Tuy vậy, khách hàng vẫn có thể rút trước hạn khi có yêu cầu với điều kiện hưởng lãi suất thấp (thường bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn) hoặc thậm chí không được hưởng lãi. Đây là nguồn vốn có tính ổn định cao nên ngân hàng phải trả chi phí huy động gần như cao nhất. Để thu hút loại nguồn vốn này, ngân hàng cần có một mức lãi suất cạnh tranh và đưa ra các chương trình khuyến mại về quà tặng hoặc lãi suất đi kèm để khuyến khích dân cư gửi tiết kiệm - Tiền gửi tiết kiệm có mục đích: Tiền gửi tiết kiệm có mục đích là hình thức tiết kiệm trung hoặc dài hạn nhằm mục đích xây dựng nhà ở.

Những người tham gia gửi tiết kiệm loại này, ngoài việc được hưởng lãi suất từ tiền gửi còn được ngân hàng hỗ trợ cho vay vốn bổ sung thêm khi xây dựng. 7 Tóm lại, vốn tiền gửi là nguồn vốn chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM, là nguồn vốn chủ yếu để ngân hàng kinh doanh. Trong đó, tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn là nguồn vốn không ổn định nhưng lãi suất phải trả cho nguồn vốn này thấp, giảm chi phí huy động bình quân cho ngân hàng. Tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn mặc dù ngân hàng phải trả lãi suất cao nhưng có sự ổn định về kỳ hạn, ngân hàng có thể sử dụng phần lớn để kinh doanh và đầu tư.

Mỗi nguồn vốn tiền gửi đều có những tiện lợi riêng cho ngân hàng, vì vậy, mỗi ngân hàng cần cân đối giữa các loại nguồn vốn để đem lại hiệu quả cao nhất với chi phí hợp lý và an toàn trong thanh toán. Huy động thông qua việc phát hành giấy tờ có giá: Ngoài nghiệp vụ truyền thống là huy động tiền gửi, ngân hàng có thể phát hành các loại giấy tờ có giá để huy động vốn trên thị trường. Giấy tờ có giá thực chất là các giấy nhận nợ, xác nhận nghĩa vụ trả nợ của ngân hàng đối với khách hàng, nguồn vốn này tương đối ổn định với lãi suất thường cao hơn lãi suất tiền gửi có kỳ hạn thông thường (phụ thuộc vào sự cấp thiết của việc huy động vốn) Các giấy tờ có giá do NHTM phát hành bao gồm: trái phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi.