lời mở đầu, kết luận, danh mục viết tắt, danh mục bảng biểu sơ đồ, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng 3 Chƣơng 1 : Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chất lƣợng hoạt động cho vay đối với DNNVV của các NHTM Chƣơng 2 : Phƣơng pháp nghiên cứu về chất lƣợng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHTM Cổ Phần Quân Đội - Chi nhánh Đống Đa. Chƣơng 3 :Thực trạng chất lƣợng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHTM Cổ Phần Quân Đội - Chi nhánh Đống Đa từ 2012 – 6/2015. Chƣơng 4 : Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHTM Cổ Phần Quân Đội - Chi nhánh Đống Đa. 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DNNVV CỦA NHTM 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Một số nguồn tƣ liệu tiêu biểu phục vụ cho việc nghiên cứu luận văn - Luận văn thạc sỹ kinh tế: “ Nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Sở giao dịch Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Hàng hải Việt Nam” của Đỗ Thị Thúy thực hiện vào năm 2013 lƣu tại Học Viện Tài Chính.
Tác giả đã nêu ra đƣợc: + Những vấn đề cơ bản về chất lƣợng hoạt động cho vay đối với DNVVN của các NHTM. + Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng chất lƣợng hoạt động cho vay DNNVV tại Sở giao dịch NHTM Cổ phần Hàng hải Việt Nam. Từ đó, đánh giá đƣợc thành tựu cũng nhƣ mặt hạn chế còn tồn tại của hoạt động tín dụng tại NHTM và phân tích nguyên nhân của những hạn chế đó. + Đƣa ra những định hƣớng cơ bản và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Sở giao dịch NHTM Cổ Phần Hàng Hải Việt Nam.
- Luận văn thạc sỹ : “ Mở rộng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ Phần Quân Đội” của Lê Thị Thanh Mai thực hiện vào năm 2011 lƣu tại Đại học Kinh Tế Quốc Dân. Tác giả đã nêu ra đƣợc: + Một số lý luận cơ bản về NHTM, khái quát về tín dụng ngân hàng, các hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. + Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng mở rộng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHTM Cổ Phần Quân Đội. Đánh giá đƣợc các thành tựu đạt đƣơc cũng nhƣ những hạn chế của hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và 5 nhỏ.
Từ đó đƣa ra các giải pháp để mở rộng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. - Luận văn thạc sỹ: " Nâng cao chất lƣợng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Kỹ thƣơng Việt Nam" của Lê Thị Thanh Huyền thực hiện vào năm 2014 lƣu tại Đại học Công Đoàn. Tác giả đã nêu ra đƣợc: + Các lý luận cơ bản về NHTM, khái quát về tín dụng ngân hàng, các hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. + Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng chất lƣợng tín dụng tại các ngân hàng.
Đánh giá đƣợc những thành tựu cũng nhƣ mặt hạn chế của hoạt động tín dụng tại NHTM và phân tích nguyên nhân của những hạn chế đó. + Tác giả đã đƣa ra những định hƣớng cơ bản và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay DNNVV tại NHTM. - Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý: " Nâng cao chất lƣợng hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng No&PTNT Việt Nam - chi nhánh Tam Trinh"của Phạm Thị Ngoan thực hiện năm 2014 lƣu tại Đại học Kinh Tế Quốc Dân. Luận văn đã nêu ra đƣợc: + Những vấn đề cơ bản về chất lƣợng hoạt động cho vay đối với DNNVV của các NHTM.
+ Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng chất lƣợng hoạt động cho vay DNNVV tại ngân hàng No&PTNT Việt Nam - Chi nhánh Tam Trinh. Từ đó, đánh giá đƣợc thành tựu cũng nhƣ mặt hạn chế của hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Tam Trinh và phân tích nguyên nhân của những hạn chế đó. + Tác giả đƣa ra những định hƣớng cơ bản và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay DNNVV tại ngân hàng No&PTNT Việt Nam - Chi nhánh Tam Trinh. Với những công trình khoa học đã nghiên cứu , nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lƣợng cho vay đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc luận giải và phân tích tùy theo mục đích , đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của từng 6 công trình.
