Luận Văn Thạc Sĩ: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Tỉ Giá Hối Đoái và Giá Cổ Phiếu Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu ở việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Võ Hồng Bảo Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Tỉ Giá Hối Đoái Và Giá Cổ Phiếu Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. NỀN TẢNG LÍ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU
• 1.1. Theo cách tiếp cận thương mại hàng hóa
• 1.2. Theo cách tiếp cận danh mục
• 2. CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU
• 2.1. Một số nước trong cộng đồng kinh tế Châu Âu (EU)
• 2.2. Các nước G7
• 2.3. Các nước Úc
• 2.4. Các nước Đông Á bao gồm Hong Kong, Nhật, Hàn Quốc, Malaysia, Singapore, Đài Loan và Thái Lan
• 2.5. Brazil
• 2.6. Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan
• 2.7. Ba nước Đông Âu (Ba Lan, Séc, Hungary) và Nga
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ TỪ MÔ HÌNH
• 4.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.2. Xác định độ trễ tối ưu sử dụng trong mô hình
• 4.3. Kiểm định đồng liên kết
• 4.4. Kết quả của mô hình hồi qui Vector (VAR)
• 4.5. Kiểm định nhân quả Granger
• 4.6. Phân tích hàm phản ứng đẩy
• 4.7. Phân tích phân rã phương sai
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Giữa Tỉ Giá Hối Đoái Và Giá Cổ Phiếu Tại Việt Nam

Mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế, đặc biệt tại Việt Nam. Sự biến động của tỉ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thông qua nhiều kênh khác nhau. Nghiên cứu này sẽ làm rõ các yếu tố tác động và mối liên hệ giữa hai biến số này.

1.1. Khái Niệm Cơ Bản Về Tỉ Giá Hối Đoái Và Giá Cổ Phiếu

Tỉ giá hối đoái là tỷ lệ giữa hai đồng tiền, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Giá cổ phiếu phản ánh giá trị của công ty trên thị trường chứng khoán. Sự thay đổi trong tỉ giá có thể tác động đến lợi nhuận của công ty và từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu không chỉ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác mà còn hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh các biện pháp kinh tế phù hợp.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Này

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu, nhưng kết quả thường không đồng nhất. Một số nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ mạnh mẽ, trong khi những nghiên cứu khác lại không tìm thấy sự liên kết rõ ràng. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho các nhà nghiên cứu.

2.1. Sự Không Đồng Nhất Trong Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu thường khác nhau giữa các quốc gia và thời kỳ. Điều này có thể do sự khác biệt trong cấu trúc kinh tế và chính sách tiền tệ của từng quốc gia.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Mối Quan Hệ

Nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ, tình hình kinh tế vĩ mô, và tâm lý thị trường có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu. Việc xác định các yếu tố này là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Tỉ Giá Hối Đoái Và Giá Cổ Phiếu

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp định lượng như mô hình tự hồi qui vector (VAR) và kiểm định đồng liên kết. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa hai biến số trong ngắn hạn và dài hạn.

3.1. Mô Hình Tự Hồi Qui Vector VAR

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ động giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu. Mô hình này giúp xác định các yếu tố tác động và mối liên hệ giữa hai biến số trong thời gian.

3.2. Kiểm Định Đồng Liên Kết

Kiểm định đồng liên kết giúp xác định xem có mối quan hệ dài hạn giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu hay không. Nếu có, điều này cho thấy sự tồn tại của một mối quan hệ cân bằng giữa hai biến số này.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Mối Quan Hệ Giữa Tỉ Giá Hối Đoái Và Giá Cổ Phiếu Tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái tại Việt Nam. Điều này có thể do sự biến động của thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác.

4.1. Phân Tích Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy không có sự lan tỏa biến động từ tỉ giá hối đoái sang giá cổ phiếu và ngược lại. Điều này cho thấy rằng hai thị trường này hoạt động độc lập với nhau trong giai đoạn nghiên cứu.

4.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư và chính sách phù hợp.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Này

Mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu tại Việt Nam vẫn còn là một lĩnh vực nghiên cứu đầy tiềm năng. Các nghiên cứu trong tương lai cần tiếp tục khai thác các yếu tố ảnh hưởng và mối liên hệ giữa hai biến số này.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng không có mối quan hệ rõ ràng giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu tại Việt Nam. Điều này mở ra nhiều câu hỏi cho các nghiên cứu tiếp theo.

