CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE CÔNG TÁC LỰA CHỌN NHÀ THAU XÂY LAP 1.1 Tình hình chung vé hoạt động đấu thầu tạ Vig Nam 1L. Qáa trình hình thành và phát triển công tác đầu thầu ở Việt Nam “Quá tình hình thành và phát triển dd thầu ở nước ta gắn liền với quá tinh phát triển của nén kinh tế, Trước năm 1945, Việt Nam còn là nước thuộc địa, nn kinh ễ và các chính sich do chính phủ Pháp quản lý và chỉ phối. Từ năm 1945 sau khi giành được độc lập và thành lập nước, nền kinh tế của Việt Nam đã hình thành và bước đầu phát triển, ty nhiên từ 1946-1954 đắt nước trong gid đoạn khẳng chiến chống Pháp, thời kỳ này nên kinh ế còn ở trong giai đoạn sơ khi, chưa có cơ sở hạ ting cho nén kinh tẾ và chưa có hoạt động đầu thầu. Giai đoạn 1954-1975: Trong giai đoạn này, kinh tế miền Bắc phát triển bình quân năm là 6% (GDP đầu người bình quân năm tăng khoảng 3%).
Do chiến tranh lan rộng ảnh hưởng rấ lớn đến nên inh tổ, Kinh ế trong thời gian này tập trung phục vụ cho chiến trường với nhiệm vụ giải phóng đất nước. Trong cơ chế kế hoạch hỏa tập trung của nhà nước theo các kế hoạch kinh tế 5 năm, Nhà nước chỉ định cho các đơn vị thực hiện xây lắp tuy theo kế hoạch mà Nhà nước đề ra hoặc căn cứ vào mối quan hệ giữa các đơn vị đó với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền mà không qua đầu thầu. Với cơ chế này, không tồn ti khái niệm cạnh tranh trong tất cả các ngành, nh vực của nên kỉnhtế nói chung và trong hot động đầu tr xây dưng nói ng, từ đó tạ ra nhiề iê cực, si lim gây th thoát lớn cho xã hội Giai đoạn 1976-1986: Đường lối kinh tế chủ đạo của thời kỳ nảy là công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, xây dựng chế độ làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa của nhân dân lao động. Thời kỳ này được nhắc đến với dan tr "bao cấp" kinh tế hoạt động theo cơ chế tập trung kế hoạch hóa.
Nhà nước lên kế hoạch cho mọi hoạt động kinh các xf nghiệp nhà máy cứ theo kế hoạch n nước mà làm. Thành phần kinh tế tư nhân bị sắm. Nông dân làm việc ong các hợp tác xã. Kinh tế giải đom này rt khó khẩn, tì trệ và roi vào khủng hoảng trim trọng.
Trong thời gian này không có các hoạt động đấu thầu trong nền kinh tế Từ năm 1986 đến nay: Tir nén kinh tế kế hoạch hỏa tập trung sang vận hình theo cơ chế thị trường, các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh bất đầu được tạo điều kiện phát triển, Khái niệm cạnh tranh trở nên thông dụng, trong hoạt động đầu tư xây dựng, các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác nhau đều bình đẳng trước pháp luật, đều có cơ hội tham gia xây dựng các công trình ngang nhau nên giữa các doanh nghiệp uôn tồn tại sự cạnh tranh. Nén kính tế càng phát triểnthi mức độ cạnh tranh càng gay gất. Đứng trước thực tế đó, hoạt động đầu thầu đã xuất hiện và tao ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, các doanh nghiệp xây dựng có cơ hội được thể hiện mình một cách tốt nhất, Ở các nước phát triển, đấu thầu đã được áp dụng từ lâu và mang lại hiệu quả to lớn, còn ở Việc Nam hình thức này edn rất mới. ĐỂ tạo ra môi trường pháp lý nhằm tăng cường hiệu quả của hình thức đều thằu, cùng với tổ chức thực hiện, các văn bản có tính quy chế được xây đựng, bổ sung và sửa đổi ngày càng hoàn thiện.