Trong thời gian gần đây, chƣa có công trình nghiên cứu nào về : “Nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ Phần Quân Đội – chi nhánh Đống Đa”. Do đó các vấn đề nghiên cứu này về lý luận và thực tiễn sẽ một phần nào đó giúp có cái nhìn khách quan hơn, góp phần nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV của Chi nhánh trong thời gian tới.2 Cơ sở lý luận về chất lƣợng hoạt động cho vay đối với DNNVV của NHTM 1.1 Khái quát chung về tín dụng của NHTM 1.1 NHTM và các hoạt động cơ bản của NHTM a) Khái niệm Ngân hàng là một loại hình tổ chức có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Ngân hàng bao gồm nhiều loại tùy thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung và hệ thống tài chính nói riêng, trong đó ngân hàng thƣơng mại thƣờng chiếm tỷ trọng lớn nhất về quy mô tài sản, thị phần và số lƣợng các ngân hàng. Sự có mặt của NHTM trong hầu hết các hoạt động kinh tế , xã hội đã chứng minh rằng ở đâu có một hệ thống NHTM phát triển thì ở đó có sự phát triển cao của nền kinh tế xã hội và ngƣợc lại.
Hiện nay có rất nhiều định nghĩa khác nhau về NHTM. Đạo luật của Ngân hàng Cộng hòa Pháp 1941 đã định nghĩa “ Ngân hàng thƣơng mại là những cơ sở mà nghề nghiệp thƣờng xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dƣới hình thức ký thác, hoặc dƣới các hình thức khác, và sử dụng nguồn lực đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính”. Theo luật các tổ chức tín dụng Việt Nam có hiệu lực vào ngày 16/06/2010 thì “ Ngân hàng thƣơng mại là loại hình ngân hàng đƣợc thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Từ những khái niệm trên có thể rút ra nhận xét sau : NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trƣng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán, cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội.
b) Các hoạt động cơ bản của NHTM 7 Hoạt động của NHTM trong nền kinh tế thị trƣờng tập trung vào việc cung ứng các dịch vụ cơ bản sau : - Sử dụng vốn : là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán , bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. - Huy động vốn : là hoạt động nhận tiền của tổ chức, cá nhân dƣới hình thức tiền gửi không kỳ hạn , tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho ngƣời gửi tiền theo thỏa thuận. - Cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản: là việc cung ứng phƣơng tiện thanh toán, thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, thƣ tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng. Hiện nay tất cả các NHTM đều có xu hƣớng phát triển đa dạng các sản phẩm dịch vụ của mình, vì vậy tất cả các hoạt động trên của NHTM đều đóng vai trò quan trọng và đều cần đƣợc quan tâm phát triển.
Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, hoạt động cho vay vẫn là hoạt động chủ yếu đem lại nguồn lợi lớn nhất cho các NHTM. Tín dụng của NHTM a) Khái niệm Tín dụng ngân hàng là một giao dịch về tài sản giữa bên cho vay và bên đi vay, trong đó các ngân hàng, các tổ chức tín dụng vừa là bên đi vay vừa là bên cho vay.Bên cho vay chuyển giao tạm thời quyền sử dụng tài sản cho bên đi vay trong thời gian thỏa thuận, bên đi vay có nghĩa vụ hoàn trả lại vô điều kiện vốn và lãi cho bên cho vay khi đến thời hạn thanh toán. Tại Viêt Nam theo quy định tại mục 14, điều 4, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH 12 ngày 16/06/2010, “Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo 8 nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.” Có thể hiểu một cách khái quát tín dụng NHTM là quan hệ sử dụng vốn lẫn nhau giữa ngƣời cho vay và ngƣời đi vay dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. b) Các hình thức tín dụng NHTM Các hình thức tín dụng phát triển ngày càng đa dạng và phong phú phù hợp với nhu cầu phát triển của nền kinh tế.
Tùy theo các tiêu thức khác nhau có thể phân chia tín dụng theo nhiều loại * Căn cứ vào thời hạn cho vay tín dụng NHTM được chia thành: - Cho vay ngắn hạn : là những khoản cho vay có thời hạn nhỏ hơn hoặc bằng 12 tháng, chủ yếu nhằm mục đích bù đắp sự thiếu hụt vốn lƣu động của doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. - Cho vay trung hạn : là những khoản vay có thời hạn từ trên 12 đến 60 tháng.