Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay của ngân hàng Vietcombank

Khám phá giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay tại ngân hàng Vietcombank, tối ưu hóa quy trình và phục vụ khách hàng tốt hơn.

• Tác giả: Từ Huỳnh Yến Nhi
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Công Hưởng
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng Vietcombank
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY
• 1.2. Nguyên tắc trong hoạt động cho vay
• 1.3. Đặc điểm của hoạt động cho vay
• 1.4. Phân loại phương thức cho vay
• 1.5. Vai trò và ý nghĩa của hoạt động cho vay
• 1.6. LÝ THUYẾT VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.6.1. Khái niệm hiệu quả cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.6.2. Tiêu chí đánh giá hiệu quả cho vay của Ngân hàng thương mại
• 1.6.2.1. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ cho vay
• 1.6.2.2. Tỷ lệ nợ quá hạn
• 1.6.2.3. Tỷ lệ thu hồi nợ
• 1.6.2.4. Hệ số vòng quay vốn tín dụng (hiệu suất sử dụng vốn)
• 1.6.3. Một số nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay của Ngân hàng thương mại
• 1.6.3.1. Nguyên nhân từ nội bộ Ngân hàng
• 1.6.3.2. Nguyên nhân từ bên ngoài Ngân hàng
• 1.7. KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.7.1. Đối với một số ngân hàng trong nước
• 1.7.2. Đối với các hệ thống ngân hàng nước ngoài
• 1.7.3. Bài học cho Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (VCB)
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM (VCB)
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM (VCB)
• 2.2. HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.2.1. Yếu tố thẩm định khách hàng
• 2.2.2. Đánh giá và xếp hạng tín dụng khách hàng
• 2.2.3. Quy trình phê duyệt tín dụng tại Ngân hàng Vietcombank
• 2.2.4. Hạn mức phê duyệt tín dụng tại Ngân hàng Vietcombank
• 2.3. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.3.1. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ cho vay
• 2.3.2. Tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn
• 2.3.3. Hệ số thu hồi nợ
• 2.3.4. Vòng quay vốn tín dụng
• 2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.4.1. Những mặt tích cực
• 2.4.2. Những mặt hạn chế
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - VIETCOMBANK
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
• 3.2. GIẢI PHÁP CỤ THỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG VIETCOMBANK
• 3.2.1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng gắn liền với tăng trưởng bền vững
• 3.2.2. Giảm tỷ lệ nợ xấu
• 3.2.3. Xây dựng cơ sở dữ liệu đối với khách hàng
• 3.2.4. Nâng cao hiệu quả đào tạo cán bộ tín dụng
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả cho vay tại ngân hàng Vietcombank

Ngân hàng Vietcombank, một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu tại Việt Nam, đã có những bước tiến đáng kể trong hoạt động cho vay. Hiệu quả cho vay không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế của đất nước. Việc nâng cao hiệu quả cho vay tại Vietcombank là một nhiệm vụ quan trọng, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của khách hàng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.1. Định nghĩa và vai trò của hoạt động cho vay

Hoạt động cho vay tại ngân hàng Vietcombank được hiểu là việc cấp tín dụng cho khách hàng với mục đích cụ thể. Vai trò của hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng gia tăng doanh thu từ lãi suất mà còn hỗ trợ khách hàng trong việc phát triển sản xuất, kinh doanh.

1.2. Tình hình cho vay tại Vietcombank giai đoạn 2019 2021

Trong giai đoạn 2019-2021, Vietcombank đã ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong hoạt động cho vay. Các chỉ số như tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ thu hồi nợ cũng cho thấy những cải thiện tích cực, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

II. Những thách thức trong hoạt động cho vay tại Vietcombank

Mặc dù Vietcombank đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động cho vay, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức lớn. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay mà còn tác động đến uy tín của ngân hàng.

2.1. Tỷ lệ nợ xấu và ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay

Tỷ lệ nợ xấu tại Vietcombank vẫn ở mức cao, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cho vay và lợi nhuận của ngân hàng. Việc quản lý rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng cần được cải thiện.

2.2. Quy trình phê duyệt tín dụng còn nhiều bất cập

Quy trình phê duyệt tín dụng tại Vietcombank vẫn còn nhiều bước phức tạp, dẫn đến thời gian xử lý hồ sơ kéo dài. Điều này có thể làm giảm sự hài lòng của khách hàng và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả cho vay tại Vietcombank

Để nâng cao hiệu quả cho vay, Vietcombank cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Những biện pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng cho vay mà còn tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng

Đào tạo cán bộ tín dụng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng dịch vụ cho vay. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho nhân viên sẽ giúp họ đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

3.2. Cải tiến quy trình phê duyệt tín dụng

Cải tiến quy trình phê duyệt tín dụng sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình này cũng là một giải pháp hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Vietcombank

Nghiên cứu về hiệu quả cho vay tại Vietcombank đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp ngân hàng cải thiện hoạt động cho vay trong tương lai.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng các giải pháp

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đã giúp Vietcombank cải thiện tỷ lệ thu hồi nợ và giảm tỷ lệ nợ xấu. Những kết quả này cho thấy sự cần thiết của việc đầu tư vào chất lượng dịch vụ.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các ngân hàng khác trong và ngoài nước sẽ giúp Vietcombank có thêm những ý tưởng mới trong việc nâng cao hiệu quả cho vay. Việc áp dụng các mô hình thành công sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho hoạt động cho vay tại Vietcombank

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao hiệu quả cho vay tại Vietcombank là một nhiệm vụ cần thiết và cấp bách. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy trình và chất lượng dịch vụ.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Vietcombank cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững trong hoạt động cho vay, đảm bảo rằng các khoản vay được cấp phát một cách có trách nhiệm và hiệu quả.

