CHƯƠNG I. LÝ LUẬN CHUNG VỀ LOGISTICS VÀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ LOGISTICS 1. Những khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về logistics 3 LogisticslàthuậtngữcónguồngốctừHyLạp.Banđầunóđượcsửdụng trongcáccuộcchiếntranhcủađếchếHyLạpvàLaMãkhicácbinhsĩphảivận chuyểnvàphânphốilươngthực,thựcphẩm,thuốc,vũkhí,.phụcvụchiếnđấu,đồng thờicũngluônphảiđảmbảohoạtđộngdiễnraliêntục,đầyđủ.
Ngàynay,Logisticsngàycàngđượcápdụngnhiềutrongmọilĩnhvựcđời sống.Nónhấnmạnhvàosựchínhxác,kịpthời,hiệuquảcủatoànbộquátrìnhhoạt động.Vìthuậtngữnàycóbaohàmphạmvirấtrộngnêncórấtnhiềucáchgiảithích, địnhnghĩakhácnhau: Theo Hội đồng Quản trị logistics Hoa Kỳ (LAC - The US. Logistics AdministrationCouncil)thì:“Logisticslàquátrìnhlậpkếhoạch,thựchiệnvàkiểm soátdòngdichuyểnvàlưukhonhữngnguyênvậtliệuthôcủahànghóatrongquy trình,nhữnghànghóathànhphẩmvànhữngthôngtincóliênquan,từkhâumuasắm nguyênvậtliệuchođếnkhiđượctiêudùng,vớimụcđíchthỏamãnyêucầucủangười tiêudùng”. Năm1998,Christopherlạiđưaramộtcáchhiểukhác:“Logisticslàquátrình quảnlýchiếnlượcmuasắm,vậnchuyểnvàlưutrữnguyênliệu,cácbộphậnvàhàng tồnkhothànhphẩmcùngluồngthôngtincóliênquanthôngquatiếntrìnhtổchứcvà thựchiệncáckênhtiếpthị.Logisticskhôngdừnglạiởviệcxửlýhayvậnchuyển,mà cònbaogồmtổhợpcáchoạtđộngnhưtruyềnthông,dịchvụkháchhàng,nộiđịahóa, hậucần(StockandLambert,2001)vàlậpkếhoạchcóliênquanmậtthiếtđếnthương mạivàsảnxuất(Grantvàcộngsự,2006)”. LogisticsandSupplyChainManagementcủaTrườngĐạihọcHànghảiThế giới(WorldMaritimeUniversity)địnhnghĩarằng:“Logisticslàquátrìnhtốiưuhóa vềvịtrí,lưutrữvàvậnchuyểncáctàinguyênhaycácyếutốđầuvàotừđiểmxuất phátlànhàcungứng,thôngquacácnhàsảnxuất,ngườibánbuôn,bánlẻ,đếntay ngườitiêudùngthôngquahàngloạtcáchoạtđộngkinhtế”.
Còntrongtàiliệu“Logistics-Nhữngvấnđềcơbản”,GS.TSĐoànThịHồng Vânđãđịnhnghĩanhưsau:“Logisticslàquátrìnhtốiưuhóacáchoạtđộngvận chuyểnvàdựtrữhànghóatừnơisảnxuấtđếnnơitiêuthụcuốicùngthôngquahàng loạtcáchoạtđộngkinhtế.Theođó,logisticslàcáchoạtđộng(dịchvụ)liênquanđến hậucầnvàvậnchuyển,baogồmcáccôngviệcliênquanđếncungứng,vậntải,theo dõi sản xuất, kho bãi, thủ tục phân phối, hải quan,… Hay hiểu theo cách khác, logisticslàtậphợpcáchoạtđộngcủanhiềungànhnghề,côngđoạntrongmộtquy trìnhhoànchỉnh”. 4 Thựctếcònrấtnhiềucáchđịnhnghĩakhácvềthuậtngữnàynhưngnóimột cáchdễhiểuthìLogisticslàmộtphầncủachuỗicungứng.Nóliênquantớiviệclưu chuyểnhànghóa,dịchvụtớiđiểmđíchđápứng7R:đúngsảnphẩm,đúngkhách hàng,đúngsốlượng,đúngđiềukiện,đúngđịađiểm,đúngthờigian,đúnggiátrị. Khái niệm về dịch vụ Theo Kotler và Armstrong:“dịchvụlàmộthoạtđộnghoặclợiíchmàmộtbên cóthểcungcấpchobênkhácvềcơbảnlàvôhìnhvàkhôngdẫnđếnquyềnsởhữubất kỳthứgì.Sảnxuấtcủanócóthểcóhoặccóthểkhônggắnvớimộtsảnphẩmvật chất”. William Stanton lạiđịnhnghĩa:“dịch vụlànhữnghoạtđộngvôhìnhcó thểnhậndạngriêngbiệt,vềcơbảnmanglạisựthỏamãnmongmuốnvàkhôngnhất thiếtphảigắnliềnvớiviệcbánmộtsảnphẩmhoặcmộtdịchvụkhác”.
Vớimộtkhíacạnhkhác, Adrian Paynechorằng:“dịchvụlàmộthoạtđộngcó mộtyếutốvôhìnhgắnliềnvớinóvàliênquanđếnsựtươngtáccủanhàcungcấp dịchvụvớikháchhànghoặcvớitàisảnthuộcvềkháchhàng.Dịchvụkhôngliên quanđếnviệcchuyểngiaoquyềnsởhữuđầura” Hiệp hội Tiếp thị Hoa Kỳ(1960)giảithích“dịchvụlàlàcáchoạtđộng,lợiích hoặcsựthỏamãnđượccungcấpđểbánhoặcđượccungcấpliênquanđếnviệcbán hànghóa”. Từnhữngquanđiểmdịchvụtrênđây,tacóthểhiểurằng:“Dịchvụlàsản phẩmcủalaođộng,khôngtồntạidướidạngvậtchấtdomộtbêncungcấpchobên khácnhằmmụcđíchđápứngnhucầucủasảnxuấtvàtiêudùng.Vềcơbảnkếtquả hoạtđộngdịchvụlàvôhìnhvàthườngkhôngdẫnđếnquyềnsởhữubấtkỳyếutốsản xuấtnào.Quátrìnhsảnxuấtvàtiêuthụdịchvụxảyrađồngthời”. Khái niệm về dịch vụ logistics LuậtThươngmạiViệtNam2005quyđịnh:“Dịch vụ Logistics là hoạt động thương mại, trong đó, thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi mã ký hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”. Theonghĩahẹp,dịchvụlogisticsgắnliềncảquátrìnhnhậpnguyên,nhiênvật liệulàmđầuvàochoquátrìnhsảnxuất,sảnxuấtrahànghóavàđưavàocáckênhlưu thông,phânphốiđểđếntayngườitiêudùngcuốicùng.