HG thing các văn bản của nhà nước đã ban hành chỉ đạo thực hiện công tác đầu thầu trong thời gian vừa qua: ~_ _. Trước những năm 1990, trong các văn bản quản lý đầu tư xây dựng đã xuất hiện (Quy ché đầu thiu trong xây đựng” nhưng chưa rõ ring - Năm 1990, Bộ xây dựng ban hành Quy chế đấu thầu trong xây dựng tại Quyết định số 24BXD-VKT ngày 12/ 2/1990, Văn bản này được coi là Quy chế đầu thầu đầu tiên, trong đó quy định tt cả công trình xây dụng nguồn vốn ngân sách và ngoài ngân sách va hợp tác xã đều phải thực hiện đầu thâu. = Thing 31994- Bộ Xây dựng ban hành “ Quy ch đầu thầu xây lắp” tại Quyết định số 06/BXD-VKT thay cho Quyết định số 24/BXD-VKT, Theo đó quy định tắt cả công tình xây dưng thuộc sử hữu Nhà nước đều phi the hiện đầu thầu = Ngày 16/4/1994, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 183/TTg về Thành lập Hội đồng quốc gia xét chọn đơn vị trúng thầu các dự án đầu tư lớn. Theo quy din này, các dự án ding vẫn Nhà nước (bao gồm Ngân sich cấp, vốn vay, vin viện trợ.
vn Nhà nước ở các doanh nghiệp) đều phải qua đầu thể „ kết qua ấu thầu có vốn đầu tư rên 10 iệu USD phải thông qua Hội đồng xét thầu quốc gia thẳm định để tình Thủ tưởng Chính phủ xem xết và phê duyệt = Nam 1996, Chính phi ban hành Quy chế dau thầu kèm theo Nghị định số 43/NĐ- CP ngày 16/7/1996. Văn bản này mang tính pháp lý cao hơn và phạm vi điều chính rồng hơn, theo ï thấu” lần atin đã trở thin đối tượng quản lý của công tác đấu thầu, Nghị định 43/NĐ-CP của Chính phủ đã được thay thé bằng Nghị định số S8/ND.CP ng 1/9/1999 và Nghị định này đã được bỗ sung, sa đổi bởi Nghị định số 14/NĐ-CP ngày 5/5/2000. Từ năm 1999 dẫn năm 2003, công tác đấu thầu được điều chinh chủ yếu bằng Nghị định số 88/ND-CP và Nghị định số 14/NĐ- CP, so với cơ chế cũ thi nhiều vẫn đề đã sáng 16 hơn, phương pháp đánh giá để đấu thầu đã khoa học hơn, chuẩn mực hơn = Nam 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 66/NĐ-CP ngày 12/6/2003 sửa đổi bổ sung Nghị định số 88/ND-CP và Nghị đị số L4IND-CP. Với 45% số điều bổ sung Nghị định 88/CP và 136 số điều sữa đổi bổ sung, Nghị định 14/ND-CP đã ting cường tính cạnh tranh, công bằng, mình bạch trong đấu thầu, bảo đảm hiệu qu kinh tẾcũa đợ án, tăng cường một bước công tác thanh tra quản lý hoạt động đầu thầu và thục hiện hợp đồng, nâng cao công tác quản ý thông tn về đầu thấu và Nhà thầu ~ Voi những quy chế, quy định về Diu thầu trong xây dựng được nó ở tên, vẫn chưa bao quit được hết được khối lượng công việc, tình huống xảy ra trong hoạt động dấu thầu và trích nhiệm, biện pháp xử lý các nh huồng xảy ra trong đầu thầu.
