MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu Trong bối cảnh kinh tế hiện nay của Việt Nam, có một số nhiệm vụ quan trọng cần thực hiện, bao gồm kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định kinh tế tổng cộng, đảm bảo an sinh xã hội và đồng thời duy trì mức tăng trƣởng kinh tế hợp lý. Để đạt đƣợc những mục tiêu này, việc quản lý nguồn tiền gửi đóng một vai trò quan trọng. Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) đóng vai trò quan trọng nhƣ một kênh thu hút vốn bằng cách thu hút nguồn lực có sẵn từ cộng đồng để hỗ trợ sự phát triển và duy trì ổn định của kinh tế.
Có thể nói rằng tiền gửi là bƣớc khởi đầu trong chu trình kinh doanh của ngân hàng, do đó, ngoài việc cần có nguồn tiền gửi ban đầu, ngân hàng cũng phải liên tục quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi để tăng cƣờng tiền gửi trong suốt quá trình hoạt động của họ. Để thu thập nguồn tiền gửi cần thiết, Ngân hàng cần thực hiện công việc huy động tiền gửi một cách hiệu quả và trong quá trình này, việc huy động tiền gửi từ dân cƣ đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng (gọi tắt là Agribank An Lão) trải qua 35 hình thành và phát triển trên địa bàn. Tuy là ngân hàng lâu đời tại huyện An Lão nhƣng thời điểm hiện tại, chi nhánh này đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể nhƣ: Sự ảnh hƣởng từ các tổ chức tín dụng khác đang tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ trên địa bàn và đồng thời, nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng đối với các dịch vụ ngân hàng cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe hơn.
Nhƣ vậy, tình hình này đặt ra một vấn đề quan trọng là làm thế nào để Agribank chi nhánh An Lão có thể thu hút một lƣợng lớn tiền gửi từ dân cƣ, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng sinh lời cho mình. Từ đó, việc nghiên cứu về việc huy động tiền gửi từ dân cƣ trở nên cấp bách. Nó có thể giúp chi nhánh tự đánh giá lại cách ngân hàng đang thực hiện công việc huy động tiền gửi và đề xuất các biện pháp để hoàn thiện, qua đó nâng cao hiệu suất của hoạt động kinh doanh chung của ngân 2 hàng. Xuất phát từ những lý do trên, học viên chọn đề tài “Biện pháp hoàn thiện công tác huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng” làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sĩ của mình.
Mục tiêu nghiên cứu Dựa trên việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về huy động tiền gửi dân cƣ của ngân hàng thƣơng mại nói chung để tìm hiểu và phân tích thực trạng công tác huy động tiền gửi từ ngƣời dân cƣ tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng nói riêng. Từ đó, đƣa ra những nhận xét đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác này của ngân hàng, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác huy động tiền gửi từ ngƣời dân cƣ tại Agribank Chi nhánh An Lão. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu về lý luận huy động tiền gửi dân cƣ của NHTM, thực trạng hoạt động huy động tiền gửi dân cƣ của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng và các biện pháp hoàn thiện công tác huy động tiền gửi dân cƣ tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng.
Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Phạm vi nghiên cứu là Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng. - Về thời gian: Số liệu phân tích là các số liệu thứ cấp giai đoạn 2018- 2022 và biện pháp hoàn thiện huy động tiền gửi dân cƣ đến năm 2027. - Về nội dung: Thực trạng công tác huy động tiền gửi dân cƣ, các mặt mạnh, hạn chế và nguyên nhân, cũng nhƣ các nhân tố tác động đến công tác này và biện pháp hoàn thiện công tác huy động tiền gửi dân cƣ tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu chủ yếu sau: - Phƣơng pháp thu thập số liệu: Đƣợc thu thập từ báo cáo tổng kết của Ngân hàng Agribank Chi nhánh An Lão, qua các năm 2018-2022.
- Phƣơng pháp tổng hợp thống kê: Thống kê và tổng hợp các số liệu về các chỉ số huy động tiền gửi trong hệ thống Ngân hàng tại địa bàn. - Phƣơng pháp khảo sát: khảo sát và thu thập thông tin về khách hàng. Xây dựng phiếu khảo sát thiết lập bảng hỏi với thang đo 5 mức độ thang điểm Likert từ 1 đến 5 (Mức 1: Rất không đồng ý; Mức 2: Không đồng ý; Mức 3: Trung lập; Mức 4: Đồng ý; Mức 5: Rất đồng ý) để lƣợng hóa các mức độ đánh giá và khảo sát các khách hàng dân cƣ có gửi tiết kiệm tại Chi nhánh nhằm mục đích thu thập các ý kiến đánh giá của ngƣời trực tiếp gửi tiền tiết kiệm vào Agribank chi nhánh An Lão trên cơ sở đó có những nhận định, đánh giá, phân tích cho phù hợp với mục đích nghiên cứu về hoạt động huy động tiền gửi. Điều này giúp học viên hiểu rõ nhu cầu và ƣu tiên của khách hàng về huy động tiền gửi tiền dân cƣ tại ngân hàng Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão, từ đó có những đánh giá về thực trạng và xây dựng các biện pháp để hoàn thiện công tác huy động tiền gửi dân cƣ phù hợp.
