CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TY MUA BÁN NỢ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1.1 Lý luận chung về công ty mua bán nợ: 8. Khái niệm công ty mua bán nợ (Công ty quản lý tài sản – AMC) Công ty mua bán nợ (AMC: Asset Management Company) là một định chế có mục tiêu đặc biệt, có trách nhiệm và quyền lực đặc biệt trong việc thực hiện chức năng mua, quản lý các khoản nợ khó đòi từ hệ thống ngân hàng và xử lý các khoản nợ đó một cách tối ưu. Phân loại công ty mua bán nợ Các các công ty mua bán nợ được phân loại tùy thuộc vào cơ quan thành lập: - Công ty mua bán nợ quốc gia (AMC tập trung - định hướng nhà nước (Center AMC – Government Fund) (AMC quốc gia)): Công ty mua bán nợ được thành lập theo quyết định của Chính phủ, sử dụng nguồn vốn của Chính phủ, xử lý nợ xấu thuộc nhóm không có khả năng thu hồi, mục tiêu xử lý nhanh, số lượng nhiều nhất có thể các khoản nợ xấu của nền kinh tế. - Công ty mua bán nợ trực thuộc ngân hàng thương mại (AMC phân tán – định hướng thị trường): Ngân hàng thành lập các công ty mua bán nợ trực thuộc ngân hàng mình, chuyển nợ xấu cho các công ty mua bán nợ này xử lý.
- Công ty mua bán nợ trực thuộc ngân hàng quốc doanh (AMC phân tán – định hướng nhà nước): đặc trưng riêng của 4 công ty mua bán nợ ở Trung Quốc. Ngân hàng quốc doanh sẽ thành lập các công ty mua bán nợ trực tiếp xử lý nợ xấu với mục tiêu cơ cấu lại nguồn vốn của ngân hàng chứ không đặt trọng tâm vào tối đa hoá giá trị hoàn lại của các khoản nợ xấu. Theo cách phân loại trên, có thể xếp Công ty mua bán nợ Việt Nam (DATC) là một công ty mua bán nợ quốc gia. So sánh hoạt động của các loại công ty mua bán nợ: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: So sánh hoạt động của các loại công ty mua bán nợ.
Công ty mua bán nợ Công ty mua bán nợ Tiêu chí quốc gia trực thuộc ngân hàng Mục tiêu Xử lý nợ với số lượng lớn Xử lý nợ cho ngân hàng mẹ hoạt động Có thời hạn (thường là trong Thời gian ngắn hạn, mục tiêu giải Theo thời gian hoạt động của hoạt động quyết nhanh nợ xấu của nền ngân hàng mẹ. kinh tế) Lớn, theo tỷ lệ nợ xấu của Nhỏ, trung bình khoảng 1/10 Nguồn vốn toàn nền kinh tế vốn của ngân hàng mẹ Ưu tiên chuyển giao tài sản Hoạt động theo khuôn khổ Quyền lực đảm bảo, quyền phát hành quy định của pháp luật, không đặc biệt trái phiếu đặc biệt có các ưu tiên. Ảnh hưởng của Ưu tiên giải quyết các khoản Có ưu tiên kinh tế nhà nước. thể chế chính trị nợ có thể thanh lý nhanh.1 cho thấy hoạt động của công ty mua bán nợ quốc gia trước tiên nhằm mục tiêu giảm nhanh tỷ lệ nợ xấu của nền kinh tế, củng cố lại hoạt động của hệ thống ngân hàng và có thể không quan tâm đến lợi nhuận, chủ yếu hoạt động vì mục tiêu chính trị.