Ngày 29 tháng 11 năm 2005 tại kỳ họp Quốc hội khóa XI năm 2005 đã thông nhất ban hành. Luật ắu thầu là bước tiến quan trọng rong công tác quản lý nhà nước về đầu thé, tạo tiền đẻ cho hoạt động đấu thầu ngày càng phủ hợp với xu thé bội nhập toàn cầu. với việc ban hành Luật đầu thầu, nhà nước công đã ban hành Nghị định 111/2006/NB- CP ngày 29/9/2006, Nghỉ định 5&/200%/ND-CP ngày 05052008, Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15 tháng 10 năm 2009 về việc Hướng dẫn thi hành Luật da thâu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng. ~ BG phủ hợp tỉnh hình thực tẾ ngày 19 thing 6 năm 2009 tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XII đã thông qua sửa đổi bổ sung Luật đầu thầu năm 2005 ~ Tai kỹ họp thứ 6 ngây 26/11/2013 Quốc hội khóa XIII đã thống nhất ban hành Luật dau thầu số 43/2013/QH13.
Theo đó, Luật dau thầu năm 2013 có hiệu lực thi hành tir ngày 01/7/2014. Luật nảy gồm 13 chương với 96 điều được xây dựng trên cơ sở sữa đổi toàn diện Luật đấu thầu năm 2005, Luật Sita đổi, b6 sung một số điều của các luật lién quan đến đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009, Luật đầu thầu năm 2013 có 10 điểm mới căn bản là: Đơn giản hóa thù tục hành chính trong đầu 1 us Quy định phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu: Ưu tiên phát triển nguồn nhân lực trong nước; "Mua sắm tập trung: Mua thuốc, vật tư tế: Lựa chọn nhà đầu tư; Hợp đồng trong đầu thầu: Phân cắp trong đầu thầu; Giám sát về đầu thầu: Xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu 112 Thực trạng công tác đấu thầu ở Việt Nam trong thời gian qua 1.1Giai đoạn trước khi có Luật Đắu thầu Trong thập kỹ 80 của thé ky trước, nước ta chuyển từ nén kinh tẾ bao cấp sang nỀn kinh tế thị trường nhiều thành phần có sự quản lý của nhà nước, Đây là một bước ngoặt trong qué tình phát triển kinh tế. Sự ra đời của nhiều doanh nghiệp nhà nước và tư nhân đã tạo nên môi trường kinh doanh cạnh tranh của nén kinh tế, Các doanh nghiệp trong và ngoài nhà nước cùng nỗ lực dé phát triển, hoàn thiện, nâng cao năng lực để khẳng định vị tri của mình trên thị trường nhằm tim kiếm việc làm cho mình. Các dự án không còn được nhà nước giao cho một đơn vị thực hiện theo kế hoạch mà có nhiễu sự lựa chọn các cơ quan, đơn vị đủ điều kiện, năng lực thực hiện.
Đáp ứng nhủ cầu đó nhà nước đã cho ra đời các quy định về đầu thai từ Quy chế đấu thầu trong xây dựng năm 1990 của Bộ xây dựng được xem là quy định đầu tiên về đấu thầu, sau đó là các văn bản quy phạm pháp luật khác về đấu thầu được ban hành dé phù hợp với tình hình phat én kinh. va đồi của Luật đầu năm 2005 là mot bước tiến lớn về thống nhất và hoàn thiện các quy định rồi rạc, tin mắt về đầu thầu thành một luật riêng quy định về đấu thầu, Trong thời gian đó Côngt đấu thầu đã được triển khai và đã đem lại những kết quả đáng khích Ig. Kết quả đấu thầu theo đánh giá chung như bảng 11 Bảng 1.1: Kết quả đầu thầu theo đánh giá chung 1999 D000 D001 D002 D003 P004 632 {10.19 1384 [1400 [1029 R57 RA 64 "Nguồn: Báo cáo số liệu về hoạt động đầu thầu ở Việt Nam của Vụ Quản lý đầu thầu — BO Kế hoạch và Đầu tư. Thận xét: Nhin vào những số iệu tổng quát nhất vé hoạt động đầu thầu của cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu (Vụ quản lý dau thầu trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tu), ta thấy tổng số gối thầu được thực hiện cổ sự ting liên sục và rt nhanh từ năm 1994 đến năm 2002 nhưng lại có xu hướng giảm dần vào 2 năm tiếp theo 2003 và 2004, Trong khi đó tỉ lệ tiết kiệm thông qua dau thầu qua các năm lại giảm liên tục và dđều đạn, đặc biệt là vio năm 2004.