Theonghĩarộng,bảnchấtcủadịchvụlogisticslàviệctậphợpcácyếutốhỗ trợchoquátrìnhvậnchuyểnsảnphẩmtừnơisảnxuấttớinơitiêuthụ. Đặc điểm và vai trò của dịch vụ logistics 6 1. Đặc điểm Thứ nhất,chủthểcủaquanhệdịchvụlogisticsgồmhaibên:ngườilàmdịchvụ logisticsvàkháchhàng.Đốivớingườilàmdịchvụphảilàthươngnhân,cóđăngký kinhdoanhđểthựchiệndịchvụlogistics.Thủtụcđăngkýkinhdoanhđượcthựchiện theocácđạoluậtđơnhành,phụthuộcvàohìnhthứcpháplýcủathươngnhân.Bằng chứngcủaviệcđăngkýkinhdoanhlàthươngnhânnàyđượccơquanđăngkýkinh doanhcấpgiấychứngnhậnđăngkýkinhdoanh,trongđóghirõngànhnghềkinh doanhlàdịchvụlogistics.Đốivớikháchhànglànhữngngườicóhànghóacầngửi hoặccầnnhậnvàcónhucầusửdụngdịchvụgiaonhận.Kháchhàngcóthểlàngười vậnchuyểnhoặcthậmchícóthểlàngườilàmdịchvụlogisticskhác.Nhưvậy,khách hàngcóthểlàthươngnhânhoặckhôngphảilàthươngnhân;cóthểlàchủsởhữu hànghóahoặckhôngphảilàchủsởhữuhànghóa. Thứ hai,vềnộidungcủadịchvụlogistics.Nộidungcôngviệccủadịchvụ logisticsrấtđadạngvàphongphúbaogồmmộtchuỗicácdịchvụtừkhâucungứng, sảnxuất,phânphốivàtiêudùng.Dịchvụlogisticsbaogồmcáccôngviệcsau: +Nhậnhàngtừngườigửiđểtổchứcviệcvậnchuyển:đónggóibaobì,ghiký mãhiệu,chuyểnhàngtừkhocủangườigửitớicảng,bếntàu,bếnxevàđịađiểmgiao hàngkháctheothỏathuậngiữangườivậnchuyểnvớingườithuêvậnchuyển.
+Làmcácthủtục,giấytờcầnthiết(thủtụchảiquan,vậnđơnvậnchuyển,làm thủtụcgửigiữhànghóa,làmcácthủtụcnhậnhànghóa,…)đểgửihànghóahoặc nhậnhànghóađượcvậnchuyểnđến. + Giaohànghóachongườivậnchuyển,xếphànghóalênphươngtiệnvận chuyểntheoquyđịnh,nhậnhànghóađượcvậnchuyểnđến. +Tổchứcnhậnhàng,lưukho,lưubãi,bảoquảnhànghóahoặcthựchiệnviệc giaohànghóađượcvậnchuyểnđếnchongườicóquyềnnhậnhàng. Thứ ba,dịchvụlogisticslàmộtloạihoạtđộngdịchvụ.Thươngnhânkinh doanhdịchvụlogisticsđượckháchhàngtrảtiềncôngvàcáckhoảnchiphíkháctừ việccungứngdịchvụ.
7 Thứ tư,dịchvụlogisticsđượcthựchiệntêncơsởhợpđồng.Hợpđồngdịchvụ logisticslàsựthỏathuận,theođómộtbên(bênlàmdịchvụ)cónghĩavụthựchiện hoặctổchứcthựchiệnmộthoặcmộtsốdịchvụliênquanđếnquátrìnhlưuthông hànghóa,cònbênkia(kháchhàng)cónghĩavụthanhtoánthùlaodịchvụ.Hợpđồng dịchvụlogisticslàmộthợpđồngsongvụ,hợpđồngưngthuận,mangtínhchấtđền bù. Đốivớinềnkinhtế Thứnhất,dịchvụlogisticsgópphầnnângcaohiệuquảkinhtế,đemlạinguồn lợikhổnglồchoquốcgia. Logistics là một hoạt động tổng hợp mang tính dây chuyền, hiệu quả của quá trình này có tầm quan trọng quyết định đến tính cạnh tranh của ngành công nghiệp và thương mại mỗi quốc gia. Đối với những nước phát triển như Mỹ và Nhật logistics đóng góp khoảng 10% GDP. Đối với những nước kém phát triển thì tỷ lệ này có thể cao hơn 30%.
Sự phát triển dịch vụ logistics có ý nghĩa đảm bảo cho việc vận hành sản xuất, kinh doanh các dịch vụ khác được đảm bảo về thời gian và chất lượng. Logistics phát triển tốt sẽ mang lại khả năng giảm được chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ. Thứ hai, dịch vụ logistics phát triển một cách hiệu quả sẽ góp phần tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và quốc gia. Trong xu thế toàn cầu mạnh mẽ như hiện nay, sự cạnh tranh giữa các quốc gia trên thế giới ngày càng trở nên gay gắt, khốc liệt hơn.
Điều này đã làm cho dịch vụ logistics trở thành một trong các lợi thế cạnh tranh của quốc gia. Có thể thấy những quốc gia phát triển đều là các nền kinh tế có chỉ số năng lực logistics đứng đầu thế giới: Mỹ, Singapore, Trung Quốc, các nước Đông Âu, Nga, Nhật,… Thứ ba, Logistics giúp phân bố các ngành kinh tế một cách hợp lý, phù hợp với đặc điểm vị trí, tự nhiên nhằm phát huy thế mạnh vùng Ởmỗiquốcgia,mỗimộtvùngđịalýcónhữngđặcđiểmvềđịahìnhkhácnhau, nguồntàinguyênkhoángsảnkhácnhauvàcóphươngthứclaođộng,tậpquánkhác nhau,dođócầnphảicósựphânbố,sắpxếpcácngànhsảnxuất,cáckhucôngnghiệp, cáctrungtâmkinhtếsaochophùhợpvớinhữngđiềukiệnriêngvàtổngthểnhằm pháthuyđượccácnguồnlựcmộtcáchhiệuquảnhất.Hệthốnglogisticsđãgópphần vàoviệcphânbốcácngànhsảnxuấtmộtcáchhợplýđểđảmbảosựcânđốivàtăng trưởngcủatoànbộnềnkinhtếquốcdân. 8 Đốivớibấtcứnềnkinhtếnào,việclưuthôngphânphốihànghoá,traođổi giaolưuthươngmạigiữacácvùngtrongnướcvớinhauvàvớinướcngoàiluônlà hoạtđộngthiếtyếu.Nếunóđượcthôngsuốt,cóhiệuquả,thìsẽgópphầntolớnlàm chocácngànhsảnxuấtpháttriển;cònnếubịngưngtrệthìsẽtácđộngxấuđếntoàn bộsảnxuấtvàđờisống.Khixemxétởgócđộtổngthể,tathấylogisticslàmốiliên kếtkinhtếgầnnhưtoànbộquátrìnhsảnxuất,lưuthôngvàphânphốihànghóa.Hoạt độnglogisticskhôngnhữnglàmchoquátrìnhlưuthông,phânphốiđượcthôngsuốt, chuẩnxácvàantoàn,màcòngiảmđượcchiphívậntải.Nhờđóhànghoáđượcđưa đếnthịtrườngmộtcáchnhanhchóng,kịpthời.Ngườitiêudùngcóthểmuađược hànghoámộtcáchthuậntiện,linhhoạt,thỏamãnnhucầucủamình. Hiệnnay,ởcácnướcpháttriểnnhưNhật,Mỹ,chiphílogisticschiếm10-13% GDP;đốivớinhữngnướcđangpháttriểnthìkhoảng15%-20%GDP,ViệtNamlà khỏang16-20%%GDP,vớinướckémpháttriểntỷlệnàycóthểlênđếnhơn30% GDP.Cóthểthấychiphílogisticschiếmmộtkhoảnkhôngnhỏđốivớinềnkinhtế, nótácđộngtớivàchịutácđộngbởicáchoạtđộngkinhtếkhác.Mộtkhilogistics đượcpháttriểnsẽlàmgiảmchiphí,đảmbảovềthờigianvàchấtlượngchocáchoạt độngkinhtếkhác.
