BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ∞-0-∞ VÕ HỒNG BẢO NGỌC MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ∞-0-∞ VÕ HỒNG BẢO NGỌC MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ cô hướng dẫn là PGS. TS Nguyễn Thị Ngọc Trang.
Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng những số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác, và đều có chú thích nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình.HCM, ngày tháng năm 2013 Tác giả Võ Hồng Bảo Ngọc.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn cô PGS-TS Nguyễn Thị Ngọc Trang đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này, cũng như gửi lời cám ơn đến các Quý thầy cô đặc biệt là các thầy cô trong khoa Tài Chính Doanh nghiệp- Trường Đại học Kinh Tế TP.HCM những người đã truyền đạt kiến thức cho tôi trong cả khóa học. Nhân đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các bạn trong khóa K19 đã giúp đỡ, chia sẽ những kiến thức mới mẻ cũng như những thông tin bổ ích để tôi có thể hoàn thành luận văn này. Những lời cảm ơn sau cùng tôi xin dành cho gia đình, cha mẹ và bạn bè đã hết lòng quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này. Trân Trọng, Võ Hồng Bảo Ngọc.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TÓM TẮT. NỀN TẢNG LÍ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU.1 Theo cách tiếp cận thương mại hàng hóa……………………………….2 Theo cách tiếp cận danh mục……………………………………………. CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU……………………………………….7 *Một số nước trong cộng đồng kinh tế Châu Âu (EU)………………………7 *Các nước G7………………………………………………………………. 8 *Các nước Đông Á bao gồm Hong Kong, Nhật Hàn Quốc, Malaysia, Singapore, Đài Loan và Thái Lan ……………………………………………9 *Brazil……………………………………………………………………….
11 *Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan……………………………………………… 11 *Ba nước Đông Âu (Ba Lan, Séc, Hungary) và Nga……………………. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU ……… 16 4.1 Phương Pháp Nghiên Cứu……………………………………………….2 Dữ Liệu Nghiên Cứu……………………………………………………. KẾT QUẢ TỪ MÔ HÌNH……………………………………………….1 Kiểm định nghiệm đơn vị……………………………………………….2 Xác định độ trễ tối ưu sử dụng trong mô hình………………………….3 Kiểm định đồng liên kết………………………………………………….4 Kết quả của mô hình hồi qui Vector (VAR)…………………………….5 Kiểm định nhân quả Granger…………………………………………….6 Phân tích hàm phản ứng đẩy…………………………………………….7 Phân tích phân rã phương sai……………………………………………. 33 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADF- Augmented Dickey-Fuller – Phương pháp Dickey-Fuller bổ sung AIC (Akaike information Criteria)- Tiêu chuẩn thông tin Akaike REER- Tỉ giá hối đoái thực SBIC (Schwartz Bayesian Criteria)- Tiêu chuẩn thông tin theo Schwartz Bayesian Criteria).
TGHĐ – Tỷ giá hối đoái VN-Index- Chỉ số giá cổ phiếu Việt Nam VAR (Vector Autoregession) – Tự hồi quy vector LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Bảng tóm tắt kết quả của các nghiên cứu trước……………………….1: Thống kê mô tả dữ liệu.1: Kết quả kiểm định tính dừng theo ADF……………………………….2: Lựa chọn độ trễ tối ưu của phương trình VAR……………………….3: Kết quả kiểm định đồng liên kết….4: Ước lượng các tham số của phương trình tự hồi qui vector…………….5: Kết quả kiểm định Granger…………………………………………….6: Bảng thể hiện phân rã phương sai………………………………………. 32 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1: Biến động của giá cổ phiếu trong giai đoạn nghiên cứu……………… 20 Biểu đồ 4.2: Biến động của tỉ giá hối đoái thực trong giai đoạn nghiên cứu……….1: Hàm phản ứng đẩy của tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu………………. 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TÓM TẮT Mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu là chủ đề được nhiều tác giả nghiên cứu ở nhiều thị trường khác nhau. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm nhìn chung là không đồng nhất, cả về sự tồn tại cũng như chiều hướng của mối quan hệ.
Trong bài nghiên cứu này tác giả sử dụng mô hình tự hồi qui vector (VAR) cùng với một số phân tích bổ sung khác như kiểm định đồng liên kết, phân tích nhân quả Granger, phân tích phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy để khám phá mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu ở Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 4 năm 2013. Dữ liệu thu thập được là dữ liệu tháng của tỉ giá hối đoái thực của Việt Nam và chỉ số cổ phiếu VN-index. Kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái thực. Trong mối quan hệ tuyến tính, kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại sự lan tỏa biến động trung bình từ tỉ giá hối đoái sang giá cổ phiếu và cũng không tồn tại sự lan tỏa biến động trung bình từ chiều cổ phiếu sang tỉ giá hối đoái.
