CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1. Lý do lựa chọn đề tài Động lực được coi là yếu tố then chốt dẫn đến thành công hay thất bại của người học. Động lực học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng của sinh viên có tác động trực tiếp đến kết quả học tập của họ. Sinh viên không có động lực học thể hiện sự mất tập trung cũng như thái độ bất hợp tác trong học tập.
Trái lại, những người có động lực học sẽ bộc lộ rõ ý chí mạnh mẽ và kiên trì để đạt được thành công. Điều đó chứng minh rằng động lực đóng một vai trò quan trọng việc tiếp thu ngôn ngữ. Vì vậy giảng viên cần chú trọng tạo động lực cho sinh viên nhằm phát huy tối đa hiệu quả học tập của họ. Trong quá trình giảng dạy tại trường Đại học Thương mại, nhóm tác giả nhận thấy phần lớn sinh viên tỏ ra thờ ơ hoặc ít quan tâm đến việc học tiếng Anh.
Thay vì chú trọng vào việc học, hầu hết sinh viên thường lướt mạng, chơi điện tử, nói chuyện riêng, v. Động lực học tiếng Anh thấp ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập. Do đó, việc nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên trường Đại học Thương mại là thực sự cấp thiết. Điều này đòi hỏi các giảng viên khoa tiếng Anh cần nhận thức rõ về các mức độ khác nhau của động lực học nhằm tiếp cận tốt hơn tới tất cả sinh viên.
Để làm được điều đó, việc áp dụng những phương pháp giảng dạy mới và hiện đại được đặt lên hàng đầu, trong đó phương pháp học theo dự án được cho là đem lại những tác động tích cực tới việc tăng động lực học cho sinh viên. Phương pháp này khơi dậy và nâng cao tính chủ động, tích cực và sáng tạo của sinh viên, đồng thời rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm. Hình thức dạy học này khuyến khích sinh viên phải tự tìm tòi, trau dồi kiến thức và tạo ra sản phẩm của chính mình dưới sự hướng dẫn và giúp đỡ của giảng viên. Bên cạnh đó, phương pháp học theo dự án có khả năng thu hút sinh viên và cho phép họ giải quyết các vấn đề theo ngữ cảnh, “điều này có thể hỗ trợ họ kết hợp những kiến thức được học trong trường và những kinh nghiệm ở môi trường bên ngoài ”(Jurow, 2005).
Thực tế cho thấy, đã có nhiều nghiên cứu trong nước về phương pháp học theo dự án hay động lực học tiếng Anh. Tuy nhiên tại Việt Nam, các công trình nghiên cứu về tác động của phương pháp này tới việc nâng cao động lực học tiếng Anh còn rất hạn chế. Cụ thể là, tại trường Đại học Thương mại, chưa có bất cứ nghiên cứu nào liên quan tới việc áp dụng phương pháp học theo dự án nhằm nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên. Xuất phát từ những lý do trên, nhóm tác giả quyết định chọn đề tài “Nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên thông qua phương pháp học theo dự án (project-based 1 learning)” với mong muốn nâng cao động lực trong việc học tiếng Anh của sinh viên thông qua phương pháp học theo dự án và đề xuất một số giải pháp.
Tổng quan nghiên cứu đề tài Động lực học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng của sinh viên có tác động trực tiếp đến kết quả học của họ. Đây cũng là vấn đề thu hút được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trên thế giới 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới về động lực học tiếng Anh Đã từng có nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới tìm hiểu về động lực học tiếng Anh.
Tác giả Dornyei (2001) thực hiện nghiên cứu tập trung vào tám loại động lực học tiếng Anh - ngôn ngữ thứ 2 của các sinh viên đại học, trong đó 3 yếu tố tác động đến việc học ngôn ngữ thứ hai là: thái độ, tính tích cực và mong muốn hội nhập. Wong (2007) đã tiến hành phỏng vấn và khảo sát 109 sinh viên mới đến Hồng Kông nhằm đánh giá ảnh hưởng của những yếu tố văn hóa-xã hội và đặc điểm nhân khẩu học tới động lực học tiếng Anh của họ tại Hồng Kông. Nghiên cứu được thực hiện dựa trên khung động lực Dornyei (1998) và bổ sung thêm hai yếu tố là yếu tố văn hóa và cha mẹ. Kết quả nghiên cứu cho thấy giảng viên có tác động lớn nhất tới động lực học tiếng Anh của nhóm sinh viên này.
Dựa trên kết quả đó, tác giả đưa ra một số đề xuất cho việc giảng dạy tiếng Anh tại Hồng Kông khi phát triển chương trình và lựa chọn tài liệu dạy học. Hơn nữa, yếu tố cha mẹ cũng đóng vai trò then chốt trong việc tạo động lực học tiếng Anh cho sinh viên. Tuy nhiên, kết quả từ các buổi phỏng vấn bán cấu trúc cũng bộc lộ “mặt trái” đó là cha mẹ có thể hỗ trợ tài chính hay là chỗ dựa tinh thần cho con cái nhưng lại không có đủ kỹ năng, kiến thức để truyền đạt và giảng dạy cho con mình khi họ gặp khó khăn trong quá trình học. Một số đặc điểm nhân khẩu học như giới tính, tuổi tác hay nơi sinh cũng đều có những tác động nhất định tới động lực học tiếng Anh của những sinh viên mới đến Hồng Kông này.
