Nghiên cứu thực tiễn về hợp đồng BOT trong đầu tư dự án tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích pháp luật việt nam về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng bot thực tiễn thi hành và kiến, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Chu Diệu Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Tăng Văn Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Hợp Đồng BOT Trong Đầu Tư Dự Án Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ DỰ ÁN THEO HÌNH THỨC HỢP ĐỒNG BOT VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH
• 1.1. Khái quát về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 1.2. Lý luận về hoạt động đầu tư theo phương thức PPP
• 1.2.1. Khái niệm hoạt động đầu tư dự án theo phương thức PPP
• 1.2.2. Đặc điểm của hoạt động đầu tư theo phương thức PPP
• 1.2.3. Các loại hợp đồng đầu tư theo phương thức PPP
• 1.3. Khái niệm và hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 1.3.1. Khái quát
• 1.3.2. Khái niệm hợp đồng BOT
• 1.3.3. Hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 1.3.4. Đặc điểm chung của hợp đồng BOT và hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 1.3.4.1. Hợp đồng BOT là hợp đồng đặc thù
• 1.3.4.2. Hợp đồng BOT là hợp đồng "cấp quyền"
• 1.3.4.3. Chủ thể ký kết hợp đồng là cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư doanh nghiệp
• 1.3.4.4. Hợp đồng BOT có tính chất là hợp đồng "tài trợ dự án"
• 1.3.4.5. Đối tượng của hợp đồng BOT là các công trình kết cấu hạ tầng
• 1.4. Vai trò của hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 1.5. Kinh nghiệm quốc tế điều chỉnh pháp luật về hợp đồng BOT
• 1.5.1. Khuôn khổ pháp lý về hợp đồng BOT và hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT ở một số quốc gia
• 1.5.2. Kinh nghiệm từ hoạt động đầu tư dự án theo hợp đồng BOT của một số quốc gia và gợi mở cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ DỰ ÁN THEO HÌNH THỨC HỢP ĐỒNG BOT
• 2.1. Sự hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 2.2. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 2.2.1. Khái niệm và hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT)
• 2.2.2. Phân loại dự án đầu tư
• 2.2.3. Trình tự thực hiện dự án đầu tư
• 2.2.4. Chủ thể ký kết hợp đồng BOT
• 2.2.4.1. Chủ thể của hợp đồng BOT là cơ quan nhà nước có thẩm quyền
• 2.2.4.2. Nhà đầu tư chủ thể cơ bản của hợp đồng BOT
• 2.2.5. Về việc lựa chọn nhà đầu tư thành lập doanh nghiệp dự án liên kết hợp đồng đầu tư
• 2.2.5.1. Lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án
• 2.2.5.2. Các tiêu mục có liên quan đến lựa chọn hợp đồng
• 2.2.6. Các trợ giúp và bảo đảm đầu tư
• 2.2.7. Về lợi nhuận của nhà đầu tư
• 2.3. Thực tiễn áp dụng pháp luật về đầu tư dự án theo hình thức BOT
• 2.3.1. Thiên cơ chỗ xác định quyền sở hữu đối với công trình được đầu tư
• 2.3.2. Tưởng mắc trong công tác thu xếp tài chính
• 2.3.3. Chưa có tiêu chí và đánh giá hiệu quả đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT
• 2.3.4. Công tác quản lý điều hành không chặt chẽ
• 2.3.5. Đánh giá về thực trạng pháp luật thực tiễn triển khai dự án đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT
• 2.3.5.1. Thành tích của hoạt động đầu tư theo hình thức BOT
• 2.3.5.2. Hạn chế trong hoạt động đầu tư BOT hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ DỰ ÁN THEO HÌNH THỨC HỢP ĐỒNG BOT
• 3.1. Xu hướng vận dụng hình thức đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 3.2.1. Quy định cụ thể về cơ quan nhà nước có thẩm quyền ký kết, thực hiện và quản lý dự án
• 3.2.2. Cụ thể hóa tiêu chí xác định dự án theo hình thức hợp đồng BOT
• 3.2.3. Gia tăng cơ chế, chính sách tăng cường tính khả thi của dự án
• 3.2.4. Tăng cường truyền thông về vấn đề đầu tư dự án BOT
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Mô hình đối tác công tư (PPP) đã trở thành một phương thức quan trọng trong việc huy động vốn đầu tư từ khu vực tư nhân cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng công cộng tại Việt Nam. Theo Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2019, Việt Nam đã có những cải thiện đáng kể trong chỉ số GCI, cho thấy sự cam kết của Chính phủ trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư. Mô hình PPP, đặc biệt là hợp đồng BOT, đã giúp giải quyết nhiều vấn đề cấp bách trong việc phát triển hạ tầng, từ giao thông đến năng lượng. Tuy nhiên, việc áp dụng mô hình này cũng gặp phải nhiều thách thức và bất cập trong thực tiễn. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT là cần thiết để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các dự án này. Việc nghiên cứu cũng giúp làm rõ vai trò của các bên liên quan và trách nhiệm trong quá trình triển khai dự án, từ đó tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch và hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

II. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu là phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc làm rõ các vấn đề lý luận liên quan đến hợp đồng BOT, phân tích thực trạng áp dụng pháp luật trong thực tiễn, và đề xuất các khuyến nghị nhằm cải thiện khung pháp lý hiện hành. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hợp đồng BOT, cũng như những khó khăn mà các nhà đầu tư gặp phải trong quá trình thực hiện dự án. Đồng thời, việc so sánh với kinh nghiệm quốc tế sẽ giúp rút ra bài học quý giá cho Việt Nam. Các khuyến nghị sẽ được xây dựng dựa trên cơ sở phân tích thực trạng, từ đó tạo ra các đề xuất cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư theo hình thức BOT tại Việt Nam.

III. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong luận văn này bao gồm phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh. Phương pháp phân tích giúp làm rõ các khái niệm và quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng BOT, từ đó xác định các vấn đề cần cải thiện. Phương pháp tổng hợp cho phép tổng kết các kết quả nghiên cứu từ các tài liệu, báo cáo và nghiên cứu trước đó, nhằm tạo ra cái nhìn tổng quát về thực trạng và xu hướng phát triển của hợp đồng BOT tại Việt Nam. Phương pháp so sánh sẽ được sử dụng để đối chiếu giữa quy định pháp luật Việt Nam và các quốc gia khác, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp phù hợp. Sự kết hợp của các phương pháp này sẽ giúp đảm bảo tính khách quan và khoa học trong quá trình nghiên cứu, đồng thời tạo ra những kết quả có giá trị thực tiễn cao.

IV. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng BOT

Thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng BOT hiện nay cho thấy nhiều điểm tích cực nhưng cũng tồn tại không ít bất cập. Các quy định pháp luật đã được ban hành nhằm điều chỉnh hoạt động đầu tư theo hình thức BOT, tuy nhiên, việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn. Một số dự án BOT đã thành công trong việc huy động vốn và hoàn thành đúng tiến độ, góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dự án gặp khó khăn trong việc thực hiện hợp đồng, do thiếu minh bạch trong quy trình lựa chọn nhà đầu tư, cũng như những tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện. Điều này cho thấy cần có sự hoàn thiện hơn nữa trong khung pháp lý, nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và đảm bảo tính khả thi của các dự án BOT. Việc đánh giá thực trạng pháp luật cũng giúp xác định rõ những điểm yếu, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư theo hình thức này.

V. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp đồng BOT

Để hoàn thiện pháp luật về hợp đồng BOT, cần tập trung vào việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch hơn. Các quy định cần được cụ thể hóa để giảm thiểu sự mơ hồ trong việc thực hiện hợp đồng, từ đó tạo ra sự tin tưởng cho các nhà đầu tư. Cần có các tiêu chí rõ ràng trong việc lựa chọn dự án và nhà đầu tư, cũng như quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng. Bên cạnh đó, việc tăng cường giám sát và quản lý nhà nước đối với các dự án BOT cũng là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình thực hiện. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư mà còn góp phần tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn và bền vững cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT (Build - Operate - Transfer) đã trở thành một phương thức quan trọng trong huy động vốn tư nhân để phát triển cơ sở hạ tầng tại Việt Nam. Theo báo cáo của Chính phủ năm 2019, trên toàn lãnh thổ Việt Nam có khoảng 336 dự án PPP (Public Private Partnership) đã ký kết, trong đó có 140 dự án áp dụng hình thức hợp đồng BOT với tổng nguồn vốn huy động đạt khoảng 1.138.538 tỷ đồng. Mô hình BOT không chỉ giúp giảm gánh nặng ngân sách nhà nước mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về hoạt động đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng BOT, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực thi và thu hút đầu tư. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dự án BOT đã và đang triển khai trên toàn quốc trong giai đoạn từ những năm 1990 đến năm 2020, với trọng tâm là lĩnh vực giao thông vận tải, năng lượng và các công trình công cộng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời cần một khung pháp lý ổn định, minh bạch để bảo vệ quyền lợi các bên tham gia và đảm bảo hiệu quả đầu tư. Các chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu của Việt Nam đã cải thiện đáng kể, trong đó chất lượng kết cấu hạ tầng được đánh giá ở mức 65,9/100, xếp thứ 77/141 nền kinh tế, cho thấy tiềm năng phát triển mô hình BOT trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về mô hình đối tác công tư (PPP) và lý thuyết về hợp đồng cấp quyền (concession contract). Mô hình PPP được hiểu là sự hợp tác có thời hạn giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân nhằm xây dựng, vận hành và chuyển giao các công trình cơ sở hạ tầng hoặc dịch vụ công. Hợp đồng BOT là một dạng hợp đồng cấp quyền, trong đó nhà đầu tư được quyền xây dựng, kinh doanh và vận hành công trình trong một thời gian nhất định trước khi chuyển giao lại cho Nhà nước.

Ba khái niệm trọng tâm được nghiên cứu gồm: (1) Hợp đồng BOT và đặc điểm pháp lý của nó; (2) Vai trò của Nhà nước và nhà đầu tư trong quan hệ hợp đồng BOT; (3) Các loại hợp đồng PPP phổ biến và phân loại dự án BOT theo tiêu chí pháp luật Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh đối chiếu các quy định pháp luật trong nước và kinh nghiệm quốc tế về hợp đồng BOT. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật như Nghị định số 63/2018/NĐ-CP, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư năm 2020, các thông tư hướng dẫn và báo cáo của Chính phủ. Ngoài ra, luận văn tham khảo các nghiên cứu khoa học, bài báo chuyên ngành và các case study thực tiễn tại Việt Nam.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các dự án BOT đã được phê duyệt và triển khai trên lãnh thổ Việt Nam từ năm 1990 đến 2020, với trọng tâm phân tích 140 dự án BOT trong tổng số 336 dự án PPP. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích định tính và đánh giá pháp lý nhằm xác định các điểm mạnh, hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khung pháp lý về hợp đồng BOT tại Việt Nam đã có sự phát triển rõ rệt: Từ những năm 1990, các văn bản pháp luật như Nghị định số 87/CP (1993), Nghị định số 78/2007/NĐ-CP, đến Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư năm 2020 đã tạo nền tảng pháp lý cho hoạt động BOT. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành vẫn còn phân tán, chưa đồng bộ, gây khó khăn trong thực thi.

2. Phân loại dự án BOT theo quy định pháp luật còn chưa phù hợp với thực tế: Theo Nghị định số 63/2018/NĐ-CP, dự án BOT được phân loại thành nhóm A, B, C và dự án quan trọng quốc gia dựa trên tiêu chí vốn đầu tư và ảnh hưởng môi trường. Tuy nhiên, việc áp dụng Luật Đầu tư công để phân loại dự án BOT không hoàn toàn phù hợp do đặc thù vốn và cơ chế tài chính của dự án BOT khác biệt.

3. Vai trò của Nhà nước trong hợp đồng BOT vừa là chủ thể công quyền vừa là đối tác kinh tế: Nhà nước tham gia ký kết hợp đồng BOT thông qua cơ quan có thẩm quyền, đồng thời thực hiện chức năng quản lý, giám sát dự án. Sự tham gia này tạo ra sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, nhưng cũng phát sinh nhiều thách thức về minh bạch và hiệu quả quản lý.