5.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong cho vay

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động cho vay sẽ giúp Vietcombank nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Công nghệ cũng sẽ giúp cải thiện trải nghiệm của khách hàng khi tiếp cận dịch vụ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu của hệ thống kinh tế quốc dân, vốn giữ vị trí then chốt để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển. Các cá nhân và tổ chức kinh tế phần lớn tiếp cận nguồn vốn vay thông qua các định chế tài chính trung gian, mà chủ lực là hệ thống ngân hàng thương mại. Hoạt động cho vay không chỉ là nghiệp vụ cơ bản, tạo ra nguồn doanh thu và lợi nhuận chủ yếu cho các ngân hàng thương mại, mà còn là công cụ điều phối dòng tiền nhàn rỗi trong xã hội đến những khu vực có nhu cầu sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Tuy nhiên, nghiệp vụ này luôn gắn liền với các rủi ro tín dụng tiềm ẩn, đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải không ngừng kiểm soát và nâng cao chất lượng tín dụng.

Trước bối cảnh giai đoạn 2019 - 2021 chịu nhiều biến động kinh tế vĩ mô và tác động từ dịch bệnh, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - VCB) đã ghi nhận sự tăng trưởng nhất định về quy mô tín dụng nhưng đồng thời cũng xuất hiện những dấu hiệu rủi ro, suy giảm chất lượng cho vay trong dài hạn. Để giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu mở rộng quy mô tín dụng và kiểm soát an toàn vốn, đề tài "Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank" được tác giả Từ Huỳnh Yến Nhi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Hồ Công Hưởng tại Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay của Vietcombank trong giai đoạn 2019 - 2021.
   • Đưa ra hệ thống khuyến nghị và giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay của ngân hàng trong giai đoạn tiếp theo.

Nhiệm vụ nghiên cứu gắn liền với việc trả lời hai câu hỏi nghiên cứu:

• Hoạt động kinh doanh và hiệu quả cho vay của Vietcombank hiện nay được đánh giá như thế nào; những kết quả đạt được và các vấn đề còn tồn đọng là gì?
• Những đề xuất, giải pháp cụ thể nào cần được triển khai để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay tại Vietcombank?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Hoạt động cho vay trên toàn hệ thống Vietcombank tại Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp được thu thập và phân tích trong ba năm tài chính liên tiếp từ ngày 01/01/2019 đến ngày 31/12/2021, có liên hệ đối chiếu với bối cảnh kinh tế đầu năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các căn cứ pháp lý và lý luận tiền tệ - tín dụng hiện hành:

• Khung pháp lý và cơ sở lý luận: Khóa luận viện dẫn định nghĩa cho vay tại Khoản 16 Điều 4 Luật các Tổ chức Tín dụng năm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017); các nguyên tắc cho vay bắt buộc theo Điều 4 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (bao gồm: sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết, hoàn trả nợ gốc và lãi đúng hạn, xác lập giao dịch thông qua thỏa thuận cho vay hợp pháp). Về mặt học thuyết kinh tế, tác giả áp dụng quan điểm của Kinh tế học Chính trị Mác - Lênin về bản chất của tín dụng, xác định cho vay là sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn tạm thời mà không chuyển giao quyền sở hữu, trong đó người đi vay phải hoàn trả một khoản giá trị thặng dư (lợi tức/chi phí sử dụng vốn).
• Khái niệm hiệu quả cho vay: Tác giả phân tích hiệu quả cho vay theo ba góc độ: góc độ ngân hàng (tăng trưởng tín dụng ổn định, quay vòng vốn nhanh, giảm tỷ lệ nợ xấu), góc độ khách hàng (thủ tục minh bạch, giải ngân kịp thời, lãi suất hợp lý), và góc độ xã hội (vốn được tài trợ đúng địa chỉ sản xuất kinh doanh, kích thích tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ nợ xấu nằm trong ngưỡng an toàn).
• Tiêu chí định lượng đánh giá hiệu quả cho vay: Tác giả thiết lập hệ thống 4 chỉ tiêu tài chính để đo lường:
  1. Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay: $\text{Tốc độ tăng doanh số cho vay} = \frac{\text{DSCV kỳ này} - \text{DSCV kỳ trước}}{\text{DSCV kỳ trước}} \times 100%$
  2. Tỷ lệ nợ quá hạn (nợ xấu): $\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = \frac{\text{Nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ tín dụng}}$ (phân loại từ nhóm 1 đến nhóm 5 theo mức độ rủi ro).
  3. Tỷ lệ thu hồi nợ (Hệ số thu nợ): $\text{Hệ số thu nợ} = \frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Doanh số cho vay}} \times 100%$
  4. Hệ số vòng quay vốn tín dụng: $\text{Vòng quay vốn tín dụng} = \frac{\text{Doanh số thu nợ bình quân trong kỳ}}{\text{Dư nợ tín dụng bình quân trong kỳ}}$