Ngoài ra, trong một nghiên cứu với 30 sinh viên năm thứ nhất của Viện Kỹ thuật Quốc tế Sirindhorn thuộc trường Đại học Thammasat tại Thái Lan, Wimolmas (2012) tập trung làm rõ loại hình và mức độ của động lực thâm nhập và động lực thực dụng trong việc học tiếng Anh. Bảng câu hỏi khảo sát về động lực gồm 20 câu được thực hiện dựa trên khung lý thuyết động lực của Gardner (2001). Các kết quả nghiên cứu tổng thể 2 chỉ ra rằng đối tượng tham gia nghiên cứu có động lực tương đối cao, cụ thể là động lực học tiếng Anh của họ mang thiên hướng “thực dụng”. Điều đó chứng minh rằng động lực thực dụng là một yếu tố quan trọng trong việc học tiếng Anh của sinh viên.
Cuối nghiên cứu, tác giả chỉ ra những khó khăn mà sinh viên gặp phải, từ đó gợi ý một số chương trình và hoạt động ngôn ngữ đa dạng, đề xuất những giải pháp hữu ích về việc nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên. Long, Ming và Chen (2013), với mong muốn tìm hiểu thái độ học, sự quan tâm và hứng thú với việc học tiếng Anh, đã khảo sát 45 học sinh trung học tại Trường Trung học cơ sở số 5 tại Gejiu, Trung Quốc. Nghiên cứu phân tích khái niệm động lực, các loại động lực, vai trò của động lực trong việc học tiếng Anh. Kết quả cho thấy hầu hết học sinh đều có động lực học tiếng Anh rõ rệt thông qua việc họ có thể nhận thức được tầm quan trọng của việc học tiếng Anh, tham gia sôi nổi vào các hoạt động học tiếng Anh.
Các học sinh tin rằng động lực là yếu tố chính để đạt điểm cao trong bài thi. Qua nghiên cứu, tác giả cũng đưa ra một số gợi ý giúp tăng động lực và nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng Anh tại ngôi trường này. Saqlain và Islam (2014) đã tiến một nghiên cứu với sự tham gia của 60 học viên tại một số trung tâm ngoại ngữ khác nhau ở Hyderabad, Pakistan để phân tích và xác định khía cạnh tâm lý xã hội của họ. Nghiên cứu chú trọng vào yếu tố động lực trong việc học ngoại ngữ hai, cụ thể là quan niệm về động lực thực dụng và động lực thâm nhập theo Gardner (2001).
Trong nghiên cứu, tác giả sử dụng bảng câu hỏi khảo sát, phiếu quan sát và phỏng vấn để thu thập dữ liệu về quan điểm, thái độ của sinh viên với quá trình học ngoại ngữ, mong muốn học ngoại ngữ, định hướng mang tính phương tiện và những rào cản khi học ngoại ngữ. Tác giả đã đi đến kết luận rằng học viên tại các một số trung tâm ngoại ngữ tại Hyderabad, Pakistan chưa thể hiện động lực học tiếng Anh thực sự, cụ thể là động lực thâm nhập -một loại động lực quan trọng giúp tăng mức độ chính xác và thành thạo tiếng Anh. Ahmed cùng nhóm cộng sự (2015) đã thực hiện một nghiên cứu nhằm tìm hiểu lý do vì sao sinh viên đại học chưa có động lực cao với việc học tiếng Anh. Tác giả đã chỉ ra những yếu tố liên quan đến động lực như quan hệ giữa giảng viên với sinh viên, môi trường lớp học, thái độ tự trọng và việc tự nguyện giao tiếp.
Nghiên cứu làm nổi bật vai trò của động lực khi nó tạo ra những yếu tố tương tác mạnh mẽ, từ đó khơi dậy sự tự tin của người học, đồng thời cũng đề cao trách nhiệm của giảng viên trong việc 3 tạo ra một môi trường học tập thoải mái. Đối tượng tham gia nghiên cứu gồm 199 sinh viên của trường Đại học Sargodha, Pakistan. Dữ liệu định lượng được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát dựa trên thang đo 4 bậc của Likert về những mức độ khác nhau của động lực. Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng giảng viên ngoại ngữ chưa hợp tác tốt với sinh viên khi phương pháp giảng dạy vẫn là “lối mòn”, và chính điều đó khiến động lực học tiếng Anh cho sinh viên vẫn còn thấp.
Rõ ràng là nếu sinh viên chưa tự tin thì họ không thể học tốt ngoại ngữ. Qua nghiên cứu, tác giả nhận thấy rằng nếu biết nắm bắt những yếu tố động lực này theo đúng hướng thì kết quả sẽ có nhiều cải thiện. Ekiz và Kulmetov (2016) tìm hiểu vai trò của động lực và các yếu tố ảnh hưởng tới động lực học tiếng Anh của sinh viên thông qua việc khảo sát 40 sinh viên năm thứ nhất chuyên ngành tiếng Anh sư phạm tại trường đại học Uludag, Thổ Nhĩ Kỳ. Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố như cha mẹ, môi trường và thái độ của giảng viên.
Kết quả của nghiên cứu cho thấy người học được tạo động lực khi họ nhận được sự khích lệ và hỗ trợ từ phía phụ huynh. Hơn nữa, nhiều chiến lược và cách thức giúp nâng cao động lực cho người học cũng được trình bày trong nghiên cứu. Trong một nghiên cứu tại Viện Giáo Dục Maija Yang, Myanmar của Sant (2018), một bảng câu hỏi khảo sát dựa trên khung lý thuyết động lực của Renandya (2014) gồm 5 yếu tố: giảng viên, phương pháp giảng day, giáo trình, nhiệm vụ và kiểm tra được gửi tới 120 sinh viên theo học các lớp tiếng Anh.