Chương 1 – Tổng quan về dự án và cho vay dự án động 2/ Kỳ thu tiền bình quân = (Khoản phải thu bình đánh giá việc sử dụng tài sản quân x 360) / Doanh thu thuần trong 1 năm của doanh nghiệp 3/ Vòng quay vốn=Doanh thu thuần/Tổng tài sản 4/ Vòng quay vốn lưu động = Doanh thu thuần / TSLĐ bình quân Nhóm 4: Các 1/ Suất sinh lời trên doanh thu (ROS) Được sử dụng để đo lường hiệu tỷ số sinh lời = Lãi ròng / Dthu thuần năng quản trị doanh nghiệp hay 2/ Tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) nó là đáp số cuối cùng để đánh = Lãi ròng / Tổng tài sản giá hoạt động, chính sách mà 3/ Tỷ suất sinh lời trên vốn CSH (ROE) = Lãi doanh nghiệp áp dụng ròng / Vốn chủ sở hữu 1. Thẩm định các yếu tố phi tài chính Yếu tố phi tài chính được xem không kém phần quan trọng, ở đây chủ yếu nói đến yếu tố liên quan đến nhân lực, môi trường kinh tế,… như: - Mô hình tổ chức và quản lý điều hành - Năng lực bộ máy lãnh đạo và đội ngũ cán bộ chủ chốt. - Trình độ, kinh nghiệm trong sản xuất và kinh doanh. - Vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.
- Triển vọng của doanh nghiệp và ngành nghề kinh doanh,… Các thông tin trên thường được đánh giá thông qua quá trình hoạt động của doanh nghiệp và trải nghiệm của bộ máy điều hành trong quá khứ. Thẩm định hồ sơ pháp lý của dự án Khi xem xét tính pháp lý của dự án, các NHTM thường đi sâu xem xét các vấn đề sau: - Dự án đã được cấp thẩm quyền phê duyệt chưa. Riêng đối với dự án nhóm A, Dự án phát triển hạ tầng KCN, KCX trước khi chủ đầu tư phê duyệt phải được sự cho phép của Thủ tướng chính phủ. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 1 – Tổng quan về dự án và cho vay dự án - Ý kiến của các bộ ngành, địa phương có liên quan đến dự án (đối với những dự án theo qui định của pháp luật phải có).
- Phê duyệt Thẩm định thiết kế cơ sở của các cơ quan chức năng có liên quan (đối với những dự án theo qui định của pháp luật phải có). - Các văn bản có liên quan về việc giao đất, thuê đất, quyền sử dụng đất. - Các qui định về đầu tư của doanh nghiệp: tham chiếu trong qui chế tài chính, điều lệ hoạt động của công ty. Thẩm định hiệu quả kinh tế - tài chính của dự án Đây là bước khó khăn và quan trọng của NHTM, nó đòi hỏi kỹ năng và kinh nghiệm cao của cán bộ thẩm định.
Nhiệm vụ của cán bộ thẩm định là phân tích, đánh giá các nội dung trong dự án nhằm tìm ra những điểm còn thiếu sót, sai sót, những điểm chưa rõ ràng, đáng nghi ngờ của dự án. Sau đó cùng với khách hàng thảo luận, làm sáng tỏ thêm nhằm đánh giá chính xác và trung thực hiệu quả của dự án. Khi thẩm định hiệu quả kinh tế - tài chính của dự án thì cần thẩm định các yếu tố chính sau: 1. Xác định tổng mức đầu tư Tổng mức đầu tư ban đầu là tổng giá trị các tài sản cố định và vốn lưu động ròng cần thiết cho một dự án đầu tư.
Tài sản cố định là các công trình xây lắp (đất đai, nhà xưởng), máy móc thiết bị, thiết bị vận tải và các chi phí khác để hình thành tài sản cố định và vốn lưu động ròng là nguồn lực cần thiết để vận hành một phần hay toàn bộ dự án. Trong quá trình thẩm định cần xem xét, đánh giá tính khả thi và hợp lý của từng loại tài sản. Ngoài ra, còn một số các chi phí cần phải chú ý tính toán vào trong giai đoạn đầu tư ban đầu của dự án như: Chi phí trước sản xuất hay còn gọi là chi phí kiến thiết ban đầu. Mỗi dự án công nghiệp đều có một số khoản chi tiêu nào đó cần thiết trước khi đi vào hoạt động sản xuất.
Những chi tiêu này đều phải được vốn hóa và bao gồm một số phát sinh trong các giai đoạn khác nhau trong giai đoạn 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 1 – Tổng quan về dự án và cho vay dự án chuẩn bị dự án và thực hiện dự án như Chi phí cho công tác nghiên cứu chuẩn bị, chi phí tư vấn, thiết kế, giám sát; chi phí cho vận hành thử, khởi động và kiểm tra nghiệm thu; chi phí huy động vốn. Đánh giá khả năng thu xếp nguồn vốn Nguồn vốn mà dự án thường sử dụng là từ vốn tự có, vốn vay ngân hàng, vốn ngân sách, hay huy động động khác. Khi thẩm định chỉ tiêu này cần xem xét lại tính khả thi của từng nguồn, cách thức sử dụng vốn và những điều kiện hạn chế trong quá trình sử dụng (nếu có). Thẩm định các thông số dự báo thị trường và doanh thu Để thẩm định được thông số dự báo thị trường thì phải nắm vững các kỹ thuật dự báo và chọn lựa những kỹ thuật có liên quan đến lĩnh vực đầu tư của dự án.