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng xuyên suốt khóa luận là phương pháp định tính kết hợp phân tích dữ liệu thứ cấp, bao gồm:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Sử dụng để hệ thống hóa văn bản pháp luật, quy chế nội bộ của Vietcombank về quy trình, thủ tục cấp tín dụng, thẩm định tài sản bảo đảm và phân cấp hạn mức phê duyệt.
• Phương pháp điều tra, thống kê: Thu thập số liệu tài chính từ báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2019 - 2021 của Vietcombank và số liệu thống kê ngành do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.
• Phương pháp đối chiếu, so sánh: So sánh các chỉ tiêu tài chính qua từng năm để chỉ ra xu hướng biến động, đồng thời so sánh quy trình và kết quả quản trị tín dụng của Vietcombank với các ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần trong nước (BIDV, VietinBank, Agribank, ACB, VIB) cùng các ngân hàng nước ngoài (Public Bank, Hong Leong Bank, CIMB, HSBC, Shinhan Bank).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay đối với ngân hàng thương mại tại Việt Nam

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về tín dụng ngân hàng. Hoạt động cho vay được phân loại theo ba tiêu chí chủ yếu: theo bảo đảm tín dụng (cho vay có tài sản bảo đảm và cho vay không có tài sản bảo đảm), theo thời hạn vay vốn (ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn từ 1 đến dưới 5 năm, dài hạn từ 5 năm trở lên), và theo mục đích sử dụng (cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh và cho vay tiêu dùng).

Tác giả phân tích các nhóm nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả cho vay, chia thành hai nhóm:

• Nguyên nhân nội bộ ngân hàng: Chính sách tín dụng, năng lực và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng, sự chặt chẽ của quy trình thẩm định tín dụng, và hiệu lực của hệ thống kiểm soát nội bộ.
• Nguyên nhân bên ngoài: Hành vi gian lận hoặc thiếu minh bạch thông tin tài chính của khách hàng; nhận thức của khách hàng về hồ sơ thủ tục; sự thay đổi của khung pháp lý và chính sách tiền tệ (điển hình như Thông tư số 39/2016/TT-NHNN cho phép thu nợ lãi trên số dư nợ gốc quá hạn); các yếu tố bất khả kháng như dịch bệnh Covid-19, biến động chu kỳ kinh tế.

Đồng thời, chương này tổng kết kinh nghiệm thực tiễn quản trị tín dụng từ các tổ chức:

• Agribank tập trung vào 4 khâu: kiểm soát mục đích sử dụng vốn, thẩm định dòng tiền thực tế thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, tăng cường kiểm tra trước và sau giải ngân, siết chặt quản lý tài sản bảo đảm.
• VietinBank tái cấu trúc bộ máy theo hướng phân tách chuyên môn hóa độc lập giữa khâu thẩm định - trình duyệt, theo dõi - xử lý nợ quá hạn, và quản lý rủi ro.
• VIB duy trì mô hình 3 lớp phòng vệ tín dụng (thẩm định - kiểm soát sau - kiểm toán nội bộ) và đẩy mạnh bán nợ xấu cho VAMC.
• ACB tập trung dòng vốn vào sản xuất kinh doanh ngắn hạn, hạn chế cho vay kinh doanh bất động sản, thành lập trung tâm đào tạo chuyên sâu (learning-hub).
• Các ngân hàng nước ngoài (Public Bank, Hong Leong, CIMB, HSBC, Shinhan) áp dụng phân quyền phê duyệt theo các hạn mức chặt chẽ và chuyên môn hóa tuyệt đối các khâu tiếp thị, thẩm định và quản lý nợ.

Từ kinh nghiệm trên, tác giả rút ra 4 bài học cốt lõi cho Vietcombank: (1) Thay đổi tư duy thẩm định theo hướng xem trọng năng lực tài chính và phương án kinh doanh của khách hàng thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp như cách làm của "tiệm cầm đồ"; (2) Nâng cao năng lực đào tạo nghiệp vụ; (3) Hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ từ hạng AAA đến D; (4) Tách biệt thẩm quyền phê duyệt và chuyên môn hóa từng khâu trong quy trình tín dụng.