Do đó, các thể chế chính trị sẽ có ảnh hưởng nhất định đối với sự hình thành, vai trò, thời gian hoạt động, cách thức hoạt động của các công ty mua bán nợ quốc gia, cụ thể là hoạt động của công ty mua bán nợ quốc gia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào quyết định của Chính phủ; nói cách khác, công ty mua bán nợ quốc gia thể hiện mong muốn và cách giải quyết của Chính phủ đối với nợ xấu của toàn nền kinh tế. Hoạt động của các công ty mua bán nợ ở Châu Á: Bảng 1.2: Hoạt động của các Công ty mua bán nợ tiêu biểu ở Châu Á TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 KAMCO Danaharta AMC TAMC Tiêu chí (Hàn Quốc) (Malaysia) (Indonesia) (Thái Lan) Sau cuộc Sau cuộc Sau cuộc Sau cuộc Thời điểm khủng hoảng khủng hoảng khủng hoảng khủng hoảng thành lập tài chính châu tài chính châu tài chính châu tài chính châu Á năm 1997 Á năm 1997 Á năm 1997 Á năm 1997 Giải thoát các Giải thoát các Xử lý nợ xấu ở Hỗ trợ sự phục ngân hàng ngân hàng khỏi các ngân hàng hồi của khu khỏi NPLs và NPLs và tối đa vực doanh hỗ trợ việc tái hóa thu hồi nợ nghiệp Mục tiêu cơ cấu DN trong khi tối đa hóa thu hồi nợ - Phần đóng - Chính phủ tài - Tiền mặt do - Nguồn vốn từ góp của các trợ Chính phủ tài FIDF bơm vào tổ chức tài - Phát hành trái trợ Phát hành trái chính phiếu không lãi - Phát hành phiếu do FIDF - Vay từ ngân suất với sự bảo Trái phiếu bảo lãnh. hàng phát lãnh của Chính được bộ Tài - Tiền thu hồi Nguồn vốn triển Hàn Phủ chính bảo đảm từ các khoản Quốc với lãi suất nợ. trái phiếu do Chính Phủ bảo lãnh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 KAMCO Danaharta AMC TAMC Tiêu chí (Hàn Quốc) (Malaysia) (Indonesia) (Thái Lan) Ủy ban quản Ban giám đốc Các AMC hoạt Ban giám đốc lý chuyên độc lập và động như một không chuyên môn với 5 chuyên môn doanh nghiệp với 3 trong số trong số 10 với 6 trong số quốc doanh, 11 thành viên thành viên 9 thành viên từ thuộc quyền đến từ khu vực Ban chính đến từ khu khu vực tư quản lý của Ủy tư nhân.
sách và cơ vực tư nhân nhân ban Kinh tế - cấu Mậu dịch quốc gia (SETC), bộ Tài chính và NH Trung ương. Trái phiếu Mua nợ bằng Mua bằng tiền Trái phiếu không lãi suất vốn tự có hoặc mặt hoặc trái không lãi suất Cách thức của KAMCO trái phiếu phiếu của của TAMC do mua nợ và bảo lãnh không lãi suất AMC được bảo Quỹ phát triển của Chính và bảo lãnh của lãnh bởi bộ Tài các thể chế tài phủ Chính phủ chính chính bảo lãnh Đấu giá, bán Đấu giá kín, bỏ Thanh lý tài Tái cơ cấu kinh công khai, thầu, chứng sản thế chấp, doanh và nợ, góp vốn cổ khoán hóa, chuyển nợ tịch thu tài sản Chuyển phần với đối quyền quản trị thành vốn chủ để thế nợ, thuê nhượng và tác và chứng đặc biệt (tái sở hữu và bán bên ngoài. quản lý tài khoán hóa. cấu trúc kinh nợ cho các sản doanh) NĐT trong nước và nước ngoài.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 10 KAMCO Danaharta AMC TAMC Tiêu chí (Hàn Quốc) (Malaysia) (Indonesia) (Thái Lan) Hoạt động Tịch biên tài TAMC có như một sản thế chấp quyền quản trị doanh nghiệp Bổ nhiệm nhà việc tái cơ cấu theo luật. quản trị đặc kinh doanh mà Quyền hạn biệt đối với không thông đặc biệt việc tái cơ cấu qua tiến trình kinh doanh. Mua lại tài sản Tịch thu các tài của các tổ chức sản thế chấp tài chính. Tuyển dụng Nguồn nhân Không thể Tuyển dụng công khai lực từ bộ tài tuyển dụng công khai chính, ngân nhân tài từ bên Nguồn nhân hàng trung ngoài lực ương chuyển sang làm việc có thời hạn Cực kỳ minh Thiết lập một N/A Cực kỳ minh Tiêu chuẩn bạch cơ chế minh bạch về minh bạch và rõ ràng bạch trong việc xử lý các tài sản, Khoảng 1/3 Khoảng 1/3 N/A Khoảng 1/3 Tỷ lệ giá đến 1/2 giá trị đến 1/2 giá trị đến 1/2 giá trị mua nợ/giá sổ sách của sổ sách của sổ sách của trị khoản nợ khoản nợ xấu.