Các loại dự báo thông dụng như: dự báo nhu cầu trong tương lai, dự báo dài hạn (trong suốt vòng đời của dự án), dự báo trực tiếp lên sản phẩm của dự án hay dự báo gián tiếp là dự báo qua các sản phẩm thay thế (sản phẩm trung gian). Các phương pháp dự báo thường sử dụng là phương pháp dự báo theo thời gian, theo đường khuynh hướng. Để có được các thông tin tin cậy, đòi hỏi người lập dự án phải có sự điều tra, nghiên cứu thị trường; thu thập những số liệu của quá khứ và những thông tin về môi trường vĩ mô như chính trị, tình hình kinh tế trong và ngoài nước, chính sách của nhà nước, …. Đặc biệt, cần phải đánh giá đúng về những điểm mạnh, điểm yếu, những cơ hội, và những nguy cơ về sản phẩm của dự án (lập ma trận SWOT).
Từ việc xác định dự báo về thị trường, ta có thể dự báo được doanh thu với số liệu tin cậy hơn. Yếu tố dễ biến động nhất trong kinh tế của dự án thường là số lượng và giá bán. Nó quyết định doanh thu của dự án. Vì thế người thẩm định cần có những cơ sở để thẩm định và dự báo các yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng và giá bán như: thị trường đầu vào, thị trường đầu ra của sản phẩm, kỹ thuật, công nghệ,….
20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 1 – Tổng quan về dự án và cho vay dự án Để thẩm định sản lượng sản xuất, ta thẩm định thị phần của doanh nghiệp hiện tại, nhu cầu của thị trường và khả năng cung ứng đầu vào, đầu ra của sản phẩm. Trong nền kinh tế thị trường, đặc biệt là với môi trường kinh tế hội nhập toàn cấu thì sức cạnh tranh giữa các sản phẩm với nhau và giữa các doanh nghiệp là hết sức gay gắt: cung cầu thị trường, chất lượng sản phẩm, mẫu mã, giá cả, thương hiệu, thị hiếu tiêu dùng,…Một dự án dù có thuận lợi đến đâu nhưng bỏ qua yếu tố nghiên cứu, dự báo thị trường đầu ra cũng như nguồn nguyên liệu đầu vào dễ dẫn đến dự án bị gặp khó khăn, thất bại. Điều này có nghĩa là khả năng thu hồi nợ vay sẽ gặp khó khăn, dẫn đến chất lượng tín dụng chung cho ngân hàng. Ngoài ra, cần xem xét công suất, công nghệ của máy móc thiết bị, năng suất hoạt động ở mức tối đa có thể của đối tượng dự án.
Khi thẩm định ta so sánh với số liệu về số lượng sản phẩm sản xuất của dự án có phù hợp với công suất của máy, ở mức tối đa có thể của máy chưa. Thẩm định các thông số xác định chi phí Vì những đánh giá chi phí đáng tin cậy là căn cứ cho việc thẩm định dự án đầu tư, cần kiểm tra kỹ lưỡng tất cả các khoản chi phí có tác động quan trọng tới tính khả thi về tài chính. Phân tích độ nhạy cảm mà sẽ đề cập đến ở phần sau cho phép tìm ra những điểm mâu thuẫn và cơ cấu chi phí không cân đối, đặc biệt khi mà có sẵn dữ liệu về các dự án tương tự trong một ngân hàng dữ liệu về báo cáo khả thi. Trong trường hợp có những ước lượng cần xem lại, có thể cần phải xác minh lại những khoản dự báo chi phí bằng cách dùng nguồn dữ liệu khác.
Việc chuẩn bị các đánh giá chi phí và bao gồm giai đoạn tiền đầu tư, thực hiện dự án và giai đoạn vận hành. Nó bao gồm những chi phí tương ứng của đầu tư ban đầu, sản xuất, tiếp thị và phân phối, thay thế nhà xưởng và thiết bị, nhu cầu vốn lưu động và thanh lý nhà xưởng khi kết thúc dự án. Các khoản chi phí ước lượng cần được chia nhóm theo địa phương hay bên ngoài, và có thể thể hiện bằng giá bất biến hay giá hiện thời. Phụ thuộc vào giá gốc sử dụng trong báo cáo khả thi và phân tích tài chính, mà cần có phần bù cho việc tăng giá.
Do việc sử dụng các thuật ngữ 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 1 – Tổng quan về dự án và cho vay dự án tài chính và kế toán không khớp nhau thường gây ra vấn đề khi tiến hành phân tích, vì vậy nên sử dụng một cách chặt chẽ các khái niệm đã được định nghĩa. Thẩm định dòng tiền hay dòng ngân lưu của dự án Dòng tiền hay dòng ngân lưu là bảng dự toán thu - chi trong suốt thời gian tuổi thọ của dự án, nó bao gồm những khoản thực thu (dòng tiền vào) và thực chi (dòng tiền ra) tính theo từng năm. Trong phân tích tài chính dự án, chúng ta chỉ quan tâm tới dòng ngân lưu chứ không sử dụng lợi nhuận để đánh giá tính khả thi của dự án. Vì lợi nhuận không đánh giá đúng được thời điểm thu và chi tiền mặt của dự án, vì vậy không phản ánh đúng lợi ích của dự án theo thời giá của tiền tệ.
Như đã biết, sự đầu tư có thể được xem như là một sự cam kết dài hạn của các nguồn lực kinh tế với mục đích sản xuất và thu lợi nhuận ròng trong tương lai. Theo phương pháp thẩm định đầu tư thông thường, về cơ bản là đánh giá lợi nhuận ròng dự kiến trên vốn đầu tư bỏ ra. Tuy nhiên với mục đích thẩm định đầu tư cần phải đánh giá trong một khoản thời gian nhất định.