Chương 2: Thực trạng về hiệu quả hoạt động cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (VCB)

Chương 2 phân tích chi tiết quy trình tín dụng và số liệu hoạt động thực tế tại Vietcombank:

• Quy mô mạng lưới: Được thành lập ngày 01/04/1963 từ Cục Ngoại hối trực thuộc Ngân hàng Nhà nước, cổ phần hóa năm 2008 và niêm yết trên HOSE năm 2009. Đến giai đoạn nghiên cứu, Vietcombank sở hữu mạng lưới hơn 600 chi nhánh, phòng giao dịch và văn phòng đại diện (trong đó có 116 chi nhánh và 474 phòng giao dịch), 4 công ty con chuyên ngành, trên 2.500 máy ATM và hơn 60.000 điểm chấp nhận thanh toán POS.
• Quy trình thẩm định 4 yếu tố: Cán bộ tín dụng Vietcombank thực hiện thẩm định toàn diện: (1) Hồ sơ pháp lý nhân thân hoặc tư cách doanh nghiệp; (2) Hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng vốn (hợp đồng mua bán, hóa đơn chứng từ giải ngân vốn lưu động, kiểm soát tài khoản thụ hưởng); (3) Hồ sơ năng lực tài chính và khả năng trả nợ (thu nhập tiền lương, báo cáo tài chính kiểm toán 3 năm gần nhất); (4) Hồ sơ tài sản bảo đảm và tỷ lệ tài trợ theo quy chế nội bộ.

Loại tài sản bảo đảm	Tỷ lệ tài trợ vốn tối đa của Vietcombank
Sổ tiết kiệm, giấy tờ có giá	95% - 100% giá trị tài sản
Bất động sản là nhà ở, căn hộ	Tối đa 80% giá trị định giá
Bất động sản là đất ở	Tối đa 60% giá trị định giá
Bất động sản là đất nông nghiệp	Thấp hơn 60% giá trị định giá

• Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Phân loại khách hàng theo ba nhóm yếu tố (năng lực hoạt động, hành vi trả nợ trong quá khứ qua hệ thống CIC, và loại tài sản bảo đảm), chia kết quả theo thang bậc từ AAA (rủi ro thấp nhất) xuống bậc D (rủi ro cao nhất, thường bị từ chối cấp tín dụng).
• Phân cấp hạn mức phê duyệt tín dụng: Vietcombank áp dụng cơ chế ủy quyền phê duyệt theo 3 bậc:

Hạn mức tín dụng đề xuất	Cấp có thẩm quyền phê duyệt	Trình tự xử lý
Từ 5 tỷ đồng trở xuống	Giám đốc chi nhánh	Cán bộ tín dụng $\rightarrow$ Trưởng phòng tín dụng $\rightarrow$ Giám đốc chi nhánh duyệt
Từ 5 tỷ đồng đến dưới 20 tỷ đồng	Hội đồng tín dụng cấp chi nhánh	Giám đốc chi nhánh trình Hội đồng tín dụng chi nhánh biểu quyết tập thể
Trên 20 tỷ đồng	Hội đồng tín dụng tại Hội sở chính	Chi nhánh lập tờ trình $\rightarrow$ Bộ phận quản lý rủi ro Hội sở thẩm định độc lập $\rightarrow$ Hội đồng tín dụng Hội sở chính duyệt

• Thực trạng các chỉ số hiệu quả cho vay: Báo cáo tài chính cho thấy dư nợ cho vay khách hàng năm 2021 của Vietcombank đạt 960.891 tỷ đồng, tăng trưởng 14,3% so với năm 2020 (tương ứng giá trị tuyệt đối tăng thêm khoảng 121 nghìn tỷ đồng). Tốc độ tăng trưởng tín dụng này cao hơn mức tăng trưởng bình quân 13% của toàn ngành ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố cùng năm.

Năm	Cho vay khách hàng (tỷ đồng)	Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ	Tăng trưởng bình quân toàn ngành
2019	Số liệu gốc báo cáo	-	-
2020	Khoảng 839.891	-	-
2021	960.891	14,3%	13,0%