khoản nợ xấu. khoản nợ xấu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của công ty mua bán nợ quốc gia: Hiệu quả hoạt động của một công ty mua bán nợ được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu sau: - Giá trị các khoản nợ xấu đã mua trên tổng giá trị nợ xấu của nền kinh tế (không kể các khoản nợ chỉ định mua từ Chính phủ): Cho thấy năng lực tài chính cũng như năng lực đàm phán mua nợ của công ty mua bán nợ.
Tỷ lệ này càng gần 1 càng cho thấy tầm ảnh hưởng của công ty mua bán nợ trong việc xử lý nợ xấu trên bình diện quốc gia càng lớn, khả năng xử lý để đưa tỷ lệ nợ xấu về ngưỡng an toàn càng cao. - Giá trị các khoản nợ được xử lý trên tổng giá trị các khoản nợ đã mua: cho thấy khả năng xử lý hiệu quả nợ xấu sau khi mua của công ty mua bán nợ. Tỷ lệ này càng cao (gần 1 hoặc lớn hơn 1) càng cho thấy khả năng xử lý nợ hiệu quả của đơn vị thực hiện mua nợ rất tốt, việc mua nợ có hiệu quả thật sự. - Giá mua nợ trên giá trị gốc của khoản nợ: Cho thấy khả năng đàm phán mua nợ và khả năng định giá khoản nợ của công ty mua bán nợ.
Tỷ lệ này càng thấp càng tốt, mức trung bình thế giới là từ 30%-50%. - Tốc độ xử lý nợ xấu: Cho thấy năng lực của công ty mua bán nợ có đáp ứng được yêu cầu của Chính phủ đề ra khi thành lập hay không. Tốc độ xử lý nợ xấu càng nhanh càng tốt, thời gian trung bình của các công ty mua bán nợ quốc gia tại châu Á (khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của khủng hoảng kinh tế 1997) hoàn thành mục tiêu xử lý nợ xấu thường là 5 năm. Riêng đối với trường hợp nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của công ty mua bán nợ còn thông qua số lượng DNNN mà công ty mua bán nợ Việt Nam tham gia xử lý nợ để hỗ trợ tái cơ cấu, chuyển đổi, cổ phần hóa thành công.
Số lượng DNNN được công ty mua bán nợ Việt Nam chuyển đổi thành công so với tổng DNNN được chuyển đổi cùng năm hoặc chỉ tiêu DNNN phải chuyển đổi trong năm (Chính phủ quy định) càng cao thì hoạt động của công ty càng hiệu quả và đạt mục tiêu đề ra khi thành lập. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặc trưng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và tác động đến hoạt động của công ty mua bán nợ Việt Nam.1 Lý thuyết về nền kinh tế thị trường và kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Kinh tế thị trường là mô hình kinh tế mà ở đó các quan hệ kinh tế đều được thực hiện trên thị trường, thông qua quá trình trao đổi mua bán. Quan hệ hàng hóa - tiền tệ phát triển đến một trình độ nhất định sẽ đạt đến kinh tế thị trường.