Nhưvậy,logisticslàmộtchuỗicáchoạtđộngtổnghợpmangtínhdâychuyền, hỗtrợcholuồngchuchuyểncủanhiềugiaodịchkinhtế,phânphốihầuhếtcácloại hànghóavàdịchvụ.Dođó,nềnkinhtếquốcdânchỉcóthểpháttriểnnhịpnhàng, đồngbộmộtkhidâychuyềnlogisticshoạtđộngliêntục,nhịpnhàng. Đốivớidoanhnghiệp Thứnhât,giatănggiátrịkinhdoanhcủacácdoanhnghiệpgiaonhậntải Dịchvụlogisticslàloạihìnhdịchvụcóquymômởrộngvàphứctạphơnnhiều sovớihoạtđộngvậntảigiaonhậnthuầntúy.Trướckia,ngườikinhdoanhdịchvụvận tảigiaonhậnchỉcungcấpchokháchhàngnhữngdịchvụđơngiản,thuầntúyvàđơn lẻ.Ngàynay,dosựpháttriểncủasảnxuất,lưuthông,cácchitiếtcủamộtsảnphẩm cóthểdonhiềuquốcgiacungứngvàngượclạimộtloạisảnphẩmcủadoanhnghiệp cóthểtiêuthụtạinhiềuquốcgia,nhiềuthịtrườngkhácnhau,vìvậydịchvụmàkhách hàngyêucầutừngườikinhdoanhvậntảigiaonhậnphảiđadạngvàphongphú. Ngườivậntảigiaonhậnngàynayđãtriểnkhaicungcấpcácdịchvụnhằmđápứng yêu cầu thực tế của khách hàng. Họ trở thành người cung cấp dịch vụ logistics (logisticsserviceprovider).Rõràng,dịchvụlogisticsđãgópphầnlàmgiatănggiátrị kinhdoanhcủacácdoanhnghiệpvậntảigiaonhận.
9 Theokinhnghiệmởnhữngnướcpháttriểnchothấy,thôngquaviệcsửdụng dịchvụlogisticstrọngói,cácdoanhnghiệpsảnxuấtcóthểrútngắnthờigiantừlúc nhậnđơnhàngchođếnlúcgiaosảnphẩmchokháchhàngtừ5-6thángxuốngcòn2 tháng.Kinhdoanhdịchvụnàycótỷsuấtlợinhuậncaogấp3-4lầnsảnxuấtvàgấptừ 1-2lầncácdịchvụngoạithươngkhác.Pháttriểnmởrộngthịtrườngquốctế Sảnxuấtcómụcđíchlàphụcvụtiêudùng,chonêntrongsảnxuấtkinhdoanh, vấnđềthịtrườngluônlàvấnđềquantrọngvàluônđượccácnhàsảnxuấtvàkinh doanhquantâm.Cácnhàsảnxuấtkinhdoanhmuốnchiếmlĩnhvàmởrộngthịtrường chosảnphẩmcủamìnhphảicầnsựhỗtrợcủadịchvụlogistics.Dịchvụlogisticscó tácdụngnhưchiếccầunốitrongviệcchuyểndịchhànghóatrêncáctuyếnđườngmới đếncácthịtrườngmớiđúngyêucầuvềthờigianvàđịađiểmđặtra.Dịchvụlogistics pháttriểncótácdụngrấtlớntrongviệckhaithácvàmởrộngthịtrườngkinhdoanh chocácdoanhnghiệp. Thứba,Giảmchiphí,hoànthiệnvàtiêuchuẩnhóachứngtừtrongkinhdoanh quốctế Bộchứngtừxuấtnhậpkhẩugiaodịchtrongbuônbánquốctếthườngcócácloại giấytờ,chứngtừkèmtheonhưchứngnhậnxuấtxứhànghóa,tiêuchuẩnchấtlượng, camkếttínhchấtsảnphẩm,cácvănbảnđạtchứngnhậntheotừngloạihànghóacủa cáctổchứccấpphép….TheoướctínhcủaLiênHợpQuốc,chiphívềgiấytờđểphục vụmọimặtgiaodịchthươngmạitrênthếgiớihàngnămđãvượtquá420tỷUSD. Theotínhtoáncủacácchuyêngia,riêngcácloạigiấytờ,chứngtừrườmràhàngnăm tiêutốnchonócũngchiếmtớihơn10%kimngạchmậudịchquốctế,ảnhhưởngrất lớntớicáchoạtđộngbuônbánquốctế.Logisticsđãcungcấpcácdịchvụđadạng trọngóiđãcótácdụnggiảmrấtnhiềucácchiphíchogiấytờ,chứngtừtrongbuôn bánquốctế. Ngoàira,cùngvớiviệcpháttriểnlogisticsđiệntử(electroniclogistics)sẽtạora cuộccáchmạngtrongdịchvụvậntảivàlogistics,chiphíchogiấytờ,chứngtừtrong lưuthônghànghóacàngđượcgiảmtớimứctốiđa,chấtlượngdịchvụlogisticsngày càngđượcnângcaosẽthuhẹphơnnữacảntrởvềmặtkhônggianvàthờigiantrong dònglưuchuyểnnguyênvậtliệuvàhànghóa.Cácquốcgiasẽxíchlạigầnnhauhơn tronghoạtđộngsảnxuấtvàlưuthông.
Phân loại dịch vụ logistics 10 Trongchính sách pháttriển ngànhdịch vụlogistics, chínhphủ đãra nghị quyết:Nghịđịnh170/2007/NĐ-CPcóquyđịnhvềcáchphânbiệtdịchvụlogistic: “Dịchvụlô-gi-stíctheoquyđịnhtạiĐiều233LuậtThươngmạiđượcphânloại nhưsau: 1.Cácdịchvụlô-gi-stícchủyếu,baogồm a) Dịch vụ bốc xếp hàng hoá, bao gồm cả hoạt động bốc xếp container; b) Dịch vụ kho bãi và lưu giữ hàng hóa, bao gồm cả hoạt động kinh doanh kho bãi container và kho xử lý nguyên liệu, thiết bị; c) Dịch vụ đại lý vận tải, bao gồm cả hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan và lập kế hoạch bốc dỡ hàng hóa; d) Dịch vụ bổ trợ khác, bao gồm cả hoạt động tiếp nhận, lưu kho và quản lý thông tin liên quan đến vận chuyển và lưu kho hàng hóa trong suốt cả chuỗi lô-gi-stíc; hoạt động xử lý lại hàng hóa bị khách hàng trả lại, hàng hóa tồn kho, hàng hóa quá hạn, lỗi mốt và tái phân phối hàng hóa đó; hoạt động cho thuê và thuê mua container.Cácdịchvụlô-gi-stícliênquanđếnvậntải,baogồm: a)Dịchvụvậntảihànghải; b)Dịchvụvậntảithuỷnộiđịa; c)Dịchvụvậntảihàngkhông; d)Dịchvụvậntảiđườngsắt; đ)Dịchvụvậntảiđườngbộ.Cácdịchvụlogisticsliênquankhác,baogồm: a)Dịchvụkiểmtravàphântíchkỹthuật; b)Dịchvụbưuchính; c)Dịchvụthươngmạibánbuôn; d)Dịchvụthươngmạibánlẻ,baogồmcảhoạtđộngquảnlýhànglưukho,thu gom,tậphợp,phânloạihànghóa,phânphốilạivàgiaohàng; đ)Cácdịchvụhỗtrợvậntảikhác. Tuynhiên,hiệnnay,theoNghịđịnh163/2017/NĐ-CPdoChínhphủbanhành ngày30/12/2017,dịchvụlogisticsđượcphânloạinhưsau: 1.Dịchvụxếpdỡcontainer,trừdịchvụcungcấptạicácsânbay.Dịchvụkhobãicontainerthuộcdịchvụhỗtrợvậntảibiển.Dịchvụkhobãithuộcdịchvụhỗtrợmọiphươngthứcvậntải.Dịchvụchuyểnphát.Dịchvụđạilývậntảihànghóa.Dịchvụđạilýlàmthủtụchảiquan(baogồmcảdịchvụthôngquan).Dịchvụkhác,baogồmcáchoạtđộngsau:Kiểmtravậnđơn,dịchvụmôi giớivậntảihànghóa,kiểmđịnhhànghóa,dịchvụlấymẫuvàxácđịnhtrọnglượng; dịchvụnhậnvàchấpnhậnhàng;dịchvụchuẩnbịchứngtừvậntải.Dịchvụhỗtrợbánbuôn,hỗtrợbánlẻbaogồmcảhoạtđộngquảnlýhàng lưukho,thugom,tậphợp,phânloạihànghóavàgiaohàng.Dịchvụvậntảihànghóathuộcdịchvụvậntảibiển.Dịchvụvậntảihànghóathuộcdịchvụvậntảiđườngthủynộiđịa. Dịchvụvậntảihànghóathuộcdịchvụvậntảiđườngsắt.Dịchvụvậntảihànghóathuộcdịchvụvậntảiđườngbộ.Dịchvụvậntảihàngkhông.Dịchvụvậntảiđaphươngthức.Dịchvụphântíchvàkiểmđịnhkỹthuật.Cácdịchvụhỗtrợvậntảikhác. Các tiêu chí chính đánh giá chất lượng dịch vụ logistics 13 Dịchvụlogisticslàlàmộthoạtđộngthươngmại.Ngườicungcấpdịchvụ logisticsđạtlợiíchkinhdoanhkhicungứngdịchvụtốt,đápứngnhucầukháchhàng, cụthểlàcácdoanhnghiệpsảnxuất,thươngmại.Bảnchấtnhữngcôngtylogisticstạo ralợinhuậntừviệccungcấpdịchvụmàkháchhàngcần.Vìvậymuốntồntạivàphát triểnthìphảikhôngngừngnângcaochấtlượngdịchvụ,tạolợithếcạnhtranhsovới cácđốithủcùngngành.Vàmộtsốtiêuchíquantrọngđểđánhgiáchấtlượngdịchvụ logisticscủamộtcôngtylogisticsbaogồm:giádịchvụ,thờigiangiaonhận,độan toàncủahànghóavàquátrìnhthựchiện,mứcđộhàilòngcủakháchhàng,sốlượng ngườithamgiađểhoànthànhmộtđơnhàng,hìnhảnhthươnghiệu.
