phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, nội dung chủ yếu của luận văn gồm 3 chương, 10 tiết lớn. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN TỚI TRUYỀN THÔNG VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG VÀ VĂN HÓA GIAO THÔNG TRÊN SÓNG PHÁT THANH 1. Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 1. Khái niệm An toàn giao thông Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm ATGT.
Tác giả Nguyễn Duy Lãm trong cuốn “Sổ tay thuật ngữ pháp lý thông dụng” cho rằng: “Trật tự An toàn giao thông là việc chấp hành triệt để những yêu cầu kỹ thuật, quản lý đối với các công trình giao thông và phương tiện giao thông, quy định đối với người tham gia giao thông khi hoạt động trên làm cho giao thông được trật tự, an toàn, thông suốt, thuận tiện” hoặc: “Trật tự, an toàn giao thông đô thị là việc chấp hành triệt để các quy định đối với người, phương tiện tham gia giao thông trên đường đô thị; các quy định đối với việc sử dụng đường phố, vỉa hè, lòng đường; các quy định đối với việc bảo vệ những công trình giao thông trong đô thị nhằm đảm bảo cuộc sống yên tĩnh cho dân cư đô thị, đảm bảo vệ sinh môi trường và mỹ quan thành phố; phục vụ cho việc quản lý đô thị” [12, tr. Theo Từ điển Bách khoa Công an Nhân dân thì: “ATGT là hệ thống các mối quan hệ xã hội được hình thành và điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông vận tải công cộng mà mọi người tham gia giao thông phải tuân theo để đảm bảo hoạt động giao thông thông suốt, trật tự, an toàn, hạn chế thấp nhất TNGT, gây thiệt hại về người và tài sản”. Mới đây nhất, theo Trung tâm Nghiên cứu an toàn giao thông với cuốn sách: “Trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn 5 thành phố trực thuộc Trung ương -Thực trạng và giải pháp trong giai đoạn 2011-2013” thì “Trật tự an toàn giao thông là trạng thái xã hội có trật tự được hình thành và điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông vận tải công 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cộng, nhằm đảm bảo cho hoạt động giao thông thông suốt, trật tự, an toàn, hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn giao thông. Đảm bảo trật tự an toàn giao thông là một yêu cầu và nhiệm vụ cơ bản của mọi quốc gia và xem đó là điều kiện cần thiết để phát triển kinh tế, củng cố an ninh quốc phòng và ổn định trật tự xã hội”.
Như vậy, ATGT được hiểu là trạng thái xã hội có trật tự được hình thành và điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông, vận tải công cộng mà mọi người tham gia giao thông phải tuân theo, nhờ đó bảo đảm cho hoạt động giao thông thông suốt, trật tự, an toàn, hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn giao thông, gây thiệt hại về người và tài sản. An toàn giao thông được đảm bảo khi hoạt động giao thông được điều chỉnh bằng một hệ thống các quy phạm pháp luật, bắt buộc mọi chủ thể tham gia giao thông phải tuyệt đối tuân theo; hạn chế thấp nhất TNGT xảy ra, đảm bảo an toàn cho mọi người và tài sản khi tham gia giao thông; hạn chế ùn tắc giao thông, đảm bảo giao thông được tiện lợi, có hiệu quả, tiết kiệm được cước phí vận chuyển, thời gian trên đường và đảm bảo được yêu cầu mỹ quan giao thông đô thị, chống ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, thực trạng an toàn giao thông hiện nay còn diễn biến phức tạp, tác động xấu đến tình hình phát triển chung của đất nước và quá trình hợp tác giao lưu kinh tế - xã hội – văn hóa quốc tế khi các tuyến đường chưa đạt chuẩn kỹ thuật, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ còn hỗn hợp, người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ được học tập luật lệ giao thông, sát hạch, cấp giấy lái xe còn rất hạn chế. Theo khái niệm vừa nêu và trên cơ sở thực tiễn giao thông hiện nay, việc tuyên truyền về ATGT sẽ tập trung vào các nội dung lớn là: Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về an toàn giao thông; Những vấn đề bất cập trong kết cấu hạ tầng giao thông; và các vấn đề thuộc phương tiện tham gia giao thông.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm Văn hóa giao thông Theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia: “Văn hóa giao thông là một bộ phận văn hóa ứng xử của con người khi tham gia giao thông. Đó là sự tôn trọng, là sự hiểu biết đầy đủ và nghiêm chỉnh chấp hành các Luật về Giao thông. Xây dựng nếp sống văn hóa giao thông là nâng cao ý thức và thái độ của mọi người khi tham gia giao thông: Biết từ tốn, bình tĩnh ưu tiên nhường nhịn cho người già, trẻ em.
Biết xin lỗi, cảm ơn khi có va quệt, biết đội mũ bảo hiểm cho mình và cho trẻ em khi tham gia giao thông… Khi văn hóa giao thông được nâng lên thì những hành vi sai trái, quậy phá, không đội mũ bảo hiểm, uống rượu bia khi tham gia giao thông… sẽ trở thành lố bịch, bị cộng đồng lên án, do đó tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông sẽ từng bước được đẩy lùi”. Các tác giả trong nghiên cứu: “Văn hóa giao thông Việt Nam – Cái nhìn toàn cảnh” khi bàn về văn hóa giao thông cũng đưa ra những khái niệm cụ thể. Nguyễn Thị Hồng: “Văn hoá giao thông hiểu theo nghĩa hẹp là cách ứng xử có văn hoá của mọi người khi tham gia giao thông. Đó chính là sự tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ giao thông, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, biết nhường nhịn và giúp đỡ người khác, có thái độ ứng xử văn minh, lịch sự khi xảy ra va chạm.
