CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.Hoat động cho vay KHCN tại ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Căn cứ theo quyết định số 2185/2012/QĐ-HĐQT-NHCT35 ngày 29 tháng 12 năm 2012 của Ngân hàng công thương Việt Nam về việc cho vay đối với cá nhân hộ gia đình có định nghĩa “Cho vay KHCN là một hình thức tài trợ của ngân hàng cho các khách hàng là cá nhân trong đó ngân hàng chuyển cho các cá nhân quyền sử dụng một khoản tiền với những điều kiện nhất định được thoả thuận trong hợp đồng nhằm phục vụ mục đích của khách hàng”. Hiểu theo cách khác, cho vay KHCN là hình thức cho vay mà Ngân hàng chuyển quyền sử dụng vốn cho khách hàng là cá nhân hoặc hộ gia đình với mục đích tiêu dùng và hoạt động sản xuất kinh doanh của cá nhân và hộ gia đình đó với những điều kiện nhất định được thỏa thuận trong hợp đồng. Căn cứ vào mục đích vay - Cho vay KHCN nhằm phục vụ mục đích cư trú Cho vay nhằm phục vụ nhu cầu xấy dựng, mua sắm hoặc cải tạo nhà ở của cá nhân, hộc gia đình.
Đặc điểm của khoản vay này là thời gian dài và quy mô vay là lớn. - Cho vay KHCN nhằm mục đích tiêu dùng Cho vay phục vụ nhu cầu cải thiện đời sống như mua sắm phương tiện, đồ dùng sinh hoạt, du lịch, học hành, giải trí, chữa bệnh.Đặc điểm của khoản vay này là quy mô nhỏ, thời gian ngắn, rủi ro thấp hơn cho vay phục vụ mục đích cư trú. - Cho vay KHCN nhằm phục vụ mục đích sản xuất kinh doanh Cho vay để thực hiện các phương án sản xuất kinh doanh nhỏ ở từng cá nhân, hộ gia đình, vay để buôn bán sản xuất kinh doanh.Đặc điểm của khoản vay này là thời gian vay ngắn phụ thuộc vào mặt hàng kinh doanh, quy mô kinh doanh. rủi ro của khoản vay này rất cao.
Căn cứ vào phương thức hoàn trả - Cho vay KHCN trả một lần khi đáo hạn 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Là các khoản vay ngắn hạn của cá nhân và hộ gia đình để đáp ứng nhu cầu cần tiền mặt tức thời và được thanh toán một lần khi khoản vay đáo hạn. Quy mô của khoản vay này tương đối nhỏ, rủi ro không lớn. - Cho vay trả góp Là khoản cho vay ngắn hạn hoặc trung hạn được thanh toán làm hai hoặc nhiều lần liên tiếp ( thường theo tháng hoặc quý) theo thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng, phương thức này được dùng để tài trợ cho việc mua sắm vận dụng đắt tiền như ô tô, mua nhà.hoặc để tài trợ các phương án sản xuất kinh doanh, thuê cửa hàng. - Cho vay theo thẻ tín dụng Thẻ tín dụng cung cấp một dòng tín dụng thường xuyên và quay vòng mà khách hàng có thể sử dụng bất cứ khi nào khách hàng có nhu cầu.Những người sử dụng thẻ tín dụng có thể vay trả dần hoặc trả một lần vì họ có thể tính tiền mua hàng vào tài khoản thẻ tín dụng của mình.
Căn cứ vào hình thức cho vay - Cho vay gián tiếp Là hình thức cho vay trong đó ngân hàng mua các khoản nợ phát sinh của các doanh nghiệp đã bán chịu hàng hóa hoặc đã cung cấp các dịch vụ cho KHCN của họ, theo hình thức này ngân hàng cho vay thông qua các doanh nghiệp bán hàng hoặc các dịnh vụ mà không trực tiếp tiếp xúc với KHCN. - Cho vay trực tiếp Là hình thức cho vay mà ngân hàng và KHCN trực tiếp gặp nhau để tiến hành cho vay. Căn cứ vào biện pháp bảo đảm tiền vay - Cho vay có tài sản đảm bảo Tài sản đảm bảo là bất động sản, động sản.hình thành từ vốn vay hoặc tài sản thuộc sở hữu của KHCN trước khi vay vốn ngân hàng. Tài sản đảm bảo làm tăng tính an toàn cho khoản vay do ngân hàng có thể tạo áp lực để buộc khách hàng phải trả nợ hoặc trong tình huống xấu nhất khách hàng không trả được nợ thì việc phát mại tài sản đảm bảo cũng giúp giảm bớt tổn thất cho ngân hàng.
- Cho vay không có tài sản đảm bảo: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân KHCN đó. Đối với những KHCN tốt, trung thực trong kinh doanh, có khả năng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tài chính lành mạnh, quản trị có hiệu suất và phương án kinh doanh hiệu quả thì ngân hàng có thể cấp tín dụng dựa vào uy tín của bản thân KHCN mà không cần một nguồn thu nợ thứ hai bổ sung là tài sản bảo đảm. Đặc điểm hoạt động cho vay KHCN tại ngân hàng thương mại - Đối tượng cho vay là các cá nhân, hộ gia đình KHCN là các cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu vay vốn sử dụng cho những mục đích sinh hoạt tiêu dùng hay phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của cá nhân hay hộ gia đình đó. Khác với các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế, KHCN thường có số lượng rất lớn thêm vào đó địa bàn sinh sống khá rộng khiến cho ngân hàng khó có thể kiểm soát chặt chẽ từng khoản vay.