4. Thực tiễn triển khai dự án BOT còn nhiều hạn chế: Các dự án BOT tại Việt Nam gặp phải các vấn đề như chậm tiến độ, thiếu minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư, khó khăn trong thu phí dịch vụ, và tranh chấp hợp đồng. Ví dụ, tỷ lệ dự án BOT chiếm khoảng 41,7% tổng số dự án PPP nhưng hiệu quả khai thác chưa tối ưu, ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ việc pháp luật về BOT còn chưa hoàn chỉnh, thiếu các quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ của các bên, cơ chế giám sát chưa chặt chẽ và chưa có tiêu chuẩn rõ ràng trong lựa chọn nhà đầu tư. So sánh với kinh nghiệm quốc tế, các quốc gia như Hàn Quốc, Philippines và Nam Phi đã xây dựng khung pháp lý riêng biệt, minh bạch và có cơ quan chuyên trách quản lý dự án BOT, giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng dự án BOT theo năm, tỷ lệ dự án hoàn thành đúng tiến độ và biểu đồ so sánh mức độ minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư giữa Việt Nam và các nước phát triển. Bảng tổng hợp các quy định pháp luật liên quan cũng giúp làm rõ sự phân tán và chồng chéo trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ cho hoạt động BOT: Ban hành luật chuyên biệt về BOT hoặc sửa đổi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư để quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ, cơ chế giám sát và xử lý tranh chấp. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

2. Xây dựng tiêu chí minh bạch và công khai trong lựa chọn nhà đầu tư: Áp dụng quy trình đấu thầu công khai, minh bạch, có sự giám sát của các cơ quan độc lập và cộng đồng. Thời gian: 6-12 tháng. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các cơ quan quản lý dự án.

3. Tăng cường năng lực quản lý và giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Thành lập các đơn vị chuyên trách quản lý dự án BOT, đào tạo cán bộ và áp dụng công nghệ thông tin trong giám sát tiến độ, tài chính dự án. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng, UBND các tỉnh.

4. Xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro và hỗ trợ tài chính hợp lý cho nhà đầu tư: Thiết lập các quỹ bảo lãnh, hỗ trợ tín dụng và chính sách ưu đãi thuế nhằm giảm thiểu rủi ro tài chính cho nhà đầu tư BOT. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư và xây dựng: Giúp hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý dự án BOT.

2. Nhà đầu tư tư nhân và doanh nghiệp dự án: Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các rủi ro pháp lý khi tham gia đầu tư theo hình thức BOT.

3. Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực luật kinh tế và quản lý dự án: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn về PPP và BOT.

4. Sinh viên, học viên cao học ngành Luật kinh tế, Quản lý dự án và Kinh tế phát triển: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về pháp luật và thực tiễn đầu tư BOT tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hợp đồng BOT là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Hợp đồng BOT là hợp đồng cấp quyền cho nhà đầu tư xây dựng, vận hành và chuyển giao công trình cơ sở hạ tầng trong một thời gian nhất định. Đặc điểm nổi bật là nhà đầu tư được hưởng quyền kinh doanh công trình trong giai đoạn đặc quyền và sau đó chuyển giao lại cho Nhà nước.

2. Pháp luật Việt Nam hiện nay điều chỉnh hoạt động BOT như thế nào?
   Hoạt động BOT được điều chỉnh chủ yếu bởi Nghị định số 63/2018/NĐ-CP và Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư năm 2020. Tuy nhiên, các quy định còn phân tán và chưa đồng bộ, gây khó khăn trong thực thi.

3. Những khó khăn phổ biến khi triển khai dự án BOT tại Việt Nam là gì?
   Bao gồm chậm tiến độ, thiếu minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư, khó khăn trong thu phí dịch vụ, tranh chấp hợp đồng và hạn chế trong giám sát quản lý dự án.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam trong hoàn thiện pháp luật BOT?
   Các quốc gia như Hàn Quốc, Philippines và Nam Phi có khung pháp lý riêng biệt, minh bạch, có cơ quan chuyên trách quản lý và cơ chế chia sẻ rủi ro hiệu quả, là bài học quý giá cho Việt Nam.

5. Làm thế nào để tăng cường sự tham gia của nhà đầu tư tư nhân trong các dự án BOT?
   Cần hoàn thiện pháp luật, minh bạch quy trình lựa chọn nhà đầu tư, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro, hỗ trợ tài chính và tạo môi trường đầu tư thuận lợi, ổn định.