- Phƣơng pháp phân tích, đối chiếu so sánh, tổng hợp từ số liệu thu thập đƣợc của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh An Lão và tài liệu điều tra theo các số liệu phù hợp với mục đích nghiên cứu. Việc sử lý và tính toán số liệu thực hiện trên máy tính theo các phần mềm Excel. Kết cấu của luận văn Kết cấu của luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về huy động tiền gửi dân cƣ của NHTM. Chƣơng 2: Thực trạng công tác huy động tiền gửi dân cƣ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng.
Chƣơng 3: Biện pháp hoàn thiện công tác huy động tiền gửi dân cƣ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh An Lão, Đông Hải Phòng. 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG TIỀN GỬI DÂN CƢ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về huy động tiền gửi của NHTM 1. Khái niệm, vai trò, chức năng của NHTM 1.
Khái niệm về ngân hàng thương mại Cho đến thời điểm hiện nay có rất nhiều khái niệm khác nhau về NHTM. Tại Việt Nam, theo điều 4, Luật Các tổ chức tín số 47/2010/QH12, định nghĩa: "Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động Ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận".5] Theo đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh, cung ứng thƣờng xuyên một hoặc một số nghiệp vụ sau đây: - Nhận tiền gửi. - Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. - Các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Vai trò của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại có vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính và kinh tế của một quốc gia. Dƣới đây là những vai trò chính của NH thƣơng mại: - Huy động và phân phối vốn: Ngân hàng thƣơng mại giúp huy động tiền gửi từ khách hàng và sử dụng chúng để cung cấp vốn cho các hoạt động kinh doanh và cá nhân cần vay mƣợn. Việc này giúp tạo ra nguồn cung cấp vốn cần thiết cho nền kinh tế. - Kênh thanh toán: Ngân hàng thƣơng mại cung cấp các dịch vụ thanh toán, bao gồm tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, hỗ trợ việc giao dịch và thanh toán hàng hóa và dịch vụ.
Điều này giúp tăng cƣờng tính thanh toán và giao dịch trong nền kinh tế. 5 - Cung cấp dịch vụ tài chính: Ngân hàng thƣơng mại cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ tài chính, bao gồm tiết kiệm, vay mua nhà, vay mua ô tô, thẻ tín dụng, chứng khoán, quản lý tài sản, và nhiều dịch vụ khác. Điều này giúp cá nhân và doanh nghiệp quản lý tài chính cá nhân và kinh doanh của họ. - Quản lý rủi ro tài chính: Ngân hàng thƣơng mại giúp giảm rủi ro tài chính bằng cách cung cấp các sản phẩm bảo hiểm, hợp đồng tƣơng lai và các giải pháp tài chính phức tạp khác.
Họ cũng thƣờng là nơi lƣu trữ tài sản quý báu của cá nhân và doanh nghiệp, bảo đảm tính an toàn của chúng. - Tạo dự trữ tiền tệ: Ngân hàng thƣơng mại có vai trò quan trọng trong việc tạo dự trữ tiền tệ cho hệ thống tài chính và quốc gia. Họ duy trì một phần của tiền gửi của khách hàng trong dự trữ tiền tệ, đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế và hệ thống tài chính. - Tài trợ cho phát triển kinh tế: Ngân hàng thƣơng mại cung cấp tài trợ cho các dự án phát triển kinh tế, bao gồm vay vốn cho doanh nghiệp, hỗ trợ cho ngƣời mua nhà và các khoản vay khác để thúc đẩy tăng trƣởng và sự phát triển của quốc gia.
Chức năng của ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại thực hiện các chức năng sau đây: - Chức năng trung gian tín dụng: Ngân hàng thƣơng mại hoạt động nhƣ một trung gian tín dụng giữa ngƣời gửi tiền và ngƣời cần vay tiền. Họ thu hút tiền gửi từ khách hàng và sau đó cho vay tiền cho cá nhân, doanh nghiệp hoặc tổ chức khác. - Chức năng trung gian thanh toán: Ngân hàng thƣơng mại cung cấp các dịch vụ thanh toán để giúp ngƣời dùng thực hiện các giao dịch tiền tệ. Ngân hàng thƣơng mại đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của các giao dịch thanh toán trong hệ thống tài chính.
- Chức năng tạo tiền: Ngân hàng thƣơng mại không tạo tiền mặt một cách trực tiếp, nhƣng thông qua quá trình huy động tiền gửi và cho vay tiền.