• Đánh giá mặt tích cực và hạn chế: Vietcombank duy trì tốc độ mở rộng dư nợ khả quan, áp dụng công nghệ chuyển đổi số (VCB Digibank, VCB-iB@nking), kiểm soát tài sản thế chấp tương đối chặt chẽ. Hạn chế cốt lõi nằm ở mô hình tổ chức nhân sự: một cán bộ tín dụng phải phụ trách từ đầu đến cuối một hồ sơ vay (tìm khách hàng, thẩm định, lập hồ sơ giải ngân, theo dõi nợ và thu hồi nợ), dẫn đến quá tải công việc, tiềm ẩn rủi ro đạo đức và thiếu đi sự kiểm soát chéo khách quan.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, chương 3 vạch ra định hướng phát triển và đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng gắn liền với tăng trưởng bền vững: Cân bằng quy mô tăng trưởng với khả năng quản trị rủi ro; hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh ưu tiên, doanh nghiệp FDI, kiểm soát chặt chẽ tỷ trọng cho vay trung và dài hạn đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản.
2. Giảm tỷ lệ nợ xấu: Hoàn thiện công tác trích lập dự phòng rủi ro, tăng cường giám sát sau giải ngân nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo mất khả năng thanh toán; đẩy mạnh thu hồi nợ xấu tồn đọng thông qua các biện pháp xử lý tài sản bảo đảm và phối hợp với các tổ chức mua bán nợ.
3. Xây dựng cơ sở dữ liệu đối với khách hàng: Chuẩn hóa và số hóa hệ thống thông tin khách hàng, tích hợp dữ liệu giao dịch nội bộ với hệ thống thông tin tín dụng quốc gia (CIC); ứng dụng công nghệ để theo dõi dòng tiền và hành vi tín dụng của khách hàng theo thời gian thực.
4. Nâng cao hiệu quả đào tạo cán bộ tín dụng: Xây dựng chương trình đào tạo định kỳ về chuyên môn nghiệp vụ thẩm định dòng tiền; nâng cao ý thức tuân thủ và đạo đức nghề nghiệp; từng bước nghiên cứu chuyển đổi mô hình tín dụng theo hướng chuyên môn hóa riêng biệt giữa khâu bán hàng, khâu thẩm định phê duyệt và khâu quản lý rủi ro thu hồi nợ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn với các dữ liệu thực tế tại văn bản:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về 4 chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay của ngân hàng thương mại, đồng thời phân tích chi tiết quy định pháp lý từ Luật các Tổ chức Tín dụng và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN.
• Phản ánh trung thực số liệu cho vay của Vietcombank: Dư nợ cho vay khách hàng đạt 960.891 tỷ đồng vào năm 2021, đạt mức tăng trưởng 14,3%, vượt mức bình quân toàn hệ thống ngân hàng là 13,0%.
• Làm rõ cấu trúc phân cấp hạn mức phê duyệt tín dụng 3 tầng cụ thể của Vietcombank ($\le 5$ tỷ đồng thuộc Giám đốc chi nhánh; từ 5 đến dưới 20 tỷ đồng thuộc Hội đồng tín dụng chi nhánh; trên 20 tỷ đồng do Hội đồng tín dụng Hội sở chính phê duyệt).
• Xác lập khung tỷ lệ tài trợ theo từng loại tài sản bảo đảm tại Vietcombank (từ 95% - 100% đối với giấy tờ có giá, tối đa 80% đối với nhà ở/căn hộ, 60% đối với đất ở và dưới 60% đối với đất nông nghiệp).

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn:

• Khắc phục hạn chế của các công trình nghiên cứu trước đây vốn chỉ khảo sát cục bộ ở phạm vi hẹp tại một chi nhánh cụ thể (như nghiên cứu của Nguyễn Thị Thanh Hiền năm 2020 tại VCB Đồng Nai, Vũ Thị Xuân Mai năm 2017 tại VCB Quảng Ninh, Nguyễn Thị Linh năm 2019 tại VCB Bắc Ninh). Khóa luận của Từ Huỳnh Yến Nhi tiếp cận bức tranh toàn hệ thống Vietcombank dựa trên dữ liệu báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán giai đoạn 2019 - 2021.
• Chỉ ra điểm nghẽn tổ chức nhân sự tại các ngân hàng thương mại nhà nước nói chung và Vietcombank nói riêng khi duy trì cơ chế một cán bộ tín dụng làm trọn gói quy trình, từ đó đề xuất mô hình phân tách chức năng dựa trên bài học từ các ngân hàng nước ngoài.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế do tác giả tự xác định và giới hạn bởi nguồn dữ liệu nghiên cứu:

• Đề tài sử dụng chủ yếu phương pháp định tính và khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thường niên, báo cáo tài chính công khai của Vietcombank. Nghiên cứu chưa triển khai được các mô hình định lượng phức tạp (như hồi quy tác động) hoặc khảo sát xã hội học diện rộng (dữ liệu sơ cấp) đối với khách hàng và cán bộ nhân viên để đo lường mức độ hài lòng hay các nhân tố chi tiết cấu thành chất lượng dịch vụ.
• Phạm vi thời gian nghiên cứu dừng lại ở mốc kết thúc năm tài chính 2021 (thời điểm thu thập số liệu phục vụ bảo vệ tháng 06/2022), do đó chưa phản ánh được toàn diện biến động tín dụng và chất lượng nợ xấu trong các năm tiếp theo khi các chính sách hỗ trợ kinh tế hậu Covid-19 hết hiệu lực.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng:

• Kết hợp phương pháp định lượng thông qua khảo sát bảng hỏi (dữ liệu sơ cấp) tại nhiều chi nhánh trên toàn quốc để kiểm định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay và khả năng trả nợ của từng phân khúc khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
• Cập nhật chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn sau năm 2022 để đánh giá chu kỳ nợ xấu phát sinh và hiệu quả của các giải pháp tái cơ cấu nợ tại Vietcombank.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng nghiên cứu và hành nghề:

• Đối với sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo có cấu trúc rõ ràng về phương pháp luận đánh giá hoạt động tín dụng ngân hàng thương mại; cung cấp mẫu biểu tính toán 4 chỉ số tài chính cơ bản trong phân tích chất lượng cho vay.
• Đối với người làm nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng: Khóa luận cung cấp tài liệu so sánh thực tiễn giữa mô hình tổ chức tín dụng của các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước (VCB, Agribank, VietinBank) với các ngân hàng tư nhân (ACB, VIB) và các tổ chức tín dụng quốc tế (Public Bank, Shinhan Bank, HSBC).
• Đối với cán bộ ngân hàng và chuyên viên tín dụng: Chương 2 của khóa luận là phần đáng tham khảo nhất, làm rõ các quy định nội bộ về bộ hồ sơ 4 yếu tố thẩm định, khung thang điểm tín dụng từ AAA đến D, và quy trình phân định hạn mức duyệt vay theo thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp

1. Thẩm quyền phê duyệt khoản vay tại Vietcombank được phân định theo các hạn mức cụ thể nào?
Thẩm quyền phê duyệt tín dụng tại Vietcombank được chia thành 3 mức:

• Hạn mức từ 5 tỷ đồng trở xuống: Giám đốc chi nhánh có quyền phê duyệt sau khi qua cán bộ và trưởng phòng tín dụng.
• Hạn mức từ 5 tỷ đồng đến dưới 20 tỷ đồng: Thuộc thẩm quyền biểu quyết của Hội đồng tín dụng cấp chi nhánh.
• Hạn mức trên 20 tỷ đồng: Thuộc thẩm quyền của Hội đồng tín dụng tại Hội sở chính, có sự thẩm định đánh giá độc lập của bộ phận quản lý rủi ro Hội sở.

2. Bốn yếu tố cốt lõi trong quy trình thẩm định hồ sơ vay vốn tại Vietcombank bao gồm những gì?
Theo quy trình tín dụng của Vietcombank, cán bộ tín dụng phải thẩm định đủ 4 bộ hồ sơ:

• Hồ sơ pháp lý: Giấy tờ tùy thân, hộ khẩu, tình trạng hôn nhân (khách hàng cá nhân); giấy đăng ký kinh doanh, điều lệ, nghị quyết cơ quan quản lý (doanh nghiệp).
• Hồ sơ mục đích vay vốn: Chứng minh mục đích hợp pháp, kèm chứng từ giải ngân chuyển khoản cho bên thụ hưởng.
• Hồ sơ năng lực tài chính: Bảng lương, hợp đồng lao động hoặc sổ sách kinh doanh (cá nhân); báo cáo tài chính kiểm toán 3 năm, tờ khai thuế (doanh nghiệp).
• Hồ sơ tài sản bảo đảm: Quyền sở hữu hợp pháp, biên bản định giá tài sản, hình ảnh khảo sát hiện trạng thực tế.

3. Tỷ lệ cấp tín dụng tối đa trên giá trị định giá của tài sản thế chấp tại Vietcombank là bao nhiêu?
Chính sách tín dụng của Vietcombank quy định tỷ lệ tài trợ tối đa:

• Sổ tiết kiệm, giấy tờ có giá: Tài trợ từ 95% đến 100%.
• Bất động sản là nhà ở, căn hộ: Tài trợ tối đa 80%.
• Bất động sản là đất ở: Tài trợ tối đa 60%.
• Đất nông nghiệp: Tỷ lệ tài trợ được quy định ở mức thấp hơn 60%.

4. Khóa luận chỉ ra hạn chế lớn nhất trong cách tổ chức nhân sự thực hiện quy trình tín dụng tại Vietcombank là gì?
Hạn chế lớn nhất là một cán bộ tín dụng phải tự đảm nhận trọn gói tất cả các khâu: tìm kiếm khách hàng, thẩm định hồ sơ, trình duyệt, lập thủ tục giải ngân, theo dõi nợ và đôn đốc thu hồi nợ. Việc thiếu phân tách độc lập giữa khâu kinh doanh bán hàng và khâu thẩm định rủi ro tạo ra áp lực công việc lớn, tiềm ẩn nguy cơ sai sót nghiệp vụ và rủi ro đạo đức.

5. Kết quả tăng trưởng dư nợ cho vay của Vietcombank trong năm 2021 đạt bao nhiêu so với bình quân toàn ngành?
Năm 2021, dư nợ cho vay khách hàng của Vietcombank đạt 960.891 tỷ đồng, tương ứng tốc độ tăng trưởng 14,3% (tăng ròng khoảng 121 nghìn tỷ đồng so với năm 2020). Mức tăng trưởng này cao hơn tỷ lệ tăng trưởng tín dụng bình quân của toàn ngành ngân hàng Việt Nam trong cùng kỳ là 13,0%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Từ Huỳnh Yến Nhi đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và các chỉ tiêu tài chính đo lường hiệu quả cho vay của ngân hàng thương mại, đồng thời liên hệ chặt chẽ với khung pháp lý hiện hành của Ngân hàng Nhà nước. Thông qua số liệu thứ cấp giai đoạn 2019 - 2021, công trình đã làm sáng tỏ thực trạng tăng trưởng dư nợ, quy trình thẩm định 4 yếu tố, hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và cơ chế phân quyền duyệt vay tại Vietcombank. Từ việc nhận diện rõ hạn chế trong mô hình cán bộ tín dụng phụ trách trọn gói, nghiên cứu đã đề xuất 4 nhóm giải pháp thực tiễn gắn liền với kiểm soát nợ xấu, chuẩn hóa dữ liệu khách hàng và đào tạo nhân sự nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng tín dụng an toàn, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM 1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY 1.1 Khái niệm Cho vay là một trong những hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại nói chung được hiểu là việc ngân hàng cấp cho khách hàng - có thể là tổ chức hoặc cá nhân một số tiền nhất định phục vụ mục đích xác định trong một thời hạn nhất định theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ gốc lẫn lãi. Đây được xem là một trong những hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng và là nguồn thu chủ yếu trong báo cáo tài chính thường niên của tổ chức tài chính này. Theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng hiện hành, cho vay được định nghĩa như sau: "Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi."1 Như vậy, ta hiểu rằng cho vay là một hình thức tín dụng mà theo đó phát sinh một mối quan hệ vay mượn giữa một bên là ngân hàng và một bên là các cá nhân, tổ chức khác có nhu cầu vay vốn, quan hệ vay vốn được phát sinh dựa trên sự thoả thuận của các bên và với mục đích chính là sinh lời. Theo quan điểm của Mác, tín dụng (cho vay) là sự dịch chuyển vốn một cách tạm thời mà không dịch chuyển quyền sở hữu với đối tượng là vốn vay của bên cho vay đối với bên đi vay trên cơ sở bên đi vay trao trả toàn bộ lượng vốn bao gồm phần vốn ban đầu và một khoản chênh 1 Khoản 16 Điều 4 Luật các Tổ chức Tín dụng 2010 sửa đổi bổ sung 2017 8 lệch với giá trị ban đầu (khoản chênh lệch này được xem là giá trị thặng dư của việc sử dụng vốn hay nói cách khác đây là chi phí sử dụng vốn hoặc lợi tức)2.