Chính điều này cũng gây khó khăn trong quá trình thu hồi nợ của ngân hàng. - Thời hạn của các khoản vay ngắn Tùy thuộc vào từng mục đích vay vốn và hình thức cho vay mà các khoản vay của KHCN có thời hạn: ngắn hạn, trung đến dài hạn. Tuy nhiên, cho vay đối với khách hàng cá nhân thường là các khoản vay ngắn hạn thời hạn vay thường là dưới 1 năm, có thể lên đến 4 năm nếu khách hàng vay để kiên cố lại nhà cửa, chuồng trại chăn nuôi hay mua nhà, ô tô tùy theo khấu hao của tài sản cố định. - Các khoản cho vay có độ rủi ro cao Cho vay đối với khách hàng cá nhân có độ rủi ro cao do tình hình tài chính của KHCN thay đổi nhanh chóng tùy theo tình trạng công việc và sức khỏe của họ.
Do đó ngân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro khi người vay bị thất nghiệp, gặp tai nạn, phá sản. - Lãi suất thường cao hơn lãi suất các khoản vay khác Các khoản vay KHCN thường cao hơn các khoản vay khác của ngân hàng thương mại. Nguyên nhân là do các chi phí của cho vay KHCN lớn, các khoản vay KHCN có mức độ rủi ro cao. - Lợi nhuận từ các khoản vay không cao Chính vì mức độ rủi ro không cao, nên lợi nhuận từ hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân cũng không cao, nên một số ngân hàng thương mại thường hạn chế các khoản vay này, tập trung chủ yếu vào các khoản vay trung và dài hạn.
- Chi phí thẩm định lớn Do các khoản vay KHCN thường có quy mô nhỏ, số lượng khoản vay này 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thường rất lớn nên các ngân hàng phải bỏ ra nhiều chi phí ( cả về nhân lực và công cụ ) trong việc phát triển khách hàng, thẩm định, xét duyệt và quản lý giám sát khoản vay. Ngoài ra, việc thu thập thông tin cá nhân là rất khó khăn( thường không đầy đủ và thiếu chính xác ) nên các NHTM sẽ chấp nhận chi phí cao để đánh đổi rủi ro cao, đảm bảo an toàn cho các khoản vay. Vai trò của hoạt động cho vay KHCN tại ngân hàng thương mại Đối với tổng thể sự phát triển kinh tế của đất nước, cho vay nói chung và cho vay đối với khách hàng cá nhân càng có vai trò quan trọng, góp phần kích thích, thúc đấy, chuyển dịch, định hướng nền kinh tế. Hiện nay, khi nền kinh tế nước ta đang ngày một phát triển, các cá nhân hộ gia đình cũng phải nâng cao chất lượng cuộc sống, ốn định kinh tế.
Muốn làm được điều đó, họ cần được tiếp xúc với nhiều nguồn vốn hơn nữa. Chính vì thế cho vay đối với khách hàng cá nhân ngày càng trở nên quan trọng.Vai trò đối với các khách hàng Với mục đích tiêu dùng, hoạt động cho vay giúp giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu tiêu dùng với khả năng thanh toán của khách hàng : người tiêu dùng được hưởng những lợi ích của hàng hóa, dịch vụ trước khi họ tích lũy đủ tiền, giải quyết những nhu cầu cấp bách một cách nhanh chóng. Đối với dân cư, đặc biệt thế hệ trẻ và người thu nhập thấp, họ không thể đợi cho đến khi tiết kiệm đủ tiền để mua nhà, mua ô tô và các đồ dùng cá nhân. Tín dụng tiêu dùng sẽ giúp họ có được một cuộc sống ổn định ngay từ khi còn trẻ bằng việc mua trả góp những gì cần thiết, tạo cho họ động lực to lớn để làm việc, tiết kiệm, nuôi dưỡng con cái.
Như vậy, tín dụng tiêu dùng đã góp phần làm cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân. Với mục đích đầu tư, người vay có thể mở rộng đầu tư, sử dụng đòn bẩy tài chính giúp họ tăng thêm thu nhập. Ngoài ra, tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng làm các hộ gia đình, các cá nhân có thêm động lực và nguồn lực vượt qua những khó khăn trong sản xuất kinh doanh. Vì vậy, cho vay KHCN dù là cho vay với mục đích tiêu dùng hay sản xuất, nó đều ảnh hưởng trực tiếp đến các cá nhân cũng như nâng cao đời sống của các cá nhân trong xã hội, tạo ra sự giàu mạnh cho xã hội.
Vai trò đối Ngân hàng Giúp ngân hàng mở rộng quan hệ với khách hàng: đối tượng là cá nhân và hộ gia đình, mà họ là những khách hàng tiềm năng của ngân hàng trong nền kinh tế 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hiện đại. Do đó, nếu như ngân hàng cung cấp cho KHCN những dịch vụ đáp ứng nhu cầu chi tiêu khi chưa đủ khả năng tài chính giúp họ cảm nhận được những tiện ích mà ngân hàng đem lại, nó sẽ giúp cho ngân hàng có được uy tín và hình ảnh đẹp trong mắt khách hàng. Từ đó làm tăng khả năng huy động vốn từ các khoản tiền gửi trong dân cư. Tạo điều kiện đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
Vì đặc trưng của hoạt động kinh doanh ngân hàng là rủi ro cao, do đó đa dạng hóa danh mục đầu tư là phương pháp để giảm thiểu rủi ro. Cho vay KHCN là hình thức mới pháttriển trong dịch vụ ngân hàng bán lẻ của ngân hàng.