Phạm Ngọc Trung: “Văn hoá giao thông cần được hiểu là: sự ứng xử một cách có ý thức và có trách nhiệm của mọi thành viên trong xã hội khi tham gia giao thông hoặc tham gia vào những hoạt động có liên quan đến giao thông để tạo lập nên một môi trường giao thông an toàn, văn minh, thân thiện và hiệu quả”. Khái niệm của TS. Phạm Ngọc Trung đã nhấn mạnh đến sự ứng xử một cách có ý thức và có trách nhiệm của mọi người trên bình diện xã hội chứ không phải chỉ nói đến ý thức tự giác của người trực tiếp tham gia giao thông. Khái niệm này phản ánh được tính tự giác mang tính cá nhân và 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tính xã hội mang tính cộng đồng, đó là hai yêu cầu cơ bản tạo nên hành vi ứng xử có văn hoá của người tham gia giao thông.TS Hồ Sĩ Vịnh: “Văn hoá giao thông là một thành tố của lối sống đô thị, của văn hoá thẩm mỹ, là gương mặt của đô thị.
Khi ta nói người Hà Nội văn minh thanh lịch, hiện đại thì tín hiệu đầu tiên gây ấn tượng mạnh đối với khách công vụ hay khách du lịch là Văn hoá giao thông”. Như vậy, văn hóa giao thông là một bộ phận trong văn hóa ứng xử của con người khi tham gia giao thông. Đó là sự tôn trọng, là sự hiểu biết đầy đủ và nghiêm chỉnh chấp hành các Luật về Giao thông như Luật giao thông đường bộ, Đường thủy nội địa, Đường sắt, Hàng hải và Hàng không dân dụng. Khái niệm Văn hoá giao thông là một biểu hiện cụ thể của khái niệm văn hoá nói chung.
Văn hoá giao thông được biểu hiện bằng hành vi xử sự đúng pháp luật, theo các chuẩn mực của xã hội về lẽ phải, cái đẹp, cái thiện của người tham gia giao thông. Xây dựng Văn hoá giao thông nhằm tạo nên thói quen cư xử có văn hoá, đúng pháp luật; coi việc tự giác tuân thủ pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông như một chuẩn mực đạo đửc truyền thống và là biểu hiện văn minh hiện đại của con người khi tham gia giao thông. Cũng theo Uỷ ban an toàn giao thông quốc gia, trong Văn hoá giao thông có ba tiêu chí: một là, về nhận thức và hành động: hiểu biết đầy đủ và tự giác chấp hành đúng các quy định của pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông; hai là: có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, tôn trọng, nhường nhịn và giúp đỡ người khác; ba là, có thái độ ứng xử văn minh lịch sự khi xảy ra va chạm giao thông và tinh thần thượng tôn pháp luật. Văn hoá giao thông là văn hoá của người trực tiếp tham gia giao thông và văn hoá của các thành viên khác trong xã hội có tác động, ảnh hưởng đến quá trình hình thành Văn hoá giao thông như: Nhà làm luật giao thông; cơ quan quy hoạch giao thông; cảnh sát giao thông; thanh tra giao thông; ban 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quản lý các khu công nghiệp, khu đô thị, khu chế xuất; ban quản lý các chợ, các công trình xây dựng; người phụ trách và nhân viên ở các trung tâm đào tạo, sát hạch, cấp bằng lái xe, trung tâm đăng kiểm phương tiện.
Đây là khía cạnh phi vật thể của Văn hoá giao thông. Khía cạnh vật thể của Văn hoá giao thông là hệ thống cơ sở hạ tầng như đường sá, cầu cống, hệ thống đèn chiếu sáng, biển báo. Theo những yếu tố trên đây thì người trực tiếp tham gia giao thông đóng một vai trò quan trọng tạo nên Văn hoá giao thông. Văn hoá của người trực tiếp tham gia giao thông biểu hiện cụ thể như: trước tiên là phải hiểu biết đầy đủ và nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ giao thông; hai là phải có tính cộng đồng khi tham gia giao thông, khi lưu thông trên đường phải biết không chỉ vì lợi ích bản thân mình mà còn phải đảm bảo an toàn cho những người khác, gặp trường hợp người bị nạn cần giúp đỡ, chia sẻ kịp thời; ba là cư xử có văn hoá khi lưu thông trên đường như tham gia giao thông từ tốn, bình tĩnh, ưu tiên cho người già, trẻ nhỏ, biết xin lỗi, cảm ơn khi có va quệt.
Như vậy, văn hoá giao thông phải được nhìn nhận từ hai phía, đó là người tham gia giao thông và các lực lượng chức năng quản lý giao thông trong đó quan trọng nhất là người thực thi: cảnh sát giao thông. Thực trạng Văn hoá giao thông ở Việt Nam hiện nay rất đáng báo động và đang là vấn đề nổi cộm, nan giải, thậm chí có người phải dùng tín hiệu S.