Có thể thấy rằng hoạt động cho vay là trung tâm của nghiệp vụ ngân hàng và chỉ có ngân hàng hoặc các định chế tài chính được phép mới có thể thực hiện việc kinh doanh tiền tệ thông qua việc cho vay và hưởng lợi nhuận từ lãi phát sinh. Xuất phát bởi vì việc giao tiền cho khách hàng là một trong những hoạt động rủi ro và do đó cần có sự kiểm tra và thẩm định một cách thận trọng và chính xác, nếu như rủi ro xảy ra nguồn vốn bị mất sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và chất lượng vốn vay của ngân hàng. Do đó chất lượng cho vay sẽ luôn đi kèm với hiệu quả công tác đánh giá và thẩm định khách hàng.2 Nguyên tắc trong hoạt động cho vay Về cơ bản, hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại được thực hiện dựa trên những tiêu chí và nguyên tắc nhất định mà buộc các tổ chức này phải tuân thủ. Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, các nguyên tắc cho vay đối với ngân hàng thương mại bao gồm: Thứ nhất, việc thực hiện cho vay phải đúng mục đích.

Điều này được giải thích rằng, việc ngân hàng tài trợ cho vốn vay cho khách hàng phải đảm bảo được việc khách hàng sử dụng nguồn vốn này đúng mục đích ban đầu như cam kết (ví dụ: mua nhà, mua xe, phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh,. Nguyên tắc này có ý nghĩa trong việc bảo đảm dòng vốn của ngân hàng sẽ được sử dụng một cách đúng mục đích qua đó duy trì khả năng thu hồi vốn. Trên thực tế, Ngân hàng thường kiểm soát các hoạt động cho vay này dựa trên tài sản thế chấp hoặc đối với các chứng từ giải ngân của các khoản vay vốn lưu động. Điển hình như việc khách hàng chỉ được phép thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai để mua chính căn nhà đó tại tổ chức tín dụng 2 Giáo trình Kinh tế học Chính trị Mác – Lê nin (tái bản), Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2005, trang 47.

9 hoặc thế chấp xe để mua chính chiếc xe đó. Đối với các khoản vay ngắn hạn (vay luân chuyển, vay bổ sung vốn lưu động, chi trả nguyên vật liệu, chi lương cho nhân viên,.) thì cần phải bổ sung được các hoá đơn chứng từ (hoặc bảng lương) đầy đủ mới có thể tiến hành giải ngân theo quy định của pháp luật. Thứ hai, vốn vay phải được hoàn trả đúng hạn và đầy đủ nợ gốc và lãi. Như đã nói, bản chất của quan hệ vay vốn hoặc tín dụng ngân hàng là việc bên đi vay sử dụng vốn của bên cho vay trong một thời gian nhất định và sau đó có trách nhiệm hoàn trả một cách đầy đủ gốc và lãi, phần chênh lệch giữa số tiền đi vay và số tiền hoàn trả được xem là lợi tức tín dụng hoặc chi phí cho việc sử dụng vốn.

Thứ ba, cơ sở xác lập hoạt động vay vốn dựa trên sự thoả thuận của các bên dưới sự quản lý của Nhà nước, cụ thể là hợp đồng tín dụng (thoả thuận cấp tín dụng). Theo đó, các bên thực hiện giao kết hợp đồng vay vốn với đối tượng là số tiền vay của ngân hàng, việc giải quyết các tranh chấp sẽ được thực hiện thông qua thoả thuận của các bên và theo quy định của pháp luật hiện hành.3 Đặc điểm của hoạt động cho vay Với phương thức là một trong những loại hình cấp tín dụng phổ biến ở Ngân hàng thương mại và là hoạt động mang lại nguồn thu chủ yếu, bên cạnh những điểm chung giữa các loại hình cấp tín dụng khác như bảo lãnh, bao thanh toán, chiết khấu bộ chứng từ,. thì nghiệp vụ cho vay còn có những đặc điểm riêng biệt như sau: Thứ nhất, cho vay là biện pháp sử dụng trực tiếp vốn tiền tệ của ngân hàng. Khác với các biện pháp cấp tín dụng còn lại như bảo lãnh, bao thanh toán và chiết khấu chứng từ có giá,.