Kết luận

• Hợp đồng BOT là công cụ quan trọng trong huy động vốn tư nhân phát triển cơ sở hạ tầng tại Việt Nam.
• Pháp luật Việt Nam đã có nhiều bước tiến trong điều chỉnh hoạt động BOT nhưng còn nhiều hạn chế về tính đồng bộ và minh bạch.
• Thực tiễn triển khai dự án BOT cho thấy nhiều khó khăn về quản lý, lựa chọn nhà đầu tư và thu phí dịch vụ.
• Cần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và xây dựng cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư để nâng cao hiệu quả dự án BOT.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm góp phần phát triển bền vững mô hình BOT tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư nên phối hợp triển khai các khuyến nghị để tạo môi trường pháp lý và đầu tư thuận lợi, thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ DỰ AN THEO HINH THỨC HOP DONG BOT VÀ PHÁP LUAT DIEU CHỈNH LL. Khái quất về hogt động đầu tu dw án theo hình thức hep đồng BOT LLL. Lý hậu về hoạt động đầu te theo phnrơng tiức PPP 1.

Khải niệm hoạt đẳng đẫu hr dự án theo phương thúc PPP "Mô hình PPP được nhắc đẫn như một cách thúc hiéu quả giúp cất thiên việc qu tải cơ sở ha ting tao nin ting phát tiễn kính tổ cia các quốc ga trần thé giới nổi chúng cũng như Việt Nam ni riéng Theo Yescombe, khá niễm hợp tắc công hr bit nguân từ Ho Ky tirviée có nự phối hợp giữa nguồn lục công và từ nhân để ti tro chương tình giáo duc trong thập niên 1950. Sau đó, chính quyền thành phổ và các nhà đu tự hy nhân đã liên đoanh dựa trên mô hình PPP di cãi tạo các cổng tỉnh 5 thị ð Hoa Ky trong thập niên 1960. Ké từ thập niên 1980, thuật ngữ họp tae công - tư din phổ ở nhiễu nước và được hiễu là sự hợp tác giữa Nhà nước và tử nhân đã cùng xây dụng cơ sở hạ ting hay cũng cấp các dich vụ công công” “Theo quan điểm của Uj ban quất gia vi PPP (Anh), mô hình PPP là mét kiểu quan hệ chia sẽ nữ ro xuất phát từ nguyện vong chung của cả khu vue te nhân và khu vực công nhằm dat được kết quả xã hồi mong muôn” Mô hinh PPP sớm được tiễn khai áp dụng tei Việt Nam và được quy phạm, hón bằng quy ảnh pháp luật tei Nghị đính số 87/CP ban hành ngày 23 thing 1 năm, 1893, tuy nhiên văn bản mới chỉ quy đính vé hoạt động đều tư đối với hợp đẳng BOT. Cho đền năm 2010, tại Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg ngày 09 tháng 11 năm.