Giá dịch vụ Đâylàmộttrongnhữngtiêuchíhàngđầuđánhgiáchấtlượngdịchvụlogistics. Côngtycóchiphídịchvụhợplýchắcchắnsẽdễdàngthuhútkháchhàngvàquyết địnhlựachọncôngtymình. Chiphílogisticsbaogồmnhiềuyếutốcấuthành,trongđóchiphíbaobì,đóng gói,lưutrữhànghóa,luânchuyểnhànghóa,làmthủtụchảiquan.chiếmtỉlệlớn trongcơcấuchiphílogisticshiệnnay. Thựctếchothấy,chiphíởViệtNamđangởmứccaosovớikhuvựcvàtrên thếgiới.Dướitácđộngcủađạidịchcovid-19,năm2021giácướcbiểntăngphimã, caohơngấp4-6lầntrướcđây.TheocôngbốcủaHiệphộiLogisticsViệtNam(VLA), chiphílogisticschiếmkhoảng16,8%giátrịcủahànghoá,tuynhiênconsốnàytrên thếgiớichỉkhoảng10,6%. Tuynhiênchiphíphảihợplýkhôngcónghĩaphảichiphírẻ,chạytheosố lượngmàcầnmangtínhcạnhtranhtrênthịtrường.Khôngnênhạgiádịchvụquásâu vìnhưthếsẽtạolợinhuậnthấpvàcũngtạonghingờtừphíakháchhàng.Đôikhi kháchhàngcầnmộtdịchvụlogisticstốt,đảmbảovàgiácảđiđôivớichấtlượng. Chìnhvìvậyđiềuquantrọngởđâykhôngphảigiádịchvụrẻmàlàgiáhợplý,xứng đángvớichấtlượngdịchvụlogisticscungcấpchokháchhàng.
Thời gian giao nhận Bêncạnhyếutốgiá,thờigianđểhoànthànhmộtđơnhàngcũngrấtquantrọng. Khôngkểđếnnhữngyếutốbấtngờ,bấtkhảkhángthìsựchínhxáctrongthờigian đượcưutiênhàngđầubởikhihàngđếnnhanhhoặcmuộnsovớikếhoạchđềuảnh hưởngtớihoạtđộngnhậnhàngvàcácthủtụcgiấytờkhác. 14 Giảsửtrongvậnchuyểnđườngbiển,saukhiđãchọnđượchãngtàuphùhợp vớiyêucầuvềthờigianthìcáccôngtylogisticscầnnhanhchónglàmmọichứngtừ cầnthiếtđểnhậnhàng.Thườngthìthờigianvậnchuyểnchặngquốctếsẽkhôngbiến độngsovớibookingconfirmationchínhvìvậykhitàucậpcảngđíchthìmọithủtục phảiđãhoànthànhđểshipperkéohàngvềkho.Khiđókếtthúcthờigianhoànthành mộtđơnhàng.Nếucósaisótvềchứngtừkhôngđượcthôngquan,hànghóaphảilưu khotạibãisẽphátsinhphístorage,DEM,DET,đồngthờicũngkéodàithờigiannhận hàng. Độ an toàn Độantoànđốivớihànghoálàkhảnăngđưahànghoáđếnđiểmcuốimộtcách nguyênvẹn,đảmbảochấtlượngkhôngthayđổi.Mộtcôngtylogisticschuyênnghiệp luônưutiênsựantoàncủahànghoávàhọsẽtạoniềmtinvàsựtrungthànhcho kháchhàngthôngquađiềukhoảntrênhợpđồngcungcấpdịchvụhoặchợpđồngbảo hiểmchohànghoácủabạn.Nhữngđiềukhoảnnàycầnđượcquyđịnhchặtchẽvà phânloạirõràngdonguyênnhânkháchquanhaychủquanđểkhicósựviệcphát sinh,cảhaibênsẽcăncứvàohợpđồngbảohiểmđãthoảthuậntrướcgiảiquyết.
Mức độ hài lòng của khách hàng Đậylàcólẽlàtiêuchímàmọicôngtylogisticsđềuhướngtới.Nóthểhiệnsự thỏamãnvàtintưởngcủakháchhàngđốivớicôngty.Thựctếđểlàmhàilòngtấtcả kháchhàngtrênmọiphươngdiệnlàđiềurấtkhónhưngcầncăncứvàomộtsốtiêuchí sauđểtăngdịchvụkháchhàngnhư:giádịchvụhợplý,thờigiangiaonhậnchínhxác, hànghóađảmbảonguyênvẹnkhivậnchuyểntớiđiểmcuối,cáchứngxửlàmviệctận tìnhchuyênnghiệpcủanhânviên,Việcđơnvịvậnchuyểnhỗtrợnhanhchóng,tận tìnhchokháchhàngkhitìmđếngiúphọchứngminhsựchuyênnghiệptrongcáchlàm việccủamình.Thêmvàođó,việchỗtrợkịpthờicòngiúpkháchhàngtháogỡvấnđề gặpphảithỏađángđểtintưởngsửdụngdịchvụtrongnhiềulầnkhác.Khiđãtạođược niềmtinởkháchhàngthìhọsẽdùngdịchvụlâudàibênmìnhmàkhôngcónhucầu tìmnhàcungcấpthaythếchodùchiphícủamìnhbáochohọcaodơnmộtchútsovới đốithủ. Số lượng người tham gia để hoàn thành một lô hàng Sốngườithamgiacungcấpdịchvụlàtổngsốthànhviênthamgiavàoquá trìnhcungcấpdịchvụchokháchhàng.Sốlượngngườithamgiacàngítchothấyhiệu quảcôngviệccàngcaovàngượclại. Hình ảnh thương hiệu 15 TheoPhilipKotler:“Hìnhảnhthươnghiệulànhậnthứcvềthươnghiệutrong tâmtríkháchhàng”.Cóthểhiểulàkháchhàngcócảmnhận,suynghĩthếnàovề thươnghiệu,cóthểlàrấttốt,rấtấntượngnhưngcũngcóthểlàkhôngcóthiệncảm, thậmchíhọkhôngbiết,khôngquantâmvềthươnghiệuđó.Mộtcôngtycótínhnhân diệncaonghĩalàkhinóiđếnhầunhưmọingườiđềubiếthoặcđãtừngnghenóiởđâu đó.Mọicôngtyđềucốgắngxâydựnghìnhảnhthươnghiệutốtvìnólàchìakhóa kinhdoanhthànhcông.Đôikhigiữanhiềucôngtycósựtươngđồngvớinhauvềchất lượngdịchvụthìthươnghiệusẽlà mộttrongnhữngchỉtiêuđánhgiáquantrọng hàngđầuđểkháchhàngquyếtđịnhhợptácvớinhàcungcấpnào. Nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng dịch vụ logistics 16 1.