5.2. Định Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu trong tương lai nên xem xét thêm các yếu tố khác như chính sách tiền tệ, tình hình kinh tế vĩ mô và tâm lý thị trường để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính Việt Nam trong giai đoạn phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế luôn chứng kiến những biến động phức tạp của các biến số kinh tế vĩ mô. Nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam giai đoạn từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 4 năm 2013 dựa trên chuỗi dữ liệu 148 quan sát hàng tháng đã cung cấp góc nhìn thực chứng chuyên sâu. Trong suốt 148 tháng khảo sát, tỷ suất sinh lợi trung bình hàng tháng của chỉ số giá cổ phiếu đạt 0,51% với độ lệch chuẩn 11,20%, trong khi tỷ giá hối đoái thực có mức biến động bình quân 0,035% mỗi tháng cùng độ lệch chuẩn 1,98%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là xác định tính tương tác, mức độ lan tỏa biến động trung bình và mối quan hệ cân bằng giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn tại một nền kinh tế đang phát triển. Mục tiêu cụ thể của luận văn hướng đến việc kiểm định tính dừng, xác định mối liên kết dài hạn thông qua kiểm định đồng liên kết, phân tích quan hệ nhân quả hai chiều và mô phỏng phản ứng của các biến số trước những cú sốc kinh tế.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ nét qua việc cung cấp cơ sở định lượng xác đáng cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc hoạch định chính sách điều hành tỷ giá hối đoái, hỗ trợ các định chế tài chính kiểm soát rủi ro hệ thống và giúp nhà đầu tư tối ưu hóa danh mục với mức biến động phương sai được kiểm soát chặt chẽ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai trường phái lý thuyết kinh tế tài chính kinh điển giải thích mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và giá cổ phiếu:

Thứ nhất là cách tiếp cận thị trường hàng hóa hay cách tiếp cận dòng vốn do Dornbusch và Fischer khởi xướng năm 1980, bổ sung bởi Adler và Dumas năm 1984. Lý thuyết này lập luận rằng sự suy giảm giá trị của đồng nội tệ giúp hàng hóa xuất khẩu cạnh tranh hơn về giá, từ đó gia tăng doanh thu và lợi nhuận cho các doanh nghiệp xuất khẩu, thúc đẩy giá cổ phiếu tăng trưởng trên thị trường. Ngược lại, đối với các doanh nghiệp phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu, sự mất giá của đồng tiền làm tăng chi phí đầu vào và làm sụt giảm lợi nhuận.

Thứ hai là cách tiếp cận cân bằng danh mục tài sản do Branson phát triển năm 1983 và Frankel củng cố năm 1983, cùng phân tích của Gavin năm 1989. Theo mô hình này, khi giá cổ phiếu tăng trưởng hấp dẫn, dòng vốn ngoại tệ từ các nhà đầu tư nước ngoài sẽ ồ ạt chảy vào thị trường nội địa để mua tài sản tài chính, đẩy nhu cầu đồng nội tệ tăng cao và làm cho đồng tiền trong nước lên giá. Bên cạnh đó, nghiên cứu còn tích hợp mô hình định giá tài sản vốn CAPM để xem xét mức độ lan tỏa rủi ro tỷ giá như một dạng rủi ro hệ thống không thể triệt tiêu bằng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn thu thập 148 quan sát chuỗi thời gian định kỳ hàng tháng từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 4 năm 2013. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp chuẩn hóa từ cơ sở dữ liệu Datastream, Tổng cục Thống kê Việt Nam, Tổng cục Hải quan, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và ngân hàng trung ương của 20 quốc gia đối tác thương mại hàng đầu.

Mẫu dữ liệu bao gồm toàn bộ các mốc giao dịch hàng tháng của chỉ số VN-Index đại diện cho giá cổ phiếu và chuỗi chỉ số tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng (REER) được tính toán theo phương pháp trung bình nhân gia quyền kim ngạch ngoại thương và điều chỉnh chênh lệch chỉ số lạm phát CPI giữa Việt Nam với 20 nền kinh tế đối tác.