2010 của Thủ tướng Chính phi ban hành quy chế thí điểm đầu h heo hình thie đối tác cổng hư mới lin đầu ghi nhân dinh nghĩa vỀ hoạt đông đầu tr PPP tại Điễu 2 Ähoăn1: "Đi tr theo hình thức đối tác cổng- held việc nhà nước và Nhà đẫu ne + Yesconbe (2007), Public - Prvte Parmerships: Principles af Poticy ud Pownce, wich wong ti ân “Bop thc Công - Tr Giải pip txt ác nghền Me tiệm vor texhin” $3 KỆ hoạch vi Diu Bắc Nan, ti die chỉ: hep she bach go ees Mal /S 7263p ac-cng te gai papa "ghen. tr tự anh ngừy trợ cấp 0102/2010" THoỳng Thị Tay Ging, Hin thứ pt cổng re (Public private parmerstip) ai phie mince số ha ng ao thông đờng bộ 7 Nai, Luận văn Đục ĩ Đạt học kh TP Bà Ca M2012 cing phẫt hop thực hiện De án phẩt mẫn kết cầu hating. cung cấp dịch vụ cổng trên cơ sở Họp đồng đ ân Việt Nam, trong quá tỉnh hình thành các chế din pháp luật và thọc hỗn triễn khai đã tổn tạ nhiễu cách hiểu khác nhu vé mô hành PPP. Sự bắt cập này đã dẫn được khắc phục, hoàn thiện và được cụ thé hóa tử các vin bin quy pham pháp luật cụ thể Nghị dinh số 63/2018/NĐ-CP côn Chinh phố ngày 04 tháng5 năm 2018 vi đầu h theo hình thúc đổ tác công tơ quy định tủ Điều 3 khoản 1 như sau: "Dau trtưo hin thức đà tác công he (sat đập gọt tt là PPP) là hình thức đầu ne được thực hiện trên cơ số hợp đồng de ân giữa cơ quan nhà nước cô tim quyên và nhà “đầu ne đomh nghệp che án để xy mg edt tao, vân hành lạnh doanh quên If sống hình hating cig cấp dich vụ cong.“ ‘Tai Luật Đầu tơ theo phương thúc đối tác công tr năm 2020 (sổ hiêu lực tr ngày 01/01/2021) thi mô hình PPP được đính ngiĩa: “Dau he theo phương thức adi tác công te Public Private Parbuerlip - sau đập got là đẫu he theo phương thức PPP) là phương thức đầu tư được thực hiện trăn cơ sở hợp tác có thời hạn giữa Nhà xước và nhà đẫu hehe nhân thông qua việc l kết và thực hiện hợp đồng ch án PPP nằm thụ hit nhà đẫu he henhân Hưưm gia dc án PPP “Từ những cơ sở trên, có thể hiểu host động đầu te theo phương thức PPP là vige Nhà nước và các nhà diu te tơ nhân cùng ký một hợp đồng đỗ phân chia lợi ich rồi ro, cũng nh trách nhiện, nghĩa vụ, quyền hạn oie mỗi bên trong lnh vực xây ding cơ sở hạ ting hoặc cũng cấp dich vụ công trên cơ sở hop tác có thời hạn 11.2, Đặc dtém của hoạt động đầu hrtiee phương thie PPP Co sỡ cña hoạt động đầu tơ theo phương thúc PPP là dus trên hop đồng dự án PPP được ký kết giữa cơ quan nhà nước có thim quyền với nhà đầu tơ hoặc với nhà đâu tr và doanh nghiệp dự én.

Mỗt hợp đồng dự án PPP sẽ có những quy dinh tiêng tiệt đỂ điều chỉnh hoạt đông chỉ Hit tsi mỗi du án Có thể hiễu hợp đồng PPP là “luật riêng" điều chỉnh mỗi quan hệ giữa Nhà mee, te nhân về quyển, ngiĩa vụ lợi ich. đổi với mỗt dự án và là cơ sỡ để ký kit các hop đồng có liên quan đổ thục iện dự én. Nhin chong hoạt động đầu hrPPP có những đặc trung smu: ° Điền 3 hoân Luật Đàn tr theo phương th đối tác công tr Thứ nhất, chỗ thé cin hoạt đông đều tư theo phương thúc PPP 1a cơ quan nhà nước có thim quyén và nhà diu từ tơ nhân, hoặc có thể Hễu a giữa nguẫn lực của Nhà nước và từ nhân, Thác với các quan hệ din sy, thương mei thông thường, host động đầu te theo ghương thức PPP có nự them gia của cơ quan nhà nước có thẩm quyền với te cách là một bên trong quan hệ hop đồng Cơ quan nhà nước có thẫm quyên có trực tiếp hoặc chỉ Ảnh cơ quan chuyên môn ky kết hop đẳng, tiễn kha thực hiện các quyển và ngiĩa vụ theo hop đồng dự án PPP, tuy nhiễn cơ quan nhà nước có thim quyển vấn phii chịu trách nhiệm vé các ngiĩa vụ đã thôa thuận tei hop đồng dự án PPP Mic khác, host động đầu te PPP 1a host động hợp tác cổ thé: hạn đều tư lâu di (từ 10 năm din 40 nim) tim Šn nguy cơ rũ ro cao, trong đó sở đụng đa số nguôn lục tr nhân bao gm vốn của nhà đầu tr, vén huy động từ các nguễn lực khác với quyển ợi va rách nhiên được phân bổ toơng ứng với phần them gia của mỗi bản Do vậy cần có sự them gia, ar cam kết của Nhà nước để dự án trở thành khả thi, thu bút "nguồn lục tư nhân tham gia Phía he nhân trong quan hệ đầu tr theo phương thúc PPP là các nhà đầu hơ ty nhân đáp ting được các quy dinh pháp luật cũng như đã năng hục đỂ thục hiện dự án. Nha đều tư phải chia trách nhiệm góp vẫn chủ sở hữu theo đẳu lễ cin doanh nghiệp dây án và muy động các nguẫn vấn hợp php khác nh vẫn vay từ tổ chức tin dụng "ngân hàng.