Tác giả cũng không tìm thấy mối quan hệ nhân quả Granger giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu theo bất cứ chiều nào. Tác giả chỉ tìm thấy hiệu ứng lan tỏa biến động trung bình của thị trường cổ phiếu do yếu tố độ trễ của chính nó. Từ khóa: Mối quan hệ tác động giữa giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái, Việt nam 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. GIỚI THIỆU Kể từ khi hiệp định Bretton Woods sụp đổ những năm 1970 thì các nước phát triển và các nước đang phát triển đều áp dụng chế độ tỉ giá linh hoạt hơn.
Điều này cùng với sự phát triển và mở cửa của thị trường vốn trên thế giới đã làm cho số lượng các nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu tăng lên nhanh chóng trong hơn 30 năm qua. Gần đây nhất là cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 90, Thái Lan với những bất ổn trong nội tại nền kinh tế như nợ nước ngoài cao, dự trữ ngoại hối thấp, đã không thể trụ nổi trước sự rút vốn ào ạt của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường cổ phiếu, làm cho chế độ tỉ giá neo chặt vào đồng USD của đồng Bhat bị chao đảo. Cuộc khủng hoảng tài chính ở Thái Lan đã kéo theo sự lây nhiễm sang hàng loạt các nước Châu Á khác như Malaysia, Philipine, Indonesia, Hongkong đến Hàn Quốc, Nhật bản. Thậm chí, làn sóng này còn lan sang cả thị trường cổ phiếu Mỹ.
Cuộc khủng hoảng này đã đặt ra câu hỏi, liệu sự lao dốc của đồng tiền gây nên sự sụp đổ của thị trường cổ phiếu hay ngược lại. Việc nghiên cứu mối quan hệ này sẽ không những có ích cho các nhà làm chính sách mà còn có ích cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp vì mỗi một sự thay đổi nhỏ trong giá cổ phiếu và tỉ giá hối đoái đều ảnh hưởng đến tài sản của mỗi cá nhân, lợi nhuận của công ty, và quyết định chính sách của chính phủ. Vấn đề ở Việt Nam, tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu có quan hệ như thế nào vẫn còn là chủ đề còn ít người thảo luận. Do đó tác giả mong muốn thực hiện đề tài này với mục tiêu làm sáng tỏ mối quan hệ giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu và đo lường mức độ lan tỏa biến động trung bình trong thị trường cổ phiếu, thị trường tỉ giá hối đoái và giữa hai thị trường này.
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, tác giả sử dụng mô hình tự hồi qui vector (VAR). Kết quả nghiên cứu cho thấy không tồn tại mối quan hệ cân bằng trong dài hạn giữa tỉ giá hối đoái và giá cổ phiếu. Tác giả không tìm thấy mối quan hệ nhân quả Granger giữa TGHĐ và giá cổ phiếu theo bất cứ chiều nào. Kết 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quả nghiên cứu của tác giả cũng cho thấy không tồn tại sự lan tỏa biến động trung bình từ TGHĐ sang giá cổ phiếu và ngược lại.
Tác giả chỉ tìm thấy hiệu ứng lan tỏa biến động trung bình của thị trường cổ phiếu do yếu tố độ trễ của chính nó. Bố cục của đề tài được chia làm 5 phần: 1. Nền tảng lí thuyết về mối quan hệ giữa TGHĐ và giá cổ phiếu. Những bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa TGHĐ và giá cổ phiếu.
Phương pháp luận và dữ liệu nghiên cứu 5. Kết quả nghiên cứu. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. NỀN TẢNG LÍ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỈ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ GIÁ CỔ PHIẾU Về mặt lí thuyết, có hai cách tiếp cận chính để mô tả mối quan hệ giữa TGHĐ và giá cổ phiếu.
Cách tiếp cận thứ nhất là cách tiếp cận dòng vốn (flow capital approach) hay còn gọi là cách tiếp cận thương mại hàng hóa (goods market approach) và cách tiếp cận thứ hai là cách tiếp cận giá cổ phiếu (stock approach) hay còn gọi là cách tiếp cận cân bằng danh mục (portfolio balance approach) 2.1 Cách tiếp cận thương mại hàng hóa (Tỉ Giá Hối Đoái có ảnh hưởng đến giá cổ phiếu): Cách tiếp cận này cho rằng sự thay đổi trong TGHĐ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các công ty đa quốc gia và vì thế ảnh hưởng đến thu nhập và giá cổ phiếu. Theo Dornbusch and Fischer (1980), một sự giảm giá của đồng nội tệ làm cho giá cả của hàng hóa xuất khẩu rẻ hơn và điều đó làm cho nhu cầu tăng lên và doanh thu cũng tăng lên. Kết quả là, giá trị của công ty xuất khẩu được hưởng lợi từ việc đồng nội tệ mất giá.