Nhân tố khách quan 1. Hệ thống pháp luật, chính sách Hệthốngluậtpháp,chínhsáchlàthànhtốquantrọngđếnảnhhưởngdịchvụ logisticstrongkinhdoanhvậntảibiểncủanềnkinhtếquốcdânvàvùnglãnhthổ. TheoNguyễnQuangHồng(2020,30),cóthểhiểu“Chínhsáchlàtậphợpcáchoạt độngliênquanvới nhau,đượclựachọnvàquyếtđịnhthựchiệnnhằmđạtđược nhữngmụctiêunhấtđịnh”.Cácchínhsáchcóthểđượcđềravàđượcthựchiệnởcác cấpđộkhácnhau:phạmvitoàncầu(chínhsáchcủaLiênhợpquốc);phạmviquốc gia(chínhsáchcủanhànước,chínhphủ);phạmviđịaphương(chínhsáchcủatỉnh, thànhphố),phạmvicủatổchức,haythậmchícóthểlàchínhsáchcủamộtcánhân. Cácyếutốchínhtrịvàluậtphápcóảnhhưởnglớnđếnhoạtđộngsảnxuất, kinhdoanh,cungcấpdịchvụcủacácdoanhnghiệp,baogồm:hệthốngcácquan điểm,đườnglốichínhsáchcủachínhphủ,hệthốngluậtpháphiệnhành,cácxuhướng ngoạigiaocủachínhphủ,nhữngdiễnbiếnchínhtrịtrongnước,trongkhuvựcvàtrên toànthếgiới.Doanhnghiệpphảituântheocácquyđịnhvềthuêlaođộng,thuế,cho vay,antoàn,vậtgiá,quảngcáonơiđặtnhàmáyvàbảovệmôitrường… Sựổnđịnhchínhtrịtạoramôitrườngthuậnlợiđốivớicáchoạtđộngsảnxuất kinhdoanhcủadoanhnghiệp.Cơchế,chínhsáchphápluật,kinhtếcủaTỉnhđủmạnh vàsẵnsàngđápứngnhữngđòihỏichínhđángcủaxãhộisẽđemlạilòngtinvàthu hútcácnhàđầutưtrongvàngoàinước.Trongmộtxãhộiổnđịnhvềchínhtrị,cácnhà kinhdoanhđượcđảmbảoantoànvềđầutư,quyềnsởhữucáctàisảnkháccủahọ, nhưvậyhọsẽsẵnsàngđầutưvớisốvốnnhiềuhơnvàocácdựándàihạn.Chínhsự canthiệpnhiềuhayítcủaChínhphủvàonềnkinhtếđãtạoranhữngthuậnlợihoặc khókhănvàcơhộikinhdoanhkhácnhauchotừngdoanhnghiệp.Điềuđóđòihỏicác doanhnghiệpcầnsớmpháthiệnranhữngcơhộihoặctháchthứcmớitrongkinh doanh,từđóđiềuchỉnhthíchứngcáchoạtđộngnhằmtránhnhữngđảolộnlớntrong quátrìnhvậnhành,duytrìvàđạtđượccácmụctiêuđãđặtratrongkinhdoanh.Vấn đềthenchốtlànghiêncứusẽđisâukhảosátmứcđộtuânthủvànhữngyếutốcần phảituânthủcácquyđịnhcóthểđượcbanhànhchocácdoanhnghiệp. Vớibốicảnhmới,ViệtNamthamgiacáchiệpđịnhtựdothươngmại(FTAs) thếhệmới,thìcácyếutốchínhtrị,phápluậtcòncótácđộngmạnhmẽhơntớicác doanhnghiệpViệtNam.Phảilàmộtquốcgiacónềnchínhtrịổnđịnh,hệthốngluật phátcôngbằng,vănminh,cởimởthìthươngmạihànghóamớicócơhộidiễnrasôi động,hoạtđộngcungcấpdịchvụlogisticspháttriển.Cơ sở hạ tầng logistics TheođịnhnghĩacủaWorldBank,“Cơsởhạtầnglogisticslàtổngthểcácyếu tốvậtchất,kỹthuật,kiếntrúcđóngvaitrònềntảngchocáchoạtđộnglogisticsnói chungvàcácdịchvụlogisticsnóiriêngdiễnramộtcáchbìnhthường”.Cơsởhạtầng logisticsbaogồmhệthốnggiaothôngvậntải,thươngmạivàcôngnghệthôngtin nhằmthựchiệnđúngmụctiêucủalogisticslàđưahànghoádịchvụtớitaykhách hàngchínhxácvớichiphíthấpnhất.
Thựctiễnchothấy,hoạtđộnglogisticspháttriểnnhấtởnhữngnướccócơsở hạtầngvữngchắc,đượcđầutưđồngbộvàhiệnđại:Singapore,Mỹ,Đức,Anh, Pháp,Trung,Hàn,Nhật,.Điềukiệnđịalýthuậnlợicùngvớichấtlượngcơsởhạtầng làmộttrongnhữngyếutốquyếtđịnhmôitrườnglogisticsvàgiaothôngmỗiquốcgia. Cơsởhạtầngtốtgiúpviệcvậnchuyểnhànghoádiễnradễdàng,nhanhchónghơn.Hệ thống công nghệ thông tin Côngnghệthôngtinngàycàngthểhiệnvịtríquantrongtrongmọilĩnhvực, trongđócóquảnlýdịchvụlogistics.Đặcbiệtkhidịchbệnhbùngphátnólạicàng đượcứngdụngmạnhmẽvàđòihỏicáccôngtybắtbuộcphảichuyểnmìnhtíchhợp vàohoạtđộngkinhdoanhcủamình.Trongviệccungcấpdịchvụlogistics,việcứng dụngcôngnghệthôngtintrởnêncầnthiếthơnbaogiờhết.Nógiúpdịchvụtrởnên hoànthiệnhơn,ngườigiaonhậncóthểtheodõithườngxuyên,liêntụchànhtrìnhdi chuyểncủahànghoáthôngquahệthốngthôngtindduocjtíchhợp,giúptiếtkiệmthời gianvàchiphíchocácbênthamgiacungcấpdịchvụlogistics. TheoĐặngĐìnhĐàovàcộngsự(2018,86):“Cóthểkểđến5ưuthếchính trongviệcsửdụngứngdụngcôngnghệthôngtintrongcôngviệchaysửdụngcác phầnmềmđểquảnlýhoạtđộnglogistics: -Thứnhất:Thôngtintừngườiđiềuhànhđếnđượctrựctiếptấtcảthànhviên trongdoanhnghiệp,mệnhlệnhđưaralàthốngnhất,nhanhchóngdokhôngphảiqua khâutruyềnđạtlại. -Thứhai:Ngườiđiềuhànhthôngquamạngtinhọccóthểtheodõidễdàng, thườngxuyêndiễnbiếnquátrìnhthựchiệnhoạtđộnglogisticstrongcôngty;biết đượccôngviệcđangáchtắcởđâuvàkịpthờiđưarabiệnphápgiảiquyết.