đã thục hiên họp đẳng dr én PPP This hai, đỗi tượng của hoạt đông đầu tư theo phương thúc PPP là các công tình kết cầu hạ ting dịch vụ cổng Cơ sở hình thành các thie thuần hợp tác PPP xuất phát từ nhu cầu xây dựng, cãi tao, vận hành lánh doanh, quan lý. các công tình kit cu bạ tổng, cung cập dich vụ công nhằm phục vụ nh cu tiết yêu của đổi sống xã hi,. Tuy nhiên, trước súc ép tăng trưởng kinh tẾ, ngay cả quốc gia phát tị tại thục tổ là nhu cầu sử dong các cổng tink, địch vụ, công luôn vượt quá khš năng thu xép nguồn vén hồu hạn cia Nhà nước, Do đó, một trang những giải pháp để khắc phục tinh trạng này là thu bút các nguồn lục đều tơ tơ hân vào các đự án, dich vụ công hông qua mổ hình PPP 10 Thứ ba, ws đễm của hoạt đông dix hr theo phương thie PPP là tối ưu hóa "nguồn lục của tơ nhân, tin dụng uu thé của Nhà nước di đem din li ich tố da cho xã hồi và chuyển giao rồi ro ở mức tdi ưu cho các bên tham gia. Đâu tr PPP sé dim ‘bio cho hei bên Nhà mide và tơ nhân cũng có lợi: Nhà nước tân dụng chuyên mén, công nghệ, kỹ thuật kỹ năng quản lý ofa nguỗn lục te nhấn để cong cấp dich và công có chất lượng nâng cao wy tin của Nha nước với nhân dân Côn tư nhân sẽ nhận được những lợi ch kình tẺ rong môi quan hệ hợp tác này Tu bên có thể chuyỄn giao rồi ro ð múc tốt um: Với sự than gia của từ nhân trong việc xây dựng cơ sở he ting cũng cấp dich vụ công - phân công việc vẫn thuộc trich nhiệm của Nhà nước thi sự rồi ro này được chuyễn gieo cho tr nhân tủy đầu tr dự én PPP vin tim ẫn nguy cơrồi ro cao This, vé mục dich cia các bên lồi tham gia host đông đầu tr theo phương thúc PPP: Khi than gia quan hệ PPP, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thục hiện được chức năng quân Lý nha nước trong việc dim bão các mục tiêu inh t - xã hồi, phat tiễn cơ sỡ hạ ting Với nhà đều tr trongmoi quan hệ kind tổ, đều các nhà đều mong muôn luôn là mục tiêu lợi nhuận Lợi ich lánh tổ mã nhà đầu tơ có được thể iện qua việc.

(1) Được thanh toán từ cơ quan nhà nước có thim quyền rên cơ sở chất lượng sin phim, dich vụ (với hop đồng BTL, BLT); @) Được quyển lành doanh công tình, hộ thống cơ sở ha ting (với hop đẳng BOT, BTO, BOO, O&M); © Được thanh toán bằng quỹ đất trụ sỡ lâm việc, ta sẵn kết cấu he ting hoặc quyền kinh doanh, khai thie công tinh, dich vụ dé thục hiện dự án Khe (với họp đẳng BT) hoặc la két quả ci sơ kết hop giữa nhiều bình thức đâu tơ PPP 11.13, Các loại hợp đẳng ds ne theo phường thức PPP Hop ding dự án PPP là thôn thuận giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyển với nhà đầu t/doanh nghiệp dự án về việc thuc hiện dự đn PPP và tủy theo tính chit, mục iêu sẽ có những loai hợp đồng de én đều chỉnh riêng biệt. Có nhiều cầu trúc hop đồng theo phương thie PPP được xiy dụng và sở đụng cho các loại ch án khác ir shu với những đặc diém riêng về thời han hợp đồng quyển sở hôu với tai sin hành thành từ dự án, phạm vĩ cũng cấp dich vụ hình thúc đầu tự và phân bổ rit ro?