vay vốn là hoạt động mà bên vay cấp một lượng tiền tệ nhất định đối với bên đi vay, do đó bên đi vay được phép sử dụng trực tiếp nguồn vốn này trong một khoảng thời gian nhất định trong khi các loại hình cấp tín dụng còn lại được thể hiện đa phần thông qua các chứng từ giao dịch, hồ sơ và biên bản. Nói cách khác, cho vay là hoạt động tác động rất lớn đến nguồn vốn của ngân hàng và là đặc điểm cơ bản của một loại hình kinh doanh tiền tệ. Nguồn vốn của ngân hàng có thể xuất phát từ vốn tự 10 có hoặc vốn từ huy động, nói cách khác hoạt động cho vay là việc ngân hàng điều chuyển vốn từ nơi có vốn lưu động nhàn rỗi tới nơi cần vốn. Thứ hai, thời hạn đối với nghiệp vụ cho vay ngân hàng thường đa dạng và kéo dài.

Điều này được minh chứng rằng khác với các nghiệp vụ cấp tín dụng khác, việc cho vay được thực hiện tuỳ theo nhu cầu của từng mục đích khác nhau (ví dụ như mua nhà, mua xe, máy móc thiết bị,.) do đó thời hạn của các khoản vay này thường kéo dài, có thể lên đến 20 năm tuỳ thuộc vào chính sách riêng của từng ngân hàng. Hiện nay tại Vietcombank đang chào bán loại hình sản phẩm vay mua nhà với thời hạn lên tới hai mươi năm hoặc khách hàng sáu mươi lăm tuổi tuỳ điều kiện nào đến trước. Ngoài ra, thời hạn cho vay cũng là căn cứ để ấn định mức gốc và lãi hàng tháng (nếu có) mà bên đi vay có nghĩa vụ phải trả cho ngân hàng, đảm bảo được việc theo dõi và thu hồi nợ của ngân hàng đối với khoản vay. Thứ ba, hoạt động cho vay là hoạt động rủi ro cao.

Trên thực tế, việc giao một tài sản cho một người khác nắm giữ đã có những rủi ro phát sinh nhất định, và cho vay cũng không phải là một trường hợp ngoại lệ, mặc dù Ngân hàng luôn có những biện pháp và nghiệp vụ khác nhau nhằm đánh giá một cách khách quan và chính xác về năng lực trả nợ của khách hàng và các biện pháp cầm cố, thế chấp tài sản nhằm thu hồi vốn vay. Tuy nhiên, việc khách hàng có thể trả nợ đúng và đầy đủ còn phụ thuộc rất nhiều yếu tố mà ta xem đó là rủi ro không thể đa dạng hoá được, do đó Ngân hàng luôn phải chấp nhận những rủi ro này, và trong trường hợp xảy ra các sự kiện làm phát sinh rủi ro tín dụng họ phải thực hiện các biện pháp trích lập dự phòng và các hoạt động nhằm thu hồi lại vốn vay ban đầu. Do đó, việc cho vay luôn ẩn chứa những rủi ro nhất định mà không thể xoá bỏ hết được, Ngân hàng và các định chế tài chính trung gian khác luôn phải chấp sự các rủi ro đó nhằm tìm kiếm lợi nhuận cho bản thân.4 Phân loại phương thức cho vay Trên thực tế, tuỳ vào các tiêu chí khác nhau các hoạt động và loại hình cho vay cũng sẽ được quy định một cách khác nhau và tính chất của mỗi loại đều có những 11 điểm đặc trưng riêng biệt. Theo đó, việc phân loại các loại hình cho vay có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hiểu được các sản phẩm vay vốn của ngân hàng cũng như lựa chọn loại hình vay vốn phù hợp.

Thông thường có ba tiêu chí để phân loại hình thức cho vay như hiện nay. Thứ nhất, dựa trên sự bảo đảm tín dụng. Đối với tiêu chí này thì hoạt động cho vay được chia thành hai loại chính là (i) cho vay có tài sản đảm bảo và (ii) cho vay không có tài sản đảm bảo. Trong đó, cho vay có tài sản đảm bảo là việc một bên thực hiện cầm cố, ký quỹ (sổ tiết kiệm, tài khoản thanh toán, tài khoản tiết kiệm,.) thế chấp (nhà, xe) để đảm bảo cho khoản vay của mình tại ngân hàng.

Trong khi đó, hình thức cho vay không có tài sản đảm bảo là việc ngân hàng dựa trên uy tín của khách hàng mà đồng ý cho khách hàng được phép sử dụng vốn, tuy nhiên họ cũng phải có những sự chứng minh rõ ràng về mặt tài chính đáp ứng được việc hoàn trợ (ví dụ: cung cấp bảng lương hàng tháng, sao kê lương qua ngân hàng, báo cáo tài chính được kiểm toán đối với công ty,.