Quy trình phân tích định lượng thực hiện trên phần mềm EViews bao gồm:

• Kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF) để xác định bậc tích hợp của chuỗi thời gian, ngăn ngừa hiện tượng hồi quy giả mạo.
• Lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình dựa trên các tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC đạt -6,560616) và Schwarz Bayesian (SBIC đạt -6,438002).
• Kiểm định đồng liên kết Johansen và Juselius nhằm tìm kiếm vector đồng liên kết dài hạn.
• Xây dựng mô hình tự hồi quy vector VAR bậc 1 kết hợp kiểm định nhân quả Granger, hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function) và phân rã phương sai (Variance Decomposition) để đánh giá tốc độ phản hồi và độ lan tỏa biến động động học ngắn hạn giữa hai thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình kiểm định định lượng đã mang lại các kết quả thống kê quan trọng:

Thứ nhất, kiểm định nghiệm đơn vị ADF xác nhận cả chuỗi chỉ số VN-Index và chuỗi tỷ giá hối đoái thực REER đều không dừng ở mức chuỗi gốc nhưng đạt tính dừng tuyệt đối ở sai phân bậc một tại mức ý nghĩa 1%. Giá trị thống kê t-ADF của REER ở sai phân bậc một đạt -12,292 và chỉ số chứng khoán đạt -8,886, vượt trội so với giá trị tới hạn -3,577 ở mức ý nghĩa 1%.

Thứ hai, kiểm định đồng liên kết Johansen với thống kê vết ma trận (Trace Statistic) đạt 10,751 và thống kê giá trị riêng cực đại (Max-Eigen Statistic) đạt 10,751, đều nhỏ hơn giá trị tới hạn 15,494 tại mức xác suất p-value bằng 0,1822. Kết quả này bác bỏ sự tồn tại của vector đồng liên kết, chứng minh không có mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa REER và giá cổ phiếu.

Thứ ba, kiểm định nhân quả Granger khẳng định không tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều. Thống kê F cho chiều tác động từ VN-Index sang REER là 0,6695 (p-value = 0,4132) và chiều từ REER sang VN-Index là 1,5761 (p-value = 0,2093), đều không có ý nghĩa thống kê.

Thứ tư, ước lượng mô hình VAR bậc 1 chỉ ra hệ số tự hồi quy bậc trễ của VN-Index đạt giá trị dương 0,2704 có ý nghĩa thống kê ở mức 1% với giá trị kiểm định t bằng 3,3805. Trong khi đó, các hệ số tương tác chéo giữa tỷ giá và giá cổ phiếu đều không có ý nghĩa thống kê, cho thấy không có sự lan tỏa biến động trung bình giữa hai thị trường.

Thảo luận kết quả

Khi trực quan hóa qua biểu đồ hàm phản ứng đẩy Cholesky, các phản ứng đơn vị cho thấy chỉ số VN-Index phản ứng mạnh trước cú sốc của chính nó trong 1 đến 3 tháng đầu rồi triệt tiêu dần và hoàn toàn độc lập từ tháng thứ 5 trở đi. Bảng phân rã phương sai sau 10 chu kỳ dự báo chỉ ra hơn 99% biến động của VN-Index do các cú sốc nội tại giải thích, trong khi sự đóng góp từ tỷ giá hối đoái thực chỉ chiếm tỷ lệ không đáng kể dưới 1%.

Sự thiếu vắng mối quan hệ tác động qua lại giữa tỷ giá và thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2001-2013 xuất phát từ những đặc trưng cấu trúc kinh tế:

• Thị trường chứng khoán Việt Nam quy mô vốn hóa còn khiêm tốn, chưa phản ánh đầy đủ sức khỏe toàn diện của nền kinh tế.
• Tỷ lệ sở hữu của khối ngoại bị giới hạn bởi trần room ngoại 49% tại các doanh nghiệp niêm yết thông thường và thấp hơn đối với ngành ngân hàng, khiến dòng vốn quốc tế chưa thể tự do luân chuyển tạo áp lực lên cung cầu ngoại tệ.
• Phần lớn doanh nghiệp niêm yết là các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa với tỷ trọng vốn nhà nước nắm giữ lớn, lượng cổ phiếu lưu hành tự do thấp; nhóm doanh nghiệp xuất khẩu chưa chiếm vị thế dẫn dắt chỉ số chung.
• Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế tỷ giá neo có quản lý với biên độ hẹp cùng các biện pháp kiểm soát dòng vốn ra vào khắt khe, làm suy giảm tính truyền dẫn thị trường tự nhiên.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu tại nhóm nước G7 của Chien-Chung Nieh và Cheng-Few Lee năm 2009, nghiên cứu ba nước Nam Á của Md. Lutfur Rahman và Jashim Uddin năm 2009, và nghiên cứu tại thị trường Trung Quốc của Hua Zhao năm 2010.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả thực nghiệm và thực trạng kinh tế vĩ mô, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được khuyến nghị:

1. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Tiếp tục duy trì chính sách tỷ giá linh hoạt dựa trên tín hiệu thị trường kết hợp củng cố quy mô dự trữ ngoại hối quốc gia đạt ngưỡng an toàn tương đương từ 12 đến 16 tuần nhập khẩu trong lộ trình 3 đến 5 năm tới. Cơ quan quản lý cần từng bước nới lỏng biên độ tỷ giá theo hướng thị trường nhằm nâng cao tính chủ động của chính sách tiền tệ và giảm thiểu can thiệp hành chính trực tiếp.

2. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính: Đẩy nhanh tiến độ nới trần sở hữu vốn nước ngoài từ 49% lên 100% đối với các ngành nghề kinh doanh không thuộc diện hạn chế, đặt mục tiêu nâng quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán đạt từ 70% đến 100% GDP trong giai đoạn trung hạn. Cần thúc đẩy cổ phần hóa thực chất các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn nhằm gia tăng tính thanh khoản và tính đại chúng cho thị trường cổ phiếu.

3. Các doanh nghiệp niêm yết và doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Thiết lập bộ phận quản trị rủi ro tài chính chuyên biệt, chủ động ứng dụng các công cụ phái sinh tiền tệ hiện đại như hợp đồng kỳ hạn (Forward), hoán đổi (Swap) và quyền chọn (Option) để phòng ngừa rủi ro cho tối thiểu 70% đến 80% giá trị hợp đồng thanh toán quốc tế phát sinh định kỳ.

4. Tổng cục Thống kê và các viện nghiên cứu kinh tế: Xây dựng và công bố định kỳ chỉ số tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng (REER) hàng tháng dựa trên rổ 20 đối tác thương mại chủ chốt. Việc cung cấp chuỗi dữ liệu minh bạch, chuẩn hóa và liên tục là điều kiện tiên quyết giúp các tổ chức tài chính nâng cao chất lượng dự báo và quản trị danh mục đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho bốn nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư): Khai thác kết quả mô hình VAR để đánh giá mức độ độc lập của chính sách tỷ giá đối với thị trường chứng khoán, từ đó xây dựng các kịch bản can thiệp tiền tệ mà không gây xáo trộn bất ổn tâm lý trên thị trường vốn.

2. Quỹ đầu tư, công ty chứng khoán và nhà đầu tư cá nhân: Sử dụng bằng chứng về tính độc lập giữa REER và VN-Index để xây dựng chiến lược phân bổ tài sản hiệu quả, an tâm giải ngân trung và dài hạn vào các cổ phiếu cơ bản mà không phải chịu áp lực thái quá từ những biến động tỷ giá danh nghĩa trong ngắn hạn.

3. Giám đốc tài chính (CFO) và chuyên viên phân tích rủi ro doanh nghiệp: Tham khảo phương pháp xây dựng rổ tiền tệ và công thức tính REER có điều chỉnh lạm phát CPI để định giá chính xác chi phí vốn và mức độ phơi nhiễm ngoại hối của doanh nghiệp trong thương mại quốc tế.

4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn như một tài liệu mẫu chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu chuỗi thời gian đa biến (kiểm định ADF, kiểm định đồng liên kết Johansen, mô hình VAR, Granger causality, hàm xung phản hồi và phân rã phương sai) trên phần mềm kinh tế lượng.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng REER trong nghiên cứu được xây dựng như thế nào? Chỉ số REER được tính toán dựa trên rổ tiền tệ của 20 đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam (gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Đức...). Công thức sử dụng phương pháp trung bình nhân gia quyền theo tỷ trọng kim ngạch xuất nhập khẩu và điều chỉnh theo mức chênh lệch chỉ số giá tiêu dùng CPI giữa Việt Nam và các quốc gia đối tác nhằm phản ánh chính xác sức mua thực tế.