-Thứba:Tổnghợpthốngkêvàobấtcứlúcnào;cungcấpsốliệudễdàng phụcvụchohoạtđộngđiềuhành. 18 -Thứtư:Tiếtkiệmthờigian,nhânlực(liênlạcvớicácđốitácnướcngoài thôngquae-mail,họpvideo-conference,telephone-conference,.),khôngphụthuộc thờigianvàkhôngphụthuộclịchcôngtáccủanhau(vídụtrìnhkýquamạng,kểcả khilãnhđạođivắng,xinýkiếncủacácđốitácliên quanmàkhôngcầnphảichờ họp. -Thứnăm:Việclàmcáchợpđồng,traođổichứngtừđềucóthểlàmthôngqua mạngInternet,mạnglướingânhàng,.sẽlàmgiảmgiấytờ,thủtụchànhchính,tiết kiệmngânsách.” Hiệnnaycómộtsốcôngnghệđượcứngdụngnhiềutronggiaonhậnvậntải: Hệ thốngquảnlývậntải(TransportationManagementSystem-TMS);Hệthống quản lýkho(WarehouseManagementSystem-WMS);Hệthốngcảngđiệntử(e- Port);Lệnhgiaohàngđiệntử(e-DO);… Trongđóhệthốnggiaonhậnvậntải(TransportationManagementSystem- TMS)làmộttrongnhữngthànhtốcốtlõicủahệthốngthôngtinlogistics(Logistics InformationSystem-LIS).Hệthốnggiaonhậncóchứcnăng:gomhàng,lậpkếhoạch vàđịnhtuyến,đưarayêucầu,theo dõiquátrìnhgiaovận,thanhtoánhóađơnvà kiểmsoátchiphívậnchuyểncủacácloạihànghóa. Nóichung,hệthốngcôngnghệthôngtinlàcơsởđểtạoranhữngtiệníchvà côngcụnhảmhỗtrợsựpháttriểncủacácngànhcôngnghiệptheohướnghiệnđại, linhhoạtvàhiệuquả.Côngtyápdụngtốtcôngnghệtrongxửlýcôngviệcsẽđạthiệu quảcaohơnvàtạolợithếcạnhtranhsovớinhữngđốithủcạnhtranhtrongngành.TổngquanvềhệthốngthôngtinLogistics 19 Nguồn: Đặng Đình Đào & cộng sự (2018, 242) 1.Hoạt động thương mại Kinhtếtoàncầungàycàngpháttriển,sựtraođổibuônbánvượtrabiêngiớiquốcgia đãtạođiềukiệnchongànhlogisticsvươnmạnhmẽ.Cóthểnói,thươngmạilànềncho logisticspháttriển,haiyếutốnàyluônsonghànhvàtỉlệthuậnvớinhau.Điềunàythể hiệnrõràngởcácnướcpháttriển:Mỹ,Anh,Đức,Pháp,Nhật,Trung,Singapore,.là trungtâmkinhtếthếgiới,cũnglànơiđứngđầuvềchấtlượngdịchvụlogistics. Tínhđến Việt Nam đã tham gia 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có các FTA thế hệ mới là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EVFTA), Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Vương quốc Anh (UKVFTA) với những cam kết ở mức độ rất cao của các bên tham gia trong tất cả các lĩnh vực.
Hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam phát triển mạnh giúp gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu, mở rộng thị trường đa dạng các loại hàng hóa tham gia xuất nhập khẩu. Năm 2021, dù gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh Covid-19 bùng phát lần thứ 4, song xuất nhập khẩu cả nước vẫn đạt con số kỷ lục với tổng kim ngạch đạt 668,55 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu đạt hơn 336,3 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2020; nhập khẩu đạt 332,2 tỷ USD, tăng 26,5%; xuất siêu hơn 4 tỷ USD. Với kết quả này, Việt Nam đã lọt nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu về thương mại quốc tế. Kết quả tích cực nêu trên không thể không kể đến đóng góp của ngành dịch vụ logistics.
Với vị trí địa lý đặc biệt nằm trong khu vực phát triển năng động của thế giới, nơi luồng hàng tập trung giao lưu rất mạnh, Việt Nam được đánh giá là có thế mạnh về địa kinh tế, rất thuận lợi để đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu và dịch vụ logistics. Chính phủ Việt Nam đã xác định logistics là một ngành dịch vụ quan trọng trong cơ cấu tổng thể nền kinh tế quốc dân, đóng vai trò hỗ trợ, kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả nước cũng như từng địa phương, góp phần nâng 20 cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong những năm qua, được sự quan tâm của Chính phủ cũng như những nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, ngành logistics Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể. Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng ngành logistics vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
Một trong những hạn chế lớn là doanh nghiệp logistics vẫn chưa phát triển xứng tầm với tiềm năng của ngành. Theo số liệu từ Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Việt Nam, hiện 90% các doanh nghiệp logistics đang hoạt động là doanh nghiệp Việt Nam, nhưng lại chỉ chiếm khoảng 30% thị phần, còn lại thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài. Số lượng doanh nghiệp nhiều nhưng chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, quy mô hạn chế cả về vốn và nhân lực cũng như kinh nghiệm hoạt động quốc tế, chưa có sự liên kết giữa các khâu trong chuỗi cung ứng logistics và giữa doanh nghiệp dịch vụ logistics với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Chính vì vậy, ở cả chiều mua và bán, doanh nghiệp logistics trong nước đều bị hạn chế về sân chơi.