Tại sao kiểm định Johansen lại kết luận không có đồng liên kết dài hạn giữa REER và VN-Index? Kết quả kiểm định Johansen cho thấy giá trị thống kê vết ma trận chỉ đạt 10,751, thấp hơn ngưỡng giá trị tới hạn 15,494 tại mức ý nghĩa 5% với mức xác suất p-value là 0,1822. Điều này chứng minh không tồn tại vector đồng liên kết, bởi thị trường chứng khoán biến động theo chu kỳ kinh doanh trong khi tỷ giá chịu sự điều tiết chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước.

Kiểm định nhân quả Granger giữa tỷ giá và giá cổ phiếu cho thấy kết quả gì? Kiểm định Granger xác nhận biến động quá khứ của REER không có sức mạnh dự báo VN-Index với giá trị kiểm định F đạt 1,5761 (p-value = 0,2093) và VN-Index cũng không dự báo REER với giá trị F đạt 0,6695 (p-value = 0,4132). Hai thị trường không tồn tại quan hệ nhân quả trực tiếp theo bất kỳ chiều nào trong giai đoạn khảo sát.

Hệ số nào trong mô hình tự hồi quy vector VAR đạt ý nghĩa thống kê cao nhất? Trong phương trình VAR bậc 1, chỉ có hệ số tự hồi quy của chỉ số VN-Index (hệ số a11) đạt giá trị 0,2704 có ý nghĩa thống kê tại mức 1% với giá trị t bằng 3,3805. Điều này chỉ ra rằng giá cổ phiếu chịu tác động mạnh bởi quán tính lịch sử của chính nó, trong khi các hệ số lan tỏa chéo từ tỷ giá đều không có ý nghĩa.

Nghiên cứu có những hạn chế nào mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo? Luận văn tập trung vào mô hình tuyến tính VAR với 148 quan sát tháng và chuỗi số liệu REER tự ước tính do chưa có công bố chính thức. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng dữ liệu và áp dụng các mô hình phi tuyến tiên tiến như VAR-MGARCH để đánh giá toàn diện sự lan tỏa phương sai và độ bất đối xứng giữa hai thị trường.

Kết luận

• Chuỗi dữ liệu chỉ số VN-Index và tỷ giá hối đoái thực REER giai đoạn 2001-2013 đều dừng ở sai phân bậc một tại mức ý nghĩa 1%.
• Kiểm định Johansen bác bỏ sự tồn tại của mối quan hệ cân bằng trong dài hạn giữa thị trường tiền tệ và thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Kiểm định nhân quả Granger và mô hình VAR bậc 1 khẳng định không tồn tại tác động lan tỏa biến động trung bình hai chiều giữa REER và VN-Index.
• Biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam chủ yếu chịu sự chi phối bởi yếu tố quán tính độ trễ của chính nó với hệ số tự hồi quy đạt 0,2704.
• Phân rã phương sai chỉ ra hơn 99% phương sai sai số dự báo của VN-Index sau 10 chu kỳ xuất phát từ các cú sốc nội tại.

Đóng góp then chốt của luận văn là đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm khoa học, chuẩn xác về sự phân tách độc lập giữa tỷ giá hối đoái thực và giá cổ phiếu tại một nền kinh tế mới nổi có cơ chế kiểm soát vốn. Hướng nghiên cứu tiếp theo trong giai đoạn 2014-2025 cần mở rộng sang các kỹ thuật định lượng phi tuyến tính như mô hình VAR-MGARCH để đo lường biến động phương sai có điều kiện. Các nhà đầu tư, chuyên gia tài chính và nhà hoạch định chính sách có thể ứng dụng ngay khung phân tích và các phát hiện thực chứng từ công trình này để hoàn thiện chiến lược quản trị danh mục và điều hành vĩ mô hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ∞-0-∞ VÕ HỒNG BẢO NGỌC MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ∞-0-∞ VÕ HỒNG BẢO NGỌC MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ cô hướng dẫn là PGS. TS Nguyễn Thị Ngọc Trang.

Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng những số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác, và đều có chú thích nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình.HCM, ngày tháng năm 2013 Tác giả Võ Hồng Bảo Ngọc.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn cô PGS-TS Nguyễn Thị Ngọc Trang đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này, cũng như gửi lời cám ơn đến các Quý thầy cô đặc biệt là các thầy cô trong khoa Tài Chính Doanh nghiệp- Trường Đại học Kinh Tế TP.HCM những người đã truyền đạt kiến thức cho tôi trong cả khóa học. Nhân đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các bạn trong khóa K19 đã giúp đỡ, chia sẽ những kiến thức mới mẻ cũng như những thông tin bổ ích để tôi có thể hoàn thành luận văn này. Những lời cảm ơn sau cùng tôi xin dành cho gia đình, cha mẹ và bạn bè đã hết lòng quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này. Trân Trọng, Võ Hồng Bảo Ngọc.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TÓM TẮT. NỀN TẢNG LÍ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU.1 Theo cách tiếp cận thương mại hàng hóa……………………………….2 Theo cách tiếp cận danh mục……………………………………………. CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU……………………………………….7 *Một số nước trong cộng đồng kinh tế Châu Âu (EU)………………………7 *Các nước G7………………………………………………………………. 8 *Các nước Đông Á bao gồm Hong Kong, Nhật Hàn Quốc, Malaysia, Singapore, Đài Loan và Thái Lan ……………………………………………9 *Brazil……………………………………………………………………….

11 *Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan……………………………………………… 11 *Ba nước Đông Âu (Ba Lan, Séc, Hungary) và Nga……………………. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU ……… 16 4.1 Phương Pháp Nghiên Cứu……………………………………………….2 Dữ Liệu Nghiên Cứu……………………………………………………. KẾT QUẢ TỪ MÔ HÌNH……………………………………………….1 Kiểm định nghiệm đơn vị……………………………………………….2 Xác định độ trễ tối ưu sử dụng trong mô hình………………………….3 Kiểm định đồng liên kết………………………………………………….4 Kết quả của mô hình hồi qui Vector (VAR)…………………………….5 Kiểm định nhân quả Granger…………………………………………….6 Phân tích hàm phản ứng đẩy…………………………………………….7 Phân tích phân rã phương sai……………………………………………. 33 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ADF- Augmented Dickey-Fuller – Phương pháp Dickey-Fuller bổ sung
AIC (Akaike information Criteria)- Tiêu chuẩn thông tin Akaike
REER- Tỉ giá hối đoái thực
SBIC (Schwartz Bayesian Criteria)- Tiêu chuẩn thông tin theo Schwartz Bayesian Criteria).

TGHĐ – Tỷ giá hối đoái
VN-Index- Chỉ số giá cổ phiếu Việt Nam
VAR (Vector Autoregession) – Tự hồi quy vector LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Bảng tóm tắt kết quả của các nghiên cứu trước……………………….1: Thống kê mô tả dữ liệu.1: Kết quả kiểm định tính dừng theo ADF……………………………….2: Lựa chọn độ trễ tối ưu của phương trình VAR……………………….3: Kết quả kiểm định đồng liên kết….4: Ước lượng các tham số của phương trình tự hồi qui vector…………….5: Kết quả kiểm định Granger…………………………………………….6: Bảng thể hiện phân rã phương sai………………………………………. 32 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1: Biến động của giá cổ phiếu trong giai đoạn nghiên cứu……………… 20 Biểu đồ 4.2: Biến động của tỉ giá hối đoái thực trong giai đoạn nghiên cứu……….1: Hàm phản ứng đẩy của tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu………………. 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu là chủ đề được nhiều tác giả nghiên cứu ở nhiều thị trường khác nhau. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm nhìn chung là không đồng nhất, cả về sự tồn tại cũng như chiều hướng của mối quan hệ.

Trong bài nghiên cứu này tác giả sử dụng mô hình tự hồi qui vector (VAR) cùng với một số phân tích bổ sung khác như kiểm định đồng liên kết, phân tích nhân quả Granger, phân tích phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy để khám phá mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu ở Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 4 năm 2013. Dữ liệu thu thập được là dữ liệu tháng của tỉ giá hối đoái thực của Việt Nam và chỉ số cổ phiếu VN-index. Kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái thực. Trong mối quan hệ tuyến tính, kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại sự lan tỏa biến động trung bình từ tỉ giá hối đoái sang giá cổ phiếu và cũng không tồn tại sự lan tỏa biến động trung bình từ chiều cổ phiếu sang tỉ giá hối đoái.

Tác giả cũng không tìm thấy mối quan hệ nhân quả Granger giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu theo bất cứ chiều nào. Tác giả chỉ tìm thấy hiệu ứng lan tỏa biến động trung bình của thị trường cổ phiếu do yếu tố độ trễ của chính nó. Từ khóa: Mối quan hệ tác động giữa giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái, Việt nam 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. GIỚI THIỆU Kể từ khi hiệp định Bretton Woods sụp đổ những năm 1970 thì các nước phát triển và các nước đang phát triển đều áp dụng chế độ tỉ giá linh hoạt hơn.

Điều này cùng với sự phát triển và mở cửa của thị trường vốn trên thế giới đã làm cho số lượng các nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu tăng lên nhanh chóng trong hơn 30 năm qua. Gần đây nhất là cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 90, Thái Lan với những bất ổn trong nội tại nền kinh tế như nợ nước ngoài cao, dự trữ ngoại hối thấp, đã không thể trụ nổi trước sự rút vốn ào ạt của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường cổ phiếu, làm cho chế độ tỉ giá neo chặt vào đồng USD của đồng Bhat bị chao đảo. Cuộc khủng hoảng tài chính ở Thái Lan đã kéo theo sự lây nhiễm sang hàng loạt các nước Châu Á khác như Malaysia, Philipine, Indonesia, Hongkong đến Hàn Quốc, Nhật bản. Thậm chí, làn sóng này còn lan sang cả thị trường cổ phiếu Mỹ.

Cuộc khủng hoảng này đã đặt ra câu hỏi, liệu sự lao dốc của đồng tiền gây nên sự sụp đổ của thị trường cổ phiếu hay ngược lại. Việc nghiên cứu mối quan hệ này sẽ không những có ích cho các nhà làm chính sách mà còn có ích cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp vì mỗi một sự thay đổi nhỏ trong giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái đều ảnh hưởng đến tài sản của mỗi cá nhân, lợi nhuận của công ty, và quyết định chính sách của chính phủ. Vấn đề ở Việt Nam, tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu có quan hệ như thế nào vẫn còn là chủ đề còn ít người thảo luận. Do đó tác giả mong muốn thực hiện đề tài này với mục tiêu làm sáng tỏ mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu và đo lường mức độ lan tỏa biến động trung bình trong thị trường cổ phiếu, thị trường tỉ giá hối đoái và giữa hai thị trường này.

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, tác giả sử dụng mô hình tự hồi qui vector (VAR). Kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại mối quan hệ cân bằng trong dài hạn giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu. Tác giả không tìm thấy mối quan hệ nhân quả Granger giữa TGHĐ và giá cổ phiếu theo bất cứ chiều nào. Kết 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quả nghiên cứu của tác giả cũng cho thấy không tồn tại sự lan tỏa biến động trung bình từ TGHĐ sang giá cổ phiếu và ngược lại.

Tác giả chỉ tìm thấy hiệu ứng lan tỏa biến động trung bình của thị trường cổ phiếu do yếu tố độ trễ của chính nó. Bố cục của đề tài được chia làm 5 phần: 1. Nền tảng lí thuyết về mối quan hệ giữa TGHĐ và giá cổ phiếu. Những bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa TGHĐ và giá cổ phiếu.

Phương pháp luận và dữ liệu nghiên cứu 5. Kết quả nghiên cứu. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. NỀN TẢNG LÍ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU Về mặt lí thuyết, có hai cách tiếp cận chính để mô tả mối quan hệ giữa TGHĐ và giá cổ phiếu.

Cách tiếp cận thứ nhất là cách tiếp cận dòng vốn (flow capital approach) hay còn gọi là cách tiếp cận thương mại hàng hóa (goods market approach) và cách tiếp cận thứ hai là cách tiếp cận giá cổ phiếu (stock approach) hay còn gọi là cách tiếp cận cân bằng danh mục (portfolio balance approach) 2.1 Cách tiếp cận thương mại hàng hóa (Tỉ Giá Hối Đoái có ảnh hưởng đến giá cổ phiếu): Cách tiếp cận này cho rằng sự thay đổi trong TGHĐ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các công ty đa quốc gia và vì thế ảnh hưởng đến thu nhập và giá cổ phiếu. Theo Dornbusch and Fischer (1980), một sự giảm giá của đồng nội tệ làm cho giá cả của hàng hóa xuất khẩu rẻ hơn và điều đó làm cho nhu cầu tăng lên và doanh thu cũng tăng lên. Kết quả là, giá trị của công ty xuất khẩu được hưởng lợi từ việc đồng nội tệ mất giá.