Nhân tố chủ quan 1.Nguồn lực tài chính Hiệnnay,ngàycàngnhiềucáccôngtylogisticsđượcthànhlậpđápứngsựcần thiếtvềdịchvụtronglĩnhvựcnày.Hiệnnay,theothốngkêcủa HiệphộiDoanh nghiệpdịchvụlogisticsViệtNam(VLA),thịtrườnglogisticsViệtNamđangcósự thamgiacủakhoảnghơn5.Tuynhiêncóđến89%làdoanhnghiệp cóquymôvừavànhỏ;10%làdoanhnghiệpliêndoanhvà1%làdoanhnghiệp100% cóvốnnướcngoàivớimạnglướivănphòngđạidiệntrêntoànthếgiới:DHLSupply Chain&GlobalForwarding,DBSchenker,Kuehne+Nagel,APL,. CũngtheothôngtincủaVLA,mặcdùtỷlệsốlượngdoanhnghiệplogistics ViệtNamrấtcaonhưngchỉđápứngkhoảng25-30%nhucầungànhdịchvụtỷđô này,cònthịtrườngbéobởcònlạirơivàotaycácônglớnnướcngoài.Nguyênnhân đầutiênphảikểđếnlànguồnvốnhạnhẹpchonêncơcấutổchứcdoanhnghiệpcũng đơngiản,chưachuyênsâu,hầunhưchỉcóvănphòngtạinộiđịa,khôngcóvănphòng đạidiệnnướcngoàinênrấtkhónắmbắtthôngtin,vàthườngbịmấtkháchvàotaycác côngtylogisticsđaquốcgiabởimạnglướivănphòngđạidiệnrảiráctrêntoànthế giớicủahọ.Thứhai,cácdoanhnghiệpViệtNamchưađủnguồnlựcđểpháttriểndịch vụlogisticstíchhợpvàtrọngóitớikháchhàng,đasốchỉcungcấpdịchvụnhỏlẻ, riêngrẽvàmộtsốdịchvụkhácliênquannhiềukháchhàngyêucầu.Nguồn nhân lực Nguồnnhânlựclàđiềukiệnquantrọngảnhhưởngtrựctiếptớichấtlượngdịch vụlogistics.Nếungườithamgiakhôngcókinhnghiệmhoặcchuyênmônchưavững vớicáccôngviệc,thủtục,nhữngvấnđềphátsinhtrongquátrìnhxuấtnhậpkhẩuthì khảnănggâyrarủirokhácao,phátsinhthêmchiphíkhôngcầnthiết.Cònnếumột nhânviênvớivốnkiếnthứcchuyênsâu,kinhnghiệmluônghoànthànhcôngviệc đúngtiếnđộ,chínhxáctheoyêucầukháchhàngthìsẽtạonênchuỗidịchvụlogistics chấtlượng,tạouytínchocôngty.Cơ sở hạ tầng kỹ thuật 22 Tronggiaiđoạn2019-2021,mặcdùảnhhưởngnghiêmtrọngcủadịchCovid- 19nhữnghoạtđộngkinhdoanhcủacôngtydiễnrasôinổi,thậmchítrongnăm2021 doanhthutăngđộtbiến,tăngkhoảng200%sovớiđợtdịchbệnhchưabùngphát. Nguyênnhânchínhlàdogiácướcbiểntăngdẫnđếngiádịchvụlogisticscungcấp chokháchhàngcũngtăngtheocấpsốnhân. Cụthể,giácướctừViệtNamđiChâuÂuvàMỹvớimỗicontainer20feet hoặc40feettrungbìnhtăng5-7lầnso2019,mứcgiánàyrơivàokhoảng230-300 triệuđồng/container.Đốivớinhiềuchủhàng,giácướcbiểnnàythậmchícònbằng 1/3trịgiáhànghoánênhọbuộcphảidừnglạidokhôngthể“gồnggánh”nổi.Thêm vàođó,ngoàiviệctănggiácước,mộtsốhãngtàuthuthêmcácphụphíkhôngcần thiếtkhácnhư30-50USDchoviệckhaibáotrọnglượnghànghoá.
Saukhidịchbệnhdiễnbiếngiảmdần,giácướcvậnchuyểncóxuhướngđổi chiều.Nếugiaiđoạn2020-2021cướcvậntảiquốctếleothangthìđếnnăm2022,tình trạngkhanhiếmcontainervàkhóbooktàuđãgiảm.Minhchứnglàgiácướcvận chuyểncontainertừViệtnamđiCanadalúcđỉnhđiểmlà26.000USDthìhiệnnay giảmcòn2.GiácướcvậntảitừViệtNamđếnTrungQuốc giảmtừ30-60triệuđồngxuống8-15triệuđồng/container. Đểthấyrõhiệuquảhoạtđộngkinhdoanhcủacôngtytrongthờigianvừaqua, tacùngphântíchdoanhthuvàlợinhuậncủacôngtytronggiaiđoạn2019-2021 34 Đơnvị:triệuVNĐ Chỉ tiêu 2018 2019 2020 2021 Tổng doanh 45117 51738 68053 94269 thu Tổng chi phí 36001 40880 55375 69901 LN trước thuế 9116 10858 12678 24368 LN sau thuế 7820,8 8686,4 10142,4 19494,4 Nộp NSNN 1295,2 2171,6 2535,6 4873,6 Bảng2. Bảngdoanhthuvàlợinhuậngiaiđoạn2018-2021củacôngtycổphần MBF Nguồn: Báo cáo tài chính của công ty MBF Dựavàokếtquảkinhdoanh,tathấynguồndoanhthuvàlợinhuậnquacácnăm củacôngtyđềucósựtăngtrưởngtíchcực,điềunàyđếntừviệccungcấpđadạng dịchvụkhácnhau:vậnchuyểnđườngbiển,đườnghàngkhông,đườngbộ,thủtụchải quan,vậnhànhkhobãi.Tuynhiênsựphânchiacácconsốtrênchomỗidịchvụlà khôngđồngđều.Códịchvụchiếmtỷtrọnglớntrongtổngdoanhthuvàlợinhuận,tuy nhiêncũngcódịchvụchỉlàphụ,chưatạoranguồnlợilớn. Cụthểbiểuđồdướiđâysẽchothấysựphânchiadoanhthuvàlợinhuậncho từngloạihìnhdịchvụcôngtycungcấp: 35 Năm Biếnđộngsovớinămtrước Phươngthức kinhdoanh 2019 2020 2021 2020sovới2019 2021sovới2020 Tuyệt Tương Tuyệtđối Tương đối đối(%) (triệu) đối(%) (triệu) Vậntải 24806 32387 42452 7581 30,56 13302 31,08 đườngbiển Vậntải 15006 21013 30759 6007 40,03 7746 45529 đườnghàng không Vậntải 4933 6252 9652 1319 26,74 3400 54,38 đườngbộ Thủtụchải 4743 5648 7345 905 19,08 1697 30,05 quan Khác 2250 2753 4061 502 2,36 1308 47,51 36 Bangr2.Bảngthểhiệndoanhthutheophươngthứckinhdoanh2019-2021 Nguồn: Báo cáo tài chính công ty cổ phần MBF Quasốliệutổnghợptrong4nămquancóthểthấyvậntảibiểnlàngànhkinh doanhcốtlõi,đemlạinguồndoanhthuvàlợinhuậnlớnnhấtchocôngty.Mặcdùtỷ trọngcủatừngloạihìnhdịchvụquamỗinămcósựbiếnđộng,giảmdầntỷtrọngvận tảibiểnvàtăngtỷtrọngcácdịchvụkhácnhưngsựchênhvẫnlớn.Theothứtựgiảm dần,đứngthứnhấtlàvậntảibiển,thứhailàvậntảihàngkhông,thứbalàvậntải đườngbộ(trucking),thứtưlàthủtụchảiquanvàcuốicùnglàkhobãi.
Lýgiảichosựchênhlệchlớngiữacácdịchvụnàylàbảnchấtcôngtyđang dừnglạiởhìnhthứclàcôngtyForwarderhaynóicáchkháclàcôngty2PL,đơn thuầnchỉcungcấpdịchvụmộtcáchriênglẻ.Bảnchấtcôngtynàykhônghềcótài sảnmàbándịchvụchokháchhàng,cụthểlàbáncướcvậntảibiểnvàhỗtrợcungcấp cácdịchvụcóliênquanthôngquaquacácđạilý,đốitáccủatừnglĩnhvựckhácnhau. Giảsử,khikháchhàngxuấttheođiềukiệntermE,FthìMBFsẽkhôngcungcấpdịch vụbởinguồntạoralợinhuậnchínhcủacôngtylàbáncướcbiểnchínhvìvậychỉkhi kháchxuấttheođiềukiệntermC,DthìMBFmớinhậnvàcóthểcungcấpcácdịchvụ kèmtheonếukháchhàngyêucầu.Ngượclại,vớinhậpkhẩuthìsẽưutiêncáctermE, F. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cung cấp dịch vụ logistics tại công ty cổ phần MBF Khiphântíchcácnhântốảnhhưởngtớimộtvấnđềnàođóthìđềuđứngtrên haikhíacạnh:kháchquanvàchủquanđểđánhgiá.Nhântốkháchquanlànhững nhântốthuộcvềthiênnhiên,luật,chínhsách,.màconngườikhôngthểcanthiệp cũngnhưthayđổiđược.Nhântốchủquanmangtínhchủquancủaconngười,cóthể điềuchỉnhđượcthôngquahànhvi,nhậnthứccủaconngười.Chínhvìvậytrongphần này,bàiviếtchỉphântíchnhântốmangtínhnộitạicôngtyảnhhưởngtớinănglực cungcấpdịchvụlogisticschokháchhàng.Nguồn lực tài chính Tiềnthânlàmộtcôngtyvớisốvốnkhiêmtốn,đếnnaysauhơn10nămhoạt động,côngtyđãcósựpháttriểnmạnhmẽ,mởrộngthịtrườngkinhdoanhvớihaichi nhánhtạiHàNộiVàHảiPhòng.Đâycóthểcoilàbướctiếnnổibậttrongxâydựng hìnhảnhcôngty 2. Nguồn nhân lực NguồnnhânlựclàmộttrongnhânnhântốhàngđầumàMBFhướngtới.Là mộttrongnhữngcôngtygiaonhậnvậntảichuyênnghiệpvớisốlượngnhânviên đôngchonênnănglực,kinhnghiệm,tháiđộlàmviệccủatừngnhânviênsẽảnh hưởngtrựctiếpchấtlượngcungcấpdịchvụtớikháchhàng.
Hàngtuầncôngtyluôntổchứccácbuổihọpnhóm,đưarakếhoạch,mụctiêu cầnđạtđượcđểtoànthểnhânviêncùngnhauphấnđấuhếtmình.Ngoàihọpriêng, nhữngphòngbankhácnhauthườngxuyêncónhữngbuổihọpđểtraođổinhữngkhó khăn,nhữngvấnđềvướngmắcđểcùngnhaugiảiquyếtvấnđềnhanhgọn,tốtđẹp nhất.Vớinguồnnhânlựclàmviệcnghiêmtúc,chuyênnghiệpvàđầytráchnhiệm, MBFluônhoànthànhtốtcôngviệcđemlạichokháchhàngdịchvụlogisticsvới phươngchâm:“nhanhchóngnhất,hiệuquảnhất,tiếtkiệmchiphínhất. Cơ sở vật chất kỹ thuật CơsởvậtchấtkỹthuậtcôngtycổphầnMBFgồm:khônggianvănphònglàm việc,thiếtbịvănphòngnhưmáytính,máyin,.nhưngtiệníchtạinơilàmviệcvà xungquanhđó.Đâylàthểkhôngphảiyếutốảnhhưởngtrựctiếptớichấtlượngdịch vụnhưngcóảnhhưởngtrựctiếpvớinănglựclàmviệccủanhânviên. +TạitrụsởvàchinhánhHàNội,côngtythuênguyênmộttầngcủatòavănvăn phòngtrênphốHaiBàTrưngvớiđầyđủtiệníchđikèm,khônggianlàmviệcyên tĩnh,rộngrãi. 38 +TạichinhánhHảiPhòng,MBFcũngthuêmộtvănphòngvớiđầyđủtiệnnghi dànhchonhânviên.Vớiđịnhhướngpháttriểnvậntảinộiđịađườngbộphụcvụcho vậntảibiển,côngtyđãđầutư5đầuxecontainerđểvậnchuyểnhànghóađếncảng hoặckéohàngtừcảngvềkhongườibán.Điềunàyvừatănggiátrịdịchvụcôngty, tăngdoanhthu,lợinhuận,vừatạothếchủđộngtheolịchcủahãngtàu,tránhbịrớttàu hặcphátsinhthêmphíDEM,DETkhihàngkhôngđượcđưađếnhoặcđemđiđúng thờihạn.Từkhitriểnkhaihoạtđộngtruckingnàytừtháng72021,đónggópchotổng doanh thu ghi nhận mức tăng đáng kể, tăng khoảng 150% so với cùng kỳ năm ngoái.Vàtấtcảcácchinhánhkhácnhaucủacôngty,nhânviênđềuđượccungcấp máytínhlàmviệc. +Tạihệthốngkhobãiđượccungcấptrangthiếtbịnânghạ,thiếtbịđiềukhiển vàkiểmsoátnguồnravàvàocủahànghóa,… 2.
Cơ chế chính sách và trình độ tổ chức quản lý Hiệnnay,côngtycócóchếlương,thưởngcôngkhai,minhbạch,theolợi nhuậnmànhânviênđạtđược.Ngoàimứclươngcơbảnvàcácchínhsáchbảohiểmxã hội,bảohiểmytế,khiđạtđủtargettrongtháng,nhânviênđósẽđượchưởng30%giá trịlợinhuậnhọtạora.Đâyđượccoilàconsốhợplýsovớithịtrường,thúcđẩytinh thầnlàmviệccủanhânviênhơn100%nănglực. Ngoàiquyđịnhlươngthưởng,MBFcũngquyđịnhrõmứcphạtkhigâyralỗi nghiêmtrọng,ảnhhưởngviệckinhdoanhcủacôngty.Đólànhữngailiênquanđến hànhđộngviphạm,vìbấtcứlýdogìđểphảitựmìnhchịutráchnhiệmchochiphí phátsinh.Điềunàytạochonhânviênsựcẩnthậntrongbáocáo,chứngtừ,booking,. Bêncạnhđó,MBFđềutổchứcchuyếndulịchchonhânviên,1lần/năm.Công tysẽchitrảtoànbộchiphíhoặchỗtrợ50%-70%chonhânviênphụthuộcvàokinh nghiệmlàmviệc. Đánh giá chất lượng cung cấp dịch vụ của công ty cổ phần MBF 39 2.
Ưu điểm MBFđượcthànhlậpvàhoạtđộngkinhdoanhhơn10nămđãcungcấpdịchvụ logisticschonhiềukháchhànglàcácdoanhnghiệpsảnxuất,thươngmạitrongvà ngoàinước.Côngtyđãtạomộtchỗđứngvữngchắctrênthịtrường,làmộttrong nhữngsựlựachọnhàngđầutronglĩnhvựccungcấpdịchvụlogisticsViệtNam. Quymôcủacôngtykhôngngừngpháttriển,thịtrườngcungứngdịchvụngày càngđadạng,cảdoanhnghiệptrongvàngoàinước.Điềunàyđượcthểhiệnrõqua tổngdoanhthucàngtăng,trongđógiaonhậnhànghóabằngđườngbiểnluônchiếm tỷtrọngdoanhthuvàlợinhuậnlớnnhất,từđóchothấycôngtyđãkhaithácrấttốt tiềmnăngpháttriểncủangànhvậntảibiểnViệtNamcũngnhưthếmạnhkinhdoanh củacôngtymình. Côngtyđãđầutưnângcấpthiếtbịbốcdỡhiệnđại,côngsứclớnđểnângcao nănglựcxếpdỡ,quađótiếtkiệmthờigianvàchiphílưukho.Ngoàiracôngtycòn muathêm4đầuxephụcvụchovậntảiđườngbộ(trucking)nhằmmởrộnghoạtđộng kinhdoanhsangvậntảinộiđịavàcungcấpdịchvụtrọngóichokháchhàng. Chấtlượngnguồnnhânlựcđượcnângcaorõrệt.Hàngnămcôngtyđềucử nhânviênthamgiakhóahọcnghiệpvụchuyênsâuđểnângcaokiếnthứcvàcónhững kinhnghiệmphòngngừarủirotừbàihọcthựctếđượcchiasẻtừcácchuyêngiađầu ngành. Thờigiangiaonhậnnhanhchóng,cậpnhậpsáthànhtrìnhvậnchuyểncủahàng hóađểcósựchuẩnbịvềhồsơ,chứngtừvàthôngbáochokháchhàngđemhàngra cảnghoặcđưahàngtừcảngvềkhocủamình.Trungbìnhthờigiangiaonhậnkhông chuyểntảituyếnTrungQuốclà1tuần,ChâuÂulà35-40ngày,Mỹlà30-45ngàytùy tùngcảng.